Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 118:48

Και μελετούσα τις εντολές σου, τις οποίες αγάπησα πάρα πολύ. Και ύψωσα τα χέρια μου προς τις εντολές σου. Ως χέρια εδώ εννοεί τις πρακτικές ενέργειες. Διότι η πράξη είναι ο τελικός σκοπός της μελέτης των εντολών· επειδή, μετά την αποδοχή του Λόγου των εντολών, είναι καλό να υψώνει κανείς τα χέρια του προς την έμπρακτη εφαρμογή των εντολών, όχι με δυσαρέσκεια ή από ανάγκη, αλλά με αγαθή διάθεση· και μετά από αυτά, να στοχάζεται και να ομιλεί συνεχώς περί αυτών.

Και μελετούσα τις εντολές σου, τις οποίες αγάπησα σφόδρα. Και ύψωσα τα χέρια μου προς τις εντολές σου, τις οποίες αγάπησα, και στοχαζόμουν τα δικαιώματά σου. Το να υψώνει κανείς τα χέρια προς τις εντολές σημαίνει το να εκτελεί κάθε πράξη εναρμονισμένη με τις θείες εντολές.

«Και σήκωσα» Απλώνοντας τα χέρια σε προσευχή για να φυλάξω τις εντολές του Κυρίου, τις οποίες αγάπησα. «Και μελετούσα» Φρόντιζα, δηλαδή μεριμνούσα, ώστε να κατορθώσω τη δικαιοσύνη και να φυλάξω το θέλημα (τις εντολές) του Θεού. Διότι αυτή είναι η μεγάλη φροντίδα. «Θυμήσου» Θυμήσου τα λόγια σου, λέει ο άνθρωπος στον Θεό, πως μου υποσχέθηκες τη βασιλεία των ουρανών, και εγώ παίρνω δύναμη από την ελπίδα. «Αυτή με...» Η ελπίδα και η κατά Θεόν προσδοκία, όταν ταπεινωνόμουν από την αθυμία της παραβάσεως· διότι αυτή ήταν προθυμία και παρηγοριά μέσα μου, λέει ο άνθρωπος. «Ότι ο λόγος σου...» Διότι ζωή είναι ο λόγος του Θεού. «Υπερήφανοι» Οι δαίμονες· διότι εξωθούσαν τον άνθρωπο στην παρανομία, επιτιθέμενοι σφοδρά εναντίον του. «Από τον νόμο σου όμως...» Διότι, έστω κι αν εκείνοι αλαζονεύονταν, εγώ πρόσεχα τον νόμο του Θεού, λέει ο κατά Θεόν άνθρωπος. «Θυμήθηκα» Θυμήθηκα τις κρίσεις σου, λέει, ότι από τον αιώνα αποφάσισες να σώσεις τον άνθρωπο, και παρηγορήθηκα με την προσδοκία και την ελπίδα. «Αθυμία» Διότι αθυμούσε ο άνθρωπος όταν επικρατούσαν οι δαίμονες· επειδή αυτοί είναι αμαρτωλοί. «Από τους αμαρτωλούς...» Διότι αυτοί οι δαίμονες εγκατέλειψαν τον νόμο του Θεού από αλαζονεία. «Ψαλμωδίες ήταν...» Διότι οι πιστοί, όσο βρίσκονται πάνω στη γη, η οποία είναι παροικία (βρίσκονται στην παροικία της γης), δεν παύουν να ψάλλουν. «Θυμήθηκα...» Διότι και νύχτα και ημέρα οι άγιοι φυλάσσουν τον νόμο του Θεού, μνημονεύοντας συνεχώς το όνομα του Θεού. «Αυτή...» Αυτή. Ποια;

Και μελετούσα τις εντολές σου, τις οποίες αγάπησα πάρα πολύ. Και ύψωσα τα χέρια μου προς τις εντολές σου, τις οποίες αγάπησα, και εμβάθυνα στα δικαιώματά σου. Διότι η βασιλεία του Θεού δεν συνίσταται σε λόγια, αλλά σε δύναμη· και: «Εκείνος που θα τις εφαρμόσει και θα τις διδάξει, αυτός θα ονομαστεί μέγας στη βασιλεία των ουρανών». Για τον λόγο αυτόν και ο θείος προφήτης προσέθεσε στη μελέτη την πράξη. Διότι, αφού είπε: «Και μελετούσα τις εντολές σου, τις οποίες αγάπησα πάρα πολύ», και αφού έδειξε τον θερμό του πόθο, πρόσθεσε: «Και ύψωσα τα χέρια μου προς τις εντολές σου, τις οποίες αγάπησα, και εμβάθυνα στα δικαιώματά σου». Διότι όσα διδασκόμουν από τους θείους λόγους, αυτά τα εφάρμοζα μέσω των έργων. Διότι η μελέτη των θείων λόγων και η ακρόαση της αναγνώσεως καταλήγει σε έργα αγαθά. Αυτό ακριβώς σημαίνει το: «Ύψωσα τα χέρια μου προς τις εντολές σου». Επειδή τα χέρια είναι δηλωτικά των πράξεων· όπως άλλωστε είπε ο Απόστολος: «Δεν είναι δίκαιοι ενώπιον του Θεού οι ακροατές του νόμου, αλλά οι ποιητές του νόμου θα δικαιωθούν»· και: «Η πίστη χωρίς τα έργα είναι νεκρή, καθώς και τα έργα χωρίς την πίστη». Γι' αυτό και ο Κύριος έλεγε: «Καθένας που ακούει αυτά τα λόγια μου και δεν τα εφαρμόζει, θα ομοιάσει με άνθρωπο ανόητο, ο οποίος οικοδόμησε την οικία του πάνω στην άμμο· και κατέβηκε η βροχή, και ήρθαν οι ποταμοί, και φύσηξαν οι άνεμοι, και προσέκρουσαν στην οικία εκείνη, και έπεσε, και η πτώση της ήταν μεγάλη».

Όποιος δε ακούει αυτούς τους λόγους μου και τους εφαρμόζει, θα τον παρομοιάσω με άνθρωπο συνετό, ο οποίος οικοδόμησε την οικία του πάνω στην πέτρα· και κατέβηκε η βροχή και ήλθαν οι ποταμοί και φύσηξαν οι άνεμοι και προσέκρουσαν στην οικία εκείνη, και δεν έπεσε· διότι ήταν θεμελιωμένη πάνω στην πέτρα. Το δε, «Μελετούσα συνεχώς τα δικαιώματά σου», σημαίνει, λέγει, ότι αδιάκοπα έκανα τη μελέτη τους.

Ως μισθίους εννοεί, για παράδειγμα, τους κατηχουμένους, οι οποίοι δεν έφθασαν ακόμη να γίνουν υιοί, επειδή δεν έχουν ακόμη φωτιστεί. Πάντως οι κατηχούμενοι έχουν αφθονία από τους λογικούς άρτους, επειδή ακούν καθημερινά τα αναγνώσματα. Και για να μάθεις τη διαφορά μεταξύ μισθίου και υιού, άκου. Τρεις είναι οι τάξεις των σωζομένων: οι μεν πράττουν το καλό ως δούλοι, φοβούμενοι την κρίση, πράγμα που υπονοεί και ο Δαβίδ λέγοντας: «Καθήλωσε από τον φόβο σου τις σάρκες μου, διότι από τις κρίσεις σου φοβήθηκα». Αυτοί που φαίνεται να είναι μίσθιοι σπεύδουν να γίνουν ευάρεστοι στον Θεό από επιθυμία για τα αγαθά, όπως λέει ο ίδιος ο Δαβίδ: «Έκλινα την καρδιά μου στο να τηρώ τα δικαιώματά σου εις τον αιώνα για ανταμοιβή». Εάν όμως είναι υιοί, τηρούν τις εντολές του από αγάπη προς τον Θεό, όπως μαρτυρεί και πάλι ο ίδιος ο Δαβίδ: «Πόσο αγάπησα τον νόμο σου, Κύριε! Όλη την ημέρα είναι μελέτη μου»· και πάλι: «Ύψωσα τα χέρια μου προς τις εντολές σου, τις οποίες αγάπησα», και όχι «τις οποίες φοβήθηκα»· και πάλι: «Θαυμαστά είναι τα μαρτύριά σου, και επειδή είναι θαυμαστά, για τον λόγο αυτό τα εξερεύνησε η ψυχή μου».