Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 118:78

Ας καταισχυνθούν οι υπερήφανοι, διότι άδικα παρανόμησαν εναντίον μου. Εάν επιτύχω, λέγει, τη δική σου βοήθεια, τότε οι πονηροί, δηλαδή οι δαίμονες και οι άνθρωποι που είναι εχθροί της αλήθειας, θα καταισχυνθούν. Εγώ όμως, ενώ εκείνοι θα καταισχύνονται, δεν θα υπερηφανευθώ· αλλά θα μελετώ συνεχώς τις εντολές σου.

Ας ντροπιαστούν οι υπερήφανοι, διότι άδικα παρανόμησαν εναντίον μου, εγώ όμως θα μελετώ τις εντολές σου. Ας στραφούν σε εμένα όσοι σε φοβούνται και όσοι γνωρίζουν τα μαρτύριά σου. Ας γίνει η καρδιά μου άμωμη ως προς τα δικαιώματά σου, ώστε να μη ντροπιαστώ. Διότι όλα τα αμαρτήματα είναι άξια ντροπής. Επειδή, για όσο διάστημα η καρδιά παραμένει ατελής, υπάρχει μεγάλη μέριμνα και αγωνία μήπως τυχόν ασθενήσει και γίνει χειρότερη από πριν· όταν όμως φτάσει στο άκρο της τελειότητας, έχοντας εδραιωθεί στην έξη της αρετής, θα βρεθεί έξω από κάθε φόβο, χωρίς πλέον να αμφιβάλλει μήπως κάποτε ντροπιαστεί.

διότι στους λόγους: Τους οποίους φανέρωσες στους ανθρώπους μέσω εμού. έγνων (Γνώρισα): Διότι ο Θεός δεν κρίνει άδικα, αλλά με δικαιοσύνη και αλήθεια. τῇ ἀληθείᾳ (Στην αλήθεια): Λέει ο άνθρωπος: επέτρεψες να πέσω, για να γνωρίσω αυτόν που με εγείρει. γενηθήτω (Ας γίνει): Έχοντας σπλαχνιστεί ο Θεός, παρηγόρησε τον άνθρωπο, σώζοντάς τον. καὶ τὸ λόγιον (Και τον λόγο): Όπως υποσχέθηκες, λέει, έτσι έπραξες. ἐλθέτωσαν (Ας έλθουν): Διότι, με την έλευση του Κυρίου, έζησε ο άνθρωπος. ὅτι ὁ νόμος (Διότι ο νόμος): Της χάριτος, ο οποίος είναι ο Χριστός. αἰσχυνθήτωσαν (Ας καταισχυνθούν): Οι δαίμονες, που τυράννησαν τον άνθρωπο, όπως οι Ιουδαίοι που εξεγέρθηκαν κατά του Χριστού. ἐγὼ δὲ ἀδολεσχήσω (Εγώ δε θα μελετώ): Θα μεριμνώ για τις εντολές σου. ἐπιστρεψάτωσαν (Ας επιστρέψουν): Οι προφήτες και οι απόστολοι· διότι αυτοί επέστρεψαν τον άνθρωπο. γενηθήτω (Ας γίνει): Διότι εάν ο άνθρωπος φυλάξει ποτέ με άμεμπτο και άδολο τρόπο τα δικαιώματα του Θεού, δεν καταισχύνεται, αλλά αποκτά παρρησία ενώπιον του Θεού. ἐκλείπει (Ατονεί): Με τον πόθο και τη σπουδή. καὶ εἰς τὸν λόγον (Και στον λόγο): Δηλαδή, ελπίζω διαπαντός. ἐξέλιπον (Ατόνησαν): Με την προσδοκία και την ελπίδα. λέγοντες (Λέγοντας): Δηλαδή, πότε θα απολαύσω την αμοιβή των κόπων μου; ὅτι ἐγενήθην (Διότι έγινα): Το πρόσκαιρο της ζωής υποδηλώνει ο προφήτης· διότι και το ασκί όταν ξεφούσκωσε κενώθηκε, και η πάχνη όταν ζέστανε ο ήλιος δεν φάνηκε πια. τὰ δικαιώματα (Τα δικαιώματα): Διότι, αν και ζει για λίγο χρόνο, δεν απομακρύνθηκε από τα δικαιώματα (τις εντολές) του Θεού. πόσαι (Πόσες): Διότι Εσύ μόνος, ως Θεός, γνωρίζεις το ολιγοχρόνιο των ημερών μου.

Ας έλθουν σε εμένα οι οικτιρμοί σου, και θα ζήσω, διότι ο νόμος σου είναι η μελέτη μου. Θεωρεί τον εαυτό του νεκρό, εφόσον στερείται τη θεία εύνοια· γι' αυτό ακριβώς παρακαλεί να αναζωογονηθεί μέσω της θείας φιλανθρωπίας. Εννοεί, λοιπόν, αυτούς τους οικτιρμούς που μας έδωσε ο Κύριος κατά την παρουσία του, τον ευαγγελικό λόγο και τα αποστολικά διδάγματα, ώστε ζώντας σύμφωνα με αυτά να τα έχουμε διαπαντός ως μελέτη μας. Ας ντροπιαστούν οι υπερήφανοι, διότι αδίκως παρανόμησαν εις βάρος μου· εγώ όμως θα εντρυφώ στις εντολές σου. Δεν καταράται τους εχθρούς του, αλλά προσεύχεται υπέρ αυτών. Διότι η ντροπή κατεργάζεται τη σωτηρία. Επομένως, τη θεραπεία που απόλαυσε ο ίδιος, αξιώνει να την τύχουν και εκείνοι. Υπερηφανεύθηκε, λοιπόν, ο διάβολος και οι υποτελείς σε αυτόν αντίθετες δυνάμεις κατά του ανθρώπινου γένους εξαιτίας της παράβασης· ωστόσο καταντροπιάστηκαν κατά την παρουσία του Χριστού, του Θεού μας. Διότι οι ίδιοι έλεγαν: «Επίτρεψέ μας να απελθούμε στην αγέλη των χοίρων»· και, «Τι σχέση έχουμε εμείς με εσένα, Υιέ του Θεού; Ήρθες πριν από τον καθορισμένο καιρό για να μας βασανίσεις;». Όσο για τη φράση «Θα αδολεσχώ στις εντολές σου», ένας μεν από τους ερμηνευτές την απέδωσε ως «Διηγούμουν τις εντολές σου»· άλλος δε ως «Θα λαλήσω»· και ένας έτερος ως «Θα ομιλήσω». Ας επιστρέψουν σε εμένα όσοι σε φοβούνται, και όσοι γνωρίζουν τα μαρτύριά σου.