Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 118:79

Ας στραφούν σε μένα εκείνοι που σε φοβούνται. Είθε να αξιωθώ της διδασκαλίας των δούλων σου. Και αυτή θα είναι τέτοια, ώστε να γνωρίζει να επιστρέφει ψυχές, επειδή είναι πλούσια στον φόβο τον δικό σου. Ας γίνει η καρδιά μου άμωμη. Δεν θα έλεγε, ύστερα από τόσα λόγια, «Ας γίνει η καρδιά μου άμωμη», εάν είχε ήδη άμωμη καρδιά. Παρόμοιο με αυτό είναι και το: «Καρδιά καθαρή κτίσε μέσα μου, Θεέ». Διότι μόνο τότε δεν θα καταισχυνθώ, όταν θα τηρήσω άμεμπτα τις εντολές του Θεού.

Ας ντροπιαστούν οι υπερήφανοι, διότι άδικα παρανόμησαν εναντίον μου, εγώ όμως θα μελετώ τις εντολές σου. Ας στραφούν σε εμένα όσοι σε φοβούνται και όσοι γνωρίζουν τα μαρτύριά σου. Ας γίνει η καρδιά μου άμωμη ως προς τα δικαιώματά σου, ώστε να μη ντροπιαστώ. Διότι όλα τα αμαρτήματα είναι άξια ντροπής. Επειδή, για όσο διάστημα η καρδιά παραμένει ατελής, υπάρχει μεγάλη μέριμνα και αγωνία μήπως τυχόν ασθενήσει και γίνει χειρότερη από πριν· όταν όμως φτάσει στο άκρο της τελειότητας, έχοντας εδραιωθεί στην έξη της αρετής, θα βρεθεί έξω από κάθε φόβο, χωρίς πλέον να αμφιβάλλει μήπως κάποτε ντροπιαστεί.

διότι στους λόγους: Τους οποίους φανέρωσες στους ανθρώπους μέσω εμού. έγνων (Γνώρισα): Διότι ο Θεός δεν κρίνει άδικα, αλλά με δικαιοσύνη και αλήθεια. τῇ ἀληθείᾳ (Στην αλήθεια): Λέει ο άνθρωπος: επέτρεψες να πέσω, για να γνωρίσω αυτόν που με εγείρει. γενηθήτω (Ας γίνει): Έχοντας σπλαχνιστεί ο Θεός, παρηγόρησε τον άνθρωπο, σώζοντάς τον. καὶ τὸ λόγιον (Και τον λόγο): Όπως υποσχέθηκες, λέει, έτσι έπραξες. ἐλθέτωσαν (Ας έλθουν): Διότι, με την έλευση του Κυρίου, έζησε ο άνθρωπος. ὅτι ὁ νόμος (Διότι ο νόμος): Της χάριτος, ο οποίος είναι ο Χριστός. αἰσχυνθήτωσαν (Ας καταισχυνθούν): Οι δαίμονες, που τυράννησαν τον άνθρωπο, όπως οι Ιουδαίοι που εξεγέρθηκαν κατά του Χριστού. ἐγὼ δὲ ἀδολεσχήσω (Εγώ δε θα μελετώ): Θα μεριμνώ για τις εντολές σου. ἐπιστρεψάτωσαν (Ας επιστρέψουν): Οι προφήτες και οι απόστολοι· διότι αυτοί επέστρεψαν τον άνθρωπο. γενηθήτω (Ας γίνει): Διότι εάν ο άνθρωπος φυλάξει ποτέ με άμεμπτο και άδολο τρόπο τα δικαιώματα του Θεού, δεν καταισχύνεται, αλλά αποκτά παρρησία ενώπιον του Θεού. ἐκλείπει (Ατονεί): Με τον πόθο και τη σπουδή. καὶ εἰς τὸν λόγον (Και στον λόγο): Δηλαδή, ελπίζω διαπαντός. ἐξέλιπον (Ατόνησαν): Με την προσδοκία και την ελπίδα. λέγοντες (Λέγοντας): Δηλαδή, πότε θα απολαύσω την αμοιβή των κόπων μου; ὅτι ἐγενήθην (Διότι έγινα): Το πρόσκαιρο της ζωής υποδηλώνει ο προφήτης· διότι και το ασκί όταν ξεφούσκωσε κενώθηκε, και η πάχνη όταν ζέστανε ο ήλιος δεν φάνηκε πια. τὰ δικαιώματα (Τα δικαιώματα): Διότι, αν και ζει για λίγο χρόνο, δεν απομακρύνθηκε από τα δικαιώματα (τις εντολές) του Θεού. πόσαι (Πόσες): Διότι Εσύ μόνος, ως Θεός, γνωρίζεις το ολιγοχρόνιο των ημερών μου.

Ας έλθουν σε εμένα οι οικτιρμοί σου, και θα ζήσω, διότι ο νόμος σου είναι η μελέτη μου. Θεωρεί τον εαυτό του νεκρό, εφόσον στερείται τη θεία εύνοια· γι' αυτό ακριβώς παρακαλεί να αναζωογονηθεί μέσω της θείας φιλανθρωπίας. Εννοεί, λοιπόν, αυτούς τους οικτιρμούς που μας έδωσε ο Κύριος κατά την παρουσία του, τον ευαγγελικό λόγο και τα αποστολικά διδάγματα, ώστε ζώντας σύμφωνα με αυτά να τα έχουμε διαπαντός ως μελέτη μας. Ας ντροπιαστούν οι υπερήφανοι, διότι αδίκως παρανόμησαν εις βάρος μου· εγώ όμως θα εντρυφώ στις εντολές σου. Δεν καταράται τους εχθρούς του, αλλά προσεύχεται υπέρ αυτών. Διότι η ντροπή κατεργάζεται τη σωτηρία. Επομένως, τη θεραπεία που απόλαυσε ο ίδιος, αξιώνει να την τύχουν και εκείνοι. Υπερηφανεύθηκε, λοιπόν, ο διάβολος και οι υποτελείς σε αυτόν αντίθετες δυνάμεις κατά του ανθρώπινου γένους εξαιτίας της παράβασης· ωστόσο καταντροπιάστηκαν κατά την παρουσία του Χριστού, του Θεού μας. Διότι οι ίδιοι έλεγαν: «Επίτρεψέ μας να απελθούμε στην αγέλη των χοίρων»· και, «Τι σχέση έχουμε εμείς με εσένα, Υιέ του Θεού; Ήρθες πριν από τον καθορισμένο καιρό για να μας βασανίσεις;». Όσο για τη φράση «Θα αδολεσχώ στις εντολές σου», ένας μεν από τους ερμηνευτές την απέδωσε ως «Διηγούμουν τις εντολές σου»· άλλος δε ως «Θα λαλήσω»· και ένας έτερος ως «Θα ομιλήσω». Ας επιστρέψουν σε εμένα όσοι σε φοβούνται, και όσοι γνωρίζουν τα μαρτύριά σου.

Καθώς βρέθηκε μακριά από τη χορεία των δικαίων εξαιτίας της αμαρτίας, και αφού όλοι τον αποστράφηκαν παρομοίως με τον Θεό, ικετεύει να ενωθεί πάλι μαζί τους και να ανακτήσει την κοινωνία μαζί τους. Διότι αυτό ο Σύμμαχος το δήλωσε σαφέστερα: «Ας με επιστρέψουν αυτοί που σε φοβούνται». Ο δε προφήτης ομιλεί εξ ονόματος του ανθρωπίνου γένους. Διότι οι απόστολοι και όσοι φοβούνται τον Θεό έστρεψαν όλα τα έθνη στην επίγνωση της αλήθειας.

Από πού καταβαίνει και από ποιον προς ποιον έρχεται, παρά προφανώς από τον Πατέρα των φώτων; Αυτών δηλαδή που είναι ομοούσια με αυτόν και μεταξύ τους, του Υιού και του Πνεύματος· σύμφωνα με το οποίο έχει ειπωθεί: «κάθε τέλειο δώρημα είναι άνωθεν, καταβαίνοντας από τον Πατέρα των φώτων». Εάν όμως λες «και εκ του Υιού» σύμφωνα με την καινοφωνία που επικρατεί τώρα σε εσάς, πώς θα συνδυάσεις με αυτό το «που έρχεται και μένει πάνω στον Ιησού»; Εκτός εάν, σύμφωνα με τον διπρόσωπο Νεστόριο, διαιρέσεις τον έναν Χριστό σε δύο, ώστε έτσι να πεις και «Πνεύμα που καταβαίνει από τον Πατέρα και τον Υιό» και «που έρχεται και μένει» οπωσδήποτε σε κάποιο άλλο πρόσωπο, τον Ιησού. Βλέπεις σε πόσες και πόσο μεγάλες αιρέσεις σε κατακρημνίζει αυτή η φαινομενικά μικρή φράση; Απόφυγέ την λοιπόν· όπως είσαι, φύγε μακριά· «αμάρτησες, ησύχασε». Μην ντραπείς να πεις μαζί με τον Δαβίδ: «ας επιστρέψουν σε εμένα αυτοί που σε φοβούνται και αυτοί που γνωρίζουν τα μαρτύριά σου»· δέξου ως σύμβουλο τον μέγα Μωυσή: «ρώτησε τον πατέρα σου και θα σου αναγγείλει, τους πρεσβυτέρους σου και θα σου πουν». Ποιος είναι ο πατέρας; Εκείνος που προφητικά ονομάστηκε πατέρας του μέλλοντος αιώνος, ο πρώτος και μόνος καθηγητής και δάσκαλός μας, ο οποίος είναι ταυτόχρονα και Θεός και εξηγητής της θεολογίας, από τον οποίο ήδη έμαθες για το Πνεύμα, ότι εκπορεύεται εκ του Πατρός. Και ποιοι είναι οι πρεσβύτεροι;

Αυτήν την πίστη κράτησαν ως ασφαλή άγκυρα και όσες σύνοδοι συγκροτήθηκαν θεοκίνητα μετά από αυτές. Δι’ αυτής έχει τελειωθεί όλη η χορεία των αγίων. Επομένως, από την κοινωνία όλων των αγίων αποξενώνεται όποιος δεν διαφυλάττει αυτή την πίστη απαραχάρακτη. Εάν, λοιπόν, πεισθείς και εσύ από τους καθοδηγητές μας, που είναι τόσο πολλοί και τόσο αξιόπιστοι, και υποταχθείς σύμφωνα με την αποστολική παραίνεση, και δεν ντραπείς να ψάλεις μαζί με τον θεοπάτορα μελωδό, προφήτη και βασιλιά: «ας στραφούν σε εμένα όσοι σε φοβούνται, και όσοι γνωρίζουν τα μαρτύριά σου», έλα να κατοικήσουμε αδελφικά μαζί, και να σταθούμε στον οίκο του Κυρίου μεγαλύνοντας τον Κύριο· και απολαμβάνοντας την άρρητη ωραιότητα και τερπνότητα από την ένωση. Εάν όμως δεν πεισθείς, τι να κάνω; Με απερίγραπτη οδύνη και άθελά μου, χωρίζομαι ωστόσο, για να μη χωριστώ από τον Θεό και από τα του Θεού. Αλλά είθε ο Κύριος να επιβλέψει στην ταπείνωσή μου και σε τούτον τον μικρό κόπο και να παραβλέψει όλες τις αμαρτίες μου, και να σου δώσει αυτί για να ακούσεις και να κατανοήσεις, και να επιστρέψεις από την πλάνη στην αλήθεια που σου υποδεικνύεται από Αυτόν, προς δόξαν του Θεού, Πατρός και Υιού και Αγίου Πνεύματος, της μίας θεότητος και βασιλείας, στην οποία πρέπει κάθε δόξα, τιμή και προσκύνηση, τώρα και στους αιώνας των αιώνων. Αμήν.