Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 118:8

Θα σε εξομολογηθώ με ευθύτητα καρδιάς. Μετά την προσευχή, παραθέτει και εκείνο που πηγάζει από την ελεύθερη προαίρεση. Άλλωστε, αρχή της σωτηρίας είναι η εξομολόγηση. Μη με εγκαταλείψεις ολοκληρωτικά. Πάλι επικαλείται την άνωθεν βοήθεια. Με ποιον τρόπο θα διορθώσει ο νέος τον δρόμο του;

Στο Ψαλτήριο. Η αρχή των λόγων σου είναι αλήθεια, και αιώνια είναι όλα τα κρίματα της δικαιοσύνης σου. Η δικαιοσύνη σου είναι δικαιοσύνη αιώνια, και ο λόγος σου, Κύριε, είναι αλήθεια. Έχοντας μάθει τα κρίματα της δικαιοσύνης σου, θα φυλάξω τα δικαιώματά σου.

ΑΛΛΗΛΟΥΙΑ. ΡΙΗ΄. Μακάριοι οι άμωμοι στην οδό τους, αυτοί που πορεύονται σύμφωνα με τον νόμο του Κυρίου. Μακάριοι αυτοί που εξερευνούν τα μαρτύριά του, με όλη τους την καρδιά θα τον αναζητήσουν. Διότι δεν πορεύτηκαν στις οδούς του αυτοί που εργάζονται την ανομία. Εσύ έδωσες την εντολή να φυλάσσονται με μεγάλη προσοχή οι εντολές σου. Είθε να κατευθύνονταν οι οδοί μου στο να φυλάσσω τα δικαιώματά σου. Τότε δεν θα ντροπιαστώ, όταν θα προσηλώνω την προσοχή μου σε όλες τις εντολές σου. Θα σε δοξολογήσω με ευθύτητα καρδιάς, όταν θα έχω μάθει τα κρίματα της δικαιοσύνης σου. Τα δικαιώματά σου θα τα φυλάξω, μην με εγκαταλείψεις εντελώς. Άμωμοι δε και τέλειοι στην οδό θα ήταν αυτοί, τους οποίους διδάσκεται να αποκαλεί μακάριους εκείνος που βρίσκεται στις αρχές των θείων μαθημάτων· ώστε να μην καταστραφεί ο ίδιος εφησυχάζοντας, θεωρώντας τον εαυτό του ήδη μακάριο, αλλά να γνωρίζει ότι υστερεί πολύ σε σχέση με εκείνους που μακαρίζονται. Μακάριοι αυτοί που εξερευνούν τα μαρτύριά του, με όλη τους την καρδιά θα τον αναζητήσουν. Για τα μαρτύρια έχουμε ήδη μιλήσει· οδός λοιπόν αυτών των μαρτυρίων θα ήταν το να πορεύεται κανείς σύμφωνα με το θέλημά τους, όχι από λύπη ή από ανάγκη, αλλά με κάθε ευφροσύνη, όπως λέει ο Προφήτης: Έτρεξα στην οδό των εντολών σου, όταν πλάτυνες την καρδιά μου.

Μακάριοι. Βλέπεις πώς το Άγιο Πνεύμα μακαρίζει αυτούς που πορεύονται σε οδό άμωμη, δηλαδή εκείνους των οποίων η οδός είναι αψεγάδιαστη. Οι πορευόμενοι. Είναι αυτοί που εφαρμόζουν ορθά τον νόμο με τη μελέτη των θείων Γραφών. Μακάριοι. Με τη μελέτη των Γραφών, διότι οι Γραφές τυγχάνουν να είναι μαρτυρία του Θεού. Με όλη την καρδιά. Διότι εκείνοι που αφιερώνονται με ζήλο στις θείες Γραφές, αυτοί αναζητούν τον Κύριο με όλη τους την καρδιά. Διότι δεν. Ο λόγος γίνεται για τους Ιουδαίους, επειδή εξέκλιναν από τον νόμο. Εσύ ενετείλω. Όσα προσέταξε μέσω του νόμου, λέει, αυτά πρέπει να τηρεί ο άνθρωπος (διότι έτσι ευαρεστείται ο Θεός). Μακάρι. Ζητώ, λέει ο πιστός άνθρωπος, να γίνουν ευθείες οι οδοί μου, ώστε να τις ακολουθήσω ορθά. Του φυλάξασθαι. Διότι εάν κάποιος κατευθύνει ορθά τις οδούς του, τηρεί εύκολα τις εντολές του Θεού. Τότε. Διότι κατά την ημέρα εκείνη δεν φοβάται την αισχύνη αυτός που εφάρμοσε ορθά τις εντολές του Θεού. Θα εξομολογηθώ. Όπως ο Πέτρος μετά την άρνηση εξομολογήθηκε με όλη του την καρδιά, έτσι πρέπει και ο ευθύς άνθρωπος να εξομολογείται στον Θεό. Όταν θα έχω μάθει. Διότι όταν ο άνθρωπος τηρήσει ορθά τα κρίματα του Θεού, τότε αναδεικνύεται τέλειος και σύμφωνα με το θέλημα του Θεού. Τα δικαιώματα. Δηλαδή, για τον λόγο αυτό τήρησα όσα προσέταξες, για να μην εγκαταλειφθώ μέχρι τέλους. Εν τίνι. Με τι και πότε θα κατευθύνει ορθά ο νέος λαός τις οδούς του Θεού; Προφανώς με την παρουσία του Χριστού και Θεού.

Τα δικαιώματά σου θα φυλάξω· μη με εγκαταλείψεις ολοκληρωτικά. Πολλές φορές, η θεία χάρη εγκαταλείπει ορισμένους για λίγο, απεργαζόμενη μέσα από αυτό την ωφέλειά τους. Έτσι ο μέγας Ηλίας, όταν εγκαταλείφθηκε, περιέπεσε στο πάθος της δειλίας και γνώρισε την αδυναμία της ανθρώπινης φύσης· αμέσως όμως πάλι απόλαυσε τη θεία χάρη.

Έτσι ο θείος Πέτρος ολίσθησε με την άρνησή του, αλλά αμέσως ο Δεσπότης τον στήριξε. Ο Ιούδας όμως, αφού απογυμνώθηκε εντελώς από τη θεία πρόνοια, έγινε έτοιμο θήραμα του διαβόλου. Εγκαταλείφθηκε και ο μακάριος Δαβίδ μετά από εκείνη την αμαρτία, και περιέπεσε σε εκείνες τις βαρύτατες συμφορές, αλλά απέκτησε πάλι την παρρησία προς τον Θεό και απόλαυσε τη θεία φροντίδα. Ο Σαούλ όμως, αφού στερήθηκε αυτήν εντελώς, απογυμνώθηκε από τη χάρη του Πνεύματος και συνεζεύχθη με πονηρό πνεύμα. Εύλογα λοιπόν ο προφήτης ικετεύει να μην εγκαταλειφθεί «έως σφόδρα»· δηλαδή, να μην απογυμνωθεί εντελώς από την προνοητική χάρη. Και πάλι λοιπόν θα χρησιμοποιήσουμε την ίδια έννοια, με το να λέει ο προφήτης: «Μη με εγκαταλείψεις έως σφόδρα». Γίνεται λοιπόν με πολλούς τρόπους η εγκατάλειψη από τον Θεό χάριν κάποιας θείας οικονομίας και ευεργεσίας· όπως όταν εγκαταλείφθηκε ο Ιώβ προκειμένου να γίνει περισσότερο τέλειος. Εγκαταλείφθηκε και ο Ηλίας, όπως αναφέραμε προηγουμένως, υποχωρώντας για λίγο από το πρόσωπο του Αχαάβ και της Ιεζάβελ· αλλά κάτι άλλο οικονoμούνταν, προκειμένου να μεταβεί στα Σαρεπτά της Σιδώνας, να φιλοξενηθεί από μια χήρα γυναίκα και να της προσφέρει τροφή. Διότι δεν θα εκλείψει, λέει, η χούφτα με το αλεύρι, ούτε το λάδι του δοχείου· και προκειμένου, εξαιτίας της κακίας των Ιουδαίων, να κλείσει τον ουρανό για τρία χρόνια και έξι μήνες ώστε να μη βρέξει.