Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 118:93

Στον αιώνα δεν θα λησμονήσω τα δικαιώματά σου, διότι με αυτά με ζωοποίησες. Στους δικούς σου νόμους θα αποβλέπω, λέγει· διότι μέσα σε αυτούς θα έχω τη ζωή, όπως ακριβώς μου έχεις πει, ότι ο άνθρωπος που τα εφαρμόζει θα ζήσει μέσω αυτών. Ζωντανός, λοιπόν, είναι μόνο ο δίκαιος, έστω και αν φαίνεται πως έχει πεθάνει· νεκροί αντίθετα είναι οι άδικοι, έστω και αν φαίνεται πως ζουν. Διότι οι μεν πρώτοι έχουν μέσα τους το θεμέλιο της ζωής, που είναι η δικαιοσύνη· ενώ εκείνοι που δεν την έχουν, μοιάζουν με τα άψυχα αντικείμενα, τα οποία δεν κινούνται από τον εαυτό τους, αλλά από εξωτερικά αίτια.

Έτσι αρμόζει να λέμε σε κάθε πειρασμό· αλλά και για τους πονηρούς λογισμούς και τις αντίπαλες δυνάμεις που με πολεμούν: Θα είχα καταστραφεί, εάν ο δικός σου νόμος δεν είχε γίνει το στήριγμά μου. Στον αιώνα δεν θα λησμονήσω τα δικαιώματά σου, διότι μέσω αυτών μου έδωσες ζωή. Αλλά θα θυμάμαι τα διδάγματά σου, τα οποία έμαθα κατά τη διάρκεια του βίου μου· διότι εξαιτίας αυτών, έχοντας μεταβεί από τη γη στον ουρανό, κατοικώ μαζί με τους αγγέλους. Διότι, όπως ακριβώς εκείνος που μετά από μεγάλη νόσο, έχοντας ανακτήσει σταθερή και βέβαιη υγεία διά μέσου κάποιων ιατρικών βοηθημάτων, λόγω της ίδιας του της υγείας και της ευεξίας δεν λησμονεί εκείνα τα ιατρικά μέσα που τον οδήγησαν σε αυτήν την κατάσταση υγείας και ευεξίας· κατ' αυτόν τον τρόπο και αυτός ο άγιος, έχοντας ζωοποιηθεί από τον Θεό διά των δικαιωμάτων που έλαβε από Αυτόν, λέει ότι δεν θα τα λησμονήσει σε όλο τον αιώνα, αποδίδοντας την αιτία στο γεγονός ότι ο Θεός του έδωσε ζωή μέσω αυτών.

«εἰς τὸν αἰῶνα» (στον αιώνα): Διότι εκείνος που διδάχθηκε τα δικαιώματα του Θεού ζει με αυτά και εδώ και στον μέλλοντα αιώνα. «ὅτι ἐν αὐτοῖς» (διότι με αυτά): Διότι μέσω αυτών έζησαν όσοι πίστεψαν. «σός εἰμι» (δικός σου είμαι): Διότι αναζήτησα, λέει ο άνθρωπος, και αναζητώντας βρήκα, και βρίσκοντας σώθηκα. «ἐμὲ ὑπέμειναν» (εμένα καρτέρεσαν): Τον Χριστό οι Ιουδαίοι, όπως οι δαίμονες τον Αδάμ. «τὰ δὲ μαρτύρια»: Ο Υιός γνωρίζοντας το θέλημα του Πατρός· διότι για αυτό τον λόγο ήλθε, για να σώσει τον άνθρωπο. «πάσης συντελείας» (κάθε συντέλειας): Για όλα, λέει, τα δημιουργήματα θα υπάρξει τέλος και ταυτόχρονα λήθη των πάντων. «πλατεῖα» (πλατιά): Διότι μόνο αυτή (η εντολή) έχει αιώνιο πλάτος που επιτυγχάνεται. «ὡς ἠγάπησα» (πόσο αγάπησα): Διότι σε όλη τους τη ζωή οι πιστοί δεν αδρανούν ως προς την τήρηση του νόμου. «ὑπὲρ τοὺς ἐχθρούς» (περισσότερο από τους εχθρούς): Διότι περισσότερο από τους Έλληνες και τη σοφία τους, ο πιστός άνθρωπος έγινε σοφός στα προστάγματα της χάριτος. «ὑπὲρ πάντας» (περισσότερο από όλους): Διότι κακοί δάσκαλοι είναι οι σοφοί των Ελλήνων· περισσότερο όμως από αυτούς ο πιστός άνθρωπος κατανοεί και γνωρίζει τον Θεό με τη μελέτη των θείων Γραφών. «ὑπὲρ πρεσβυτέρους» (περισσότερο από τους πρεσβυτέρους): Περισσότερο από τους αρχαίους φιλοσόφους, οι οποίοι δεν απέφυγαν να ταράξουν <κατά του Κυρίου> τον ουρανό (τον άνθρωπο)· περισσότερο από αυτούς [ο πιστός] που αναζητά τις εντολές του Θεού είναι σοφότερος. Διότι αυτούς υπονόησε ο προφήτης. «ἐκ πάσης ὁδοῦ» (από κάθε οδό): Διότι οι πιστοί ούτε συναναστρέφονται με αυτούς ούτε πορεύονται σύμφωνα με τη διδαχή τους. «ὅπως ἂν φυλάξω» (για να τηρήσω): Διότι η σπουδή του πιστού είναι αυτή, το να τηρεί τα λόγια του Θεού.

Αφού ο Προφήτης απέκτησε εμπειρία αυτής της μνήμης και αποκόμισε την ωφέλεια που προέρχεται από αυτήν, σαν να λησμόνησε όλες τις ηδονές και τα τερπνά, ακόμη και το να φάει τον άρτο του, έλεγε: Κύριε, θα μνημονεύω μόνο τη δική Σου δικαιοσύνη· και δεν θα λησμονήσω τα δικαιώματά Σου. Αφού βρήκε και γεύθηκε την ωφέλεια αυτής της μνήμης και ο Απόστολος, έλεγε, όχι μόνο προς τον Τιμόθεο, αλλά προς κάθε άνθρωπο, λέγοντας στον Τιμόθεο: Να μνημονεύεις τον Ιησού Χριστό που αναστήθηκε από τους νεκρούς. Και όπως εκείνος που έχει έναν θησαυρό κρυμμένο σε κάποιον τόπο, κάθε ώρα, ημέρα και νύχτα όλος ο νους του βρίσκεται εκεί, και παραμένει σαν σιδηροδέσμιος, χωρίς να απομακρύνεται από τον τόπο ούτε για ελάχιστο, όπως ακριβώς είπε και ο Κύριος: Όπου είναι ο θησαυρός σας, εκεί βρίσκεται και η καρδιά σας· έτσι και εκείνος που επιθυμεί εκείνη την ωραιότητα και την έλευση του επουράνιου νυμφίου, διαρκώς μνημονεύει μόνο Αυτόν, ελκυόμενος από τον θείο έρωτα και την ακόρεστη επιθυμία, ψάλλοντας πάντοτε μαζί με τον ιεροψάλτη Δαβίδ: Θυμήθηκα τον Θεό και ευφράνθηκα. Αυτό μας ενετείλατο και ο Κύριος λέγοντας: Αυτό να κάνετε σε ανάμνησή μου.

Διότι θα είχε γίνει κοινωνός της ασέβειας, εάν δεν είχε διαρκώς μαζί του τη μελέτη των θείων νόμων· γι' αυτό και προσθέτει: «Εις τον αιώνα δεν θα λησμονήσω τα δικαιώματά σου, διότι με αυτά με ζωοποίησες». Μακάριος είναι αυτός που αναπέμπει αυτή τη φωνή εν αληθεία προς τον Θεό, και ζει σύμφωνα με τα δικαιώματά Του σε τούτο τον κόσμο.

Διότι ο αμαρτωλός δεν μπορεί να πει, «Στον αιώνα δεν πρόκειται να λησμονήσω τα δικαιώματά σου», όταν παραβαίνει τις εντολές του Θεού. Διότι ο προφήτης, έχοντας διδαχθεί από την πείρα, λέει ότι τα δικά σου δικαιώματα γεννούν ζωή, και γι' αυτό θα διατηρήσω άσβεστη τη μνήμη τους. «Δικός σου είμαι εγώ, σώσε με, διότι αναζήτησα τα δικαιώματά σου». Το «δικός σου είμαι» υπονοεί διάφορες έννοιες: διότι είμαι δικός σου δούλος, δικός σου θεράπων, δικός σου κατά χάριν υιός. Αν λοιπόν κάποιος έχει το θάρρος ότι φυλάσσει τις εντολές του Θεού, αυτός λέει: «Δικός σου είμαι εγώ, σώσε με». Γιατί; Επειδή αναζήτησα τις εντολές σου. Διότι όσοι πράττουν τα έργα του αντιδίκου δεν αναζητούν τις εντολές, και δεν μπορούν να πουν: «Δικός σου είμαι εγώ, σώσε με». Δεν μπορούμε, επομένως, όλοι να χρησιμοποιούμε αυτά τα λόγια. Διότι ο δούλος της αμαρτίας ψεύδεται όταν αποκαλεί τον εαυτό του δικό του Θεού. Διότι από ό,τι έχει νικηθεί κάποιος, σε αυτό και έχει υποδουλωθεί. Εάν, λοιπόν, αφού απαλλαγούμε από αυτήν, προτιμήσουμε τους θείους νόμους, τότε θα μπορέσουμε να χρησιμοποιήσουμε αυτά τα λόγια. «Εμένα με καρτέρεσαν οι αμαρτωλοί για να με εξοντώσουν· εγώ κατανόησα τα μαρτύριά σου». Τη λέξη «καρτέρεσαν» (ὑπέμειναν), ο Σύμμαχος και ο Θεοδοτίων την απέδωσαν ως «προσδόκησαν».