Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 119:6

Υποδηλώνει δε την τιμωρία που πρόκειται πολύ σύντομα να επέλθει εναντίον των Βαβυλωνίων. Αλίμονό μου, διότι η παροικία μου παρατάθηκε. Απευθύνει και άλλο αίτημα προς τον Θεό, να ελευθερωθεί από την παροικία. Κατασκήνωσα μαζί με τα σκηνώματα της Κηδάρ. Η Κηδάρ είναι μια χώρα που βρίσκεται στην έρημο προς τα ανατολικά και εκτείνεται μέχρι τη χώρα των Περσών, την οποία κατοικεί το γένος των Σαρακηνών. Επί πολύ παροίκησε η ψυχή μου.

Μαζί με τα σκηνώματα της Κηδάρ. Η λέξη Κηδάρ σημαίνει πάγος της γενεάς και σκοτασμός. Κατασκήνωσα λοιπόν, λέει, μαζί με τα σκηνώματα του σκοτασμού, δηλαδή του σώματος του θανάτου· και η ίδια η ψυχή μου, λέει, παροίκησε πάρα πολλές φορές.

«Ωδή των αναβαθμών»: Όπως ακριβώς μία υψηλή κλίμακα, που έχει αλλεπάλληλους βαθμούς ζωής, έτσι το Άγιο Πνεύμα διαμέσου του προφήτη συνέθεσε το βιβλίο των Ψαλμών. Γι' αυτό λέει ωδή των αναβαθμών, δηλαδή άσμα των υψηλών πραγμάτων. «Προς Κύριον»: Ο πρωτόπλαστος, έχοντας βρεθεί σε μεγάλη θλίψη, αφού φώναξε προς τον Θεό και εισακούστηκε, ευχαριστεί τον Θεό. «Κύριε»: Από τους δαίμονες, από συκοφάντες ανθρώπους, από απατεώνες και λοιδόρους. Και να εννοείς τον Χριστό να λέει αυτά. «Τι δοθείη»: Διότι δεν υπάρχει καμία κοινωνία μεταξύ φωτός και σκότους. «Τα βέλη»: Βέλη του πονηρού διαβόλου είναι οι γλώσσες των πονηρών ανθρώπων (του πονηρού ανθρώπου), οι οποίες είναι ακονισμένες, δηλαδή οξυμένες κατά των πιστών. «Συν τοις άνθραξι»: Διότι όπως τα κάρβουνα που ηρεμούν για λίγο, καίνε όταν αποκαλυφθούν, έτσι και οι γλώσσες των δόλιων ηρεμούν φαινομενικά, αλλά ανάβουν φοβερά. «Οίμοι»: Ο προφήτης, απορρίπτοντας τη συγκατοίκηση με τους φαύλους ανθρώπους, απεύχεται ακόμη και να ζει. «Κατεσκήνωσα»: Γιατί, λέει, κατοικώ με εκείνους που βρίσκονται στο σκοτάδι; Διότι η λέξη Κηδάρ ερμηνεύεται ως σκότος. «Πολλά παρώκησεν»: Δηλαδή αρκεί, διότι δεν μπορώ να παροικώ άλλο. «Μετά των μισούντων»: Ο Χριστός παροικούσε μαζί με τους Ιουδαίους, ως εχθρούς, όντας ο Ίδιος ειρήνη, όμως εκείνοι Τον μισούσαν. «Όταν ελάλουν»: Εγώ βέβαια τους μιλούσα ειρηνικά, λέει ο Χριστός [εκείνοι όμως με μισούσαν χωρίς λόγο]· αυτοί δε, χωρίς να υπάρχει καμία αιτία, με πολεμούσαν καιόμενοι από φθόνο.

Διότι, εάν οι Ιουδαίοι, επιθυμώντας τα Ιεροσόλυμα, θρηνούν για τα παρελθόντα, ακόμη και μετά την απελευθέρωσή τους, ποια συγγνώμη θα μπορούσαμε να έχουμε εμείς, και ποια απολογία, εάν δεν διακατεχόμαστε από σφοδρό πόθο για την άνω Ιερουσαλήμ; γʹ. Δες, λοιπόν, πώς και αυτοί θρηνούν για τη διαμονή τους μαζί με εκείνους, λέγοντας: «Κατασκήνωσα μαζί με τα σκηνώματα του Κηδάρ· πολύ καιρό παροίκησε η ψυχή μου». Διότι εδώ δεν θρηνούν μόνο για τη διαμονή τους σε ξένη γη, αλλά και για τη συμβίωσή τους με βαρβάρους.

Αλλά πολύ χειρότεροι από αυτούς είναι οι άρπαγες, οι πλεονέκτες, εκείνοι που ζουν μέσα σε ασέλγειες και σε τρυφές. «Πολύ παρώκησε η ψυχή μου». Και όμως δεν ήταν πολλά· διότι τα χρόνια ήταν μόνο εβδομήντα. Αλλά δεν τα ονομάζει πολλά ως προς το πλήθος, αλλά ως προς τη δυσκολία των καταστάσεων. Διότι, έστω και αν είναι λίγα, σε όσους θλίβονται φαίνονται πολλά. Έτσι πρέπει να διακείμεθα και εμείς, και αν ακόμη ζήσουμε λίγα χρόνια εδώ, να τα θεωρούμε πολλά εξαιτίας του πόθου για τα μελλοντικά. Λέγοντας αυτά, δεν κατηγορώ την παρούσα ζωή· μη γένοιτο· διότι και αυτή είναι έργο του Θεού· αλλά σας προαλείφω για τον έρωτα των μελλοντικών, ώστε να μην προσκολλάσθε στα παρόντα, ούτε να προσηλώνεστε στο σώμα, ούτε να έχετε τη νοοτροπία των μικρόψυχων από τους πολλούς, οι οποίοι, ακόμη και αν ζήσουν αναρίθμητα χρόνια, λένε ότι αυτά είναι λίγα. Τι θα μπορούσε να είναι πιο παράλογο από αυτούς; Και τι πιο χονδροειδές, όταν, ενώ προβάλλεται ενώπιόν τους ο ουρανός και τα αγαθά στους ουρανούς, «τα οποία ούτε οφθαλμός είδε ούτε ους ήκουσε», αυτοί χάσκουν μπροστά στις σκιές και επιθυμούν να διαπλέουν τον εύριπο της παρούσας ζωής, κατακυλιόμενοι σε αδιάκοπα κύματα, σε τρικυμία και σε ναυάγια; Αλλά ο Παύλος δεν ήταν έτσι· απεναντίας, έσπευδε και βιαζόταν, και ένα μόνο πράγμα τον κατείχε: η σωτηρία των ανθρώπων.

Διότι, όπως λέει, «όταν εκείνος φανερωθεί, θα γίνουμε όμοιοι με αυτόν». Όσο η ψυχή πραγματοποιεί τη μετάβαση από δύναμη σε δύναμη και από δόξα σε δόξα, δηλαδή την προκοπή από αρετή σε ανώτερη αρετή και την ανάβαση από γνώση σε υψηλότερη γνώση, δεν έπαυσε να παροικεί, σύμφωνα με τον λόγο «πολύ παροίκησε η ψυχή μου». Διότι είναι μεγάλο το διάστημα και το πλήθος των γνώσεων που οφείλει αυτή να διαβεί, μέχρις ότου διέλθει στον τόπο της θαυμαστής σκηνής, έως τον οίκο του Θεού, με φωνή αγαλλιάσεως και δοξολογίας, με ήχο εορταστικό, προσθέτοντας πάντοτε νοερή φωνή στις νοερές φωνές, κατά την προκοπή στα θεία θεωρήματα, μαζί με τη νοερή αγαλλίαση, δηλαδή τη χαρά, για όσα εθεάθησαν, και την ανάλογη ευχαριστία. Διότι τέτοιες εορτές εορτάζουν όλοι όσοι έχουν λάβει το Πνεύμα της χάριτος, το οποίο κράζει μέσα στις καρδιές τους: «Αββά, ο Πατήρ».

Η Κηδάρ βέβαια είναι χώρα, αλλά ερμηνεύεται ως σκοτάδι. «Πολύ καιρό παροίκησε η ψυχή μου· με αυτούς που μισούν την ειρήνη ήμουν ειρηνικός». Κατά την αισθητή έννοια, αυτό αναφέρεται στους προαναφερθέντες αιχμαλώτους· κατά τη νοητή έννοια, στους αμαρτωλούς και τους δαίμονες, οι οποίοι μισούν μεν τους ανθρώπους, αλλά ελκύοντάς τους προς το σκοτάδι της αμαρτίας υποκρίνονται ειρηνική συμπεριφορά, για να τους κατακρημνίσουν στην απώλεια. «Όταν τους μιλούσα» για να απομακρυνθούν από εμένα, «με πολεμούσαν αναιτίως», νομίζοντας ότι θα τους είμαι δούλος μέχρι τέλους.

Των πιο καίριων μελών, των πρώτων, που, όταν μεν είναι σε καλή κατάσταση, δεν είναι καθόλου εύκολο –αν όχι και εξαιρετικά δυσχερές και έχοντας πράγματι ανάγκη από τη θεία πρόνοια– το να συνευημερούν και τα υπόλοιπα· όταν όμως βρίσκονται σε κακή κατάσταση, είναι παντελώς αδύνατο να μην κακοπαθούν μαζί τους και τα άλλα, έτσι ώστε η πληγή να εξαπλώνεται σε όλο το σώμα, εξαιτίας της δικής μου αδυναμίας –διότι οικειοποιούμαι το κοινό, επειδή είναι και δικό μου– η οποία εύκολα ολισθαίνει προς την κακία και δύσκολα καθοδηγείται προς την αρετή. Αυτών που έχουν οριστεί να κατέχουν θέση ζωής, φωτός και άλατος απέναντι στους άλλους, ώστε μέσα από αυτούς να εξασφαλίζεται στους άλλους η ζωή, ο φωτισμός, ο αρτυσμός. Των πρυτάνεων της ειρήνης, εφόσον συμμετέχουν σε αυτήν λαμβάνοντάς την πρώτοι από τον Άρχοντα της ειρήνης, και οι οποίοι έχουν λάβει την εντολή πρώτα να ειρηνεύουν με τον εαυτό τους και έτσι κατά συνέπεια και με όλους. Αυτοί ακριβώς, σαν να έχουν από καιρό προετοιμαστεί για το εντελώς αντίθετο από την εντολή, αντί να είναι οι ίδιοι ειρηνικοί με όσους μισούν την ειρήνη, εξοπλίζονται για άσπονδη μάχη και ακήρυχτο πόλεμο εναντίον όσων ειρηνεύουν –πολύ περισσότερο, για να μην πω, εναντίον αδελφών που δεν αδικούν σε τίποτα– και εναντίον του κοινού πατέρα (για να μην πω και εξαιτίας του πατέρα), εναντίον των μελών του ίδιου σώματος, της ίδιας της κεφαλής, και αναπόφευκτα εναντίον του ίδιου τους του εαυτού.