Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 126:1

Διότι, εάν ο Κύριος δεν οικοδομήσει οίκο και δεν φυλάξει πόλη, μάταια αγρύπνησε αυτός που φυλάσσει και κοπιάζει και οικοδομεί. Και πάλι: Διότι δεν κληρονόμησαν τη γη με τη ρομφαία τους και δεν τους έσωσε ο δικός τους βραχίονας, αν και πολεμούσαν με ρομφαίες και βραχίονες, αλλά η δεξιά σου και ο βραχίονάς σου και ο φωτισμός του προσώπου σου, τα οποία δηλώνουν ότι η δύναμη του Θεού συνεργούσε στον δικό τους αγώνα. Ταυτόχρονα δε, καταρρίπτοντας την έπαρση όσων υπερηφανεύονται για τον εαυτό τους ένεκα λίγων αρετών, ο προφήτης δίδαξε ότι η ζωή προσφέρεται σε όσους ελπίζουν μέσω της πίστης και της αγάπης δια της χάριτος.

ΟΜΙΛΙΑ ΚΕ'. Σε όσους ενυπάρχει ο θείος νόμος, όχι γραμμένος με μελάνι και γράμματα, αλλά εμφυτευμένος σε σάρκινες καρδιές, αυτοί, έχοντας φωτιστεί στους οφθαλμούς της διανοίας και επιποθώντας πάντοτε όχι την αισθητή και ορατή ελπίδα, αλλά την αόρατη και νοητή, κατορθώνουν να υπερισχύσουν των σκανδάλων του πονηρού, όχι από μόνοι τους, αλλά μέσω της αήττητης δύναμης. Εκείνοι όμως που δεν έχουν τιμηθεί με τον λόγο του Θεού, ούτε έχουν διαπαιδαγωγηθεί από τον θείο νόμο, υπερηφανευόμενοι μάταια, νομίζουν ότι μέσω του δικού τους αυτεξουσίου μπορούν να καταργήσουν τις αφορμές της αμαρτίας, η οποία κατακρίνεται μόνο δια του μυστηρίου του σταυρού. Διότι το αυτεξούσιο που εναπόκειται στη δύναμη του ανθρώπου συνίσταται στο να αντιστέκεται στον διάβολο, και όχι στο να δύναται να έχει την πλήρη κυριαρχία επί των παθών. Διότι «εάν ο Κύριος δεν οικοδομήσει οίκο», λέει, «και δεν φυλάξει την πόλη, μάταια αγρύπνησε ο φύλακας και κοπιάζει ο οικοδόμος».

Λόγος Μακαρίου του Μεγάλου περί τελειότητος εν Πνεύματι. Α'. Με τη χάρη βεβαίως και τη θεία δωρεά του Πνεύματος ο καθένας μας εξασφαλίζει τη σωτηρία· με την πίστη όμως και την αγάπη, καθώς και με τον αγώνα της αυτεξούσιας προαίρεσης, μπορεί να φτάσει στο τέλειο μέτρο της αρετής, ώστε, όπως ακριβώς με τη χάρη, έτσι και με τη δικαιοσύνη να κληρονομήσει την αιώνια ζωή. Δεν αξιώνεται την πλήρη προκοπή μόνο διά της θείας δυνάμεως και χάριτος, εάν δεν συνεισφέρει και τους δικούς του ιδρώτες· ούτε πάλι φτάνει στο τέλειο μέτρο της ελευθερίας και της καθαρότητας μόνο από τη δική του προσπάθεια και δύναμη, εάν δεν συνδράμει άνωθεν και το θείο χέρι. Διότι, εάν ο Κύριος δεν οικοδομήσει οίκο και δεν φυλάξει πόλη, μάταια αγρύπνησε ο φύλακας, και μάταια ομοίως κοπιάζει και εκείνος που οικοδομεί.

Το μόνο που έχω να πω για την κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε είναι ότι, αν δεν ήταν ο Κύριος μαζί μας, θα μας είχαν καταπιεί ζωντανούς οι αμαρτωλοί που τεκταίνονται πάνω στις πλάτες μας τα κατασκευάσματα της κακής τους οικοδομής, αυτοί που δεν γνωρίζουν καθόλου κρίση και έλεος, όπως λέει ο Σολομών. Ας μη στερηθούμε λοιπόν, με τις δικές σας προσευχές, τον Κύριο που αντιπαλεύει σε αυτά, αλλά είθε να είναι μαζί μας μέχρι να συντελεστούν τα έργα του πονηρού αιώνα, σύμφωνα με τη μεγάλη υπόσχεση, και είθε να μη νυστάξει ούτε να αποκοιμηθεί ο Άγιος του Ισραήλ που φυλάσσει τα δικά μας. Διότι, αν Εκείνος δεν φυλάξει, εις μάτην εμείς θα αγρυπνούμε, επειδή οι ημέρες είναι πονηρές και κάθε αδελφός με δόλο θα υποσκελίσει τον πλησίον του, και εχθροί είναι οι οικείοι, και οι πράκτορές μας διαρκώς μας καταπιέζουν, και όντως περιφρόνηση ξεχύθηκε πάνω στους άρχοντες, και χάθηκε ο ευλαβής από τη γη, και όλοι αρπάζουν το δέρμα από τις σάρκες, και καθένας οικοδομεί τη δική του Σιών με αρπαγές και αδικίες, και μύριες θυγατέρες της βδέλλας εμφανίστηκαν αντί για τρεις· τόσο πολύτοκη έχει γίνει τώρα, συλλαμβάνοντας διαρκώς πόνους εναντίον μας και γεννώντας ανομίες. Και εξαιτίας αυτών έχω γίνει σαν τερέβινθος που απέβαλε τα φύλλα της και σαν κήπος που δεν έχει νερό, και με τα βιβλία συναναστρέφομαι μόλις μια φορά τον χρόνο, ενώ μελετώ διαρκώς τις φροντίδες που προέρχονται από εκείνους που μας αδικούν και πώς θα μπορούσα να τους κατευνάσω με πιο πλούσια δώρα.