Πατερικὲς ἀναφορὲς ἀνὰ βιβλικὸ ἐδάφιο
8 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας
καὶ ἴδοις υἱοὺς τῶν υἱῶν σου. εἰρήνη ἐπὶ τὸν ᾿Ισραήλ.Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου
1–8 από 8
Καὶ ἴδοις υἱοὺς τῶν υἱῶν σου, εἰρήνη ἐπὶ τὸν Ἰσραήλ. Τὰς ἐπαγγελίας λέγει. Ὥσπερ γὰρ πρῶτοι καρποὶ τῆς θεοφιλοῦς ψυχῆς εἰσι τὰ γεννήματα, οὕτως καὶ δεύτεροι αἱ ἐπαγγελίαι.
Και είθε να δεις τους υιούς των υιών σου· ειρήνη στον Ισραήλ. Εννοεί τις επαγγελίες. Διότι, όπως ακριβώς οι πρώτοι καρποί της θεοφιλούς ψυχής είναι τα γεννήματα, έτσι και οι δεύτεροι είναι οι επαγγελίες.
Λεπτομέρειες
Τῷ βασιλεῖ Παραδηλοῦν μὲν τῇ ἐκ Θεοῦ βασιλείᾳ σου, κράτιστε ἅγιέ μου δέσποτα, καθ’ ἕκαστον τῶν πρὸς αὐτὴν ἡμετέρων γραμμάτων ὡς εὐχὰς ὑπὲρ αὐτῆς πρὸς Κύριον καὶ δεήσεις ποιούμεθα, γράφοντός ἐστιν, οἶμαι, τὰ φανερά, καὶ τὰ τοῖς πᾶσι δῆλα γνωρίζοντος· πλὴν ἐπειδὴ κεκράτηκε τῶν ἐπιστολιμαίων πρὸς βασιλέα λόγων ἄρχεσθαι ἐξ εὐχῶν, εὔχεσθαι μὲν γράφειν διὰ τὸ πᾶσι γνώριμον παραιτοῦμαι, πληρῶ δὲ ὅμως τὰ τῶν εὐχῶν, καὶ μὴ γράφων ὅτι πληρῶ. Καὶ τοίνυν δῴη σοι Κύριος κατὰ τὴν καρδίαν σου καὶ πᾶσαν τὴν βουλήν σου πληρώσαι· μακαριότητα ἡμερῶν ἐμπλήσαι σε, καὶ δείξαι σοι τὸ σωτήριον αὐτοῦ· ἴδοις υἱοὺς τῶν υἱῶν σου, κἀκείνων υἱοὺς τῶν υἱῶν· ἴδοις τοὺς ἐχθρούς σου λιχμῶντας χοῦν πρὸ προσώπου σου· καὶ ἴδοις εἰρήνην ἐπὶ τὸν σὸν Ἰσραήλ· τὰ μὲν τῆς εὐχῆς τοιαῦτα. Ἡμεῖς δὲ ἄραντες ἐξ Ἀτραμυττίου, δεῖ γὰρ ἤδη καὶ αὐτῶν ἅψασθαι τῶν ὑποκειμένων τῇ ἐπιστολῇ, ἄραντες ἐκεῖθεν καὶ τῶν πνευμάτων οὐκ ἐπιτηδείων τυχόντες, μόλις δι’ ἡμερῶν ἰσχύσαμεν εἰσιέναι τριῶν τὸν πορθμόν· καὶ δι’ αὖ ἑτέρων τοσούτων τῇ Προικονήσῳ προσχεῖν ἐρέττοντες καὶ ἀπὸ χειρῶν τὴν τριήρη κινοῦντες, καὶ πρὸς ῥεῦμα καὶ ἄνεμον ἐναντία φερόμενον ἐκβιάζοντες.
Προς τον βασιλέα Το να δηλώνω στην εκ Θεού βασιλεία σου, κράτιστε και άγιέ μου δέσποτα, σε καθένα από τα γράμματά μας προς αυτήν, ότι αναπέμπουμε ευχές και δεήσεις στον Κύριο υπέρ αυτής, ισοδυναμεί, νομίζω, με το να γράφει κανείς τα φανερά και να γνωστοποιεί αυτά που είναι ολοφάνερα σε όλους. Όμως, επειδή έχει επικρατήσει τα κείμενα των επιστολών προς τους βασιλείς να ξεκινούν με ευχές, αποφεύγω μεν να γράψω ότι προσεύχομαι επειδή αυτό είναι σε όλους γνωστό, ωστόσο εκπληρώνω τα της προσευχής, έστω κι αν δεν γράφω ότι τα εκπληρώνω. Και λοιπόν, είθε να σου δώσει ο Κύριος σύμφωνα με την καρδιά σου και να εκπληρώσει κάθε επιθυμία σου· να σε γεμίσει με μακαριότητα ημερών, και να σου δείξει το σωτήριό Του· να δεις υιούς των υιών σου, και εκείνων τους υιούς των υιών· να δεις τους εχθρούς σου να γλείφουν το χώμα μπροστά στο πρόσωπό σου· και να δεις ειρήνη επάνω στον δικό σου Ισραήλ. Αυτά λοιπόν όσον αφορά την ευχή. Εμείς, από την άλλη, αφού αποπλεύσαμε από το Αδραμύττιο —διότι πρέπει πλέον να περάσουμε και στα κυρίως θέματα της επιστολής—, αφού αποπλεύσαμε από εκεί και δεν βρήκαμε ευνοϊκούς ανέμους, μετά βίας μπορέσαμε μέσα σε τρεις ημέρες να εισέλθουμε στον πορθμό· και μετά από άλλες τόσες ημέρες να προσεγγίσουμε την Προικόννησο, κωπηλατώντας και κινώντας την τριήρη με τα χέρια, και προχωρώντας με κόπο ενάντια στο ρεύμα και τον αντίθετο άνεμο.
Λεπτομέρειες
Ἄλλοι μὲν οὖν καλείτωσαν ἔρωτας, —ἐπειδὴ γαμικὸν καὶ τὸ παίζειν, —καὶ παρθένου κάλλος γραφέτωσαν καὶ νυμφίου χάριν ἀντεγειρέτωσαν καὶ βαλλέτωσαν λόγοις μετὰ τῶν ἀνθέων τὰς παστάδας. Ἐγὼ δὲ ὑμῖν προσᾴσω τὸν ἐμὸν ἐπιθαλάμιον· 〈Εὐλογήσαι Κύριος ὑμᾶς ἐκ Σιών〉, καὶ αὐτὸς ἁρμόσαι τὴν συζυγίαν, καὶ 〈ἴδοις υἱοὺς τῶν υἱέων〉, οὐ πολὺ δ᾽ εἰπεῖν ὅτι καὶ κρείσσονας.
Άλλοι, λοιπόν, ας επικαλούνται τους έρωτες —επειδή το παιχνίδισμα αρμόζει στον γάμο— και ας περιγράφουν το κάλλος της παρθένου και ας προβάλλουν σε αντιπαραβολή τη χάρη του νυμφίου και ας ραίνουν με λόγια, μαζί με τα άνθη, τους νυφικούς θαλάμους. Εγώ, όμως, θα σας ψάλω τον δικό μου επιθαλάμιο: «Είθε να σας ευλογήσει ο Κύριος από τη Σιών», και ο Ίδιος ας ενώσει τη συζυγία, και «είθε να δεις υιούς των υιών», και δεν είναι υπερβολή να πω, ακόμη ανώτερους.
Λεπτομέρειες
οὐ καταισχυνθήσεται Αἰσχυνθήσονται [τουτέστιν], ὅταν ἐπὶ θύραις τοῦ λαοῦ τοῦ ἐξ ἐθνῶν παραστῶσιν οἱ Ἰουδαῖοι, ἀκροώμενοι τὰ τῆς πίστεως. ᾨδὴ τῶν ἀναβαθμῶν· ᾆσμα τῶν ὑψηλῶν. μακάριοι Τί γὰρ τούτου μακαριώτερον; δῆλον δὲ ὅτι μακαρίζει τοὺς ἁγίους πάντας. οἱ πορευόμενοι Ὅσοι, φησί, κατώρθωσαν τὰς ἀρετὰς καὶ ἐπορεύθησαν ταῖς ἐντολαῖς κυρίου. τοὺς καρπούς Ὅσοι γὰρ ἐνταῦθα κοπιῶσιν, εὑρίσκουσιν (ἀπολαμβάνουσιν) ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι [τὰς ἀνταμείψεις.] μακάριος εἶ Περὶ τῶν οὕτως ἀγωνιζομένων λέγει τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον. ἡ γυνή Λέγει τὴν ψυχὴν τοῦ ἀγαθοῦ ἀνθρώπου, ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ σώματος θαλπομένην καὶ ἀναπαυομένην ὡς ἄμπελος. οἱ υἱοί σου Οἱ λογισμοὶ οἱ ἀγαθοί, ὡς υἱοὶ κυκλοῦντες τὴν καρδίαν <τοῦ ἀνθρώπου>, καθάπερ τράπεζαν. ἰδού Ὁρᾷς, πῶς δείκνυσι τὸν μισθὸν τῶν φοβουμένων τὸν κύριον, ὅπως εὐλογοῦνται καὶ δοξάζονται. εὐλογήσαι σε Τῇ εὐλογίᾳ τῇ ἐν Σιὼν φανείσῃ· ἐκείνῃ εὐλογήθησαν οἱ πιστοὶ καὶ τῶν μυστικῶν ἀπολαύουσιν ἀγαθῶν [πᾶσαν ἡμέραν (καθ’ ἡμέραν)]. καὶ ἴδοις Ἀρεταὶ γὰρ ἀρετὰς γεννῶσιν. εἰρήνη Ὁ Χριστὸς εἰρήνη ἡμῶν ἐπὶ τὸν λαὸν τὸν πιστόν. ᾨδὴ τῶν ἀναβαθμῶν· ᾆσμα τῶν ὑψηλῶν. πλεονάκις Ὁ Χριστὸς φησὶ περὶ Ἰουδαίων [ὁ λόγος], ὅτι [ἀεὶ] ἀντέκειντο τῷ Χριστῷ· οὐ γὰρ ἤθελον αὐτὸν ζῆν, ἀφ’ οὗ ἐγεννήθη ἐν σαρκί. διὸ τὸ πλεονάκις [γέγραπται].
«δεν θα καταισχυνθεί» Θα ντροπιαστούν [δηλαδή], όταν στις θύρες του λαού που προέρχεται από τα έθνη σταθούν οι Ιουδαίοι, ακούγοντας τα της πίστεως. «Ωδή των αναβαθμών· άσμα των υψηλών». «μακάριοι» Διότι τι είναι πιο μακάριο από αυτό; Είναι δε φανερό ότι μακαρίζει όλους τους αγίους. «αυτοί που πορεύονται» Όσοι, λέει, κατόρθωσαν τις αρετές και πορεύθηκαν σύμφωνα με τις εντολές του Κυρίου. «τους καρπούς» Διότι όσοι κοπιάζουν εδώ, βρίσκουν (απολαμβάνουν) στον μέλλοντα αιώνα [τις ανταμοιβές]. «μακάριος είσαι» Για αυτούς που αγωνίζονται με αυτόν τον τρόπο μιλάει το Άγιο Πνεύμα. «η γυναίκα» Εννοεί την ψυχή του αγαθού ανθρώπου, η οποία στον οίκο του σώματος θερμαίνεται και αναπαύεται σαν άμπελος. «οι γιοι σου» Οι αγαθοί λογισμοί, σαν γιοι που περικυκλώνουν την καρδιά <του ανθρώπου>, όπως ακριβώς ένα τραπέζι. «ιδού» Βλέπεις πώς δείχνει τον μισθό όσων φοβούνται τον Κύριο, πώς ευλογούνται και δοξάζονται. «να σε ευλογήσει» Με την ευλογία που φανερώθηκε στη Σιών· με αυτήν ευλογήθηκαν οι πιστοί και απολαμβάνουν τα μυστικά αγαθά [κάθε μέρα (καθημερινά)]. «και να δεις» Διότι οι αρετές γεννούν αρετές. «ειρήνη» Ο Χριστός είναι η ειρήνη μας προς τον πιστό λαό. «Ωδή των αναβαθμών· άσμα των υψηλών». «πολλές φορές» Ο Χριστός λέει για τους Ιουδαίους [ο λόγος], ότι [πάντοτε] εναντιώνονταν στον Χριστό· διότι δεν ήθελαν να ζει, από τότε που γεννήθηκε εν σαρκί. Γι' αυτό [έχει γραφτεί] το «πολλές φορές».
Λεπτομέρειες
Καὶ ἴδοις υἱοὺς τῶν υἱῶν σου. Καὶ μὴν πολλοὶ, φησὶ, φοβούμενοι τὸν Θεὸν ἐν ἀπαιδίᾳ διετέλεσαν. Καὶ τί τοῦτο; Οὐ γὰρ ἐπὶ τοῖς παροῦσιν ἀπεδυσάμεθα, ἀλλὰ προηγουμένως μὲν ἐπὶ τῷ ἀρέσκειν τῷ Θεῷ ἔπειτα δὲ ἐπὶ ταῖς μελλούσαις ἐλπίσι. Καὶ τότε μὲν ταῦτα ἦν τὰ ἔπαθλα· νῦν δὲ οὐρανὸς καὶ τὰ ἐν οὐρανοῖς ἀγαθά. Εἰ δὲ μὴ ἔσχες παῖδας, ὁ φοβούμενος τὸν Θεὸν, πόθεν οἶσθα, εἰ μὴ τῆς εὐπραγίας ταύτης ἕτερα μείζονα ἔδωκεν; Οὐ γὰρ ἑνὶ τρόπῳ πάντας εὐεργετεῖ, ἀλλὰ διαφόρως, πλούσιος ὤν. Πόσοι παῖδας ἐσχηκότες, τοὺς οὐκ ἔχοντας ἐμακάρισαν; πόσοι πλοῦτον κτησάμενοι, τῶν πενήτων ἀθλιώτερον κατέλυσαν; πόσοι δόξης ἀπολαύσαντες, καθάπερ μαχαίρᾳ ταύτῃ περιεπάρησαν, καὶ τὰ ἀνήκεστα πεπόνθασι; Μὴ δὴ τὰ πράγματα ζήτει, μηδὲ ἀπαίτει τὸν Θεὸν εὐθύνας, ἀλλὰ πάντα φέρε γενναίως καὶ μετὰ εὐχαριστίας· μᾶλλον δὲ μηδενὶ τῶν παρόντων προσήλωσο. Διὰ γὰρ τοῦτο τοιαύτην ἐκελεύσθης εὔχεσθαι εὐχὴν, ἐν ᾗ μόνον ἓν αἴτημα αἰσθητὸν αἰτεῖς, καὶ πλέον οὐδέν.
«Και είθε να δεις υιούς των υιών σου». Και όμως πολλοί, λέγει, οι οποίοι σέβονταν τον Θεό, πέρασαν τη ζωή τους στην ατεκνία. Και τι σημαίνει αυτό; Διότι δεν αποδυθήκαμε στον αγώνα για τα παρόντα, αλλά πρωτίστως με σκοπό να αρέσουμε στον Θεό, και έπειτα για τις μελλοντικές ελπίδες. Και τότε βέβαια αυτά ήταν τα έπαθλα· τώρα όμως είναι ο ουρανός και τα επουράνια αγαθά. Εάν λοιπόν δεν απέκτησες παιδιά, εσύ που φοβάσαι τον Θεό, από πού γνωρίζεις μήπως, αντί γι' αυτή την ευημερία, Εκείνος σου έδωσε άλλα, μεγαλύτερα αγαθά; Διότι δεν ευεργετεί τους πάντες με έναν τρόπο, αλλά με διάφορους, επειδή είναι πλούσιος. Πόσοι, αφού απέκτησαν παιδιά, μακάρισαν αυτούς που δεν είχαν; Πόσοι, έχοντας αποκτήσει πλούτο, βρήκαν τέλος πιο άθλιο και από τους φτωχούς; Πόσοι, αφού απόλαυσαν τη δόξα, διαπεράστηκαν από αυτήν σαν από μαχαίρι και υπέστησαν ανήκεστες συμφορές; Μην επιζητάς λοιπόν αυτά τα πράγματα, ούτε να ζητάς ευθύνες από τον Θεό, αλλά να τα υπομένεις όλα γενναία και με ευχαριστία· ή μάλλον, να μην προσηλώνεσαι σε τίποτα από τα παρόντα. Διότι γι' αυτόν τον λόγο έλαβες την εντολή να προσεύχεσαι με μια τέτοια προσευχή, στην οποία ζητάς μόνο ένα αισθητό αίτημα, και τίποτε περισσότερο.
Λεπτομέρειες
Εἰρήνη ἐπὶ τὸν Ἰσραήλ. Ἄλλος, Καὶ ἴδε τοὺς υἱοὺς τῶν υἱῶν σου, εἰρήνην ἐπὶ τὸν Ἰσραήλ. Κατὰ κοινοῦ ἡ εὐχή. Τοῦτο γὰρ μάλιστα ποθοῦσιν, ἅτε μακρῷ τεταριχευμένοι πολέμῳ. Τί γὰρ ὄφελος αὐτοῖς τῶν ἄλλων, εἰρήνης οὐκ οὔσης; Τὸ τοίνυν κεφάλαιον τῶν ἀγαθῶν τῶν τότε, καὶ τὴν ἀσφάλειαν αὐτῶν ἐπαγγέλλεται, τὴν εἰρήνην, καὶ ταύτην διηνεκῆ· ὅπερ μάλιστα τῆς τοῦ Θεοῦ προνοίας ἔργον, τὸ καὶ δοῦναι καὶ μὴ ἀφεῖναι διαπεσεῖν. Ἐπειδὴ γὰρ αὐτὴ τῶν ἀνθρωπίνων ἡ φύσις ῥευστή τίς ἐστι καὶ οὐ διαρκὴς, δεικνὺς ὅτι οὐχ ἁπλῶς αὐτοῖς ἔπεισι ταῦτα ἀλλ᾽ ἀπὸ τῆς ἄνωθεν ῥοπῆς, καὶ νεύοντος τοῦ Θεοῦ, Πάσας τὰς ἡμέρας εἶπε, καὶ εἰρήνην ἐπηγγείλατε διαρκῆ. Καὶ γέγονε τοῦτο, τὸ γοῦν εἰς τὸν Θεὸν ἧκον.
Ειρήνη στον Ισραήλ. Άλλος: Και δες τους υιούς των υιών σου, ειρήνη στον Ισραήλ. Η ευχή είναι κοινή. Διότι αυτό προπάντων ποθούν, καθώς έχουν καταπονηθεί από τον μακροχρόνιο πόλεμο. Διότι, ποιο το όφελος γι' αυτούς από τα υπόλοιπα αγαθά, εάν δεν υπάρχει ειρήνη; Υπόσχεται, λοιπόν, το αποκορύφωμα των αγαθών εκείνης της εποχής και την ασφάλειά τους, δηλαδή την ειρήνη, και μάλιστα διαρκή· πράγμα που αποτελεί κατεξοχήν έργο της πρόνοιας του Θεού, δηλαδή και να την προσφέρει και να μην την αφήσει να εκλείψει. Επειδή ακριβώς η ίδια η φύση των ανθρώπινων πραγμάτων είναι ρευστή και ασταθής, για να δείξει ότι αυτά δεν τους δίνονται τυχαία, αλλά προέρχονται από την άνωθεν επιρροή και το θέλημα του Θεού, είπε το «όλες τις ημέρες», και υποσχέθηκε διαρκή ειρήνη. Και αυτό πραγματοποιήθηκε, τουλάχιστον σε ό,τι εξαρτιόταν από τον Θεό.
Λεπτομέρειες
Ψαλμὸς ρκζʹ <ᾨδὴ τῶν ἀναβαθμῶν>. «Μακάριοι πάντες οἱ φοβούμενοι τὸν Κύριον, οἱ πορευόμενοι ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ», οἵτινες ἂν ὦσι, εἴτε σοφοὶ εἴτε ἰδιῶται, ὥσπερ καὶ ἄθλιοι οἱ ἐν ἀφοβίᾳ καὶ ἀσεβείᾳ συζῶντες, ἐν ταῖς ὁδοῖς τοῦ ἐχθροῦ. «Τοὺς πόνους τῶν καρπῶν σου φάγεσαι», ἄνθρωπε, τὸν βίον ἀπολιπών, εἴτε φαύλους εἴτε χρηστούς. «Μακάριος εἶ, καὶ καλῶς σοι ἔσται», εἴ γε πορεύῃ ἐν ταῖς ὁδοῖς Κυρίου. Κἂν καὶ ὑπογύναιος ᾖ, «ἡ γυνή σου ὡς ἄμπελος εὐθηνοῦσα ἐν τῷ οἴκῳ σου» φωραθήσεται, «οἱ δὲ υἱοί σου ὡς νεόφυτα ἐλαιῶν» τεθηλότα «κύκλῳ τῆς τραπέζης σου» θυμηδίαν καὶ τέρψιν προσάγοντά σοι. «Ἰδοὺ οὕτως» εὐφρανθήσεται καὶ «εὐλογηθήσεται», ἤτοι ἐπαινεθήσεται «ἄνθρωπος ὁ φοβούμενος τὸν Κύριον». Καὶ «εὐλογηθεὶς παρὰ Κυρίου ἐκ Σιών, ἴδοις τὰ ἀγαθὰ» τοῦ Θεοῦ «καὶ υἱοὺς τῶν υἱῶν σου ἐν εἰρήνῃ πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς σου».
Ψαλμός ρκζ'. <Ωδή των αναβαθμών>. «Μακάριοι είναι όλοι όσοι φοβούνται τον Κύριο, όσοι πορεύονται στις οδούς του», όποιοι και αν είναι αυτοί, είτε σοφοί είτε απλοί, όπως ακριβώς άθλιοι είναι εκείνοι που ζουν με αφοβία και ασέβεια, στις οδούς του εχθρού. «Τους καρπούς των κόπων σου θα φας», άνθρωπε, όταν αναχωρήσεις από τον βίο, είτε είναι φαύλοι είτε αγαθοί. «Μακάριος είσαι, και όλα θα σου πάνε καλά», εφόσον πορεύεσαι στις οδούς του Κυρίου. Και αν είναι έγγαμος, «η γυναίκα σου σαν καρπερή κληματαριά μέσα στο σπίτι σου» θα αναδειχθεί, «οι δε γιοι σου σαν νεόφυτα ελιάς» θαλερά «γύρω από το τραπέζι σου» θα σου προσφέρουν χαρά και τέρψη. «Ιδού, έτσι» θα ευφρανθεί και «θα ευλογηθεί», δηλαδή θα επαινεθεί, «ο άνθρωπος που φοβάται τον Κύριο». Και «αφού ευλογηθείς από τον Κύριο από τη Σιών, είθε να δεις τα αγαθά» του Θεού «και τους γιους των γιων σου εν ειρήνη όλες τις ημέρες της ζωής σου».
Λεπτομέρειες
ἔδει μὲν οὖν καὶ τὸν μακάριον τοῦτον μετὰ πάντων τῶν φοβουμένων τὸν Κύριον καὶ πορευομένων ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ, κατὰ τὸν ψαλμικὸν ἐκεῖνον χρηματισμόν, τῆς τε θείας εὐλογίας καταξιοῦσθαι, καὶ τὰ τῆς νοητῆς Ἱερουσαλὴμ ἀγαθὰ διὰ παντὸς ἐνοπτρίζεσθαι καὶ τῆς ἐλπιζομένης αὐτῶν ἀπολαύσεως ἐντεῦθεν ἤδη τὸν ἀρραβῶνα κομίζεσθαι· μὴ μόνον αὐτὸν ταῖς ἀρεταῖς εὐθηνοῦντα, μηδὲ μόνον υἱοὺς τοὺς πνευματικῶς αὐτῷ γεννωμένους, ἀλλὰ καὶ υἱοὺς τῶν υἱῶν ὁρῶντα, νεοφύτοις ἐλαιῶν ἐοικότας καὶ κύκλῳ τῆς κατ’ αὐτὸν τραπέζης περιεστῶτας καὶ τοῖς ἡδίστοις ὑπ’ αὐτοῦ δεξιομένους ἀφθόνως τῆς ἀσκήσεως ἐντρυφήμασιν, ἐπεὶ δὲ ταῦτα καὶ τοῖς ἔργοις συνέβαινε καὶ ὁ τόπος τῷ πλήθει τῶν μοναχῶν ἐστενοχωρεῖτο, περί που τοῖς ἑκατὸν ἀθροισθέντων, καὶ ὁ προρρηθεὶς καθηγούμενος, μοναχὸς Θεοδόσιος, τὸν βίον ἐξέλιπεν, ἐγκρατὴς ὁ μέγας τοῦ ὄρους γίνεται, καὶ ὁ κλῆρος τῆς κατοικίας εἰς τοὺς κληρονόμους λοιπὸν τοῦ ὄρους μετήνεκτο. τοὺς περὶ τὸν νέον φημὶ τοῦτον Ἀβραάμ, τὸν ἐκ προγονικῆς μεταναστεύσαντα γῆς καὶ εἰς τὴν δεικνυμένην ἀκολουθήσαντα κατόπιν τοῦ χρηματίζοντος· παρ’ οὗ καὶ κατ’ ἐπαγγελίαν τὴν τοῦ ὄρους κατάσχεσιν αὐτῷ καὶ τῷ σπέρματι αὐτοῦ μετ’ αὐτὸν δοθῆναι, ἀνενδοιάστως ἐγὼ ἀποφαίνομαι· δίκαιοι γάρ, φησι, κληρονομήσουσιν γῆν καὶ κατασκηνώσουσιν εἰς αἰῶνα αἰῶνος ἐπ’ αὐτῆς.
Έπρεπε, λοιπόν, και ο μακάριος αυτός, μαζί με όλους όσους φοβούνται τον Κύριο και πορεύονται στις οδούς Του, σύμφωνα με εκείνη τη ρήση του Ψαλμού, να αξιωθεί τη θεία ευλογία και να ατενίζει διαρκώς τα αγαθά της νοητής Ιερουσαλήμ, λαμβάνοντας ήδη από τώρα τον αρραβώνα της ελπιζόμενης απόλαυσής τους· να μην ακμάζει δηλαδή μόνο ο ίδιος στις αρετές, ούτε να βλέπει μόνο τους πνευματικούς υιούς που γεννήθηκαν από αυτόν, αλλά να βλέπει και τους υιούς των υιών του, οι οποίοι θα έμοιαζαν με νεόφυτα ελιάς και θα στέκονταν γύρω από την τράπεζά του, απολαμβάνοντας πλουσιοπάροχα από αυτόν τα γλυκύτατα κεράσματα της ασκήσεως. Επειδή, όμως, αυτά γίνονταν και στην πράξη και ο τόπος ήταν πλέον στενόχωρος για το πλήθος των μοναχών, αφού είχαν συγκεντρωθεί περίπου εκατό, και εφόσον ο προαναφερθείς καθηγούμενος, ο μοναχός Θεοδόσιος, αναπαύθηκε, ο μέγας αυτός ανήρ γίνεται κύριος του όρους, και ο κλήρος της κατοικίας μεταβιβάστηκε πλέον στους κληρονόμους του όρους. Αναφέρομαι στη συνοδεία αυτού του νέου Αβραάμ, ο οποίος μετανάστευσε από την προγονική του γη και βάδισε προς εκείνη που του υποδείχθηκε, ακολουθώντας Εκείνον που τον καθοδήγησε· από τον Οποίο εξάλλου, όπως αποφαίνομαι χωρίς κανέναν δισταγμό, του δόθηκε, σύμφωνα με την υπόσχεση, η κατοχή του όρους, στον ίδιο και στο σπέρμα του μετά από αυτόν· διότι «οι δίκαιοι», λέει, «θα κληρονομήσουν τη γη και θα κατοικήσουν επ’ αυτής εις αιώνα αιώνος».
Λεπτομέρειες