Πατερικὲς ἀναφορὲς ἀνὰ βιβλικὸ ἐδάφιο
5 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας
᾿ῼδὴ τῶν ἀναβαθμῶν. ΠΛΕΟΝΑΚΙΣ ἐπολέμησάν με ἐκ νεότητός μου, εἰπάτω δὴ ᾿Ισραήλ·Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου
1–5 από 5
Πλεονάκις ἐπολέμησάν με ... Κύριος δίκαιος συνέτριψεν αὐχένας ἁμαρτωλῶν. Πάντες γὰρ οἱ διώξαντες κακοὶ κακῶς ἀπολοῦνται.
Πολλές φορές με πολέμησαν... Ο δίκαιος Κύριος συνέτριψε τους αυχένες των αμαρτωλών. Διότι όλοι όσοι καταδίωξαν, όντας κακοί, θα καταστραφούν οικτρά.
Λεπτομέρειες
οὐ καταισχυνθήσεται Αἰσχυνθήσονται [τουτέστιν], ὅταν ἐπὶ θύραις τοῦ λαοῦ τοῦ ἐξ ἐθνῶν παραστῶσιν οἱ Ἰουδαῖοι, ἀκροώμενοι τὰ τῆς πίστεως. ᾨδὴ τῶν ἀναβαθμῶν· ᾆσμα τῶν ὑψηλῶν. μακάριοι Τί γὰρ τούτου μακαριώτερον; δῆλον δὲ ὅτι μακαρίζει τοὺς ἁγίους πάντας. οἱ πορευόμενοι Ὅσοι, φησί, κατώρθωσαν τὰς ἀρετὰς καὶ ἐπορεύθησαν ταῖς ἐντολαῖς κυρίου. τοὺς καρπούς Ὅσοι γὰρ ἐνταῦθα κοπιῶσιν, εὑρίσκουσιν (ἀπολαμβάνουσιν) ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι [τὰς ἀνταμείψεις.] μακάριος εἶ Περὶ τῶν οὕτως ἀγωνιζομένων λέγει τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον. ἡ γυνή Λέγει τὴν ψυχὴν τοῦ ἀγαθοῦ ἀνθρώπου, ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ σώματος θαλπομένην καὶ ἀναπαυομένην ὡς ἄμπελος. οἱ υἱοί σου Οἱ λογισμοὶ οἱ ἀγαθοί, ὡς υἱοὶ κυκλοῦντες τὴν καρδίαν <τοῦ ἀνθρώπου>, καθάπερ τράπεζαν. ἰδού Ὁρᾷς, πῶς δείκνυσι τὸν μισθὸν τῶν φοβουμένων τὸν κύριον, ὅπως εὐλογοῦνται καὶ δοξάζονται. εὐλογήσαι σε Τῇ εὐλογίᾳ τῇ ἐν Σιὼν φανείσῃ· ἐκείνῃ εὐλογήθησαν οἱ πιστοὶ καὶ τῶν μυστικῶν ἀπολαύουσιν ἀγαθῶν [πᾶσαν ἡμέραν (καθ’ ἡμέραν)]. καὶ ἴδοις Ἀρεταὶ γὰρ ἀρετὰς γεννῶσιν. εἰρήνη Ὁ Χριστὸς εἰρήνη ἡμῶν ἐπὶ τὸν λαὸν τὸν πιστόν. ᾨδὴ τῶν ἀναβαθμῶν· ᾆσμα τῶν ὑψηλῶν. πλεονάκις Ὁ Χριστὸς φησὶ περὶ Ἰουδαίων [ὁ λόγος], ὅτι [ἀεὶ] ἀντέκειντο τῷ Χριστῷ· οὐ γὰρ ἤθελον αὐτὸν ζῆν, ἀφ’ οὗ ἐγεννήθη ἐν σαρκί. διὸ τὸ πλεονάκις [γέγραπται].
«δεν θα καταισχυνθεί» Θα ντροπιαστούν [δηλαδή], όταν στις θύρες του λαού που προέρχεται από τα έθνη σταθούν οι Ιουδαίοι, ακούγοντας τα της πίστεως. «Ωδή των αναβαθμών· άσμα των υψηλών». «μακάριοι» Διότι τι είναι πιο μακάριο από αυτό; Είναι δε φανερό ότι μακαρίζει όλους τους αγίους. «αυτοί που πορεύονται» Όσοι, λέει, κατόρθωσαν τις αρετές και πορεύθηκαν σύμφωνα με τις εντολές του Κυρίου. «τους καρπούς» Διότι όσοι κοπιάζουν εδώ, βρίσκουν (απολαμβάνουν) στον μέλλοντα αιώνα [τις ανταμοιβές]. «μακάριος είσαι» Για αυτούς που αγωνίζονται με αυτόν τον τρόπο μιλάει το Άγιο Πνεύμα. «η γυναίκα» Εννοεί την ψυχή του αγαθού ανθρώπου, η οποία στον οίκο του σώματος θερμαίνεται και αναπαύεται σαν άμπελος. «οι γιοι σου» Οι αγαθοί λογισμοί, σαν γιοι που περικυκλώνουν την καρδιά <του ανθρώπου>, όπως ακριβώς ένα τραπέζι. «ιδού» Βλέπεις πώς δείχνει τον μισθό όσων φοβούνται τον Κύριο, πώς ευλογούνται και δοξάζονται. «να σε ευλογήσει» Με την ευλογία που φανερώθηκε στη Σιών· με αυτήν ευλογήθηκαν οι πιστοί και απολαμβάνουν τα μυστικά αγαθά [κάθε μέρα (καθημερινά)]. «και να δεις» Διότι οι αρετές γεννούν αρετές. «ειρήνη» Ο Χριστός είναι η ειρήνη μας προς τον πιστό λαό. «Ωδή των αναβαθμών· άσμα των υψηλών». «πολλές φορές» Ο Χριστός λέει για τους Ιουδαίους [ο λόγος], ότι [πάντοτε] εναντιώνονταν στον Χριστό· διότι δεν ήθελαν να ζει, από τότε που γεννήθηκε εν σαρκί. Γι' αυτό [έχει γραφτεί] το «πολλές φορές».
Λεπτομέρειες
ΕΙΣ ΤΟΝ ΡΚΗʹ ΨΑΛΜΟΝ. Πλεονάκις ἐπολέμησάν με ἐκ νεότητός μου, εἰπάτω δὴ Ἰσραήλ. Πλεονάκις ἐπολέμησάν με ἐκ νεότητός μου· καὶ γὰρ οὐκ ἠδυνήθησάν μοι. Ἕτερός φησιν ἑρμηνευτὴς, Ἀλλ᾽ οὐκ ἠδυνήθησάν μοι. Καὶ οὗτος τοῦ πρὸ αὐτοῦ ἔχεται ὁ ψαλμός. Ἐπειδὴ γὰρ διεκόπτετο τὰ τῆς οἰκοδομῆς, καὶ πρὸς τέλος τὸ ἔργον οὐκ ᾔει, ἄγων αὐτοὺς εἰς χρηστὰς ἐλπίδας, ἵνα μὴ ἀπογινώσκωσιν, ἐκ τῶν παρελθόντων περὶ τῶν μελλόντων θαῤῥεῖν αὐτοὺς παρασκευάζει, καὶ παιδεύει αὐτοὺς λέγειν ταῦτα τὰ ῥήματα. Ποῖα δέ;
ΣΤΟΝ ΡΚΗ΄ ΨΑΛΜΟ. Πολλές φορές με πολέμησαν από τη νεότητά μου, ας πει τώρα ο Ισραήλ. Πολλές φορές με πολέμησαν από τη νεότητά μου· και όμως δεν με κατέβαλαν. Ένας άλλος ερμηνευτής λέει: Αλλά δεν με κατέβαλαν. Και αυτός ο ψαλμός συνδέεται στενά με τον προηγούμενό του. Διότι, επειδή διακόπτονταν τα έργα της οικοδομής και το έργο δεν έφτανε στο τέλος του, προκειμένου να τους οδηγήσει σε χρηστές ελπίδες για να μην απελπίζονται, τους προετοιμάζει να αντλούν θάρρος για τα μελλοντικά με βάση τα παρελθόντα, και τους διδάσκει να λένε αυτά τα λόγια. Ποια είναι όμως αυτά;
Λεπτομέρειες
Ψαλμὸς ρκηʹ ᾨδὴ τῶν ἀναβαθμῶν. «Πλεονάκις ἐπολέμησάν με ἐκ νεότητός μου» λεγέτω νοῦς ὁρῶν Θεόν, «καὶ οὐ περιεγένοντό μοι». «Ἐπὶ τὸν νῶτόν μου ἐτέκταινον οἱ ἁμαρτωλοί». Νοῦ γὰρ Θεὸν θεωροῦντος, οὐ τολμῶσιν οἱ τέκτονες τῶν παθῶν κατὰ πρόσωπον τεκτονεύειν, ἀλλ’ ἐκ τῶν ὄπισθεν, ὃς καὶ νῶτος καλεῖται. «Ἐμάκρυνον τὴν ἀνομίαν αὐτῶν» οἱ ῥηθέντες ἁμαρτωλοὶ τέκτονες, εἴτε δαίμονες εἴτε βάρβαροι, ἐκ τῶν ὄπισθεν πολεμοῦντες· οὐ ταχεῖαν τὴν ἅλωσιν ἴσχυσαν δρᾶσαι. Καὶ «Κύριος δικαίως συνέκοψεν αὐχένας αὐτῶν» τῶν ἁμαρτωλῶν. «Αἰσχυνθήτωσαν καὶ ἀποστραφήτωσαν εἰς τὰ ὀπίσω πάντες οἱ μισοῦντες Σιών», τήν τε αἰσθητὴν καὶ τὴν νοητὴν Σιὼν ἐκκλησίαν τοῦ Θεοῦ. «Γενηθήτωσαν ὡσεὶ χόρτος δωμάτων, ὃς πρὸ τοῦ ἐκσπασθῆναι ἐξηράνθη». Παντὸς γὰρ χόρτου ξηραίνεται ταχινότερον ὁ τῶν δωμάτων, ᾧ ὁμοιωθῆναι ἐπαρᾶται τοὺς μισοῦντας Σιών. Καὶ ὥς φησι πεπόνθασιν οὕτως, «καὶ οὐκ ἐπλήρωσε τὴν χεῖρα αὐτοῦ ὁ θερίζων, οὐδὲ τὸν κόλπον αὐτοῦ ὁ τὰ δράγματα συλλέγων», ἀφορίᾳ δυστυχεστάτῃ περιπεσόντες.
Ψαλμός 128 (ρκη'). Ωδή των αναβαθμών. «Πολλές φορές με πολέμησαν από τα νιάτα μου» ας λέει ο νους που βλέπει τον Θεό, «αλλά δεν με νίκησαν». «Στην πλάτη μου κατασκεύαζαν σκευωρίες οι αμαρτωλοί». Διότι, όταν ο νους θεωρεί τον Θεό, οι τεχνίτες των παθών δεν τολμούν να κατασκευάσουν τις σκευωρίες τους κατά πρόσωπο, αλλά από πίσω, το οποίο και ονομάζεται νώτος. «Μάκρυναν την ανομία τους» οι προαναφερθέντες αμαρτωλοί τεχνίτες, είτε πρόκειται για δαίμονες είτε για βαρβάρους, πολεμώντας από τα πίσω· δεν μπόρεσαν να προκαλέσουν γρήγορη άλωση. Και «ο Κύριος δίκαια συνέτριψε τους αυχένες τους», δηλαδή των αμαρτωλών. «Ας ντροπιαστούν και ας στραφούν προς τα πίσω όλοι όσοι μισούν τη Σιών», τόσο την αισθητή όσο και τη νοητή Σιών, την εκκλησία του Θεού. «Ας γίνουν σαν το χορτάρι των δωμάτων, το οποίο ξεράθηκε πριν καν ξεριζωθεί». Διότι από κάθε χορτάρι, ξεραίνεται γρηγορότερα αυτό των δωμάτων, με το οποίο καταράται να μοιάσουν όσοι μισούν τη Σιών. Και όπως λέει, έτσι ακριβώς έπαθαν, «και δεν γέμισε το χέρι του αυτός που θερίζει, ούτε τον κόρφο του αυτός που μαζεύει τα δεμάτια», περιπίπτοντας σε αθλιότατη ακαρπία.
Λεπτομέρειες
διὰ τοῦτο προσεύχεσθε μὲν ὑπὲρ αὐτῶν τὰ εἰς ἐπιστροφήν, προσεύχεσθε δὲ τὰ ὑπὲρ ὑμῶν εἰς στηριγμόν, λέγοντες καὶ κράζοντες· “ἐὰν ἐπαναστῇ ἐπ’ ἐμὲ πόλεμος, ἐν ταύτῃ ἐγὼ ἐλπίζω”, καὶ τὸ “πλεονάκις ἐπολέμησάν με ἐκ νεότητός μου, καὶ γὰρ οὐκ ἠδυνήθησάν μοι”, καὶ “αὕτη ἡ κατάπαυσίς μου εἰς αἰῶνα αἰῶνος· ὧδε κατοικήσω, ὅτι ᾑρετισάμην αὐτήν”, ἵνα ὡς στρατιῶται Χριστοῦ πολεμοῦντες καὶ μὴ καταπίπτοντες τὸν τῆς δικαιοσύνης στέφανον διὰ τῆς ὑπομονῆς ἀπολαύοιτε.
Γι' αυτό, να προσεύχεστε για εκείνους με σκοπό την επιστροφή τους, και να προσεύχεστε για τον εαυτό σας με σκοπό τον στηριγμό σας, λέγοντας και κραυγάζοντας: «Εάν ξεσπάσει εναντίον μου πόλεμος, εγώ σε αυτήν ελπίζω», και το «πολλές φορές με πολέμησαν από τη νεότητά μου, κι όμως δεν μπόρεσαν να με νικήσουν», και το «αυτή είναι η κατάπαυσή μου εις αιώνα αιώνος· εδώ θα κατοικήσω, διότι αυτήν επέλεξα», ώστε ως στρατιώτες του Χριστού, που πολεμούν και δεν καταπίπτουν, να απολαύσετε το στεφάνι της δικαιοσύνης μέσω της υπομονής.
Λεπτομέρειες