Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 131:14

Διότι το ότι κατοικεί στην Εκκλησία, είναι φανερό από όσα ο ίδιος είπε: «Εδώ θα κατοικήσω, διότι την εξέλεξα». Το άρμα του Θεού είναι μυριοπλάσιο, χιλιάδες είναι αυτοί που ευημερούν. Άρμα του Θεού ονομάζει τις επουράνιες και νοερές δυνάμεις, πάνω στις οποίες επιβαίνει ο Θεός. Αυτό είναι όμοιο με εκείνο που έχει ειπωθεί: «Χίλιες χιλιάδες τον υπηρετούσαν, και μύριες μυριάδες παρίσταντο ενώπιόν του».

Λέει, λοιπόν, ότι η ευαγγελική πολιτεία έχει κριθεί από τον Θεό ως προτιμότερη από τη λατρεία κατά τον Νόμο. Ένδοξα πράγματα ειπώθηκαν για σένα, η πόλη του Θεού. Ως πόλη βέβαια εννοείται η Εκκλησία. Ποια ένδοξα πράγματα ειπώθηκαν γι' αυτήν, παρά το ότι κατοίκησε σε αυτήν ο Μονογενής, σύμφωνα με αυτό που έχει ειπωθεί: «Εδώ θα κατοικήσω, διότι την εξέλεξα»;

Αυτή είναι η κατάπαυσή μου στον αιώνα. Διότι, αν και ο παλαιός ναός ερημώθηκε εξαιτίας της μανίας των Ιουδαίων, εντούτοις εκεί και πάλι οι τόποι του σταυρού, της ανάστασης και της ανάληψης έχουν αξιωθεί της θείας χάριτος. «Τη θήρα της θα ευλογήσω πλουσιοπάροχα». Διότι καθένας από αυτούς, όντας σπέρμα δικαίου, δεν στερείται άρτων. Γράφεται όμως και, «Τη χήρα της», και δηλώνει προφανώς την απροστάτευτη. «Τους πτωχούς της θα χορτάσω με άρτους». Εννοεί αυτούς που πτώχευσαν κατά Θεόν· και μάλιστα με άρτους νοητούς.

Είμαστε πεπεισμένοι ότι, όντας λειτουργοί του Θεού και καλοί οικονόμοι, είστε ικανοί να ρυθμίζετε αρμονικά όλα τα ζητήματα της Εκκλησίας· επειδή όμως έφτασε και σε εμάς η είδηση ότι πάρα πολλοί, οι οποίοι πρωτύτερα είχαν αποσχιστεί από εμάς εξαιτίας φιλονικιών, τώρα επιθυμούν να ειρηνεύσουν, και πολλοί, αφού απομακρύνθηκαν από τη σχέση τους με τους Αρειομανίτες, επιδιώκουν την εκκλησιαστική κοινωνία μαζί μας· θεωρήσαμε αναγκαίο, αυτά τα οποία γράψαμε και εμείς και οι αγαπητοί μας Ευσέβιος και Αστέριος, να τα γράψουμε προς τη χρηστότητά σας, καθώς είστε και εσείς αγαπητοί και αληθινά ποθεινότατοι συλλειτουργοί, χαιρόμενοι μεν για αυτή την είδηση, και προσευχόμενοι δε ώστε, αν κάποιος παραμένει ακόμη μακριά μας, και αν κάποιος φαίνεται να συναθροίζεται ακόμη με τους Αρειανούς, αυτός να αποσπαστεί από τη μανία τους· ώστε όλοι παντού στο εξής να λένε: «Ένας Κύριος, μία πίστη». Διότι, τι είναι τόσο «καλό», όπως είπε ο Υμνωδός, ή τι τόσο «τερπνό», παρά «το να κατοικούν οι αδελφοί μαζί ενωμένοι»; Οίκος δικός μας είναι η Εκκλησία· και το φρόνημα πρέπει να είναι το ίδιο· διότι έτσι πιστεύουμε ότι και ο Κύριος θα κατοικήσει μαζί μας, ο οποίος λέει: «Θα κατοικήσω μέσα τους και θα περπατήσω ανάμεσά τους», και, «Εδώ θα κατοικήσω, διότι αυτήν εξέλεξα». Αλλά «εδώ» πού, παρά εκεί όπου κηρύσσεται μία πίστη και ευσέβεια;

Είμαστε μεν πεπεισμένοι ότι, επειδή είστε λειτουργοί του Θεού και καλοί οικονόμοι, είστε ικανοί να διευθετήσετε όλα τα ζητήματα της Εκκλησίας· επειδή όμως έφθασε και σε εμάς η είδηση ότι πάρα πολλοί, οι οποίοι προηγουμένως είχαν χωριστεί από εμάς λόγω φιλονικίας, τώρα επιθυμούν να ειρηνεύσουν, και ότι πολλοί επίσης, αφού απομακρύνθηκαν από τη σχέση τους με τους Αρειομανίτες, επιδιώκουν την κοινωνία με εμάς, θεωρήσαμε αναγκαίο, αυτά τα οποία γράψαμε και εμείς και οι αγαπητοί μας Ευσέβιος και Αστέριος, να τα γράψουμε προς τη χρηστότητά σας, αγαπητοί και αληθινά ποθεινότατοι συλλειτουργοί, χαιρόμενοι από τη μία πλευρά για αυτή την είδηση, και προσευχόμενοι από την άλλη ώστε, εάν κάποιος παραμένει ακόμη μακριά μας και εάν κάποιος φαίνεται ακόμη να συνέρχεται με τους Αρειανούς, αυτός να αποκοπεί από τη μανία τους, ώστε στο εξής όλοι παντού να λέγουν: «εις Κύριος, μία πίστις». Διότι τι είναι τόσο «καλό», όπως είπε ο υμνωδός, ή τι τόσο «τερπνό, παρά το να κατοικούν οι αδελφοί μαζί»; Οίκος δικός μας είναι η Εκκλησία και πρέπει το φρόνημά μας να είναι το ίδιο· διότι έτσι πιστεύουμε ότι και ο Κύριος θα κατοικήσει μαζί μας, ο Οποίος λέει: «θα ενοικήσω μέσα τους και θα περπατήσω ανάμεσά τους» και «εδώ θα κατοικήσω, διότι την εξέλεξα». Αλλά «εδώ» πού αλλού, παρά εκεί όπου κηρύσσεται μία πίστη και ευσέβεια;

Διότι οι γιοι εκείνων που κάποτε την ταπείνωσαν, δηλαδή εκείνοι που κρατούν τα ηνία των επίγειων πραγμάτων, και με τη διαδοχή των σκήπτρων προέρχονται κατά κάποιον τρόπο από εκείνους, θεωρούν σεβαστή την Εκκλησία, και με φόβο, δηλαδή με ευλάβεια, και έχοντας στον νου τους τον θείο φόβο, την πλησιάζουν· «Διότι ονομάστηκε πόλη του Κυρίου, Σιών του αγίου του Ισραήλ». Διότι πόλη του Θεού είναι η Εκκλησία, και αυτό διδάσκει ο θεσπέσιος Δαβίδ απευθυνόμενος σε αυτήν: «Δεδοξασμένα πράγματα ειπώθηκαν για σένα, η πόλη του Θεού». Και κάπου λέει ο ίδιος ο Κύριος των όλων μέσω της λύρας του Ψαλμωδού: «Εδώ θα κατοικήσω, διότι την εξέλεξα, τη θύρα της θα ευλογήσω, τους φτωχούς της θα χορτάσω με άρτο, τους ιερείς της θα ντύσω με σωτηρία». Αν, όμως, κάποιος ήθελε να ονομάσει έτσι στη συνέχεια και τους γιους των βασιλέων που κάποτε καταδίωξαν την Εκκλησία, οι οποίοι με τιμή και δέος την προσεγγίζουν τώρα, και την τιμούν ως θεία πόλη, δεν απομακρύνεται από τον σκοπό. Διότι βλέπουμε ότι σε αυτό έχει καταλήξει η έκβαση των πραγμάτων. <Επειδή έγινες εγκαταλελειμμένη και μισητή, και δεν υπήρχε βοηθός. Και θα σε καταστήσω αιώνια αγαλλίαση, ευφροσύνη σε γενεές γενεών. Και θα θηλάσεις γάλα εθνών, και θα γευθείς τον πλούτο των βασιλέων. Και θα γνωρίσεις ότι εγώ είμαι ο Κύριος που σε σώζει, και αυτός που σε λυτρώνει, ο Θεός του Ισραήλ.> «Διότι έγινες», λέει, «εγκαταλελειμμένη και μισητή, και δεν υπήρχε βοηθός».

Εύλογα θα μπορούσες να αποδώσεις αυτά τα λόγια στον Λόγο που για χάρη μας έγινε όμοιος με εμάς, ο οποίος, υπάρχοντας στη μορφή Εκείνου που τον γέννησε και σε απόλυτη ισότητα με Αυτόν, «εκένωσε τον εαυτό του λαμβάνοντας μορφή δούλου», και έγινε άνθρωπος, και «πτώχευσε για εμάς, ώστε εμείς να πλουτίσουμε με τη δική του πτωχεία». Επομένως, Εκείνος που παλαιότερα, εξαιτίας της παράβασης του Αδάμ και επειδή «η διάνοια του ανθρώπου ρέπει προς τα πονηρά από τη νεότητά του», δικαίως μας είχε αποστραφεί, στράφηκε πάλι προς εμάς από την έμφυτη αγαθότητά του, και κατοίκησε στην Εκκλησία, και έκανε τους αγιασμένους πόλη και σεπτή κατοικία του. Διότι είπε κάπου για αυτήν, δηλαδή προφανώς για την Εκκλησία: «Εδώ θα κατοικήσω, διότι την εξέλεξα». Και ψάλλει επίσης ο μακάριος Δαβίδ: «Ένδοξα πράγματα ελέχθησαν για σένα, η πόλη του Θεού». Αυτήν μας προανήγγειλε και ο προφήτης Ησαΐας λέγοντας: «Ότι στις έσχατες ημέρες θα είναι φανερό το όρος του Κυρίου, και ο οίκος του Θεού στις κορυφές των ορέων, και θα υψωθεί πάνω από τα βουνά, και θα έλθουν σε αυτό όλα τα έθνη». Διότι είναι περίοπτη η Εκκλησία του Χριστού, και σαν να βρίσκεται χτισμένη σε όρος, γίνεται γνωστή στους πάντες παντού.

Έτσι και κάποιος άλλος λέει: «Κοιτάξτε τις αρχαίες γενεές και δείτε, ποιος ήλπισε στον Κύριο και ντροπιάστηκε, ή ποιος τον επικαλέστηκε και τον εγκατέλειψε;» «Ψάλτε στον Κύριο που κατοικεί στη Σιών.» (A f. 64) Αν, λοιπόν, λέγεται ότι ο Θεός κατοικεί στη Σιών, δεν κατανοούμε ότι αυτό γίνεται αισθητά σύμφωνα με τις αντιλήψεις των Ιουδαίων· διότι ο Θεός δεν κατοικεί στην επίγεια Σιών, ούτε μόνο στην Ιερουσαλήμ· αλλά λέμε ότι Σιών είναι η νοητή επί γης Εκκλησία, η οποία θεωρείται και αδελφή της άνω. Και θα ταίριαζε να ονομάζεται Σιών τόσο η άνω όσο και η επί γης Εκκλησία· διότι Σιών ερμηνεύεται ως παρατηρητήριο· και τέτοιο είναι και η μία και η άλλη. Επομένως, ο Θεός κατοικεί στη Σιών χωρίς να περιορίζεται τοπικά (διότι πληροί τα πάντα), αλλά τρόπον τινά παραμένοντας και αναπαυόμενος σε αυτήν. «Διότι εδώ», λέει, «θα κατοικήσω, επειδή την εξέλεξα». Αποχώρησε, βέβαια, από τη Συναγωγή των Ιουδαίων, λέγοντας: «Ιδού, εγκαταλείπεται σε εσάς ο οίκος σας». Απέκτησε δε αυτόν ως πλούτο η εξ εθνών Εκκλησία, προς την οποία ο Ψαλμωδός λέει: «Άκουσε, θυγατέρα», και τα εξής, «διότι επιθύμησε ο βασιλιάς την ομορφιά σου».

Διότι, πώς ο Χριστός, αφού απομακρύνθηκε τρόπον τινά από τις αγέλες των Ιουδαίων, δηλαδή από τις παρεμβολές και το πλήθος τους, και αποχώρησε μακριά, ανέδειξε ως ασάλευτη σκηνή την Εκκλησία που προήλθε από τα έθνη; Την οποία, αποδεικνύοντάς την ως δική του, λέει κάπου μέσω της φωνής του Ψαλμωδού τα εξής: «Εδώ θα κατοικήσω, διότι την εξέλεξα». Έπρεπε, λοιπόν, στο εξής να φαίνονται απογυμνωμένοι και από στολισμό και από δόξα εκείνοι που δεν έχουν τον Εμμανουήλ, τον Κύριο της δόξας, αυτόν που περιβάλλει όσους τον αγαπούν με τον στολισμό της πίστεως και των αρετών· ώστε, δοκιμάζοντας μεγάλη χαρά γι' αυτό, να πουν: «Ας αγαλλιάσει η ψυχή μου στον Κύριο».

Διαβεβαίωνε δε σαφώς μέσω του Ιωήλ ότι θα καταργηθούν και οι ίδιες οι θυσίες του νόμου, λέγοντας: «Ζωσθείτε και κοπετάτε οι ιερείς, θρηνείτε εσείς που λειτουργείτε στο θυσιαστήριο, εισέλθετε, περάστε τη νύχτα φορώντας σάκους εσείς που λειτουργείτε στον Θεό· διότι αφαιρέθηκε από τον οίκο του Θεού σας η θυσία και η σπονδή.» Και πάλι μέσω του ίδιου προφήτη: «Έχει αφαιρεθεί η θυσία και η σπονδή από τον οίκο του Κυρίου· πενθείτε οι ιερείς που λειτουργείτε στο θυσιαστήριο.» Και επιπροσθέτως, υποσχόταν ότι θα απομακρυνθεί και η ίδια η σκηνή, λέγοντας: «Και θα συμβεί, όταν πληθυνθείτε και αυξηθείτε επί της γης, λέει ο Κύριος, τις ημέρες εκείνες δεν θα πουν πλέον, Κιβωτός της διαθήκης του Κυρίου, του Αγίου του Ισραήλ, ούτε θα έλθει στον νου, ούτε θα ονομαστεί, ούτε θα την αναζητήσουν, και δεν θα κατασκευαστεί πλέον.» Διότι, αφού καταργήθηκε εντελώς η τυπική και με αίματα θυσία, ήταν κατά κάποιον τρόπο ανάγκη να παραμεριστεί και η ίδια η σκηνή, εφόσον ανεγέρθηκε στη θέση της η αληθέστερη, δηλαδή η Εκκλησία, για την οποία και ο ίδιος ο Χριστός είπε: «Εδώ θα κατοικήσω, διότι την εξέλεξα.»

Διότι παραγγέλλει σε όσους σαββατίζουν εν Χριστώ να καταπαύσουν από κάθε έργο που είναι στραμμένο προς την κακία και αποβλέπει σε αυτήν, και να μη φέρουν κανένα απολύτως φορτίο στους ώμους τους. Επειδή για εκείνους που έχουν αποβάλει μια για πάντα μέσω της πίστεως το πραγματικά δυσβάσταχτο βάρος της αμαρτίας, πώς δεν είναι εντελώς παράλογο το να φορτώνονται και πάλι με αυτό, και να επιλέγουν να υποταχθούν ξανά στους ζυγούς της κακίας; Και με το να κάθονται μέσα στις πύλες της Ιερουσαλήμ, προτυπώνει ότι δεν πρέπει εμείς να απομακρυνόμαστε από την αγία πόλη, ούτε επιτρέπει να βγαίνουμε έξω και να ολισθαίνουμε, διαμέσου της παρεκτροπής σε κάτι άλλο. Και ως αγία πόλη να κατανοήσεις την Εκκλησία· διότι ήδη μερικοί, αν και είχαν λαμπρυνθεί μέσω της πίστεως στον Χριστό, και είχαν αποφορτωθεί τη βέβηλη αμαρτία, και είχαν βρεθεί μέσα στις αγίες πύλες του οίκου του Θεού, παρασύρθηκαν σε αποστασία, έστω κι αν ίσως όχι σε φανερή, ωστόσο πήδηξαν έξω από την αγία πύλη, τιμώντας ειδωλολατρικά έθιμα. Επομένως, ο Θεός χρησμοδότησε να κάθονται μέσα στις πύλες όσοι σαββατίζουν νοητά, όπου ο τύπος αυτός υποδηλώνει την ασφάλεια και τη σταθερότητα, και το ότι δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να παρεκκλίνουμε από τη γνήσια αφοσίωση προς Αυτόν. Και το ότι η Εκκλησία είναι πόλη του Θεού, προπάντων θα το αναφωνήσει και ο Δαβίδ λέγοντας: «Δεδοξασμένα ελαλήθη περί σού, η πόλις του Θεού»· και θα μας πληροφορήσει και ο ίδιος ο Σωτήρας γι' αυτήν, λέγοντας: «Ώδε κατοικήσω ότι ηρετισάμην αυτήν». ΠΑΛΛ.

Έχεις την ευπείθεια, απόδωσε την ευλογία. Χειραγώγησε και εσύ με τις ευχές, οδήγησε με τον λόγο, στήριξε με το πνεύμα. Η ευλογία του πατέρα στηρίζει τους οίκους των τέκνων· και είθε να στηριχθούμε, τόσο εγώ όσο και αυτός ο πνευματικός οίκος, τον οποίο εξέλεξα, και εύχομαι να αποτελέσει τον τόπο της αναπαύσεώς μου εις τον αιώνα του αιώνος, όταν θα παραπεμφθώ από την εδώ Εκκλησία στην εκεί, και στην πανήγυρη των πρωτοτόκων που είναι απογεγραμμένοι στους ουρανούς.

«Καὶ οἱ ὅσιοι»: Είναι οι απόστολοι, οι οποίοι κατά το πάθος πενθούσαν· αυτοί κατά την ανάσταση αγαλλίασαν, απολαμβάνοντας την άγια χάρη του. «Ἕνεκεν»: Ένεκεν του Χριστού, διότι κατά σάρκα προήλθε από τον Δαβίδ. «Μὴ ἀποστρέψῃς»: Ο προφήτης παρακαλεί· διότι χρίστηκε και αυτός. «Ὤμοσεν»: Με υπόσχεση ορκίστηκε ο Θεός στον Δαβίδ ότι από αυτόν θα εκλέξει τον κατά σάρκα Χριστό. «Ἐκ καρποῦ»: Για τον Χριστό υπαινίχθηκε ο λόγος. «Ἐὰν φυλάξωνται»: Για τον Σολομώντα λέει ο λόγος, δηλαδή ότι δεν τήρησε τις εντολές. «Καὶ τὰ μαρτύρια»: Διότι στους Ιουδαίους ως υιούς έδωσε εντολή τον νόμο, αλλά δεν τον τήρησαν. «Καὶ οἱ υἱοί»: Οι πιστοί, και μάλιστα οι απόστολοι θα καθίσουν, όπως έχει γραφτεί, επί του θρόνου κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ. «Ὅτι ἐξελέξατο»: Διότι σε αυτήν ο Κύριος παρέδωσε το μυστήριο στους αποστόλους· εννοεί δε την εκκλησία. «ᾙρετίσατο»: Την έλαβε ως κλήρο για τον Εαυτό Του ως κατοικία έως τον αιώνα. «Αὕτη»: Διότι σε αυτήν αναπαύθηκε το Άγιο Πνεύμα εις τους αιώνας των αιώνων. «Ὧδε»: Στην εκκλησία λέει, καθώς κατοικεί καθημερινά σε αυτήν, προσφέροντας τον εαυτό Του σε αυτήν. «Τὴν χήραν»: Εκείνες που χηρεύουν με αγνεία και σεμνότητα· είναι δε οι ψυχές, οι οποίες χήρευσαν (στερήθηκαν) από τον Χριστό. «Τοὺς πτωχούς»: Εκείνους που φτώχυναν από θεοσέβεια θα τους χορτάσω με τον μυστικό άρτο, λέει ο Χριστός. «Τοὺς ἱερεῖς»: Για να έχουν παρρησία να θεραπεύουν τους ασθενείς.

Έπειτα, επειδή βλέπει ότι το ένα μέρος έχει παραβεί τους όρους της συμφωνίας, στρέφει τον λόγο στον τόπο, προβάλλοντας από παντού παρακλητικούς λόγους και λέγοντας: «Ότι ο Κύριος εξέλεξε τη Σιών, την προτίμησε για κατοικία του. Αυτή είναι η ανάπαυσή μου εις αιώνα αιώνος. Εδώ θα κατοικήσω, διότι αυτήν προτίμησα». Δηλαδή, δεν εξέλεξε άνθρωπος τον τόπο, αλλά ο Θεός τον επέλεξε, συγκαταβαίνοντας στην αδυναμία τους. Αυτό, λοιπόν, που λέει, είναι το εξής: αυτόν (τον τόπο) που προτίμησες, που εξέλεξες, που επιδοκίμασας, που έκρινες ότι είναι κατάλληλος, μην τον αφήσεις να καταρρεύσει ούτε να καταστραφεί. Διότι αυτά έλεγες: «Θα κατοικήσω εδώ». Αλλά αυτά λέγονταν με εκείνους τους όρους. Ποιους ακριβώς; «Εάν φυλάξουν οι υιοί σου τη διαθήκη μου». «Τη θήρα της ευλογώντας θα την ευλογήσω». Άλλος μεταφραστής αναφέρει: Τον επισιτισμό. Ως «θήρα» ονομάζει την αφθονία των αγαθών, την ευφορία, και εύχεται τα πάντα να ρέουν προς αυτούς άφθονα σαν από πηγές. Διότι, πράγματι, τέτοιον τρόπο ζωής είχαν οι Ιουδαίοι στα παλαιά χρόνια, ο οποίος δεν υφίστατο την πίεση των φυσικών αναγκών, όποτε είχαν τον Θεό ίλεω απέναντί τους· διότι δεν υπήρχε σε αυτούς ούτε έλλειψη σίτου, ούτε λιμός, ούτε λοιμός, ούτε πρόωρος θάνατος, ούτε τίποτα άλλο από αυτά που συνηθίζουν να συμβαίνουν στους ανθρώπους, αλλά τα πάντα έρεαν σε αυτούς σαν από πηγές, καθώς το χέρι του Θεού διόρθωνε την αδυναμία των ανθρώπινων πραγμάτων.

Λυπόταν όμως βαθιά στην ψυχή του και δυσανασχετούσε, επειδή απέτυχε να επισκεφθεί και να προσκυνήσει τους Αγίους Τόπους. Έπειτα βλέπει στον ύπνο του κάποιον ευειδή άνδρα να του λέει: «Μην αποθαρρύνεσαι που διαψεύστηκε η ελπίδα σου για τους Αγίους Τόπους. Διότι, μάθε το καλά, πως οι Άγιοι Τόποι βρίσκονται εκεί όπου όσοι αγαπούν τον Θεό πράττουν το θέλημά Του». Ακούγοντας αυτά ο δίκαιος απέβαλε την αποθάρρυνση, και αναζητούσε έναν απομονωμένο και ήσυχο τόπο για να ησυχάσει. Και βρήκε μεν, όπως ακριβώς ποθούσε, ένα απόκρημνο και δύσβατο βουνό στα νότια της πόλης, αλλά εμποδίζεται και πάλι από τον επίσκοπο λόγω της απότομης κλίσης του βουνού. Βρίσκει λοιπόν στις παρυφές του βουνού έναν άλλο τόπο, στον οποίο επέλεξε να στήσει την ασκητική του παλαίστρα. Ο τόπος αυτός ήταν γεμάτος από ειδωλολατρικούς τάφους και αποτελούσε πολύ αγαπητό κατοικητήριο πλήθους δαιμόνων. Εκεί βρισκόταν και ένας πολύ ψηλός κίονας, υψωμένος ανάμεσα στα μνήματα, και πάνω του ένα λίθινο λαξευμένο άγαλμα που είχε τη μορφή ταυρολέοντα. Αφού ο άγιος το γκρέμισε με έναν σιδερένιο μοχλό και το έριξε κάτω, είπε: «Εδώ θα κατοικήσω εγώ, διότι επέλεξα αυτή τη στήλη».

42. Αλλά, ω! πώς να διηγηθώ χωρίς δάκρυα το τέλος του; Κοιτόταν ο γέροντας, σαν κάποιο πολύτιμο κειμήλιο, έχοντας προετοιμάσει την ψυχή του για την έξοδο, και τριγύρω η αδελφότητα, που είχε συγκεντρωθεί, παρακαλούσε να λάβει το δώρο των ιερών προσευχών του. Και αφού ευλόγησε και ασπάστηκε τον καθένα ξεχωριστά, πηγαίνει και προς τον τάφο, τον οποίο από καιρό επιθυμούσε διακαώς να δει, αν και δεν το πετύχαινε λόγω της εκκοπής του θελήματός του, και βλέποντάς τον, χάρηκε πάρα πολύ και δοξολόγησε τον Κύριο, λέγοντας: «Αυτή είναι η ανάπαυσή μου εις αιώνα αιώνος»· και προσάρμοσε στα χείλη του και εκείνη τη φράση: «Το θέλημα εκείνων που Τον φοβούνται, ο Κύριος θα το εκπληρώσει». Παρακίνησε επίσης και όχι λίγους από τους έξω, οι οποίοι, χωρίς να διστάσουν λόγω της περιόδου (διότι ήταν περίοδος των ιερών νηστειών), προσέτρεξαν, μοναχοί και λαϊκοί, ευλογήθηκαν και επέστρεψαν, έχοντας εφοδιαστεί ως καλό εφόδιο την αγία του παρακαταθήκη. Ακόμη και ο ίδιος ο αγιώτατος πατριάρχης προσήλθε, ζήτησε την ευχή του, και αφού την έλαβε, τον ασπάστηκε. Και εκείνη η ώρα έγινε θεραπεία για κάθε υπονοούμενη διαφορά, καθώς τα προηγούμενα λυπηρά είχαν παραμεριστεί. Συνεπώς, όλους τους νουθέτησε, για όλους προσευχήθηκε, σε όλους έδωσε συγχώρεση, σε όσους τον εχθρεύτηκαν, τον δίωξαν, τον λύπησαν, αυτός ο αληθινός άνθρωπος του Θεού που μιμούνταν τον Χριστό ακόμη και στον θάνατο.

ΚΑΤΗΧΗΣΗ Ε'. Περί του ότι πρέπει να είμαστε προσηλωμένοι στον φόβο του Θεού, ώστε να μην κυριευόμαστε από τις δικές μας επιθυμίες. Αδελφοί μου, πατέρες και τέκνα, τι σας υπενθύμισα στην προηγούμενη κατήχηση; Δεν ήταν αυτό, δηλαδή να προσέχουμε μήπως υποστούμε επιβουλή στην ψυχή μας, καθώς ακόμη θρηνούμε την εξωτερική και κοσμική αναταραχή; Ιδού, μετά από λίγο, και αυτό το έφεραν οι αμαρτίες μου στον αδελφό μας που δραπέτευσε, εννοώ τον ελεεινό Αββακούμ, ο οποίος, επειδή εντελώς δεν είχε νοερή επαγρύπνηση, ούτε κατέστησε τους λογισμούς που τον κυβερνούσαν πιστούς και ευσεβείς προς τον Θεό, αλλά πλανεμένους και ακανόνιστους, έπαθε ό,τι έπαθε και εξοστρακίστηκε από ανάμεσά μας, πορευόμενος οπίσω από τον διάβολο, και το χειρότερο, ότι παρέσυρε στην απάτη μαζί του και συναιχμαλώτισε και το παιδί, τον Φινεές. Και κοίταξε πού πορεύεται τώρα ως πρόβατο αρπαγμένο από θηρίο, χωρίς καθοδήγηση, χωρίς φωτισμό. Διότι πώς μπορεί πλέον να ψάλλει ή να υμνεί τον Θεό, από τον Οποίο αποχωρίστηκε μέσω της αρνητικής αθετήσεως των υποσχέσεών του; Πώς μπορεί να ψάλλει «μακάριος ο άνθρωπος που δεν πορεύθηκε σύμφωνα με τη βουλή των ασεβών», εφόσον ο ταλαίπωρος βαδίζει σε αυτόν τον δρόμο; Ή πώς μπορεί να λέει «αυτή είναι η ανάπαυσή μου εις τον αιώνα του αιώνος, εδώ θα κατοικήσω, διότι την επέλεξα», εφόσον έχει αθετήσει τη φρικτή και καταγεγραμμένη από τους αγγέλους ομολογία του;

Γι' αυτό, να προσεύχεστε για εκείνους με σκοπό την επιστροφή τους, και να προσεύχεστε για τον εαυτό σας με σκοπό τον στηριγμό σας, λέγοντας και κραυγάζοντας: «Εάν ξεσπάσει εναντίον μου πόλεμος, εγώ σε αυτήν ελπίζω», και το «πολλές φορές με πολέμησαν από τη νεότητά μου, κι όμως δεν μπόρεσαν να με νικήσουν», και το «αυτή είναι η κατάπαυσή μου εις αιώνα αιώνος· εδώ θα κατοικήσω, διότι αυτήν επέλεξα», ώστε ως στρατιώτες του Χριστού, που πολεμούν και δεν καταπίπτουν, να απολαύσετε το στεφάνι της δικαιοσύνης μέσω της υπομονής.

{"chunk_id": "", "translation": "Επιστολή του Μεγάλου Αθανασίου προς τον Ορσίσιο. Όταν ο αγιώτατος αρχιεπίσκοπος Αθανάσιος άκουσε για την κοίμηση του πατέρα μας Θεοδώρου, λυπήθηκε πάρα πολύ και έστειλε αυτή την επιστολή στον αββά Ορσίσιο και στους αδελφούς, παρηγορώντας τους για την κοίμησή του ως εξής: «Ο Αθανάσιος προς τον αββά Ορσίσιο, πατέρα των μοναχών, και προς όλους όσοι μαζί του ασκούν τον μονήρη βίο και είναι στερεωμένοι στην πίστη του Θεού, τους αγαπητούς και πολυπόθητους αδελφούς, χαίρετε εν Κυρίω. Άκουσα για τον μακαρίτη Θεόδωρο και δέχτηκα την είδηση με μεγάλη θλίψη, γνωρίζοντας τη χρησιμότητά του σε εμάς. Εάν λοιπόν δεν ήταν εκείνος ο Θεόδωρος, θα σας απευθυνόμουν με πολλά λόγια και με δάκρυα, αναλογιζόμενος τα μετά τον θάνατο. Επειδή όμως είναι ο Θεόδωρος, τον οποίο και εσείς και εμείς γνωρίσαμε, τι άλλο πρέπει να πω γράφοντας παρά: Μακάριος ο Θεόδωρος, ο οποίος δεν πορεύθηκε σύμφωνα με τη βουλή των ασεβών· και είναι μακάριος επειδή φοβόταν τον Κύριο. Διότι τώρα τολμούμε να τον μακαρίζουμε, έχοντας τον ασφαλή λόγο ότι, έχοντας φθάσει στο λιμάνι, ζει πλέον αμέριμνο βίο. Είθε να έφθανε αυτό και στον καθένα από εμάς· είθε ο καθένας, τρέχοντας, να προσορμίσει το δικό του σκάφος σε εκείνον τον αμέριμνο βίο, ώστε αναπαυόμενος μαζί με τους πατέρες να λέει: Εδώ θα κατοικήσω, διότι την επέλεξα.»}```

202. Όταν άκουσε ο αγιώτατος πάπας Αθανάσιος για τον πατέρα μας Θεόδωρο, λυπήθηκε πολύ· και έγραψε στον αββά Ωρσίσιο και στους αδελφούς, παρηγορώντας τους για την κοίμησή του, τα εξής: «Ο Αθανάσιος προς τον Ωρσίσιο, πατέρα των μοναχών, και προς όλους όσοι μαζί με σένα ασκούν τον μονήρη βίο, τους στερεωμένους στην πίστη του Θεού, αγαπητούς και πολυπόθητους αδελφούς, χαίρετε εν Κυρίω. Άκουσα για την κοίμηση του μακάριου Θεοδώρου και δέχθηκα αυτή την είδηση με μεγάλη θλίψη, γνωρίζοντας τη χρησιμότητά του και τη φιλανθρωπία του προς εσάς. Όμως, αν δεν επρόκειτο για τον Θεόδωρο, θα σας απηύθυνα πολλά λόγια με δάκρυα, αναλογιζόμενος τα μετά τον θάνατο. Επειδή όμως πρόκειται για τον Θεόδωρο, τον οποίο και εσείς και εμείς γνωρίσαμε, τι άλλο πρέπει να πω γράφοντας, παρά ότι μακάριος είναι ο Θεόδωρος, ο οποίος δεν πορεύθηκε σύμφωνα με τη βουλή των ασεβών· και πάλι, πραγματικά μακάριος είναι εκείνος που φοβάται τον Κύριο. Διότι τώρα έχουμε το θάρρος να τον μακαρίζουμε, έχοντας τη βεβαιότητα ότι έφτασε στον ακύμαντο λιμένα και στον αμέριμνο βίο. Μακάρι αυτό να γινόταν και για τον καθένα από εμάς· μακάρι ο καθένας, τρέχοντας τον αγώνα του, να έφτανε στο λιμάνι της ζωής· μακάρι ο καθένας να αγκυροβολούσε το δικό του σκάφος σε εκείνον τον αμέριμνο βίο, ώστε αναπαυόμενος να λέει μαζί με τους πατέρες: Εδώ θα κατοικήσω, διότι αυτήν εξέλεξα.»