Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 131:16

«Τους ιερείς της θα ενδύσω με σωτηρία». Η σωτηρία αυτή είναι πάλι ο Χριστός, ο οποίος και στα ανωτέρω έχει ονομαστεί δικαιοσύνη. «Εκεί θα κάνω να ανατείλει κέρας στον Δαβίδ». Κατά τον χρόνο εκείνο κατά τον οποίο θα φανερωθεί το σωτήριο, είναι προφανές ότι θα ανατείλει η δόξα του Δαβίδ. «Ετοίμασα λύχνο για τον Χριστό μου». Αυτό το αναφέρει για τον Ιωάννη, σύμφωνα με τον λόγο του Κυρίου: «Εκείνος ήταν ο λύχνος που έκαιγε και φώτιζε».

Διότι οι γιοι εκείνων που κάποτε την ταπείνωσαν, δηλαδή εκείνοι που κρατούν τα ηνία των επίγειων πραγμάτων, και με τη διαδοχή των σκήπτρων προέρχονται κατά κάποιον τρόπο από εκείνους, θεωρούν σεβαστή την Εκκλησία, και με φόβο, δηλαδή με ευλάβεια, και έχοντας στον νου τους τον θείο φόβο, την πλησιάζουν· «Διότι ονομάστηκε πόλη του Κυρίου, Σιών του αγίου του Ισραήλ». Διότι πόλη του Θεού είναι η Εκκλησία, και αυτό διδάσκει ο θεσπέσιος Δαβίδ απευθυνόμενος σε αυτήν: «Δεδοξασμένα πράγματα ειπώθηκαν για σένα, η πόλη του Θεού». Και κάπου λέει ο ίδιος ο Κύριος των όλων μέσω της λύρας του Ψαλμωδού: «Εδώ θα κατοικήσω, διότι την εξέλεξα, τη θύρα της θα ευλογήσω, τους φτωχούς της θα χορτάσω με άρτο, τους ιερείς της θα ντύσω με σωτηρία». Αν, όμως, κάποιος ήθελε να ονομάσει έτσι στη συνέχεια και τους γιους των βασιλέων που κάποτε καταδίωξαν την Εκκλησία, οι οποίοι με τιμή και δέος την προσεγγίζουν τώρα, και την τιμούν ως θεία πόλη, δεν απομακρύνεται από τον σκοπό. Διότι βλέπουμε ότι σε αυτό έχει καταλήξει η έκβαση των πραγμάτων. <Επειδή έγινες εγκαταλελειμμένη και μισητή, και δεν υπήρχε βοηθός. Και θα σε καταστήσω αιώνια αγαλλίαση, ευφροσύνη σε γενεές γενεών. Και θα θηλάσεις γάλα εθνών, και θα γευθείς τον πλούτο των βασιλέων. Και θα γνωρίσεις ότι εγώ είμαι ο Κύριος που σε σώζει, και αυτός που σε λυτρώνει, ο Θεός του Ισραήλ.> «Διότι έγινες», λέει, «εγκαταλελειμμένη και μισητή, και δεν υπήρχε βοηθός».

Διότι τέτοιοι είναι ως επί το πλείστον οι λειτουργοί της Εκκλησίας, στους οποίους θα ταίριαζε, και μάλιστα πολύ εύλογα, να ειπωθεί εκείνο που ειπώθηκε δια φωνής του Δαβίδ: «Διότι μας δοκίμασας, ω Θεέ, μας καθάρισες με τη φωτιά, όπως καθαρίζεται με τη φωτιά το ασήμι.» Διότι ένδυμα για εκείνους που κατάγονται από τον Ααρών ήταν η στολή σύμφωνα με τον νόμο· για τους εκλεκτούς όμως εν Χριστώ και ταγμένους στην ιερουργία, άμφιο λαμπρό, ιεροπρεπές και άγιο θα είναι ο ίδιος ο Χριστός. Γι' αυτό, άλλωστε, έλεγε μέσω της λύρας του ψαλμωδού ο Θεός και Πατέρας για την εκκλησία των εθνών: «Τους ιερείς της θα ενδύσω με σωτηρία, και οι όσιοί της θα αγαλλιάσουν με αγαλλίαση.» Διότι σωτηρία είναι ο ίδιος ο Χριστός, το αξιοθαύμαστο άμφιο των δικών του ιερουργών, και μάλιστα όλων όσων έχουν πιστέψει: «Διότι όσοι», λέει, «βαπτιστήκατε στον Χριστό, ενδυθήκατε τον Χριστό.» «Και θα προσφέρουν στον Κύριο θυσίες με δικαιοσύνη· και θα αρέσει στον Κύριο η θυσία του Ιούδα και της Ιερουσαλήμ, όπως στις αρχαίες ημέρες και όπως τα προηγούμενα έτη.» Θα αφιερωθούν, λέει, στον Θεό· διότι αυτό νομίζω ότι σημαίνει το «Θα προσφέρουν στον Κύριο». Και θα αφιερωθούμε στον Θεό, μη ζώντας πλέον για τον εαυτό μας, αλλά προσηλωμένοι ολοκληρωτικά στην αγάπη προς αυτόν, και έχοντας επιλέξει να εφαρμόζουμε με κάθε δύναμη όσα είναι αρεστά στα θεία του προστάγματα.

Επομένως, ονομάζει σαφώς υποδύτη και ποδήρη, έναν μακρύ χιτώνα, κατάλληλο για κάλυψη, ο οποίος κατεβαίνει από τον ίδιο τον λαιμό μέχρι τα άκρα των ποδιών· από υάκινθο δε, διότι είναι σύμβολο της άνωθεν αφθαρσίας, δηλαδή του Χριστού. Διότι κάτι τέτοιο έχει προαναφωνήσει και ο θεσπέσιος Δαβίδ, λέγοντας εκ προσώπου του Θεού για εκείνους που ιερουργούν στις εκκλησίες: «Τους ιερείς της θα ενδύσω με σωτηρία.» «Ενδυθείτε τον Κύριό μας Ιησού Χριστό», μας γράφει και ο σοφός Παύλος. Και αυτό, νομίζω, είναι το εξ ουρανού οικητήριό μας, το οποίο επιποθούμε να ενδυθούμε, ο χιτώνας της ευφροσύνης, το ιμάτιο του σωτηρίου, σύμφωνα με τη φωνή του προφήτη.

«Τη θήρα της θα ευλογήσω πλουσιοπάροχα, τους φτωχούς της θα χορτάσω με άρτο». Κατά δε την αναγωγική ερμηνεία, θήρα της Σιών είναι εκείνοι που, δίκην ιχθύων, αλιεύονται καθημερινά μέσα από τα ευαγγελικά και αποστολικά δίχτυα· φτωχοί της δε είναι οι μακάριοι, διότι δική τους είναι η βασιλεία των ουρανών, οι οποίοι τρέφονται με τον άρτο που κατέβηκε από τον ουρανό· αλλά και οι ιερείς της, αφού πρώτα ενδυθούν οι ίδιοι τη δικαιοσύνη, όπως ειπώθηκε, περιβάλλονται από τον Θεό με σωτηρία· έπειτα κάνει λόγο για τους οσίους, αυτούς που διαπρέπουν στην Εκκλησία με την αρετή και τον βίο τους· για τους οποίους ο μεν Ακύλας είπε: «Αινώντας θα αινέσουν», ο δε Σύμμαχος: «Ευφημώντας θα ευφημήσουν».

«Καὶ οἱ ὅσιοι»: Είναι οι απόστολοι, οι οποίοι κατά το πάθος πενθούσαν· αυτοί κατά την ανάσταση αγαλλίασαν, απολαμβάνοντας την άγια χάρη του. «Ἕνεκεν»: Ένεκεν του Χριστού, διότι κατά σάρκα προήλθε από τον Δαβίδ. «Μὴ ἀποστρέψῃς»: Ο προφήτης παρακαλεί· διότι χρίστηκε και αυτός. «Ὤμοσεν»: Με υπόσχεση ορκίστηκε ο Θεός στον Δαβίδ ότι από αυτόν θα εκλέξει τον κατά σάρκα Χριστό. «Ἐκ καρποῦ»: Για τον Χριστό υπαινίχθηκε ο λόγος. «Ἐὰν φυλάξωνται»: Για τον Σολομώντα λέει ο λόγος, δηλαδή ότι δεν τήρησε τις εντολές. «Καὶ τὰ μαρτύρια»: Διότι στους Ιουδαίους ως υιούς έδωσε εντολή τον νόμο, αλλά δεν τον τήρησαν. «Καὶ οἱ υἱοί»: Οι πιστοί, και μάλιστα οι απόστολοι θα καθίσουν, όπως έχει γραφτεί, επί του θρόνου κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ. «Ὅτι ἐξελέξατο»: Διότι σε αυτήν ο Κύριος παρέδωσε το μυστήριο στους αποστόλους· εννοεί δε την εκκλησία. «ᾙρετίσατο»: Την έλαβε ως κλήρο για τον Εαυτό Του ως κατοικία έως τον αιώνα. «Αὕτη»: Διότι σε αυτήν αναπαύθηκε το Άγιο Πνεύμα εις τους αιώνας των αιώνων. «Ὧδε»: Στην εκκλησία λέει, καθώς κατοικεί καθημερινά σε αυτήν, προσφέροντας τον εαυτό Του σε αυτήν. «Τὴν χήραν»: Εκείνες που χηρεύουν με αγνεία και σεμνότητα· είναι δε οι ψυχές, οι οποίες χήρευσαν (στερήθηκαν) από τον Χριστό. «Τοὺς πτωχούς»: Εκείνους που φτώχυναν από θεοσέβεια θα τους χορτάσω με τον μυστικό άρτο, λέει ο Χριστός. «Τοὺς ἱερεῖς»: Για να έχουν παρρησία να θεραπεύουν τους ασθενείς.

«και οι όσιοι»: Εννοεί τους αποστόλους· διότι αυτοί αγάλλονται προπάντων με την ανάσταση του Χριστού. «εκεί θα ανατείλω»: Αναφέρεται στην Παρθένο Θεοτόκο, επειδή είναι η κορυφαία και υπερέχει από όλες τις γυναίκες, το οποίο συμβολίζει το «κέρας». «ετοίμασα»: Αναφέρεται στον Χριστό, ως όντα φως εκ φωτός· με τη φράση δε «στον Χριστό», να εννοείς τον άνθρωπο, που χρίεται με το χρίσμα του βαπτίσματος. «τους εχθρούς»: Τους Ιουδαίους δηλαδή· διότι αυτοί είναι στην πραγματικότητα οι εχθροί του Χριστού. «επάνω δε σε αυτόν»: Επάνω στον Χριστό είναι η δόξα του Πατρός. Ωδή των αναβαθμών· άσμα των υψηλών. «ιδού δη»: Διότι τίποτα δεν είναι τόσο ευχάριστο και ευωδιαστό, όσο η Εκκλησία που πληρούται από τους πιστούς. Αυτό δηλαδή εννοούσε ο προφήτης. Να εννοείς επίσης τους αποστόλους, όταν ήταν συγκεντρωμένοι στον ίδιο τόπο. «σαν το μύρο»: Συμβόλιζε το χρίσμα του βαπτίσματος, με το οποίο χρίονται οι πιστοί από επάνω (από το κεφάλι) μέχρι κάτω. «τον πώγωνα»: Διότι το χρίσμα του ιερέα χυνόταν πάνω στο κεφάλι, κατέρρεε πάνω στον πώγωνα του ιερέα, και από τον πώγωνα πάνω στο ένδυμα. Είναι φανερό, δηλαδή, ότι όσοι χρίονται με το μύρο ευωδιάζουν και εσωτερικά και εξωτερικά. «αυτό που κατεβαίνει»: Ένδυμα των πιστών είναι ο Χριστός. Διότι «όσοι βαπτιστήκατε στον Χριστό, ενδυθήκατε τον Χριστό», λέει ο απόστολος. Η παρυφή δε, ασφαλίζει από παντού το ένδυμα· έτσι ασφαλίζει και η χάρις τον άνθρωπο. «σαν η δροσιά»: Η καθαρή δροσιά, που είναι το Άγιο Πνεύμα.

Αυτό λοιπόν δηλώνει εδώ, ότι: «Υποσχέθηκες να ευλογήσεις την τροφή της», δηλαδή, να παρέχεις την αφθονία των αναγκαίων με μεγάλη ασφάλεια. «Τους φτωχούς της θα χορτάσω με άρτους. Τους ιερείς της θα ενδύσω με σωτηρία, και οι όσιοί της θα αγαλλιάσουν με μεγάλη αγαλλίαση».

Ας σιωπήσουν λοιπόν οι ψευδοκατήγορες γλώσσες, που κινούνται ενάντια στην ειρήνη του Θεού, λέγοντας ότι, όταν αποκλειστεί από την ιερουργία ο οικονόμος, θα αδράξουμε την αφορμή για να καταδικάσουμε τον αρχιερέα μας, επειδή δήθεν συλλειτούργησε ήδη με τον καθαιρεμένο, και έπειτα τον προηγούμενο αγιώτατο πατριάρχη. Δόλια είναι τα χείλη που λένε τέτοια πράγματα, σκευωρία ανθρώπων συκοφαντών και φθονερών, που δεν θέλουν να βρει θεραπεία το παράπτωμα που ενέσκυψε στην εκκλησία. Σε καμία περίπτωση, μη γένοιτο. Και τον προηγούμενο πατριάρχη και αποδεχτήκαμε και αποδεχόμαστε, γι' αυτό και μέχρι τον θάνατό του διατηρούσαμε εκκλησιαστική κοινωνία μαζί του, και τον τωρινό αγιώτατο αρχιερέα και αποδεχτήκαμε και αποδεχόμαστε· γι' αυτό άλλωστε και τον μνημονεύουμε καθημερινά. Ας αποκλειστεί από την ιερουργία ο οικονόμος που στεφάνωσε τον μοιχό, και, όπως προαναφέραμε, συλλειτουργούμε μαζί του, αν το διατάξει, στην καθολική εκκλησία, ο καθένας σύμφωνα με την οικεία του τάξη. Και αν γίνει αυτό, θα υπάρξει χαρά στους ουρανούς, ειρήνη στη δική μας εκκλησία του Θεού· το σχίσμα θα υποχωρήσει, η ομόνοια θα αναλάμψει περίτρανα, ο αρχιερέας μας θα στεφανωθεί με τόσους επαίνους, ώστε το εγκώμιό του να διαδοθεί σε κάθε γενιά, οι κραταιότατοι βασιλείς μας μαζί με τα πολυτίμητα διαδήματά τους θα καταστεφανωθούν με αγγελική ευφημία, οι ιερείς θα ντυθούν τη δικαιοσύνη, και ακόμη περισσότερο οι όσιοι, το μοναχικό δηλαδή τάγμα, θα αγαλλιάσουν με μεγάλη αγαλλίαση.