Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 131:18

«Επάνω δε σε αυτόν θα ανθίσει το αγίασμά μου». Αυτό το αναφέρει για τον Ιωάννη, σύμφωνα με τα όσα ειπώθηκαν από τον Κύριο: «Εκείνος ήταν ο λύχνος που έκαιγε και έλαμπε». Είναι όμως δυνατόν να τα κατανοήσει κανείς αυτά και με άλλον τρόπο κατά τους καιρούς των διωγμών· ο δε Σύμμαχος ανέφερε «το αγίασμά του»· διότι το αγίασμα του Σωτήρος μας μέσα στην Εκκλησία αγιάζει ολόκληρη την οικουμένη.

Σαφώς, λοιπόν, και σε αυτά τα χωρία ο Χριστός μνημονεύεται ονομαστικά, καθώς και η προφητευόμενη περίσταση του πάθους Του. Εξετάζοντας δε διεξοδικά ολόκληρο τον ψαλμό, θα αποδείξουμε ότι σε κανέναν άλλον, παρά μόνο στον Σωτήρα και Κύριό μας, θα μπορούσαν να εφαρμόσουν τα προκείμενα. Αλλά και κατά δεύτερον, η αναφορά στο όνομα του Χριστού, ποιον άλλον υποδηλώνει παρά τον Ίδιο, του οποίου το «αντάλλαγμα», δηλαδή την Εκκλησία, «ονείδισαν» και εξακολουθούν μέχρι σήμερα να ονειδίζουν οι λεγόμενοι εχθροί του Χριστού; Εξάλλου, τα πάθη του Σωτήρα μας, τα οποία υπέστη για εμάς, και κυρίως τον θάνατο και τον σταυρό, κάθε πολέμιος της διδασκαλίας του Χριστού συνηθίζει να μας τα προσάπτει ως όνειδος. 〈Ψαλμός 131〉. «Ορκίστηκε ο Κύριος αλήθεια στον Δαβίδ, και δεν πρόκειται να την αθετήσει: από τον καρπό της κοιλίας σου θα τοποθετήσω επί του θρόνου σου». Έπειτα, προχωρώντας παρακάτω, αναφέρει: «Εκεί θα αναδείξω κέρας στον Δαβίδ, ετοίμασα λύχνο για τον Χριστό μου· τους εχθρούς του θα τους ντύσω με αισχύνη, ενώ πάνω σε αυτόν θα ανθίσει το αγίασμά μου».

Αυτά ακριβώς μνημονεύοντας και ο εκατοστός τριακοστός πρώτος ψαλμός, αναφέρει τα όσα δηλώνονται στον Χριστό. Άκουσε, λοιπόν, και αυτό: «Θυμήσου, Κύριε, τον Δαβίδ και όλη την πραότητά του· πώς ορκίστηκε στον Κύριο και πώς έδωσε υπόσχεση στον Θεό του Ιακώβ». Στα οποία, ύστερα από κάποια άλλα, προσθέτει: «Ορκίστηκε ο Κύριος αλήθεια στον Δαβίδ, και δεν πρόκειται να την αθετήσει: από τον καρπό της κοιλίας σου θα εγκαταστήσω πάνω στον θρόνο σου». Και προχωρώντας πιο κάτω, στη συνέχεια ονομάζει σαφέστερα αυτόν που πρόκειται να εγερθεί από τον καρπό της κοιλίας του Δαβίδ, λέγοντας: «Εκεί θα κάνω να ανατείλει κέρας για τον Δαβίδ, ετοίμασα λύχνο για τον χρισμένο μου· τους εχθρούς του θα τους ντύσω με ντροπή· πάνω όμως σε αυτόν θα ανθίσει το αγίασμά μου».

«Ιδού, την ακούσαμε στην Εφραθά, την βρήκαμε στις πεδιάδες του δρυμού· θα εισέλθουμε στα σκηνώματά του, ας προσκυνήσουμε στον τόπο όπου στάθηκαν τα πόδια του», και στη συνέχεια προσθέτει: «Για χάρη του Δαβίδ, του δούλου σου, μην αποστρέψεις το πρόσωπο του χριστού σου. Ορκίστηκε ο Κύριος στον Δαβίδ αλήθεια, και δεν θα την αθετήσει: από τον καρπό της κοιλίας σου θα εγκαταστήσω απόγονο στον θρόνο σου», και προσθέτει σε αυτά λέγοντας: «Εκεί θα αναδείξω κέρας στον Δαβίδ, ετοίμασα λύχνο για τον χριστό μου· τους εχθρούς του θα ενδύσω με αισχύνη, ενώ πάνω σε αυτόν θα ανθίσει το αγίασμά μου».

Είναι καιρός, επομένως, να ομολογήσουμε ότι ακριβώς αυτός, και κανένας άλλος, είναι εκείνος που προφητεύεται και σε αυτά, διότι είναι σαφές ότι στη συνέχεια ο ίδιος ψαλμός, ονομάζοντας ρητά τον Χριστό, το αποδεικνύει αυτό με τα όσα λέει: «Ένεκα του Δαβίδ του δούλου σου, μην αποστρέψεις το πρόσωπο του χριστού σου», και πάλι: «Εκεί θα κάνω να ανατείλει κέρας στον Δαβίδ, ετοίμασα λύχνο για τον χριστό μου· τους εχθρούς του θα τους ντύσω με αισχύνη, ενώ πάνω του θα ανθίσει το αγίασμά μου». Και πού εννοεί λέγοντας «εκεί θα κάνω να ανατείλει κέρας στον Δαβίδ» παρά στη Βηθλεέμ την Εφραθά; Από εκεί, λοιπόν, το κέρας του Δαβίδ, ο Χριστός, όσον αφορά τη σάρκα, ανέτειλε σαν κάποιο μεγάλο φως, και εκεί είχε προετοιμαστεί από τον Θεό των όλων ο λύχνος του Χριστού. Και λύχνος δικός του, καθώς πρόκειται για νοερό φως, θα πρέπει να θεωρηθεί το ανθρώπινο σκήνωμα, μέσω του οποίου, δίκην πήλινου σκεύους, όπως ακριβώς μέσα από έναν λύχνο, εξέπεμψε τις ακτίνες του δικού του φωτός σε όλους όσοι καταπιέζονταν από την άγνοια του Θεού και το βαθύ σκοτάδι.

«και οι όσιοι»: Εννοεί τους αποστόλους· διότι αυτοί αγάλλονται προπάντων με την ανάσταση του Χριστού. «εκεί θα ανατείλω»: Αναφέρεται στην Παρθένο Θεοτόκο, επειδή είναι η κορυφαία και υπερέχει από όλες τις γυναίκες, το οποίο συμβολίζει το «κέρας». «ετοίμασα»: Αναφέρεται στον Χριστό, ως όντα φως εκ φωτός· με τη φράση δε «στον Χριστό», να εννοείς τον άνθρωπο, που χρίεται με το χρίσμα του βαπτίσματος. «τους εχθρούς»: Τους Ιουδαίους δηλαδή· διότι αυτοί είναι στην πραγματικότητα οι εχθροί του Χριστού. «επάνω δε σε αυτόν»: Επάνω στον Χριστό είναι η δόξα του Πατρός. Ωδή των αναβαθμών· άσμα των υψηλών. «ιδού δη»: Διότι τίποτα δεν είναι τόσο ευχάριστο και ευωδιαστό, όσο η Εκκλησία που πληρούται από τους πιστούς. Αυτό δηλαδή εννοούσε ο προφήτης. Να εννοείς επίσης τους αποστόλους, όταν ήταν συγκεντρωμένοι στον ίδιο τόπο. «σαν το μύρο»: Συμβόλιζε το χρίσμα του βαπτίσματος, με το οποίο χρίονται οι πιστοί από επάνω (από το κεφάλι) μέχρι κάτω. «τον πώγωνα»: Διότι το χρίσμα του ιερέα χυνόταν πάνω στο κεφάλι, κατέρρεε πάνω στον πώγωνα του ιερέα, και από τον πώγωνα πάνω στο ένδυμα. Είναι φανερό, δηλαδή, ότι όσοι χρίονται με το μύρο ευωδιάζουν και εσωτερικά και εξωτερικά. «αυτό που κατεβαίνει»: Ένδυμα των πιστών είναι ο Χριστός. Διότι «όσοι βαπτιστήκατε στον Χριστό, ενδυθήκατε τον Χριστό», λέει ο απόστολος. Η παρυφή δε, ασφαλίζει από παντού το ένδυμα· έτσι ασφαλίζει και η χάρις τον άνθρωπο. «σαν η δροσιά»: Η καθαρή δροσιά, που είναι το Άγιο Πνεύμα.

Εκεί θα κάνω να ανατείλει κέρας στον Δαβίδ· ετοίμασα λύχνο για τον χρισμένο μου. Τους εχθρούς του θα τους ενδύσω με αισχύνη, ενώ επάνω του θα ανθίσει το αγίασμά μου. Παρατήρησε από παντού την ολοκληρωμένη ευημερία, από το να μην υπολείπεται τίποτα από τα αναγκαία, από το να είναι οι ιερείς σε ασφάλεια, από το να είναι ο λαός σε ευφροσύνη, από το να είναι ο βασιλιάς εν ισχύι.

Τι σημαίνει το «Επάνω δε σε αυτόν»; Επάνω στον λαό. Το «αγίασμα» κάποιος άλλος το ονόμασε «κέρας». Άλλος, «αφόρισμά του». Άλλος, «το αφιερωμένο του». Τι άραγε να σημαίνει αυτό που λέχθηκε; Σε εμένα φαίνεται ότι εννοεί την ευημερία, την ασφάλεια, την ισχύ, τη βασιλεία.

«Αν οι γιοι σου φυλάξουν τη διαθήκη μου» και τα εξής, όσα υποσχέθηκε ο Θεός για τους γιους του Δαβίδ και τον θρόνο του, και «ότι ο Κύριος εξέλεξε τη Σιών για κατοικία», ώστε σε αυτήν πρώτα να κάνει γνωστά στους ανθρώπους τα σύμβολα της δύναμής του, και έπειτα σιγά-σιγά να καθαρίσει και τις υπόλοιπες πόλεις από την πλάνη των ειδώλων. Και υπόσχεται να κατοικήσει στη Σιών και να χορτάσει τους φτωχούς «ευλογώντας την τροφή τους» και «ντύνοντας τους ιερείς με σωτηρία» και ότι: «Εκεί θα αναδείξω κέρας για τον Δαβίδ». Εκεί, δηλαδή στη Σιών, «θα αναδείξω κέρας» βασιλείας, σαν ολόλαμπρο ήλιο. «Ετοίμασα λύχνο για τον χρισμένο μου» τον Δαβίδ, για να φέγγει στα έθνη την αυγή της θεοσέβειας. «Και τους μεν εχθρούς του θα ντύσω με ντροπή, ενώ πάνω του θα ανθίσει το αγίασμά μου», δηλαδή ο αγαπητός μου Υιός, ο αίτιος του αγιασμού.