Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 134:1

Αλληλούια. ΡΛΔ'. Αινείτε το όνομα του Κυρίου, αινείτε, δούλοι, τον Κύριο. Και αυτός ο ψαλμός λέγεται στους εισαγομένους, προτρέποντας: Αινείτε τον Θεό. Διότι το μεν «αλληλού» ερμηνεύεται «αινείτε», το δε «ια», «τον Κύριο».

Κατηχεί λοιπόν, απομακρύνοντας από τα είδωλα, και διδάσκει τη γνώση του Θεού. Διότι τέτοιας μορφής παραίνεση έπρεπε να λάβουν όσοι τώρα προσέρχονται από τα έθνη· τους οποίους ονομάζει και δούλους, εφόσον δεν έχουν λάβει ακόμη το πνεύμα της υιοθεσίας. Συμβαίνει δε σε αυτούς, πριν από το λουτρό της παλιγγενεσίας, να στέκονται μεν στον οίκο του Θεού, στα προπύλαιά του, χωρίς όμως να έχουν φθάσει στα ενδότερα· διότι έλαβαν εισαγωγή, αλλά όχι τελείωση. Είναι βέβαια διαφορετικές οι αυλές, επειδή είναι διαφορετικοί και οι βίοι όσων εισάγονται· αποτελεί δε σημείο προκοπής, μετά την αίνεση του ονόματος του Κυρίου, να αινέσει κανείς τον ίδιο τον Κύριο. Διότι πρέπει πρώτα να μάθει ότι υπάρχει ο Λόγος του Θεού, ο οποίος προΐσταται σε ολόκληρο τον κόσμο και τον εξουσιάζει· έπειτα να μάθει για την ουσία και τη δύναμή Του, και να Τον γνωρίσει ως τον Μονογενή Υιό του Θεού.

Αλληλούια· αυτός είναι ύμνος αγγέλων. «Αινείτε». Σε ποιους δίνει προσταγή το Άγιο Πνεύμα, παρά στους πιστούς που μέλλουν να ενωθούν με τον Θεό; «Οι ιστάμενοι». Όταν οι πιστοί βρίσκονται στις εκκλησίες· διότι η εκκλησία είναι οίκος του Θεού και αυλή [αγία]. «Αινείτε τον Κύριο». Διότι το να αινεί και να δοξάζει κανείς τον Θεό αγιάζει ψυχή και σώμα. «Ψάλατε». Διότι τίποτα δεν είναι τόσο καλό και ωφέλιμο, όσο το να ψάλλει και να μεγαλύνει κανείς το όνομα του Κυρίου; «Ότι τον Ιακώβ». Τον Χριστό εξέλεξε ο Πατέρας· διότι ο Ησαΐας ανακράζει: «Ιακώβ ο δούλος μου, τον οποίο εξέλεξα».

Στον ΡΛΔʹ Ψαλμό. Αινείτε το όνομα του Κυρίου, αινείτε, δούλοι, τον Κύριο. Εσείς που στέκεστε στον οίκο του Κυρίου, στις αυλές του οίκου του Θεού μας. Αινείτε τον Κύριο, διότι ο Κύριος είναι αγαθός. 1. Πάλι προτρέπει σε αυτήν τη θυσία, τη θυσία μέσω των αίνων. Διότι και αυτό αποτελεί θυσία και προσφορά προς τον Θεό. Γι' αυτό και αλλού λέει: «Θα αινέσω το όνομα του Θεού μου με ωδή, θα τον μεγαλύνω με αίνεση· και αυτό θα αρέσει στον Θεό περισσότερο από ένα νεαρό μοσχάρι, που βγάζει κέρατα και οπλές». Συνεχώς δε μνημονεύει τον οίκο και τις αυλές, προσηλώνοντάς τους στον τόπο και μην επιτρέποντάς τους να απομακρυνθούν. Επειδή και εξ αρχής για τον λόγο αυτόν νομοθέτησε την ανέγερσή του, ώστε η συγκέντρωση όλων σε έναν τόπο να αποτελέσει για αυτούς κατάργηση κάθε ασέβειας και ειδωλολατρίας, και να μην περιπλανώνται παντού αυθαιρετώντας και ζώντας ασύδοτα, χρησιμοποιώντας τα άλση, τις πηγές, τα βουνά και τα όρη ως αφορμή για ασέβεια, προσφέροντας εκεί θυσίες και σπονδές στους υψηλούς τόπους. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο κρίνει ως ένοχο φόνου εκείνον που θυσιάζει κάπου έξω από τον ναό, λέγοντας: «Όποιος δεν το φέρει στη σκηνή και δεν θυσιάσει εκεί, θα του καταλογιστεί ως ενοχή αίματος». Για τον λόγο αυτόν τους συγκεντρώνει από παντού σε εκείνον τον τόπο, ώστε ακούγοντας τον λόγο να σωφρονίζονται και να απέχουν από τις πλανεμένες αντιλήψεις.

Γιατί άραγε; Διότι τα μεν, αν και ήταν μεγάλα, παρέμεναν άδηλα στους πολλούς· αυτά δε, αν και μικρότερα, είναι ωστόσο φανερά και έχουν τους πάντες ως θεατές τους. Επειδή, λοιπόν, ο λόγος του απευθυνόταν σε ανθρώπους οι οποίοι δεν είχαν εκπαιδευτεί τόσο μέσω της πίστεως ώστε να έχουν την κατανόηση των αοράτων, όσο καθοδηγούνταν από τα ορατά πράγματα, από αυτό το σημείο υφαίνει τον λόγο και αρχίζει τη διδασκαλία, πράττοντας και ο ίδιος αυτό που προέτρεψε τους άλλους να κάνουν. Ποιο είναι δηλαδή αυτό; Το να αινεί τον Θεό μέσα από τα έργα Του και να Του αναπέμπει ύμνους, κατανοώντας βαθιά το καθένα από τα δημιουργήματα και δοξολογώντας Τον για το καθένα. Επειδή, δηλαδή, προτρέποντας στην αίνεση του Θεού έλεγε συνεχώς: «Αινείτε το όνομα του Κυρίου, αινείτε, δούλοι, τον Κύριον», υποδεικνύει και το πώς πρέπει να αινεί κανείς: εξετάζοντας το σώμα της κτίσεως, και θαυμάζοντας, και μένοντας έκπληκτος για τη σοφία, την πρόνοια, τη δύναμη και την κηδεμονία Του. Από αυτό μαθαίνουμε ότι δεν υπάρχει μόνο μία θάλασσα, αυτή η δική μας, αλλά πολλές και διάφορες, και πέλαγα άπειρα. Διότι είπε: «Στις θάλασσες και σε όλες τις αβύσσους». Επειδή και η Κασπία και η Ινδική και η Ερυθρά θάλασσα είναι σχεδόν διαχωρισμένες από αυτήν, καθώς και ο Ωκεανός που περιβάλλει από έξω. «Αυτός που ανεβάζει νεφέλες από τα πέρατα της γης». Άλλος (μεταφραστής λέει): «Αναβιβάζοντας».

Ψαλμός ρλδ΄ Αλληλούια. «Αινείτε το όνομα του Κυρίου». Αινείτε το όνομά του, διότι η φύση του είναι ακατάληπτη. «Αινείτε οι δούλοι τον Κύριο». Ο αίνος από τους δούλους προς τον Κύριο είναι αληθινός και καθαρότατος έπαινος. «Εσείς που στέκεστε στον οίκο του Κυρίου» και δεν στέκεστε στον δυσώδη και σκοτεινό οίκο της απεχθούς αμαρτίας, «αινείτε τον Κύριο, διότι είναι αγαθός, και ψάλετε στο όνομά του διότι είναι καλό», ώστε ως αγαθός να μας ανταποδώσει τις αμοιβές των αίνων με το καλό. «Διότι τον Ιακώβ», δηλαδή τον περιούσιο λαό που προέρχεται από τον Ιακώβ, «εξέλεξε για τον εαυτό του ο Κύριος» ανάμεσα σε όλα τα έθνη, εξαιτίας των πατέρων του. «Διότι εγώ γνώρισα», περισσότερο από εσάς, «ότι ο Κύριός μας είναι μέγας, πάνω από όλους τους θεούς». Διότι εκείνοι είναι ψευδώνυμοι θεοί και συνήγοροι της αμαρτίας. Αυτός όμως, ως αληθινός Θεός και δημιουργός, «όλα όσα θέλησε τα εποίησε» μόνο με τη θέλησή του, αγγέλους και ουρανούς και γη και θάλασσες και αβύσσους και τα μυριοειδή κτίσματα μεταξύ αυτών. «Ανυψώνοντας νεφέλες από τα πέρατα της γης» και δημιουργώντας «αστραπές για βροχή»· ανέμειξε τα ασύμμικτα, και ούτε το πυρώδες της αστραπής καταστρέφει τη φύση της βροχής, ούτε η ραγδαιότητα της βροχής σβήνει τη φλόγα της αστραπής. «Αυτός που εξάγει ανέμους από τους θησαυρούς του». Όχι ότι είναι αποθηκευμένοι σαν σε ασκί, αλλά ότι με το νεύμα του Θεού εξάγονται από τη γη για να πνέουν σύμφωνα με τις ανάγκες.