Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 134:11

Τον Σηών, τον βασιλιά των Αμορραίων. Και παραλείποντας τους άλλους βασιλείς, δεν μνημόνευσε αυτούς όλως ιδιαιτέρως χωρίς λόγο, αλλά για να υπενθυμίσει στον λαό τη θεόσδοτη νίκη. Διότι αυτοί υπερηφανεύονταν για τη ρώμη, την εξουσία και το μέγεθος του σώματός τους.

Λόγος Δ'. Κατά Ιουλιανού Βασιλέως Στηλιτευτικός πρώτος. Α'. Ακούσατε αυτά, όλα τα έθνη, αφουγκραστείτε όλοι όσοι κατοικείτε την οικουμένη· διότι προσκαλώ τους πάντες, σαν από κάποιο υψηλό και κεντρικότατο παρατηρητήριο, με κήρυγμα μεγάλο και υψηλό· ακούσατε, λαοί, φυλές, γλώσσες, κάθε γένος ανθρώπων, και κάθε ηλικία, όσοι βρίσκεστε τώρα στη ζωή και όσοι πρόκειται να γεννηθείτε· και για να καταστεί το κήρυγμά μου σπουδαιότερο, κάθε δύναμη των ουρανών, όλοι οι άγγελοι, των οποίων έργο είναι η κατάλυση του τυράννου, οι οποίοι δεν καθαίρεσαν τον Σηών, τον βασιλιά των Αμορραίων, ούτε τον Ωγ, τον βασιλιά της Βασάν, μικρούς δυνάστες που καταδυνάστευαν τον Ισραήλ σε ένα μικρό μέρος της οικουμένης· αλλά τον δράκοντα, τον αποστάτη, τον έπαρμένο νου, τον Ασσύριο, τον κοινό εχθρό και πολέμιο των πάντων, αυτόν που κυριεύτηκε από πολλή μανία και εκτόξευσε πολλές απειλές επί της γης, και πολλή αδικία ξεστόμισε και μηχανεύθηκε εναντίον του Ύψους.

Διότι οι Ιουδαίοι εξάπαντος δεν γνώρισαν <δεν γνώρισαν τα γενόμενα>. «Και ο Κύριος»: Διότι, υπεράνω των ψευδώνυμων θεών, ο Κύριος (ο Χριστός) είναι αψευδής και αληθινός [ως] Θεός. «Όλα όσα»: Ως Θεός εξουσιαστής τα παρήγαγε όλα <εξουσιαστής όλης της κτίσεως> με τον λόγο της δυνάμεώς του. «Στον ουρανό»: Δηλαδή και τον ουρανό και τη γη και όλο τον κόσμο τους, με τον λόγο τα εδημιούργησαν. «Στις θάλασσες»: Και τη θάλασσα και την άβυσσο και όλα όσα υπάρχουν σε αυτές τα παρήγαγε με ένα νεύμα. «Ανάγοντας»: Δηλαδή από τα έσχατα άκρα της γης. Διότι εκείνος είναι ο χορός των νεφελών [ο μανδρότοιχος όπου κρύβονται]. «Αστραπές»: Για να σημάνει με το φως τη βροχή. «Αυτός που εξάγει»: Διότι υπάρχουν τόποι, όπου αποταμιεύονται οι θησαυροί της σοφίας του Θεού. Διότι με τη θεϊκή σοφία (του Θεού) κατασκευάστηκαν οι άνεμοι και οι αστραπές και οι βροντές, όλα για χάρη του ανθρώπου. «Ο οποίος επάταξε»: Για να καταστήσει τότε τον λαό των Εβραίων φοβερό (φανερό) στους Αιγυπτίους. «Από άνθρωπο»: Για να μάθουν οι Αιγύπτιοι πόση και πόσο μεγάλη είναι η δύναμη του Θεού. «Εξαπέστειλε»: Εννοεί την παρουσία του Χριστού στην Αίγυπτο και πώς συνετρίβησαν πέφτοντας τα χειροποίητα είδωλά της. «Στον Φαραώ»: Εννοεί τον σατανά και τους δαίμονες· διότι αυτοί θορυβήθηκαν αρκετά. «Επάταξε»: Τα γένη των δαιμόνων. «Και απέκτεινε»: Εκείνους που εγκατέστησε ο διάβολος στην αμαρτία. «Τον Σιών»: Τον διάβολο ως υπερόπτη· διότι το όνομα Σιών ερμηνεύεται ως υπερόπτης.

Ως Αμορραίους εννοεί αυτούς που παραπικραίνουν, οι οποίοι είναι οι δαίμονες· διότι το όνομα Αμορραίοι ερμηνεύεται ως εκείνοι που παραπικραίνουν. Και με τον Ωγ εννοεί τον διάβολο, ο οποίος αποχωρίζει τους ανθρώπους από τον Θεό.

Διότι Ωγ ερμηνεύεται διαχωριστικό φράγμα. Ο ίδιος δε είναι βασιλιάς της αισχύνης. Διότι Βασάν ερμηνεύεται αισχύνη. Και έδωσε. Αφού ελευθέρωσε τη γη από τα [έθνη και από τους] δαίμονες, την έδωσε στους πιστούς ως κατάσχεση [τη στάση και την παρρησία, την οποία είχαν στον ουρανό οι δαίμονες, την έδωσε στους πιστούς ο Θεός], όπως τότε τη γη των εθνών στον λαό των Εβραίων. Κληρονομιά. Στον πιστό λαό· διότι αυτοί είναι αληθινά ο Ισραήλ, επειδή βλέπουν πάντοτε τον Θεό. Κύριε. Διότι το να ονομάζονται Χριστιανοί δεν θα εκλείψει ποτέ στον αιώνα, αλλά θα παραμείνει ως μνημόσυνο σε γενεές γενεών. Οικτείρει. Διότι κατά την φοβερή εκείνη ημέρα θα κρίνει τότε ολόκληρο τον λαό, προπάντων τον πιστό. Και στους δούλους του. Στους δικαίους τότε είναι ολοφάνερο· διότι αυτούς τότε θα παρηγορήσει με τις ανταμοιβές. Τα είδωλα. Διότι τότε θα γνωρίσουν όλοι για τα είδωλα, ότι είναι μάταια, χυτά κατασκευάσματα των ανθρώπων. Στόμα. Διότι πώς είναι δυνατόν τα άψυχα (το άψυχο) να λαλούν; Ομοίως και τότε οι αμαρτωλοί καταδικαζόμενοι δεν θα μπορούν να λαλούν (να λαλήσουν). Οφθαλμούς. Διότι ο νεκρός και αναίσθητος δεν μπορεί να βλέπει· τέτοιοι δε είναι αυτοί που δεν γνωρίζουν τον Θεό. Ώτα. Διότι οι μη έχοντες [δεχόμενοι] αίσθηση πώς ακούνε (θα ενωτισθούν); Όπως ακριβώς οι Ιουδαίοι έχουν το αυτί ανήκοο [κλειστό] περί του Χριστού. Ούτε γαρ έστι. Περί των ειδώλων είναι ο λόγος, αλλά ούτε στους Ιουδαίους και (ή) τους Έλληνες (στους ασεβείς και τους αιρετικούς) λαλεί το Πνεύμα το Άγιο.

Γι’ αυτό συνέχισε λέγοντας: «Ο οποίος πάταξε έθνη πολλά και σκότωσε βασιλιάδες κραταιούς». Σε όλη τη διάρκεια της πορείας έδινε ποικιλοτρόπως αποδείξεις της δύναμής του, και τους καθοδηγούσε ως στρατηγός, διδάσκοντάς τους μέσα από τα ίδια τα γεγονότα. Διότι και μέσω των πολέμων τούς δίδασκε και τα προηγούμενα, ότι δηλαδή ούτε η φύση του αέρα, ούτε η δύναμη των στοιχείων της φύσης, ούτε κανένα άλλο παρόμοιο πράγμα, αλλά το χέρι που τα κατηύθυνε ήταν αυτό που διεξήγε τον πόλεμο. Και μέσω των μεν αποδεικνύονταν τα δε· μέσα από όσα έγιναν στην Αίγυπτο αποδεικνύονταν όσα έγιναν στην έρημο, και μέσα από όσα έγιναν στην έρημο, αποδεικνύονταν όσα έγιναν στην Αίγυπτο. Διότι, όταν οι ίδιοι, χωρίς όπλα, χωρίς πολεμική παράταξη και μάχη, εξόντωναν τους εχθρούς, τους καθιστούσε φανερό ότι και στην Αίγυπτο κίνησε τα στοιχεία της φύσης εναντίον τους όχι επειδή τα είχε ανάγκη, αλλά, επειδή ήθελε να επιδείξει τη δύναμή του με ποικίλους και διαφορετικούς τρόπους, χρησιμοποίησε για τον σκοπό αυτόν τα υπάρχοντα στοιχεία. «Τον Σηών, τον βασιλιά των Αμορραίων, και τον Ωγ, τον βασιλιά της Βασάν». Δεν αναφέρεται διεξοδικά στις πόλεις, ούτε περιγράφει τη μάχη με κάθε λεπτομέρεια, αλλά πάλι με μεγαλοπρέπεια προσπερνά αναρίθμητες νιφάδες θαυμάτων. Διότι, ενώ είχε τη δυνατότητα να επιμείνει σε αυτά και να περιγράψει δραματικά εκείνη την τραγωδία, δεν το κάνει. Απεναντίας, παρόλο που βρίσκεται ενώπιον ενός πλήθους και μιας αφθονίας θαυμαστών έργων του Θεού, τα διέρχεται όλα συνοπτικά και επιτροχάδην.

Διότι λιχνίζουν τους καρπούς από τα άχυρα στα αλώνια, κινούν τα φυτά και τα νερά και τα πλοία και έχουν άλλες αμέτρητες ενέργειες, τις οποίες δεν επιθυμώ να αναφέρω λεπτομερώς. Αλλά λέω τούτο εν συντομία, ότι και τους ανέμους και κάθε κτίσμα τα δημιούργησε ο Θεός με σοφία και χρησιμότητα, «ο οποίος επάταξε τα πρωτότοκα της Αιγύπτου, από τον άνθρωπο έως το κτήνος», για να γίνει γνωστό ότι τα είδωλά της δεν είναι θεοί, αλλά ότι υπάρχει ο Θεός τον οποίο σέβεται ο λαός του Ιακώβ, και για να μην κρατούν σε δουλεία αυτούς που είναι ανώτεροί τους. Και επειδή δεν κατάλαβαν μέσω των σημείων και των τεράτων ότι έπρεπε να αφήσουν ελεύθερο τον λαό, τους επάταξε με δέκα φοβερότατες πληγές, μαζί με τον Φαραώ και τους άρχοντές του. Τότε, ακόμη και παρά τη θέλησή του, άφησε ελεύθερο τον λαό του Θεού. «Ο οποίος επάταξε έθνη πολλά», δηλαδή τους Αμορραίους, Χαναναίους, Χετταίους, Φερεζαίους, Ευαίους, Γεργεσαίους και Ιεβουσαίους, «και σκότωσε βασιλείς κραταιούς», δηλαδή τριάντα εννέα βασιλείς, εκ των οποίων πρώτον σκότωσε «τον Σηών τον βασιλιά των Αμορραίων», της πόλεως Εσεβών, ο οποίος και εμπόδιζε τη διάβαση του λαού προς τη Γη της Επαγγελίας· διότι κατοικούσε στην έρημο. Προς αυτόν, μάλιστα, απέστειλε ο Μωυσής αγγελιοφόρους, λέγοντας: «Αυτά σου δηλώνει ο αδελφός Ισραήλ: Θα περάσω μέσα από τον δρόμο, χωρίς να παρεκκλίνω ούτε δεξιά ούτε αριστερά, σε αμπελώνα ή σε αγρό σου· αλλά και το νερό της γης σου θα το πιω πληρώνοντας με χρήματα». Εκείνος όμως είπε: «Δεν θα περάσεις, σου λέω, μέσα από τη γη μου».

Και όχι μόνο εμπόδισε τη διέλευση, αλλά, αφού προκάλεσε πόλεμο, εξόντωσε μεγάλα πλήθη από τον λαό. Διότι βρίσκονταν υπό την οργή του Θεού εξαιτίας της ορμητικής επιθυμίας τους για επιστροφή στην Αίγυπτο, γι' αυτό και δεν τους επιτράπηκε ούτε στην Αίγυπτο να επιστρέψουν ούτε στην Ιερουσαλήμ να φτάσουν. Ο δε Αμορραίος, μετά από αυτά, αφού παραδόθηκε από τον Θεό στα χέρια του Μωυσή και του λαού, εξοντώθηκε από αυτούς μαζί με πολλές μυριάδες του λαού του. Εξόντωσαν «και τον Ωγ, τον βασιλιά της Βασάν», ο οποίος κατοικούσε στην πόλη Ανοταρώθ. Αυτός δε ήταν τεράστιος γίγαντας «και η κλίνη του ήταν σιδερένια, εννέα πήχεων στο μήκος και τεσσάρων στο πλάτος».

Στο τέκνο Ναυκράτιο. Η μεν ιερή γραφή λέει: «φωνή ακούστηκε στη Ραμά, θρήνος και οδυρμός πολύς, η Ραχήλ να κλαίει τα τέκνα της, και δεν ήθελε να παρηγορηθεί»· εγώ όμως ο ταλαίπωρος, προσαρμόζοντας αυτή τη φωνή, ευλόγως θα έλεγα: χαρμόσυνα νέα ακούσαμε από την τιμιότητά σου, για τα οποία πρέπει να σκιρτά όχι αυτή ή εκείνη η πόλη, αλλά, για να το πω έτσι, σχεδόν ολόκληρη η υφήλιος, διότι ο Κύριος καθαίρεσε όχι τον Σηών, τον βασιλιά των Αμορραίων, ούτε τον Ωγ, τον βασιλιά της Βασάν, μικρούς βασιλείς που καταπίεζαν ένα μικρό μέρος της οικουμένης, αλλά τον νεοφανή και μεγάλο δράκοντα που λυμαινόταν μεγάλο μέρος της οικουμένης, το σκολιό φίδι που σφύριζε βλάσφημα, το βδέλυγμα της ερημώσεως, το σκεύος της οργής, τον υιό του Ταβεήλ, για να μην πω του Καβαλλίνου, τον απόγονο του Αχαάβ, το ομοίωμα του Ιουλιανού, το πλήρωμα του πονηρού, τον υβριστή του Χριστού, τον εχθρό της Θεοτόκου, τον αντίπαλο όλων των αγίων. Διότι, αφού καταδίωξε και εξαφάνισε τις σεπτές τους μορφές (εικόνες), είναι φανερό ότι υπήρξε ολοκληρωτικά εχθρός και διώκτης τους. Ας ευφραίνονται οι ουρανοί και ας αγαλλιάται η γη, ας ραντίσουν τα όρη γλυκασμό και οι λόφοι δικαιοσύνη. Έπεσε ο εχθρός, συνετρίβη αυτός που μας κατέκοπτε. Φράχτηκε το στόμα που μιλούσε άδικα, ανακόπηκε το χέρι του Αβεσσαλώμ, χάθηκε ο σκληρόκαρδος Φαραώ. Και δεν έχω ακόμη ούτε τον καιρό ούτε τον τόπο για να περιγράψω όσα αξίζει να ακουστούν για τον πάγκακο δράκοντα.