Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 135:14

Διότι οι πόρνοι και οι μοιχοί και οι μαλακοί και οι αρσενοκοίτες και όλοι οι εργάτες της αισχύνης βρίσκονται υπό τη βασιλεία του Ωγ, ο οποίος απεργάζεται την αποκοπή από τον Θεό· τον οποίο συντρίβει ο Κύριος για την ελευθερία των κρατουμένων. Διότι, να δοξολογείτε τον Κύριο επειδή είναι αγαθός, αυτόν που πάταξε μεγάλους βασιλείς και θανάτωσε κραταιούς βασιλείς, τον Σηών και τον Ωγ.

Αυτά, λοιπόν, γίνονταν εναντίον των Αιγυπτίων στην πεδιάδα της Τάνεως. Ο λόγος, όμως, παρακάμπτοντάς τα προς το παρόν, προτάσσει τις ευεργεσίες προς τον λαό: πώς δηλαδή διέσχισαν τη θάλασσα, αφού τα ύδατα διαιρέθηκαν σε πολλά μέρη. Αυτό ακριβώς φανερώνεται από το χωρίο που λέει: «Σε Αυτόν που διαίρεσε την Ερυθρά θάλασσα σε τμήματα, και οδήγησε τον Ισραήλ μέσα από αυτήν». Λένε, βέβαια, οι απόγονοι των Εβραίων ότι αυτή διαιρέθηκε σε δώδεκα τμήματα, σύμφωνα με τον αριθμό των δώδεκα φυλών του λαού, ώστε κάθε φυλή να διέλθει χωριστά, κατά την πορεία που της είχε καθοριστεί. Και καθώς τα ύδατα διαχωρίζονταν, και σχηματιζόταν ξηρά γη ανάμεσά τους, ήταν επόμενο να υπάρξει συγκράτηση των υδάτων, με αποτέλεσμα να καμπυλώνονται καθώς πιέζονταν το ένα με το άλλο και να ανασηκώνονται μέσα στον ίδιο τον αέρα και να υψώνονται σχηματίζοντας καμπύλη και να μετεωρίζονται, και σαν να περικλείονταν μέσα σε ασκό από τον αέρα. Γι' αυτό έχει ειπωθεί: «Έστησε τα ύδατα σαν ασκό».

Καθαίρεσε δυνάστες από θρόνους και ύψωσε ταπεινούς από τη γη· πεινασμένους γέμισε με αγαθά〉, και συνέτριψε 〈βραχίονες υπερηφάνων〉, επιβεβαιώνοντας τη μνήμη των παλαιών διηγήσεων όχι μόνο στους πιστούς, αλλά και στους απίστους, ο θαυματουργός, ο μεγαλουργός, ο Δεσπότης των πάντων, ο Δημιουργός ολόκληρου του κόσμου, ο Παντοκράτορας, ο Πανάγαθος, ο ένας και μόνος Θεός, στον οποίο ας ψάλουμε το νέο άσμα αντιφωνώντας: 〈σε αυτόν που μόνος κάνει θαυμάσια, διότι το έλεός του μένει στον αιώνα· σε αυτόν που πάταξε μεγάλους βασιλείς και σκότωσε κραταιούς βασιλείς, διότι το έλεός του μένει στον αιώνα· διότι μέσα στην ταπείνωσή μας μάς θυμήθηκε και μας λύτρωσε από τους εχθρούς μας〉.

«ότι εις τον»: Διότι αυτό είναι έργο του Θεού, το να ελεεί αιωνίως. «καὶ διαγαγόντι»: Τον πιστό λαό μέσα από την καταπίεση των ειδώλων (δαιμόνων). «ότι εις τον»: Διότι ελεώντας <ερχόμενος προς> τον πιστό λαό τον ελέησε αιωνίως. «καὶ ἐκτινάξαντι»: Τον διάβολο, λέγει, μαζί με τους δαίμονες στη θάλασσα του βαπτίσματος. Ονομάζεται δε «ερυθρά», διότι με το αίμα του Χριστού λαμβάνει πορφυρό χρώμα. «ότι εις τον»: Διότι το έλεος του Θεού είναι πολύ και αιώνιο. «τῷ διαγαγόντι»: (Σε αυτόν που οδήγησε) τον λαό των Εβραίων τότε, και νοητώς τον λαό των εθνών στην Εκκλησία· διότι αυτή ήταν έρημη πριν από τον Χριστό. «ότι εις τον»: Πώς γάρ να μην είναι αιώνιο, εφόσον έκανε τέτοιο έλεος στον πιστό λαό; «τῷ πατάξαντι»: Τους δαίμονες, οι οποίοι εξουσίασαν και υπέταξαν τον άνθρωπο στην πλάνη. «ότι εις τον»: Διότι αιωνίως ελέησε, ελευθερώνοντας τον άνθρωπο από τους δαίμονες. «καὶ ἀποκτείναντι»: Τον διάβολο και τον θάνατο. «ότι εις τον»: Πόσο μεγάλως κραταιό, αιώνιο (αιωνίων αγαθών) <πόσο μεγάλο, πόσο κραταιό, πράγματι αιώνιο>. «τὸν Σιών»: Τον διάβολο, ως υπερηφανευμένο κατά του Θεού· διότι Σιών ερμηνεύεται επηρμένος (υπερήφανος). «ότι εις τον»: Διότι το έλεος του Θεού παραμένει εις τον αιώνα. «καὶ τὸν Ὤγ»: Ομοίως σημαίνει τον διάβολο. «ότι εις τον»: Διότι το έλεος του Θεού είναι ατελεύτητο. «καὶ δόντι»: Διότι η γη την οποία τυραννούσε ο διάβολος δόθηκε στον άνθρωπο που πίστεψε. «ότι εις τον»: Διότι ελεώντας τον άνθρωπο, τον ελέησε μέχρι τέλους.

Γι' αυτό και, δηλώνοντας αυτό, σε κάθε στίχο προσθέτει: «Ότι εις τον αιώνα το έλεος αυτού». Και το εκπληκτικό βεβαίως είναι ότι τα δημιούργησε μεν, και τα προσέφερε ευθύς εξ αρχής· όταν όμως ο άνθρωπος παρέβη την εντολή, ούτε και τότε τον απέβαλε· αλλά εκείνα που του έδωσε όταν ακόμη δεν είχε αμαρτήσει, του επέτρεψε να εξακολουθεί να ζει μέσα σε αυτά και μετά την αμαρτία, και δεν του εμπόδισε τη χρήση τους έπειτα από την αμαρτία εκείνη.

Αυτοί δε, βλέποντας ολόκληρη την κτίση να μεταβάλλεται σύμφωνα με το θέλημά Του και να τους πολεμά, ούτε και έτσι έπαψαν τη μανία τους, αλλά, βλέποντας ακόμη και εκείνο το παράδοξο θαύμα, αποτόλμησαν εκείνη την παράξενη και πρωτοφανή οδοιπορία. Γι' αυτό και το πέλαγος γίνεται τάφος τους· διότι αυτό που συνέβη δεν ήταν έργο της φύσεως, αλλά αποτέλεσμα θεήλατης πληγής· για τον λόγο αυτόν, μέσα σε μια σύντομη χρονική στιγμή, ενεργούσε τα αντίθετα· και η θάλασσα δεν διαχωρίστηκε σε ένα μόνο μέρος, αλλά σύμφωνα με τον αριθμό όλων των φυλών. Σε καθένα δε από τα σημεία μνημονεύει το έλεος, διότι αυτό κυρίως επιδίωκε ο Θεός: επειδή τα θαύματα γίνονταν μέσω των στοιχείων της φύσεως, να μη θεωρηθεί ότι τα όσα συνέβαιναν αποτελούσαν κάποια φυσική ακολουθία, αλλά έργο της άνωθεν επενέργειας που τελούσε παράδοξα θαύματα. Αυτό ακριβώς συνέβαινε και στην περίπτωση της θάλασσας, και γινόταν φανερό, όχι από το γεγονός ότι συνέβη τότε, αλλά από το ότι μετά από εκείνο δεν συνέβη ποτέ ξανά· διότι, αντίθετα, όσα γίνονται με φυσικό τρόπο, είναι από τη φύση τους συνεχή και συχνά, και επιτελούνται στον καιρό τους. «Και πέρασε τον Ισραήλ μέσα από αυτήν· διότι το έλεός Του μένει στον αιώνα».

γ΄. Βλέπεις πώς δίκαια σε κάθε στίχο λέγει το «Εις τον αιώνα το έλεος αυτού»; Διότι όλα αυτά φανέρωναν τη διηνεκή Του πρόνοια. Διότι, ακόμη και αν αυτά που συνέβησαν έλαβαν τέλος, εντούτοις οι μνήμες τους παρείχαν στους μεταγενέστερους μεγάλη αφορμή για θεογνωσία. Επειδή, καθώς μεταβιβάζονταν μέσω της μνήμης στους απογόνους, τους καθοδηγούσαν σε βαθιά φιλοσοφία. Εξάλλου, δεν συντελέστηκαν μόνο εκείνα και έπειτα έπαυσε η πρόνοια του Θεού, ούτε σταμάτησαν τα έργα της φιλανθρωπίας Του στα γεγονότα της Αιγύπτου, αλλά κάθε εποχή και ολόκληρος ο χρόνος περιέχει συνεχιζόμενα τα δείγματα της άφατης φιλανθρωπίας Του.

Για τα οποία εκπλησσόμενος και ο ίδιος, προσθέτει συνεχώς το: «Διότι στον αιώνα παραμένει το έλεός Του». Και ορθώς πρόσθεσε: «Σε Εκείνον που οδήγησε τον Ισραήλ μέσα από αυτήν»· επειδή και αυτό είναι έργο της δυνάμεως του Θεού. Διότι δεν αρκούσε το να υποχωρήσει η θάλασσα και να καταστήσει εύκολη σε αυτούς τη διάβαση· τουναντίον, αυτό ακριβώς το γεγονός κυρίως θα τους είχε καταπλήξει και φοβίσει, και θα τους είχε αποτρέψει από το να τολμήσουν, προκαλώντας τους μεγάλη δειλία με το παράδοξο του πράγματος. Αλλά ήταν έργο της δυνάμεως του Θεού το να τους εμφυσήσει θάρρος και μετά την υποχώρηση της θάλασσας, και να τους πείσει να διασχίσουν εκείνη τη νέα και πρωτόγνωρη οδό.

Ψαλμός ρλε'. Αλληλούια. «Εξομολογείσθε στον Κύριο, διότι είναι αγαθός, διότι το έλεός του μένει στον αιώνα». Διότι τότε ήταν μεγάλη και φοβερότατη η επικράτηση της ειδωλομανίας, και μεγάλη ήταν η προσπάθεια των προφητών να οδηγήσουν τον λαό στη θεογνωσία, γι' αυτό διαρκώς και με πολύ κόπο κηρύττουν τον αληθινό Θεό. Γι' αυτό και ο θείος αυτός Δαβίδ, σε ολόκληρο τον παρόντα ψαλμό, θεολογεί ξεκάθαρα, διδάσκοντας να ευχαριστούμε και να δοξολογούμε μόνο τον Θεό, «διότι είναι αγαθός», λέει, και «διότι το έλεός του μένει στον αιώνα», δηλαδή παραμένει στο διηνεκές. Έπειτα δικαίως τον ονομάζει «Θεό των θεών» και «Κύριο των κυρίων» και «αυτουργό μεγάλων θαυμασίων», και αναφέρει ότι «με σύνεση», δηλαδή με σοφία, «ποίησε τους ουρανούς» και «τη γη», την τόσο βαριά και δυσβάστακτη, «τη θεμελίωσε πάνω στα ύδατα», και πάνω στη ρευστή και απαλότατη φύση στερέωσε τη βαριά και στερεά, και ότι «αυτός μόνος εποίησε μεγάλα φώτα» μέσω ποικίλων φωστήρων, με τον ήλιο φώτισε την ημέρα και με τη σελήνη και τα άστρα κατηύγασε τη νύχτα, «έπληξε την Αίγυπτο», «τον λαό του» με υψηλό βραχίονα «εξήγαγε από εκεί», και ότι «αφού χώρισε την Ερυθρά θάλασσα στα δύο, πέρασε τον λαό του μέσα από ξηρά», ενώ τον διώκτη «Φαραώ τον καταπόντισε με όλο του τον στρατό».