Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 135:21

Δεν αποβλήθηκες από την πόλη; Δεν έχασες τον ναό; Δεν διασκορπίστηκες παντού; Δεν υποδουλώθηκες στους Ρωμαίους; Δεν αποβλήθηκες από την κληρονομία, αφότου άπλωσες τα χέρια σου εναντίον του πρώτου κληρονόμου; Εσύ στην αρχή κληρονόμησες την ξένη γη: «Σε αυτόν που πάταξε βασιλείς ισχυρούς και έδωσε τη γη τους ως κληρονομία, κληρονομία στον Ισραήλ τον δούλο του». Τα έθνη στο τέλος κληρονόμησαν τη βασιλεία των ουρανών: «Ελάτε, οι ευλογημένοι του Πατέρα μου, κληρονομήστε τη βασιλεία που έχει ετοιμαστεί για εσάς από την καταβολή του κόσμου». Εσύ αποκαλέστηκες θυγατέρα της Βαβυλώνας: «Θυγατέρα της Βαβυλώνας, η ταλαίπωρη». Και η προερχόμενη από τα έθνη, αντί για εσένα, έγινε θυγατέρα του Θεού: «Άκουσε, θυγατέρα, και δες και κλίνε το αυτί σου».

«Διότι δεν πρόκειται να κληρονομήσει ο γιος της δούλης μαζί με τον γιο της ελεύθερης». Ο Ιουδαίος, ως αρχειοφύλακας, φύλαξε τις διαθήκες και ο Χριστιανός, ως γιος, κληρονόμησε. Σε εκείνον ο νόμος έδωσε σφραγισμένο το γράμμα, ενώ σε εμένα η χάρη έχει δωρίσει τα όσα είναι γεγραμμένα μέσα. Επειδή, λοιπόν, ο νυμφίος Χριστός, έχοντας κάποτε ως γυναίκα τη συναγωγή των Ιουδαίων, την κατέστησε κληρονόμο και την εισήγαγε στις νομές της κληρονομιάς —μάρτυρας είναι ο προφήτης που λέει: «Σε Αυτόν που πάταξε βασιλιάδες μεγάλους και σκότωσε βασιλιάδες ισχυρούς και έδωσε τη γη τους ως κληρονομιά στον Ισραήλ, τον λαό του»— αλλά η άθλια, αφού έλαβε από τον νυμφίο τις νομές της κληρονομιάς, ακολούθησε τον μοιχό που ερίζει και πρόσφερε τα αγαθά του νυμφίου στον δαίμονα, ο ίδιος ο νυμφίος, ο Χριστός, λέει μέσω του Ωσηέ: «Και εγώ της έδωσα το σιτάρι και το κρασί και το λάδι, και πλήθυνα σε αυτήν το ασήμι και το χρυσάφι· αυτή όμως έφτιαξε ασημένια και χρυσά είδωλα για τον Βάαλ». Επειδή, λοιπόν, παρέδωσε τα αγαθά του συζύγου στον μοιχό και, ακολουθώντας τον εραστή, φόνευσε τον σύζυγο και, υπερασπιζόμενη τον Βαραββά σαν σε εικόνα, σταύρωσε τον νυμφίο, νόμισε η συναγωγή ότι, με τον θάνατο του Χριστού, αυτή θα γίνει κληρονόμος, εφόσον ήδη κατείχε τις νομές, και δεν γνώριζε ότι ο νυμφίος, πεθαίνοντας, έγραψε νέα διαθήκη, στην οποία κατέστησε κληρονόμο την Εκκλησία των εθνών.

Καθαίρεσε δυνάστες από θρόνους και ύψωσε ταπεινούς από τη γη· πεινασμένους γέμισε με αγαθά〉, και συνέτριψε 〈βραχίονες υπερηφάνων〉, επιβεβαιώνοντας τη μνήμη των παλαιών διηγήσεων όχι μόνο στους πιστούς, αλλά και στους απίστους, ο θαυματουργός, ο μεγαλουργός, ο Δεσπότης των πάντων, ο Δημιουργός ολόκληρου του κόσμου, ο Παντοκράτορας, ο Πανάγαθος, ο ένας και μόνος Θεός, στον οποίο ας ψάλουμε το νέο άσμα αντιφωνώντας: 〈σε αυτόν που μόνος κάνει θαυμάσια, διότι το έλεός του μένει στον αιώνα· σε αυτόν που πάταξε μεγάλους βασιλείς και σκότωσε κραταιούς βασιλείς, διότι το έλεός του μένει στον αιώνα· διότι μέσα στην ταπείνωσή μας μάς θυμήθηκε και μας λύτρωσε από τους εχθρούς μας〉.

«ότι εις τον»: Διότι αυτό είναι έργο του Θεού, το να ελεεί αιωνίως. «καὶ διαγαγόντι»: Τον πιστό λαό μέσα από την καταπίεση των ειδώλων (δαιμόνων). «ότι εις τον»: Διότι ελεώντας <ερχόμενος προς> τον πιστό λαό τον ελέησε αιωνίως. «καὶ ἐκτινάξαντι»: Τον διάβολο, λέγει, μαζί με τους δαίμονες στη θάλασσα του βαπτίσματος. Ονομάζεται δε «ερυθρά», διότι με το αίμα του Χριστού λαμβάνει πορφυρό χρώμα. «ότι εις τον»: Διότι το έλεος του Θεού είναι πολύ και αιώνιο. «τῷ διαγαγόντι»: (Σε αυτόν που οδήγησε) τον λαό των Εβραίων τότε, και νοητώς τον λαό των εθνών στην Εκκλησία· διότι αυτή ήταν έρημη πριν από τον Χριστό. «ότι εις τον»: Πώς γάρ να μην είναι αιώνιο, εφόσον έκανε τέτοιο έλεος στον πιστό λαό; «τῷ πατάξαντι»: Τους δαίμονες, οι οποίοι εξουσίασαν και υπέταξαν τον άνθρωπο στην πλάνη. «ότι εις τον»: Διότι αιωνίως ελέησε, ελευθερώνοντας τον άνθρωπο από τους δαίμονες. «καὶ ἀποκτείναντι»: Τον διάβολο και τον θάνατο. «ότι εις τον»: Πόσο μεγάλως κραταιό, αιώνιο (αιωνίων αγαθών) <πόσο μεγάλο, πόσο κραταιό, πράγματι αιώνιο>. «τὸν Σιών»: Τον διάβολο, ως υπερηφανευμένο κατά του Θεού· διότι Σιών ερμηνεύεται επηρμένος (υπερήφανος). «ότι εις τον»: Διότι το έλεος του Θεού παραμένει εις τον αιώνα. «καὶ τὸν Ὤγ»: Ομοίως σημαίνει τον διάβολο. «ότι εις τον»: Διότι το έλεος του Θεού είναι ατελεύτητο. «καὶ δόντι»: Διότι η γη την οποία τυραννούσε ο διάβολος δόθηκε στον άνθρωπο που πίστεψε. «ότι εις τον»: Διότι ελεώντας τον άνθρωπο, τον ελέησε μέχρι τέλους.

κληρονομία: Διότι ο νοητός Ισραήλ, ο Χριστός, κληρονόμησε τον άνθρωπο. ότι εις τον: Επειδή είναι πολύ και μεγάλο το έλεος του Θεού αιωνίως. ότι στην ταπείνωση: Ο λαός που προέρχεται από τα έθνη κραυγάζει, καθώς σώθηκε από τη θλίψη των δαιμόνων. ότι εις τον: Επειδή τα πάντα τα έκανε ελεώντας τον άνθρωπο. και λύτρωσε: Τους πιστούς από τους δαίμονες. ότι εις τον: Διότι είναι αναγκαίο σε κάθε ρητό να επικαλούμαστε το έλεος του Θεού, του Κυρίου, καθώς παραμένει στους αιώνες. ο δίδων: Και στους ανθρώπους και στα κτήνη. ότι εις τον: Επειδή το έλεος του Θεού δεν εκλείπει ποτέ. εξομολογείσθε: Προς Αυτόν που βρίσκεται στον ουρανό τα λέει αυτά. ότι εις τον: Διότι, όντας αιώνιος, ελεεί και αιωνίως.

Γι' αυτό και, δηλώνοντας αυτό, σε κάθε στίχο προσθέτει: «Ότι εις τον αιώνα το έλεος αυτού». Και το εκπληκτικό βεβαίως είναι ότι τα δημιούργησε μεν, και τα προσέφερε ευθύς εξ αρχής· όταν όμως ο άνθρωπος παρέβη την εντολή, ούτε και τότε τον απέβαλε· αλλά εκείνα που του έδωσε όταν ακόμη δεν είχε αμαρτήσει, του επέτρεψε να εξακολουθεί να ζει μέσα σε αυτά και μετά την αμαρτία, και δεν του εμπόδισε τη χρήση τους έπειτα από την αμαρτία εκείνη.

γ΄. Βλέπεις πώς δίκαια σε κάθε στίχο λέγει το «Εις τον αιώνα το έλεος αυτού»; Διότι όλα αυτά φανέρωναν τη διηνεκή Του πρόνοια. Διότι, ακόμη και αν αυτά που συνέβησαν έλαβαν τέλος, εντούτοις οι μνήμες τους παρείχαν στους μεταγενέστερους μεγάλη αφορμή για θεογνωσία. Επειδή, καθώς μεταβιβάζονταν μέσω της μνήμης στους απογόνους, τους καθοδηγούσαν σε βαθιά φιλοσοφία. Εξάλλου, δεν συντελέστηκαν μόνο εκείνα και έπειτα έπαυσε η πρόνοια του Θεού, ούτε σταμάτησαν τα έργα της φιλανθρωπίας Του στα γεγονότα της Αιγύπτου, αλλά κάθε εποχή και ολόκληρος ο χρόνος περιέχει συνεχιζόμενα τα δείγματα της άφατης φιλανθρωπίας Του.

Γιατί; Διότι απολάμβαναν διαρκώς τη φιλανθρωπία του. Διότι αυτό υπονοεί λέγοντας συνεχώς, «ότι εις τον αιώνα το έλεος αυτού». «Και σε αυτόν που έδωσε τη γη τους ως κληρονομιά, κληρονομιά στον Ισραήλ, τον δούλο του». Διπλή είναι η ευεργεσία: και το ότι επικράτησαν των εχθρών, και το ότι έγιναν κύριοι των κτήσεών τους. Διότι και αυτό αποτελούσε γνώρισμα μεγάλης δύναμης, όχι μόνο το να εκδιώξουν τους κατοίκους, αλλά και το να μπορέσουν να καταλάβουν και να κυριαρχήσουν στην ξένη γη.