Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 136:7

Θυμήσου, Κύριε, τους υιούς του Εδώμ. Οι υιοί του Εδώμ είναι οι Ιδουμαίοι απόγονοι του Ησαύ, οι οποίοι, όταν αλώθηκε η Ιερουσαλήμ, την καταπατούσαν με σκληρότητα, μέχρις ότου βεβαιώθηκαν ότι αυτή ξεριζώθηκε εκ θεμελίων. Θυγατέρα της Βαβυλώνας, ταλαίπωρη. Προφητικός είναι και εκείνος ο λόγος που υποδηλώνει την άλωση της Βαβυλώνας.

«Εάν δεν προτάξω» Δηλαδή, να θέσω την Ιερουσαλήμ, η οποία είναι η Εκκλησία, ως αγίασμα στην αρχή της δόξας του Κυρίου. «Θυμήσου»: Τον άνθρωπο, λέει, που επέστρεψε στη γη και έγινε γήινος. Διότι η λέξη Εδώμ ερμηνεύεται ως γήινος. Θυμήσου τον, λοιπόν, και τοποθέτησέ τον μέσα στην Εκκλησία. Γι' αυτό λέει «την ημέρα της Ιερουσαλήμ». «Αυτών που λένε»: Ομιλεί περί της παλαιάς Ιερουσαλήμ· διότι εκκενώνεται από τον πιστό <νέο> λαό, δηλαδή κατασκάπτεται έως τα θεμέλια. «Θυγατέρα»: Ο λόγος αναφέρεται στη συναγωγή, όταν ενώθηκε με τη σύγχυση των ειδώλων, ωσάν να είχε γεννηθεί από τους δαίμονες. «Μακάριος»: Μακάριος είναι αυτός που θα ανταποδώσει με αγαθά έργα [στον Χριστό] για όλα όσα έπραξε για εμάς· διότι, ενώ ήμασταν νεκροί εξαιτίας της αμαρτίας, μας ζωοποίησε εν Χριστώ. «Μακάριος αυτός που θα κρατήσει»: Νήπια ονομάζει αυτούς που αναγεννώνται διά του βαπτίσματος και αυτούς που γίνονται σαν νήπια στην καρδιά λόγω της ακακίας <με την άκακη καρδιά>. Μακάριος, λοιπόν, είναι αυτός που τους προσφέρει πάντοτε και τους θέτει προς προσέγγιση στον Χριστό. Διότι η πέτρα είναι ο Χριστός, όπως λέει ο Παύλος. Να εννοείς όμως και την πέτρα πάνω στην οποία σταυρώθηκε ο Χριστός, επειδή όλοι οι πιστοί προσπίπτουν στο έδαφος ενώπιόν της, δηλαδή πέφτουν με το πρόσωπο στη γη.

Θυμήσου, Κύριε, τους υιούς του Εδώμ την ημέρα της Ιερουσαλήμ, δηλαδή τα έθνη που λένε: Ισοπεδώστε την μέχρι τα θεμέλιά της. Διότι σε τέτοιο βαθμό τα όσα αφορούν τους Ιουδαίους ανασκάπτονται από τα έθνη, δηλαδή ερευνώνται προσεκτικά και ψηλαφούνται, μέχρις ότου απογυμνώσουν το θεμέλιο, το οποίο εκείνοι αποκρύπτουν.

Ποιος ενέπνευσε και τον Δαβίδ να πει τέτοια λόγια: «Θυμήσου, Κύριε, τους γιους του Εδώμ κατά την ημέρα της Ιερουσαλήμ, αυτούς που έλεγαν: Γκρεμίστε, γκρεμίστε, μέχρι τα θεμέλιά της»; Και τι να πούμε για τον Μωυσή; Δεν συμφωνεί και αυτός με όσα ειπώθηκαν από τον Στέφανο; Δεν κατέγραψε αυτές τις κατάρες σας, οι οποίες τώρα, μέσα από την ίδια την εμπειρία, έγιναν πράξη, και παρέχουν σε όλους τη δυνατότητα να δουν τις αιτίες για τις οποίες έχουν επιβληθεί; Ας παρατεθούν δίπλα στα λόγια του Μωυσή τα τραύματα που βρήκαν τον λαό των Ιουδαίων. Αναζητώντας τα λέξη προς λέξη, θα διαπιστώσεις πώς εκπληρώθηκαν χωρίς να διαψευστούν πουθενά σε τίποτα, ούτε μικρό ούτε μεγάλο. «Και εάν μετά από αυτά πορεύεστε πλάγια»· διότι ποτέ δεν απέκτησαν καρδιά ευθεία προς τον Θεό, πολύ δε περισσότερο στα ύστερα χρόνια, κατά τα οποία αντιστρατεύονταν πλαγίως την κλήση του Χριστού. Γι' αυτό και πρόσθεσε: «Και εάν δεν θέλετε να με υπακούσετε» —επομένως δεν υπάκουσαν όταν τους καλούσε ο Χριστός—, «θα προσθέσω σε εσάς επτά πληγές σύμφωνα με τις ανομίες σας.» Διότι, επειδή αρνήθηκαν τις επτά δωρεές του Πνεύματος, γίνονται σε αυτούς επτά πληγές τα επτά πνεύματα της πονηρίας, τα οποία, αφού εισήλθαν, κατοίκησαν μέσα τους· και έγιναν τα έσχατά τους χειρότερα από τα πρώτα. «Και θα αποστείλω εναντίον σας τα θηρία της γης.» Αναφέρεται στα έθνη· διότι προηγουμένως ήταν σαν θηρία εξαιτίας της άγνοιάς τους, επειδή λάτρευαν το θείο με μορφή θηρίων, τετράποδων και ερπετών.

Διότι, όπως ακριβώς αυτοί όταν εκδιώχθηκαν τότε την αναζητούσαν, έτσι και πολλοί από εμάς το ίδιο θα πάθουν, όταν εκείνη την ημέρα εκπέσουν από την άνω Ιερουσαλήμ. Αλλά εκείνοι μεν, όταν εξορίστηκαν, είχαν ελπίδες επιστροφής, εμείς όμως, αν εκπέσουμε, δεν είναι δυνατόν να επιστρέψουμε ξανά. Διότι «το σκουλήκι τους», λέει, «δεν θα πεθάνει, και η φωτιά τους δεν θα σβήσει». Γι' αυτό ακριβώς πρέπει να προσέχουμε με μεγαλύτερη ακρίβεια τη ζωή μας και να διαχειριζόμαστε τον παρόντα βίο με τέτοιον τρόπο, ώστε να μη γίνουμε αιχμάλωτοι, ούτε αποξενωμένοι, ούτε ξένοι προς εκείνη τη μητρόπολη. «Θυμήσου, Κύριε, τους υιούς του Εδώμ κατά την ημέρα της Ιερουσαλήμ, αυτούς που έλεγαν: Γκρεμίστε, γκρεμίστε την έως τα θεμέλιά της». Άλλος λέει: «Στους υιούς του Εδώμ». Και αυτός ο λόγος προέρχεται από ανθρώπους που φλέγονται για την πόλη. Αυτό δε που εννοούν, είναι το εξής: Τιμώρησε αυτούς που δεν θέλησαν να αρκεστούν στην άλωση, ούτε χόρτασαν με την καταστροφή, αλλά στέκονταν από πάνω και έλεγαν: «Γκρεμίζετε, όσο υπάρχει θεμέλιο σε αυτήν». Διότι επιθυμούσαν να μη μείνουν ούτε τα ίδια τα βάθρα της πόλης, αλλά να ξεριζωθούν και τα θεμέλιά της.

«Θυμήσου, Κύριε, τους υιούς του Εδώμ», τους υιούς του Ησαύ από το γένος του Ισμαήλ, πώς, συμμαχώντας με τους Βαβυλωνίους την ημέρα της αλώσεως της Ιερουσαλήμ έλεγαν με μανία: «Ξεθεμελιώστε την, ξεθεμελιώστε την», εξολοθρεύστε την, εξολοθρεύστε την, «έως τα θεμέλιά της». Αυτών τη μανία θυμήσου, Κύριε, και ανταπόδωσέ τους δικαίως. «Θυγατέρα της Βαβυλώνας», δηλαδή η φύση της χώρας, «η ταλαίπωρη», η μοχθηρή και άθλια, «μακάριος εκείνος που θα σου ανταποδώσει την ανταπόδοσή σου, για όσα ανταπέδωσες σε εμάς. Μακάριος εκείνος που θα πιάσει και θα συντρίψει τα νήπιά σου πάνω στην πέτρα». Εάν, λέει, βρεθεί κάποιος τέτοιος να σου ανταποδώσει τα κακά, όσα εσύ έπραξες σε εμάς, ώστε ακόμη και την άωρη ηλικία των νηπίων σου χωρίς κανέναν οίκτο να χτυπήσει πάνω σε πέτρες και να τη θανατώσει, μακάριος θα λογαριαστεί ένας τέτοιος άνθρωπος. Και μακάριος είναι όποιος μέσα από την εμπαθή και Βαβυλώνια καρδιά του, σαν νήπια, προτού να διογκωθούν τα πάθη, τα συντρίψει πάνω στην πέτρα, δηλαδή στον Χριστό τον Θεό μας, τον αναιρέτη των παθών μας.