Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 137:3

Διότι δεν υπάρχει τίποτε στην κτίση που να μην κηρύττει τη δική σου μεγαλοσύνη. «Θα με πολυωρήσεις στην ψυχή μου με τη δύναμή σου». Με τον όρο «πολυωρία» εννοεί την πολυχρονιότητα. Το δε νόημα είναι το εξής: Με τη δύναμή σου θα με μεταβάλεις από τη φθορά στην αφθαρσία. «Και ας ψάλουν με τις ωδές του Κυρίου, διότι είναι μεγάλη η δόξα του Κυρίου». Κατέγραψε ως ωδές του Κυρίου εκείνες τις οποίες προαναγγέλλει ότι θα ψάλλουν όλοι όσοι προέρχονται από τα έθνη.

Στον Δαβίδ ειπώθηκε η προφητεία του Ζαχαρία για τον Χριστό, διότι θυμήθηκε τον Ζαχαρία, καθώς η μνήμη ονομάζεται Ιαώ, που σημαίνει εξουσία της δόξας. «Εξομολογήσομαι» (θα σε δοξολογήσω): Εννοεί τον πιστό λαό, ο οποίος κλήθηκε από τα έθνη· διότι αυτός εξομολογήθηκε με όλη του την καρδιά. «Καὶ ἐναντίον» (και ενώπιον): Ως διδαγμένος [από αυτούς] τον ύμνο των αγγέλων, τον οποίο οι πιστοί ψάλλουν κατά τα μυστήρια. «Ὅτι ἤκουσας» (διότι άκουσες): Διότι δεν διαφεύγουν της προσοχής του Θεού και των αγγέλων Του όλα όσα ο άνθρωπος και σκέπτεται και λέγει. «Προσκυνήσω»: Εννοεί την Εκκλησία, και νοητώς εννοεί το σώμα του Χριστού, για το οποίο λέγει: γκρεμίστε τον ναό τούτο και σε τρεις ημέρες και τα λοιπά. «Εξομολογήσομαι»: Διότι οι πιστοί του Χριστού εξομολογούνται, πάντοτε σωζόμενοι και ευχαριστώντας. «Ἐπὶ τῷ ἐλέει» (για το έλεος): Διότι οι πιστοί σώζονται έχοντας θάρρος στην αλήθεια του Θεού (του Χριστού) και στο έλεός Του. «Ὅτι ἐμεγάλυνας» (διότι εμεγάλυνας): Σε όλους, και απίστους και πιστούς, και μικρούς και μεγάλους, το όνομα του Κυρίου μεγαλύνθηκε και βασιλεύει. «Ἐν ᾗ ἂν ἡμέρᾳ» (σε όποια ημέρα): Αυτό αποτελεί φωνή του Αδάμ [και κάθε ανθρώπου]. «Πολυωρήσεις» (θα φροντίσεις): Δηλαδή θα με ανακαινίσεις, με ψυχή και σώμα, στους αιώνες των αιώνων, πράγμα που συνιστά φροντίδα. «Εξομολογησάσθωσαν» (ας δοξολογήσουν): Εννοεί όλους τους αγίους· διότι αυτούς η Γραφή αποκαλεί βασιλείς, ως υιούς της βασιλείας. Εννοεί δε και τους κατά κόσμον βασιλείς. «Ὅτι ἤκουσαν» (διότι άκουσαν): Διότι μόνον οι άγιοι άκουσαν πραγματικά τα λόγια του Θεού, και αφού τα άκουσαν τα τήρησαν.

Άλλος αποδίδει: «Το λόγιό σου», «Την ημέρα που θα σε επικαλεστώ, γρήγορα εισάκουσέ με». Άλλος: «Την ημέρα που σε επικαλέστηκα, με εισάκουσες». Διότι αυτό υποσχέθηκε και ο Θεός, λέγοντας: «Την ημέρα που θα με επικαλεστείς, θα σε εισακούσω, και θα πω: Ιδού, ενόσω μιλάς, είμαι παρών». Και αυτό ακριβώς ζητά και ο ίδιος.

Διότι τέτοιες είναι οι οδυνώμενες ψυχές· επιθυμούν να δουν τάχιστα την απαλλαγή από τα δεινά. «Θα με περιθάλψεις στην ψυχή μου με τη δύναμή σου». Άλλος λέει: «Προσέδωσες δυνάμεις στην ψυχή μου». Διότι και το προηγούμενο, αντί του «Εισάκουσέ με», άλλος είπε: «Με εισάκουσες». Τι σημαίνει, λοιπόν, αυτό που ελέχθη;

Μετέωρα ονομάζονται τα υψηλά, επειδή ανυψώνονται, και μετεωρισμοί της θάλασσας ονομάζονται τα κύματά της και τα υψώματά της, πάλι επειδή ανυψώνονται. Επομένως, το «πολυωρήσεις» σημαίνει: «Θα με ανυψώσεις, θα με υψώσεις». Αυτό το έχει αναφέρει και αλλού, λέγοντας: «Σύμφωνα με το ύψος σου εξύψωσας (επολυώρησας) τους υιούς των ανθρώπων»· δηλαδή: «Τους ανύψωσες, τους ύψωσες». Έτσι και το «πολυωρήσεις με» το είπε για να δηλώσει ότι: «Θα με γεμίσεις με πολλή ευφροσύνη και θα καταστήσεις την ψυχή μου μετέωρη, και το μεγαλύτερο από όλα, δεν θα επιτρέψεις αυτή μου η ανύψωση και αυτή η ευφροσύνη να γίνουν σαθρές, αλλά δυνατές και ισχυρές, βέβαιες και ακλόνητες». Διότι αυτό ακριβώς σημαίνει το: «Θα με εξυψώσεις στην ψυχή μου με τη δύναμή σου».

2. Αυτό που εννοεί είναι το εξής: Με δύναμη θα με ενισχύσεις, με ισχύ θα με υψώσεις και θα με βοηθήσεις. Γι' αυτό και κάποιος άλλος ερμηνευτής, εκφράζοντας το ίδιο νόημα, είπε: Εφοδίασες την ψυχή μου με δυνάμεις. Και ορθά ανέφερε «στην ψυχή μου», πράγμα που αποτελεί κατεξοχήν γνώρισμα του Θεού, το να αναζωογονεί δηλαδή τις ψυχές μέσα στις θλίψεις, όπως ακριβώς συνέβαινε και στην περίπτωση των Αποστόλων. Διότι, αν και μαστιγώνονταν, επέστρεφαν χαρούμενοι· τόσο πολύ ενισχυόταν η ψυχή τους. Αυτό μάλιστα είναι έργο της δυνάμεως του Θεού· αυτό κυρίως αποδεικνύει την ισχύ Του, το να μην αφήνει την ψυχή να καταρρεύσει εν μέσω των δεινών. Ας σε δοξολογήσουν, Κύριε, όλοι οι βασιλείς της γης, διότι άκουσαν όλα τα λόγια του στόματός Σου. Παρατήρησε ευγνωμοσύνη.

Ψαλμός 137. Ψαλμός του Δαβίδ, του Αγγαίου και του Ζαχαρία. «Θα σε δοξολογήσω, Κύριε, με όλη μου την καρδιά και ενώπιον των αγγέλων θα σου ψάλω». Θα σε ευχαριστήσω ολοκάρδια ενώπιον των αγγέλων. Διότι άγγελοι είναι και οι άγγελοι του Θεού αλλά και οι αγγελιαφόροι που αποστέλλονται από ανθρώπους, ενώπιον των οποίων θα σε ευχαριστήσω και θα σου ψάλω την πρέπουσα ωδή, «διότι άκουσες όλα τα λόγια του στόματός μου», δηλαδή τα αιτήματά μου. «Θα προσκυνήσω προς τον άγιο ναό σου και θα δοξολογήσω το όνομά σου, διότι εμεγάλυνας» σε κάθε έργο σου «το άγιο όνομά σου». Αλλά και πάλι: «Σε όποια ημέρα σε επικαλεστώ, εισάκουσέ με γρήγορα» και μην καθυστερήσεις, «θα με φροντίσεις», θα με διαφυλάξεις, «με τη δύναμή σου». «Ας σε δοξολογήσουν, Κύριε, όλοι οι βασιλείς της γης· διότι άκουσαν όλα τα λόγια του στόματός σου». Θα σε ευχαριστήσουν όλοι οι πιστοί βασιλείς της γης, τον επουράνιο Βασιλέα, αφού άκουσαν τα γραφόμενα στον νόμο, τα «λόγια του στόματός σου», και «θα ψάλουν σε εσένα ωδή, προς τον Κύριο», λέγοντας: «Ότι είναι μεγάλη η δόξα του Κυρίου» και ότι «αν και είναι υψηλός, επιβλέπει τα ταπεινά και τα υψηλά τα γνωρίζει από μακριά». Και «εάν πορευθώ εν μέσω θλίψεως, θα με κρατήσεις στη ζωή», δηλαδή, δεν θα με αφήσεις να πεθάνω· «ενάντια στην οργή των εχθρών άπλωσες σε εμένα χέρι, και θα με σώσει η δεξιά σου. Ο Κύριος θα ανταποδώσει για χάρη μου» σε όσους με πολεμούν. «

Μαθαίνουμε ότι ο όρος πολλαπλασιάζεται όχι μόνο ως προς ολόκληρα τα έθνη, αλλά και ως προς τις γενεές και για τον καθένα ξεχωριστά, και μάλιστα και για τον ίδιο τον εαυτό του καθενός. «Σύμφωνα με το ύψος σου», λέει ο Δαβίδ, «έδειξες μεγάλη φροντίδα για τους υιούς των ανθρώπων»· και πάλι: «Θα με φροντίσεις στην ψυχή μου με τη δύναμή σου»· δηλαδή, στις ποικίλες καταστάσεις της ζωής που εξαρτώνται από την προαίρεσή μου· και θα διαρρυθμίσεις μαζί μου τους διάφορους και πολλούς όρους με τη διακριτική και καθοριστική δύναμή σου, η οποία απονέμει στα πάντα τα όσα τους αξίζουν. Αυτήν τη δύναμη την ονόμασε και ύψος, επειδή η παντεπόπτις πρόγνωση πρέπει να υψώνεται πάνω από όλα. Τέτοια είναι λοιπόν η ανάπτυξη των πολλών όρων από τον Ένα, και είναι τόσο μεγάλη και ποικίλη, καθώς επιμερίζονται σύμφωνα με το πλήθος και την ποικιλία των όντων και αυτών που δημιουργούνται, δηλαδή στον καθένα ανάλογα από τη θεία πρόνοια. Εσύ, όμως, ατενίζοντας το πλήθος και νιώθοντας ίλιγγο ως προς την απαρίθμηση και την κατανόησή τους, πρόσεξε να μην εκτραπείς εξαιτίας αυτού στην αοριστία, πράγμα το οποίο έπαθε και ο υπερασπιστής της.