Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 137:4

Ας σε δοξολογήσουν, Κύριε, όλοι οι βασιλείς της γης. Πολλές φορές έχουμε παρατηρήσει ότι, από τους ψαλμούς, όσοι δεν φέρουν ως επιγραφή ούτε ύμνο, ούτε ωδή, ούτε ψαλμό, ούτε κάτι άλλο, έχουν διαφορετικό χαρακτήρα από αυτά, όπως ο παρών, ο οποίος μετέχει προφητικής δυνάμεως. Διότι, έχοντας δοξολογήσει τον Θεό μέσω των προηγουμένων, ο Δαβίδ λέει: «Αλλά δεν αξιώθηκα μόνο εγώ αυτό μεταξύ των βασιλέων, αλλά θα υπάρξουν πάρα πολλοί τέτοιοι, δηλαδή μετά το κήρυγμα του Σωτήρος. Και μάλιστα όταν εισέλθει το πλήρωμα των εθνών και λάβει χώρα η Δευτέρα Παρουσία του Σωτήρος. Διότι τότε θα φανερωθεί μεγάλη η δόξα του Κυρίου. Και ορισμένες φορές τα μελλοντικά γεγονότα δηλώνονται προστακτικά και ευκτικά, σύμφωνα με κάποια συνήθεια των Εβραίων». — Προφητεύει για τη γνώση του Θεού που πρόκειται να εξαπλωθεί σε όλα τα έθνη. Διότι, λέει, θα έρθει ο καιρός που όλοι οι βασιλείς της γης θα σε δοξολογήσουν και θα ακούσουν όλα τα ρήματα του στόματος του Θεού, και ότι θα ψάλουν στις οδούς του Κυρίου. Αυτά δε δεν εκπληρώθηκαν σε καμία άλλη εποχή, παρά μόνο μετά το ευαγγελικό κήρυγμα του Σωτήρος μας.

Στον Δαβίδ ειπώθηκε η προφητεία του Ζαχαρία για τον Χριστό, διότι θυμήθηκε τον Ζαχαρία, καθώς η μνήμη ονομάζεται Ιαώ, που σημαίνει εξουσία της δόξας. «Εξομολογήσομαι» (θα σε δοξολογήσω): Εννοεί τον πιστό λαό, ο οποίος κλήθηκε από τα έθνη· διότι αυτός εξομολογήθηκε με όλη του την καρδιά. «Καὶ ἐναντίον» (και ενώπιον): Ως διδαγμένος [από αυτούς] τον ύμνο των αγγέλων, τον οποίο οι πιστοί ψάλλουν κατά τα μυστήρια. «Ὅτι ἤκουσας» (διότι άκουσες): Διότι δεν διαφεύγουν της προσοχής του Θεού και των αγγέλων Του όλα όσα ο άνθρωπος και σκέπτεται και λέγει. «Προσκυνήσω»: Εννοεί την Εκκλησία, και νοητώς εννοεί το σώμα του Χριστού, για το οποίο λέγει: γκρεμίστε τον ναό τούτο και σε τρεις ημέρες και τα λοιπά. «Εξομολογήσομαι»: Διότι οι πιστοί του Χριστού εξομολογούνται, πάντοτε σωζόμενοι και ευχαριστώντας. «Ἐπὶ τῷ ἐλέει» (για το έλεος): Διότι οι πιστοί σώζονται έχοντας θάρρος στην αλήθεια του Θεού (του Χριστού) και στο έλεός Του. «Ὅτι ἐμεγάλυνας» (διότι εμεγάλυνας): Σε όλους, και απίστους και πιστούς, και μικρούς και μεγάλους, το όνομα του Κυρίου μεγαλύνθηκε και βασιλεύει. «Ἐν ᾗ ἂν ἡμέρᾳ» (σε όποια ημέρα): Αυτό αποτελεί φωνή του Αδάμ [και κάθε ανθρώπου]. «Πολυωρήσεις» (θα φροντίσεις): Δηλαδή θα με ανακαινίσεις, με ψυχή και σώμα, στους αιώνες των αιώνων, πράγμα που συνιστά φροντίδα. «Εξομολογησάσθωσαν» (ας δοξολογήσουν): Εννοεί όλους τους αγίους· διότι αυτούς η Γραφή αποκαλεί βασιλείς, ως υιούς της βασιλείας. Εννοεί δε και τους κατά κόσμον βασιλείς. «Ὅτι ἤκουσαν» (διότι άκουσαν): Διότι μόνον οι άγιοι άκουσαν πραγματικά τα λόγια του Θεού, και αφού τα άκουσαν τα τήρησαν.

2. Αυτό που εννοεί είναι το εξής: Με δύναμη θα με ενισχύσεις, με ισχύ θα με υψώσεις και θα με βοηθήσεις. Γι' αυτό και κάποιος άλλος ερμηνευτής, εκφράζοντας το ίδιο νόημα, είπε: Εφοδίασες την ψυχή μου με δυνάμεις. Και ορθά ανέφερε «στην ψυχή μου», πράγμα που αποτελεί κατεξοχήν γνώρισμα του Θεού, το να αναζωογονεί δηλαδή τις ψυχές μέσα στις θλίψεις, όπως ακριβώς συνέβαινε και στην περίπτωση των Αποστόλων. Διότι, αν και μαστιγώνονταν, επέστρεφαν χαρούμενοι· τόσο πολύ ενισχυόταν η ψυχή τους. Αυτό μάλιστα είναι έργο της δυνάμεως του Θεού· αυτό κυρίως αποδεικνύει την ισχύ Του, το να μην αφήνει την ψυχή να καταρρεύσει εν μέσω των δεινών. Ας σε δοξολογήσουν, Κύριε, όλοι οι βασιλείς της γης, διότι άκουσαν όλα τα λόγια του στόματός Σου. Παρατήρησε ευγνωμοσύνη.

Γι' αυτό και φανερώνοντας τούτο, πρόσθεσε: «Άκουσαν όλα τα ρήματα του στόματός σου». Εάν λοιπόν ευχαριστούν, θα καρπωθούν και θα κερδίσουν μεγάλα αγαθά από αυτό. Διότι τέτοια είναι τα δώρα σου που βρίσκονται ελεύθερα ενώπιον όλων, ώστε όσοι το επιθυμούν, να μετέχουν σε αυτά και να τα απολαμβάνουν. Κανένα, λοιπόν, τόσο μεγάλο όφελος δεν μπορεί να τους προσφέρει η βασιλεία, όσο το να ακούν τα δικά σου ρήματα. Αυτό είναι γι' αυτούς ασφάλεια, αυτό ισχύς, αυτό κόσμημα, αυτό ευπρέπεια, αυτό βασιλεία, αυτό λαμπρότητα και δύναμη της εξουσίας. «Και ας ψάλουν στις οδούς του Κυρίου». Κάποιος άλλος όμως λέει: «Ας υμνήσουν τις οδούς του Κυρίου».

Ψαλμός 137. Ψαλμός του Δαβίδ, του Αγγαίου και του Ζαχαρία. «Θα σε δοξολογήσω, Κύριε, με όλη μου την καρδιά και ενώπιον των αγγέλων θα σου ψάλω». Θα σε ευχαριστήσω ολοκάρδια ενώπιον των αγγέλων. Διότι άγγελοι είναι και οι άγγελοι του Θεού αλλά και οι αγγελιαφόροι που αποστέλλονται από ανθρώπους, ενώπιον των οποίων θα σε ευχαριστήσω και θα σου ψάλω την πρέπουσα ωδή, «διότι άκουσες όλα τα λόγια του στόματός μου», δηλαδή τα αιτήματά μου. «Θα προσκυνήσω προς τον άγιο ναό σου και θα δοξολογήσω το όνομά σου, διότι εμεγάλυνας» σε κάθε έργο σου «το άγιο όνομά σου». Αλλά και πάλι: «Σε όποια ημέρα σε επικαλεστώ, εισάκουσέ με γρήγορα» και μην καθυστερήσεις, «θα με φροντίσεις», θα με διαφυλάξεις, «με τη δύναμή σου». «Ας σε δοξολογήσουν, Κύριε, όλοι οι βασιλείς της γης· διότι άκουσαν όλα τα λόγια του στόματός σου». Θα σε ευχαριστήσουν όλοι οι πιστοί βασιλείς της γης, τον επουράνιο Βασιλέα, αφού άκουσαν τα γραφόμενα στον νόμο, τα «λόγια του στόματός σου», και «θα ψάλουν σε εσένα ωδή, προς τον Κύριο», λέγοντας: «Ότι είναι μεγάλη η δόξα του Κυρίου» και ότι «αν και είναι υψηλός, επιβλέπει τα ταπεινά και τα υψηλά τα γνωρίζει από μακριά». Και «εάν πορευθώ εν μέσω θλίψεως, θα με κρατήσεις στη ζωή», δηλαδή, δεν θα με αφήσεις να πεθάνω· «ενάντια στην οργή των εχθρών άπλωσες σε εμένα χέρι, και θα με σώσει η δεξιά σου. Ο Κύριος θα ανταποδώσει για χάρη μου» σε όσους με πολεμούν. «