Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 137:5

Διότι δεν υπάρχει τίποτε στην κτίση που να μην κηρύττει τη δική σου μεγαλοσύνη. «Θα με πολυωρήσεις στην ψυχή μου με τη δύναμή σου». Με τον όρο «πολυωρία» εννοεί την πολυχρονιότητα. Το δε νόημα είναι το εξής: Με τη δύναμή σου θα με μεταβάλεις από τη φθορά στην αφθαρσία. «Και ας ψάλουν με τις ωδές του Κυρίου, διότι είναι μεγάλη η δόξα του Κυρίου». Κατέγραψε ως ωδές του Κυρίου εκείνες τις οποίες προαναγγέλλει ότι θα ψάλλουν όλοι όσοι προέρχονται από τα έθνη.

Ας σε δοξολογήσουν, Κύριε, όλοι οι βασιλείς της γης. Πολλές φορές έχουμε παρατηρήσει ότι, από τους ψαλμούς, όσοι δεν φέρουν ως επιγραφή ούτε ύμνο, ούτε ωδή, ούτε ψαλμό, ούτε κάτι άλλο, έχουν διαφορετικό χαρακτήρα από αυτά, όπως ο παρών, ο οποίος μετέχει προφητικής δυνάμεως. Διότι, έχοντας δοξολογήσει τον Θεό μέσω των προηγουμένων, ο Δαβίδ λέει: «Αλλά δεν αξιώθηκα μόνο εγώ αυτό μεταξύ των βασιλέων, αλλά θα υπάρξουν πάρα πολλοί τέτοιοι, δηλαδή μετά το κήρυγμα του Σωτήρος. Και μάλιστα όταν εισέλθει το πλήρωμα των εθνών και λάβει χώρα η Δευτέρα Παρουσία του Σωτήρος. Διότι τότε θα φανερωθεί μεγάλη η δόξα του Κυρίου. Και ορισμένες φορές τα μελλοντικά γεγονότα δηλώνονται προστακτικά και ευκτικά, σύμφωνα με κάποια συνήθεια των Εβραίων». — Προφητεύει για τη γνώση του Θεού που πρόκειται να εξαπλωθεί σε όλα τα έθνη. Διότι, λέει, θα έρθει ο καιρός που όλοι οι βασιλείς της γης θα σε δοξολογήσουν και θα ακούσουν όλα τα ρήματα του στόματος του Θεού, και ότι θα ψάλουν στις οδούς του Κυρίου. Αυτά δε δεν εκπληρώθηκαν σε καμία άλλη εποχή, παρά μόνο μετά το ευαγγελικό κήρυγμα του Σωτήρος μας.

«Και ας ψάλουν»: Διότι αυτοί, ψάλλοντας και υμνώντας [σύμφωνα με τον απόστολο] <στην πραγματικότητα> δεν σταμάτησαν. «Ότι η δόξα»: Η δόξα Του ως Θεού και Δημιουργού είναι ακατάληπτη. «Ότι υψηλός»: Διότι ως Θεός που υπάρχει υπεράνω όλων, επιβλέπει όχι μόνο τα επίγεια, αλλά και τα καταχθόνια, και μάλιστα τις σκέψεις των ταπεινών. «Και τα υψηλά»: Τα υψηλά φρονήματα των υπερηφάνων, μολονότι βρίσκεται μακριά από αυτούς, τα γνωρίζει σαν να είναι παρών. «Εάν πορευθώ»: Ο λόγος αναφέρεται στον Χριστό, ότι ανέλαβε τις ασθένειές μας και βάσταξε τις νόσους μας. «Επ' οργήν»: Είναι ολοφάνερο ότι εναντίον του λαού των Ιουδαίων εξέτεινε ο Θεός το χέρι Του και αφαίρεσε από αυτούς όλη τη δόξα τους· διότι αυτοί είναι αληθινά εχθροί του Κυρίου. Αλλά και εναντίον των δαιμόνων, οι οποίοι ταλαιπώρησαν τον άνθρωπο, εξέτεινε ο Θεός το χέρι Του. «Και έσωσε»: Η δεξιά του Θεού, του ενοικούντος στον άνθρωπο, δηλαδή στον Αδάμ, τον έσωσε από την κυριαρχία των δαιμόνων. «Κύριε»: Ο Πατέρας υπέρ του Υιού, το οποίο σημαίνει υπέρ του Αδάμ. «Κύριε το έλεος»: Ως ελεήμων, λέει, μην παραβλέψεις τον άνθρωπο που πλάστηκε από Εσένα και έπεσε στην αμαρτία, αλλά ανάστησέ τον.

Γι' αυτό και φανερώνοντας τούτο, πρόσθεσε: «Άκουσαν όλα τα ρήματα του στόματός σου». Εάν λοιπόν ευχαριστούν, θα καρπωθούν και θα κερδίσουν μεγάλα αγαθά από αυτό. Διότι τέτοια είναι τα δώρα σου που βρίσκονται ελεύθερα ενώπιον όλων, ώστε όσοι το επιθυμούν, να μετέχουν σε αυτά και να τα απολαμβάνουν. Κανένα, λοιπόν, τόσο μεγάλο όφελος δεν μπορεί να τους προσφέρει η βασιλεία, όσο το να ακούν τα δικά σου ρήματα. Αυτό είναι γι' αυτούς ασφάλεια, αυτό ισχύς, αυτό κόσμημα, αυτό ευπρέπεια, αυτό βασιλεία, αυτό λαμπρότητα και δύναμη της εξουσίας. «Και ας ψάλουν στις οδούς του Κυρίου». Κάποιος άλλος όμως λέει: «Ας υμνήσουν τις οδούς του Κυρίου».

Αν, λοιπόν, λέει «Στις οδούς σου», το λεγόμενο σημαίνει: «Στους νόμους σου, στα προστάγματά σου». Αν όμως λέει «Τις οδούς σου», ας διηγούνται, λέει, ας υμνούν, ας διακηρύσσουν αυτά τα κατορθώματά σου· διότι αυτό σημαίνει το «Ας ψάλουν». «Διότι είναι μεγάλη η δόξα του Κυρίου»· δηλαδή, είναι σε όλους καταφανής, σε όλους σαφής, σε όλους ολοφάνερη, ετοιμασμένη για την ευεργεσία των πάντων, καθιστώντας τους πάντες οφειλέτες της χάριτος. «Διότι είναι υψηλός ο Κύριος, και επιβλέπει τα ταπεινά». Υψηλός κατά τη φύση, λέει, υψηλός κατά την ουσία. Αλλά εδώ, προς το παρόν, αυτό έχει ειπωθεί με μεγαλύτερη συγκατάβαση για τη θεραπεία των Ιουδαίων, και πιο τροπικά (μεταφορικά). Εκείνο όμως που ακολουθεί διορθώνει και αυτό, και ανάγει σε σπουδαιότερο νόημα ακόμη και τον ταπεινό ακροατή. Και ποιο είναι αυτό; «Και τα υψηλά από μακριά τα γνωρίζει». Διότι εδώ ο λόγος αφορά την πρόγνωση, πράγμα που αποτελεί κατεξοχήν ίδιον της δυνάμεως του Θεού· γι' αυτό και όταν ομιλεί πολλές φορές στους προφήτες, με βάση αυτό απευθύνεται προς εκείνους που κατέχονται από την πλάνη των ειδώλων. Άλλος μεταφραστής αναφέρει: «Και τον επηρμένο από μακριά διαγινώσκει», και άλλος: «Και τον μετέωρο».

Ψαλμός 137. Ψαλμός του Δαβίδ, του Αγγαίου και του Ζαχαρία. «Θα σε δοξολογήσω, Κύριε, με όλη μου την καρδιά και ενώπιον των αγγέλων θα σου ψάλω». Θα σε ευχαριστήσω ολοκάρδια ενώπιον των αγγέλων. Διότι άγγελοι είναι και οι άγγελοι του Θεού αλλά και οι αγγελιαφόροι που αποστέλλονται από ανθρώπους, ενώπιον των οποίων θα σε ευχαριστήσω και θα σου ψάλω την πρέπουσα ωδή, «διότι άκουσες όλα τα λόγια του στόματός μου», δηλαδή τα αιτήματά μου. «Θα προσκυνήσω προς τον άγιο ναό σου και θα δοξολογήσω το όνομά σου, διότι εμεγάλυνας» σε κάθε έργο σου «το άγιο όνομά σου». Αλλά και πάλι: «Σε όποια ημέρα σε επικαλεστώ, εισάκουσέ με γρήγορα» και μην καθυστερήσεις, «θα με φροντίσεις», θα με διαφυλάξεις, «με τη δύναμή σου». «Ας σε δοξολογήσουν, Κύριε, όλοι οι βασιλείς της γης· διότι άκουσαν όλα τα λόγια του στόματός σου». Θα σε ευχαριστήσουν όλοι οι πιστοί βασιλείς της γης, τον επουράνιο Βασιλέα, αφού άκουσαν τα γραφόμενα στον νόμο, τα «λόγια του στόματός σου», και «θα ψάλουν σε εσένα ωδή, προς τον Κύριο», λέγοντας: «Ότι είναι μεγάλη η δόξα του Κυρίου» και ότι «αν και είναι υψηλός, επιβλέπει τα ταπεινά και τα υψηλά τα γνωρίζει από μακριά». Και «εάν πορευθώ εν μέσω θλίψεως, θα με κρατήσεις στη ζωή», δηλαδή, δεν θα με αφήσεις να πεθάνω· «ενάντια στην οργή των εχθρών άπλωσες σε εμένα χέρι, και θα με σώσει η δεξιά σου. Ο Κύριος θα ανταποδώσει για χάρη μου» σε όσους με πολεμούν. «