Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 137:6

Διότι ο Κύριος είναι υψηλός και επιβλέπει τα ταπεινά. Μην απορείς, λέει, εάν αυτά συμβούν στους ανθρώπους· διότι τα ανθρώπινα δεν έχουν αποξενωθεί από την πρόνοια του Θεού. Και γνωρίζει τα υψηλά από μακριά. Διότι προόρισε από καταβολής κόσμου, σύμφωνα με τον θείο Απόστολο, την κλήση των εθνών και την αναγωγή προς τα υψηλά.

Υψηλός είναι ο Κύριος, και επιβλέπει τα ταπεινά. Ο Δαβίδ, έχοντας κατανοήσει όσα ειπώθηκαν από το προφητικό πνεύμα μέσα του και δι' αυτού, αντλεί θάρρος, με την πεποίθηση ότι ο Θεός επιβλέπει τα ταπεινά και ότι τον υπερασπίζεται μέσα στις θλίψεις.

«Και ας ψάλουν»: Διότι αυτοί, ψάλλοντας και υμνώντας [σύμφωνα με τον απόστολο] <στην πραγματικότητα> δεν σταμάτησαν. «Ότι η δόξα»: Η δόξα Του ως Θεού και Δημιουργού είναι ακατάληπτη. «Ότι υψηλός»: Διότι ως Θεός που υπάρχει υπεράνω όλων, επιβλέπει όχι μόνο τα επίγεια, αλλά και τα καταχθόνια, και μάλιστα τις σκέψεις των ταπεινών. «Και τα υψηλά»: Τα υψηλά φρονήματα των υπερηφάνων, μολονότι βρίσκεται μακριά από αυτούς, τα γνωρίζει σαν να είναι παρών. «Εάν πορευθώ»: Ο λόγος αναφέρεται στον Χριστό, ότι ανέλαβε τις ασθένειές μας και βάσταξε τις νόσους μας. «Επ' οργήν»: Είναι ολοφάνερο ότι εναντίον του λαού των Ιουδαίων εξέτεινε ο Θεός το χέρι Του και αφαίρεσε από αυτούς όλη τη δόξα τους· διότι αυτοί είναι αληθινά εχθροί του Κυρίου. Αλλά και εναντίον των δαιμόνων, οι οποίοι ταλαιπώρησαν τον άνθρωπο, εξέτεινε ο Θεός το χέρι Του. «Και έσωσε»: Η δεξιά του Θεού, του ενοικούντος στον άνθρωπο, δηλαδή στον Αδάμ, τον έσωσε από την κυριαρχία των δαιμόνων. «Κύριε»: Ο Πατέρας υπέρ του Υιού, το οποίο σημαίνει υπέρ του Αδάμ. «Κύριε το έλεος»: Ως ελεήμων, λέει, μην παραβλέψεις τον άνθρωπο που πλάστηκε από Εσένα και έπεσε στην αμαρτία, αλλά ανάστησέ τον.

Αν, λοιπόν, λέει «Στις οδούς σου», το λεγόμενο σημαίνει: «Στους νόμους σου, στα προστάγματά σου». Αν όμως λέει «Τις οδούς σου», ας διηγούνται, λέει, ας υμνούν, ας διακηρύσσουν αυτά τα κατορθώματά σου· διότι αυτό σημαίνει το «Ας ψάλουν». «Διότι είναι μεγάλη η δόξα του Κυρίου»· δηλαδή, είναι σε όλους καταφανής, σε όλους σαφής, σε όλους ολοφάνερη, ετοιμασμένη για την ευεργεσία των πάντων, καθιστώντας τους πάντες οφειλέτες της χάριτος. «Διότι είναι υψηλός ο Κύριος, και επιβλέπει τα ταπεινά». Υψηλός κατά τη φύση, λέει, υψηλός κατά την ουσία. Αλλά εδώ, προς το παρόν, αυτό έχει ειπωθεί με μεγαλύτερη συγκατάβαση για τη θεραπεία των Ιουδαίων, και πιο τροπικά (μεταφορικά). Εκείνο όμως που ακολουθεί διορθώνει και αυτό, και ανάγει σε σπουδαιότερο νόημα ακόμη και τον ταπεινό ακροατή. Και ποιο είναι αυτό; «Και τα υψηλά από μακριά τα γνωρίζει». Διότι εδώ ο λόγος αφορά την πρόγνωση, πράγμα που αποτελεί κατεξοχήν ίδιον της δυνάμεως του Θεού· γι' αυτό και όταν ομιλεί πολλές φορές στους προφήτες, με βάση αυτό απευθύνεται προς εκείνους που κατέχονται από την πλάνη των ειδώλων. Άλλος μεταφραστής αναφέρει: «Και τον επηρμένο από μακριά διαγινώσκει», και άλλος: «Και τον μετέωρο».

Διότι, επειδή είπε, «Υψηλός είναι ο Κύριος και επιβλέπει τα ταπεινά», πρόσθεσε ότι, «Και τα υψηλά από μακριά τα γνωρίζει», δηλώνοντας ότι τα υψηλά δεν τα γνωρίζει απλώς, αλλά και από μεγάλη απόσταση, δηλαδή, πριν συμβούν, πριν ολοκληρωθούν, πριν γίνουν πράξη. «Εάν πορευθώ εν μέσω θλίψεως, θα με ζωογονήσεις».

Τίτλος Βʹ. — Περί του ότι είναι αδύνατον να ξεφύγει κανείς από τον Θεό· και ότι επιβλέπει τα πάντα, και τίποτα δεν του μένει κρυφό. «Δεν υπάρχει κανείς που να μπορεί να διασώσει από τα χέρια μου.» «Είναι θεατής των έργων των χεριών των ανθρώπων· και τίποτα από όσα πράττουν δεν του διαφεύγει.» «Ο Κύριος επιβλέπει τα πάντα, κατανοώντας ανεξιχνίαστα, ένδοξα και εξαίσια, των οποίων δεν υπάρχει αριθμός.» «Ποιος είναι αυτός που μου κρύβει τις βουλές του, και συγκρατώντας λόγια στην καρδιά του, νομίζει ότι μπορεί να κρυφτεί από εμένα;» «Ο Θεός είναι αυτός που ερευνά καρδιές και νεφρούς.» «Υψηλός είναι ο Κύριος, και επιβλέπει τα ταπεινά, και τα υψηλά τα γνωρίζει από μακριά.» «Πού να πορευθώ μακριά από το πνεύμα σου, και από το πρόσωπό σου πού να φύγω;» «Ο άδης και η απώλεια είναι φανερά ενώπιον του Κυρίου· πώς όχι πολύ περισσότερο και οι καρδιές των ανθρώπων;» «Σε κάθε τόπο τα μάτια του Κυρίου παρατηρούν κακούς και αγαθούς.» «Θεός που βρίσκεται κοντά είμαι εγώ, λέει ο Κύριος, και όχι Θεός από μακριά. Εάν κάτι κρυφτεί σε κρυφά μέρη, εγώ δεν θα το δω; Μήπως δεν γεμίζω εγώ τον ουρανό και τη γη, λέει ο Κύριος;» «Ο Κύριος αποκαλύπτει τα βαθιά και τα απόκρυφα, γνωρίζοντας αυτά που βρίσκονται στο σκοτάδι, και το φως είναι μαζί του.» «Αυτό που συγκρατεί τα πάντα, έχει γνώση κάθε φωνής· γι' αυτό, κανένας που ξεστομίζει άδικα λόγια δεν πρόκειται να περάσει απαρατήρητος, ούτε πρόκειται να τον προσπεράσει η δίκη που ελέγχει.» «Είναι μάρτυρας των νεφρών του, και αληθινός επόπτης της καρδιάς του, και ακροατής της γλώσσας.» «Είναι αδύνατον να ξεφύγει κανείς από το χέρι σου.» «

Ψαλμός 137. Ψαλμός του Δαβίδ, του Αγγαίου και του Ζαχαρία. «Θα σε δοξολογήσω, Κύριε, με όλη μου την καρδιά και ενώπιον των αγγέλων θα σου ψάλω». Θα σε ευχαριστήσω ολοκάρδια ενώπιον των αγγέλων. Διότι άγγελοι είναι και οι άγγελοι του Θεού αλλά και οι αγγελιαφόροι που αποστέλλονται από ανθρώπους, ενώπιον των οποίων θα σε ευχαριστήσω και θα σου ψάλω την πρέπουσα ωδή, «διότι άκουσες όλα τα λόγια του στόματός μου», δηλαδή τα αιτήματά μου. «Θα προσκυνήσω προς τον άγιο ναό σου και θα δοξολογήσω το όνομά σου, διότι εμεγάλυνας» σε κάθε έργο σου «το άγιο όνομά σου». Αλλά και πάλι: «Σε όποια ημέρα σε επικαλεστώ, εισάκουσέ με γρήγορα» και μην καθυστερήσεις, «θα με φροντίσεις», θα με διαφυλάξεις, «με τη δύναμή σου». «Ας σε δοξολογήσουν, Κύριε, όλοι οι βασιλείς της γης· διότι άκουσαν όλα τα λόγια του στόματός σου». Θα σε ευχαριστήσουν όλοι οι πιστοί βασιλείς της γης, τον επουράνιο Βασιλέα, αφού άκουσαν τα γραφόμενα στον νόμο, τα «λόγια του στόματός σου», και «θα ψάλουν σε εσένα ωδή, προς τον Κύριο», λέγοντας: «Ότι είναι μεγάλη η δόξα του Κυρίου» και ότι «αν και είναι υψηλός, επιβλέπει τα ταπεινά και τα υψηλά τα γνωρίζει από μακριά». Και «εάν πορευθώ εν μέσω θλίψεως, θα με κρατήσεις στη ζωή», δηλαδή, δεν θα με αφήσεις να πεθάνω· «ενάντια στην οργή των εχθρών άπλωσες σε εμένα χέρι, και θα με σώσει η δεξιά σου. Ο Κύριος θα ανταποδώσει για χάρη μου» σε όσους με πολεμούν. «