Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 138:15

Δεν κρύφτηκε το οστό μου από εσένα, το οποίο δημιούργησες στα κρυφά. Δεν έμεινε απαρατήρητο, λέει, το ολίσθημα της γυναίκας, την οποία δημιούργησες μυστικά από το οστό μου, αφού με βύθισες σε βαρύ ύπνο· αλλά γνώρισες τα δικά μας κρυφά, εσύ που κρυφά της έδωσες υπόσταση. Και η υπόστασή μου βρίσκεται στα κατώτατα της γης. Ακόμη και αν διαλυθώ, λέει, και καταλήξω στο χώμα, σε εσένα πάλι αυτό είναι γνωστό. Την ακατέργαστη μορφή μου είδαν οι οφθαλμοί σου.

«και νύξ»: Διότι στα μέσα της ημέρας του πάθους επήλθε νύχτα, στην οποία βρήκε αγαλλίαση ο άνθρωπος, πιστεύοντας μυστικά στον Χριστό. «ως το σκότος»: Διότι το σκοτάδι, δηλαδή αυτό που συνέβη πάνω στον σταυρό, έγινε πρόξενος του αθάνατου φωτός. «και νύξ»: Διότι, αν και έγινε σκοτάδι, ο καιρός και ο τόπος της ημέρας διασώθηκαν. Γι' αυτό πάλι μεταβλήθηκε στο φως της ημέρας. «ως το σκότος»: Διότι το σκοτάδι ήταν τότε πρόξενος του φωτός και τύγχανε να είναι μέρος της ημέρας. «ότι συ»: Διότι Αυτός ερευνά και τους νεφρούς και την καρδιά του ανθρώπου. «αντελάβου»: Διότι από την κοιλιά της μητέρας [μου, του] ο άνθρωπος είναι γνωστός στον Θεό, γι' αυτό και σώζεται με τη χάρη Του. «εξομολογήσομαι»: Διότι ο άνθρωπος, κυριευμένος από τον φόβο του Θεού, προσφέρει την εξομολόγηση. «θαυμάσια»: Διότι από τα κτίσματα αναλόγως γνωρίζεται ο Δημιουργός. Επομένως ο άνθρωπος, εκπλησσόμενος από τα θαύματα, υποτάχθηκε. «ουκ εκρύβη»: Αυτό που στους ανθρώπους μεν κρύβεται, από Εσένα όμως γνωρίζεται, το τι είδους, ποιας λογής και πόσα είναι στον αριθμό. Και αυτά βρίσκονταν απογυμνωμένα από τον Αδάμ [μέσα στον Άδη]. «και η υπόστασις»: [Διότι στα κατώτατα της γης], δηλαδή στον Άδη, εκεί, λέει, ο άνθρωπος, τον οποίο έπλασες με τα χέρια σου <έπλασα με τα χέρια μου>, κρατείται, και πρέπει εγώ να τον αναγάγω από εκεί, λέει ο Κύριος.

330. Προς τον Δίδυμο. Στο χωρίο «Δεν κρύφτηκε το οστό μου». Ανακρούοντας στο ψαλτήρι την αιτία της παράβασης του προπάτορα ο μέγας Δαβίδ, και εξιλεώνοντας τον Δεσπότη για τη συγχώρησή της, αφενός επισήμανε την αναπόδραστη γνώση του Θεού, και αφετέρου δήλωσε την ειλικρίνεια του Αδάμ μετά το πταίσμα, λέγοντας: «Δεν κρύφτηκε το οστό μου από εσένα, το οποίο έφτιαξες στα κρυφά». Δεν σου διέφυγε, λέει, το ολίσθημα της γυναίκας μου, την οποία δημιούργησες μυστικά από το οστό μου, αφού με κοίμισες με βαθύ ύπνο. Αλλά γνώρισες τα δικά μας μυστικά, εσύ που την έπλασες στα κρυφά.

«Δεν κρύφτηκε το οστό μου από εσένα, το οποίο έφτιαξες στα κρυφά· και η υπόστασή μου στα κατώτατα της γης». Πάλι ομιλεί περί της γνώσεώς Του, και αποδεικνύει ότι Εκείνος τα γνωρίζει όλα αυτά. Είτε λοιπόν εννοεί όλα τα απόκρυφά του, είτε υπαινίσσεται κάτι άλλο, δηλαδή τη δημιουργία και τη διάπλαση· και ότι δεν αγνόησες τίποτε κατά τη διάπλασή μου, αλλά τα γνώριζες όλα ενώ η φύση τα ύφαινε λίγο-λίγο, μολονότι εργαζόταν με τρόπο απόρρητο και σαν να βρισκόταν στα κατώτατα της γης· όμως ενώπιόν Σου, λέγει, τα πάντα είναι γυμνά και εκτεθειμένα. Άλλος δε ερμηνευτής το απέδωσε ως εξής: «Δεν επικαλύφθηκαν τα οστά μου από εσένα, με τα οποία δημιουργήθηκα στα απόκρυφα». Έτερος: «Δεν σου διέφυγε η στερέωσή μου, που δημιουργήθηκε στο κρυφό· διαμορφώθηκα όπως στα κατώτατα της γης». Άλλος: «Δεν σου διέφυγε η δύναμή μου, ούτε τα οστά μου από εσένα, διότι και δημιουργήθηκα στα κρυφά, σχηματίστηκα στα κατώτατα της γης». Όλοι λοιπόν τα ίδια υποστηρίζουν, ότι δηλαδή γνωρίζεις με ακρίβεια και κατά μέρος τη διάπλασή μου, και γνωρίζεις το καθένα από τα μέλη μου, καθώς και την ανάπτυξή τους. Όπως ακριβώς λέγει και ο Χριστός: «Ακόμη και οι τρίχες της κεφαλής σας είναι μετρημένες». Ο λόγος αυτός ταυτόχρονα φανερώνει τόσο την πρόνοια όσο και τη γνώση του Θεού. «Το ακατέργαστο σώμα μου είδαν οι οφθαλμοί Σου».

Με φόβο θαυμάζουν οι συνετοί τα δημιουργήματά σου· «θαυμαστά είναι τα έργα σου», δηλαδή τα κτίσματά σου, «και η ψυχή μου γνωρίζοντάς τα» εκπλήσσεται «πάρα πολύ». «Δεν κρύφτηκε το οστό μου από εσένα, το οποίο έπλασες στα κρυφά». Στα κρυφά έπλασες το οστό του Αδάμ σε γυναίκα· «δεν κρύφτηκε από εσένα», δηλαδή δεν εξαφανίστηκε μετά θάνατον. Διότι, αν και «στα κατώτατα της γης η υπόσταση του ανθρώπου» καταλήγει και γίνεται αδρανής, ωστόσο, σαν να είναι γραμμένοι σε βιβλίο, όλοι οι άνθρωποι θα αναστηθούν πάλι, όταν έρθει ο καιρός. «Ημέρες θα διαπλαστούν και κανένας δεν θα είναι ανάμεσά τους», δηλαδή θα αναπλαστούν και θα αναστηθούν και κανείς από αυτούς δεν θα στερηθεί την ανάσταση, έστω κι αν είναι λίγοι αυτοί που σώζονται σύμφωνα με τη θεία φωνή. «Από εμένα δε τιμήθηκαν πάρα πολύ οι» σωζόμενοι «φίλοι σου, Θεέ», και «κραταιώθηκαν πάρα πολύ οι αρχές» των ένθεων πράξεών τους. «Θα τους απαριθμήσω και θα πληθύνουν περισσότερο από την άμμο».

Αλλά όπως, όταν κάποια ακτίνα φωτίζει τη μήτρα, ο σχεδιαστής αποδίδει στο καθένα από τα μέλη την οικεία του θέση· διότι Εκείνος που ενδύεται το φως ως ιμάτιο γίνεται ο κρυφός ζωγράφος των εμβρύων. Αυτόν ακριβώς φανερώνοντας και ο Δαβίδ αναφωνούσε: «Δεν κρύφτηκε το οστό μου από εσένα, το οποίο έπλασες στα κρυφά». Αναλογιζόμενος αυτήν την πλαστική τέχνη από μια σταγόνα, δεν έχω καμία αμφιβολία ως προς τη δημιουργία μορφών από χώμα. Διότι, όταν βλέπω τον τεχνίτη να πήζει ομοίωμα από νερό, πιστεύω ότι μπορεί πολύ πιο γρήγορα να αναπλάσει τους ανδριάντες από τη γη. Όπως δηλαδή, αν κάποιος γράφει γράμματα και χαράσσει γραμμές πάνω στο νερό, αυτός πολύ πιο εύκολα θα τα χαράξει στο κερί, έτσι και Εκείνος που σχεδιάζει και σμιλεύει τα μέλη μέσα στον ρευστό σπόρο, ευκολότερα θα χαράξει και θα διαμορφώσει τα χαρακτηριστικά των μελών μέσα στο χώμα. Και Εκείνος που, πριν καν υπάρξει η αρετή, φρόντισε κατ' αυτόν τον τρόπο το σώμα μέσα στη μήτρα, πώς είναι δυνατόν, μετά την άσκηση της αρετής, να το εγκαταλείψει περιφρονημένο, αφού διαλυθεί στη γη;