Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 142:9

Απάντηση: Αδελφέ, ο καιρός των πολέμων είναι καιρός εργασίας. Μην αποκάμεις, αλλά εργάσου, πολέμησε. Όταν ενταθεί ο πόλεμος, ενέτεινε τον αγώνα και εσύ, κράζοντας: Κύριε Ιησού Χριστέ, εσύ βλέπεις την αδυναμία μου και τη θλίψη μου, βοήθησέ με και ελευθέρωσέ με από αυτούς που με καταδιώκουν, διότι σε σένα κατέφυγα. Και προσευχήσου για να λάβεις δύναμη να υπηρετήσεις τον Θεό με καθαρή καρδιά. Το σημείο ότι κάποιος έχει την ελπίδα του στον Θεό, είναι το να αποτινάξει από τον εαυτό του κάθε μολυσμό της φροντίδας της σάρκας και να μη λογαριάζει καθόλου ότι κατέχει οτιδήποτε από τούτον τον αιώνα, επειδή αλλιώς έχει την ελπίδα του σε αυτό και όχι στον Θεό. Το σημείο της συγχώρησης των αμαρτιών είναι το να τις μισήσει κανείς και να μην τις πράξει πλέον. Εάν όμως ακόμη τις μελετά και συγκατατίθεται στην καρδιά του ή και τις πράττει, είναι σημείο ότι ακόμη δεν του έχουν συγχωρηθεί, αλλά εξακολουθεί να είναι ένοχος σε αυτές. Το να μένει κανείς στο κελλί κατά Θεόν, είναι το να κατακρίνει τον εαυτό του όταν αισθάνεται ευχαρίστηση στην καρδιά του από την ομορφιά του κελλιού ή από τη σωματική ανάπαυση, λέγοντας: Αλίμονο σε εμένα τον αμαρτωλό, διότι απολαμβάνω πράγματα προς κατάκρισή μου, και είμαι ανάξιος αυτών, ενώ άλλοι άξιοι θλίβονται, ταλαιπωρούμενοι χωρίς να βρίσκουν σωματική ανάπαυση. Κύριε Ιησού Χριστέ, συγχώρησέ με και για αυτό, ένεκα του ονόματός σου που έχει επικληθεί σε εμάς.

Ας πτοηθεί και ας διασκορπιστεί από το πρόσωπό σου· διότι είναι ανίσχυρος να σταθεί ενώπιόν σου, αλλά ούτε και μπροστά σε αυτούς που σε αγαπούν· διότι βλέπει το σημείο της χάριτός σου και σε φοβάται, και καταντροπιασμένος αποχωρεί από αυτούς. Και τώρα, Δέσποτα, σώσε με, διότι σε εσένα κατέφυγα.

Διάψαλμα: παύση της προφητείας για μετάβαση σε άλλο νόημα. «ταχύ»: Διότι ως άνθρωπος [επί του σταυρού] εκ μέρους του Αδάμ φώναζε ο Χριστός. «μὴ ἀποστρέψῃς»: Διότι πονούσε ως άνθρωπος, για να δείξει ότι ο Χριστός (ο Κύριος) ενδύθηκε αληθινή σάρκα. «καὶ ὁμοιωθήσομαι»: Διότι ακριβώς όπως ένας από τους νεκρούς τοποθετήθηκε στο μνήμα ο Χριστός· διότι κάθε μνήμα είναι ο λάκκος. «ἀκουστόν»: Σημαίνει (λέει) την ανάσταση του Κυρίου (Χριστού)· διότι έγινε το πρωί (όρθρο). Διότι σε αυτήν την ώρα έλαβε ο άνθρωπος το έλεος και την παρρησία. «γνώρισόν μοι»: Διότι τότε υποδείχθηκε στον άνθρωπο η οδός του ευαγγελίου, η αληθινή, η αλάνθαστη. Τότε· πότε; Όταν αναστήθηκε ο Κύριος εκ νεκρών. «ὅτι πρὸς σέ»: Διότι ούτε πλέον η ψυχή μπορεί να χωριστεί από το κυριακό σώμα, την οποία ανέλαβε ο Θεός Λόγος. «ἐξελοῦ»: Διότι δεν κατακυριεύουν πλέον τον άνθρωπο οι δαίμονες, αφότου ο άνθρωπος ενώθηκε με τη θεότητα. «δίδαξον»: Διότι έμαθε ο άνθρωπος [έχοντας διδαχθεί], από όσα έπαθε, πώς πρέπει να σέβεται τον Θεό και να κάνει το θέλημά Του. «τὸ πνεῦμά σου»: Το Πνεύμα, δηλαδή αυτό που δίνεται από τον Πατέρα και τον Υιό, αφού κάθισε πάνω στα κεφάλια των αποστόλων, αυτό οδήγησε τον άνθρωπο στην αληθινή γη. «ἕνεκα»: Διότι στο όνομα του Κυρίου ζει πλέον ο άνθρωπος. «ἐξάξεις»: Διότι θλίψη είναι ο παρών αιώνας για τους δικαίους, ενώ ανάπαυση είναι ο μέλλων.

Γι' αυτό έλεγε για τους Ιουδαίους, όταν ερωτήθηκε γιατί τους μιλά με παραβολές: «Επειδή, ενώ βλέπουν, δεν βλέπουν, και ενώ ακούν, δεν ακούν». Το δε «ύψωσα», σημαίνει: μετέφερα ή μετέθεσα σε εσένα την ψυχή μου. «Ελευθέρωσέ με από τους εχθρούς μου, Κύριε, σε εσένα κατέφυγα». Πρόσεξε ότι παντού οι αιτίες προβάλλονται και από εκείνον που δέεται. «Μην αποστρέψεις», λέει, «το πρόσωπό σου από εμένα, διότι σε εσένα ήλπισα. Γνώρισέ μου την οδό, διότι προς εσένα ύψωσα την ψυχή μου. Ελευθέρωσέ με από τους εχθρούς μου, διότι σε εσένα κατέφυγα. Δίδαξέ με να πράττω το θέλημά σου, διότι εσύ είσαι ο Θεός μου». Δεν είπε απλώς «Δίδαξέ με το θέλημά σου», αλλά «να πράττω το θέλημά σου»· δηλαδή, οδήγησέ με στα ίδια τα έργα. Διότι υπάρχει ανάγκη από την άνωθεν συνδρομή, και από την εκείθεν διδασκαλία, ώστε να βαδίζουμε την οδό που οδηγεί στην αρετή· όχι παραμένοντας εμείς αδρανείς, αλλά συνεισφέροντας κι εμείς όσα εξαρτώνται από εμάς. «Διότι εσύ είσαι ο Θεός μου». Βλέπεις ότι τα αιτήματά του είναι πνευματικά; Διότι δεν υποβάλλει το αίτημα για χρήματα, εξουσία και δόξα, αλλά για το πώς θα πράττει το θέλημα του Θεού· το οποίο είναι θησαυρός όλων των αγαθών, και πλούτος αστείρευτος, και της ευημερίας αρχή, και ρίζα, και μέσο, και τέλος.

Αυτό ανήγγειλε και ο άγγελος, λέγοντας: «Διότι αυτός θα σώσει τον λαό του από τις αμαρτίες τους»· και πάλι ο προφήτης Δαβίδ λέει: «Κύριε, σε σένα κατέφυγα». Σε αυτόν και εσύ κατάφυγε, ο οποίος είπε: «Δεν ήρθα να καλέσω δικαίους, αλλά αμαρτωλούς»· σε αυτόν που είπε: «Δεν έχουν ανάγκη ιατρού οι υγιείς, αλλά οι ασθενείς»· σε αυτόν που είπε: «Μετανοείτε· διότι πλησίασε η βασιλεία των ουρανών»· σε αυτόν που λέει: «Ελάτε σε μένα όλοι όσοι κοπιάζετε και είστε φορτωμένοι, και εγώ θα σας αναπαύσω»· σε αυτόν που είπε: «Εξουσία έχει ο Υιός του ανθρώπου επί της γης να συγχωρεί αμαρτίες»· σε αυτόν που λέει ότι: «Αυτόν που έρχεται σε μένα, δεν θα τον αποδιώξω έξω»· σε αυτόν που είπε μέσω του προφήτη: «Καθώς εγώ ζω, δεν επιθυμώ τον θάνατο του αμαρτωλού, αλλά να επιστρέψει και να ζήσει αυτός»· σε αυτόν που είπε ότι θα αποδώσει δικαιοσύνη σε εκείνους που βοούν προς αυτόν νύχτα και ημέρα· σε αυτόν που είπε: «Χαρά γίνεται στον ουρανό για έναν αμαρτωλό που μετανοεί». Σε αυτόν να καταφεύγεις με μετάνοια και δάκρυα. Μετανόησε, και μην αμφιβάλλεις· μετανόησε, και μην αποθαρρύνεσαι, ούτε να απελπίζεσαι για τον εαυτό σου, εφόσον διαθέτεις τα φάρμακα της σωτηρίας. Στον ουρανό γίνεται χαρά όταν εσύ μετανοείς, και εσύ ραθυμείς; Οι άγγελοι σκιρτούν από αγαλλίαση, και εσύ νυστάζεις; Για χάρη σου έχει έρθει ο ιατρός των ψυχών, και εσύ κρύβεις το τραύμα σου; Αυτός φωνάζει: «Επιστρέψτε σε μένα, υιοί των ανθρώπων, ελάτε σε μένα»· και εσύ δεν σπεύδεις;

Γι' αυτό: «Γρήγορα εισάκουσέ με, Κύριε», πριν «εκλείψει το πνεύμα μου», δηλαδή η ψυχή μου. «Μην αποστρέψεις το πρόσωπό σου από εμένα», δηλαδή, μην με εγκαταλείψεις, «για να μην γίνω όμοιος με τους νεκρούς που κατεβαίνουν στον τάφο», διότι αυτό υποδηλώνει η λέξη λάκκος. «Κάνε με να ακούσω το πρωί το έλεός σου», δηλαδή, βιάσου να με ακούσεις, «επειδή σε εσένα ήλπισα», και «γνώρισέ μου την οδό» της σωτηρίας, «στην οποία θα πορευτώ, διότι προς εσένα σήκωσα την ψυχή μου» και την ύψωσα. «Γλίτωσέ με από τους εχθρούς μου», τους ορατούς και τους αόρατους, Κύριε, «επειδή σε εσένα κατέφυγα».