Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 144:19

Αν πάλι η λογική ψυχή μας στερηθεί και αφαιρεθεί από αυτήν η θελητική και επιθυμητική της δύναμη, σε τίποτε δεν διαφέρει από την άλογη και αδιάνοητη ψυχή του ίππου. Πώς, λοιπόν, θα μπορούσα και να ευαρεστήσω τον Θεό, αν όχι διά της θελητικής και ενεργητικής της κινήσεως και δυνάμεως; Και πώς θα επιτελέσω το θέλημα του Θεού, αν όχι διά του εμφύτου και ουσιώδους θελήματός της; Αυτό ακριβώς βρίσκουμε πολλές φορές στην Γραφή να ονομάζεται με διάφορα ονόματα, δηλαδή αγαθό θέλημα, πόθος, επιθυμία, αγάπη, έρως. Και αν πρέπει να παραθέσουμε και λίγες μαρτυρίες, δεν πρέπει να διστάσουμε. Πράγματι έχει ειπωθεί ότι «το θέλημα εκείνων που τον φοβούνται θα το εκπληρώσει ο Κύριος», και «στον νόμο του Κυρίου είναι το θέλημα του μακαρίου ανδρός», και «όπως επιποθεί η έλαφος τις πηγές των υδάτων, έτσι σε επιποθεί η ψυχή μου, Θεέ», και «ποθεί και εκλείπει η ψυχή μου για τις αυλές του Κυρίου», και «επεπόθησα το σωτήριό σου, Κύριε». Για την αγάπη πάλι: «θα σε αγαπήσω, Κύριε, δύναμή μου», και «αγάπησα, γιατί ο Κύριος θα εισακούσει», και «πώς αγάπησα τον νόμο σου, Κύριε», και «θα αγαπήσεις Κύριον τον Θεόν σου με όλη την καρδιά σου και με όλη την ψυχή σου». Πώς, λοιπόν, θα μπορέσει να αγαπήσει τον Θεό η ψυχή, αν δεν έχει ουσιωδώς μέσα της τη θελητική και επιθυμητική και αγαπητική και ερωτική δύναμη, φυσική και αγαθή; Αυτήν έχοντας ο Ιγνάτιος έλεγε ότι «ο δικός μου έρως έχει σταυρωθεί». Εφόσον, λοιπόν, αυτοί δεν έχουν έρωτα Θεού και αγάπη Θεού και πόθο και επιθυμία Θεού και θελητική όρεξη προς τον Θεό, αλλά έχουν το διαβολικό θέλημα και πράττουν τα θελήματα της σαρκός τους, αρνούνται, θεωρώντας το πονηρό, να ομολογήσουν εν Χριστώ το θεόδοτο και θεόκτιστο και θεόμοιο στοιχείο της νοερής και θεοχάρακτης ψυχής μας, καθώς και τη ζωοποιό και συστατική της θεήπνευστη ενέργεια· χωρίς αυτά η νοερά ψυχή μας, δοσμένη από τον Θεό και προερχόμενη από το θείο εμφύσημα, δεν μπορεί ούτε να θελήσει ούτε να ενεργήσει κάτι από τις θείες εντολές.

Προς εκείνους που εκλαμβάνουν ως ύβρη το: «Δεν ήλθα για να κάνω το δικό μου θέλημα, αλλά το θέλημα του Πατέρα που με έστειλε». Αν φέρνει ντροπή στον Υιό το να εκπληρώνει το θέλημα του Πατέρα, τότε φέρνει ντροπή και στον Θεό και Πατέρα το να εκπληρώνει το θέλημα του δικαίου. Διότι, όπως λέει ο Δαβίδ: «Ο Κύριος θα πραγματοποιήσει το θέλημα εκείνων που Τον φοβούνται, και θα εισακούσει τη δέησή τους». Αν ο Θεός δεν ντρέπεται να εκπληρώνει το θέλημα της θνητής φύσης, όταν ο Υιός – εξαιτίας της ένσαρκης οικονομίας και της σχέσης Του με εμάς, καθώς και της δουλικής κατάστασης που ανέλαβε για χάρη μας – λέει: «Δεν ήλθα για να κάνω το δικό μου θέλημα», δηλαδή της σάρκας, επειδή η σάρκα είναι δική Του, «αλλά το θέλημα του Πατέρα», δηλαδή το θεϊκό, ας μην εκλαμβάνεται, λοιπόν, αυτό ως υποτίμηση, έστω κι αν η επιχειρηματολογία τους καταρρίπτεται πλήρως. «Προσήλθε σε Αυτόν ένας λεπρός, πέφτοντας στα γόνατα και λέγοντας: Κύριε, εάν θέλεις, μπορείς να με καθαρίσεις». Μήπως τον απώθησε ο Σωτήρας; Μήπως του είπε: «Γιατί βλασφημείς λέγοντας "εάν εγώ θέλω"; Εάν θέλει ο Θεός»; Δεν αποδέχθηκε άραγε την αρτιότητα της πίστης του; Δεν του προσέφερε τη σωτηρία με τον ίδιο λόγο, ανταποδίδοντάς του τη φράση και λέγοντας: «Θέλω, καθαρίσου»;

Αλλά λαμβάνει το πρόσωπο των δούλων του, όπως άλλωστε ήδη έπραξε, «διότι θα κάνει το θέλημα εκείνων που τον φοβούνται», και τα εξής. Πολλές φορές, αδελφέ, οι ληστές, ακούγοντας τις αποκρίσεις και τη φωνή των ισχυροτέρων, τράπηκαν σε φυγή.

Απόκριση του Ιωάννη: Εάν αξιωθούμε να λάβουμε παράθεση από κάποιον από τους αγίους, οφείλουμε να έχουμε θάρρος ότι έχουμε πραγματικά τη βοήθεια του Θεού. Διότι, αν στα εγκόσμια πράγματα παραδώσει κάποιος τον οίκο του σε κάποιον από τους ισχυρούς, αυτός φροντίζεται όχι λίγο από εκείνον, προς τιμήν αυτού που του τον παρέδωσε. Πόσο μάλλον ενώπιον του Θεού εκπληρώνεται η παράθεση των αγίων, ώστε να φυλάξει αυτόν που του παραδίδεται από αυτούς; Διότι λέει η Γραφή γι' Αυτόν ότι «το θέλημα εκείνων που τον φοβούνται θα το εκπληρώσει και τη δέησή τους θα την εισακούσει και θα τους σώσει». Με κάθε τρόπο, λοιπόν, οφείλουμε να έχουμε την παράθεση των αγίων τέλεια, και για βοήθεια και για σωτηρία της ψυχής. Εάν όμως, αφού λάβουμε την παράθεση, βρούμε ταλαιπωρία και θλίψη στις υποθέσεις μας, ή αν στον δρόμο, κατά παραχώρηση Θεού, περιπέσουμε σε πειρασμό, ας μην απογοητευτούμε, ούτε ας θεωρήσουμε εκείνους που μας παρέθεσαν στον Θεό ως ανίσχυρους, και ας μη σκανδαλιστούμε απέναντί τους, επειδή μετά την παράθεση μας συνέβη απώλεια κάποιου πράγματος ή ακόμη και σωματική πληγή.

Κάποιοι Γέροντες στο κοινόβιο ρώτησαν τον ίδιο Γέροντα: Παρακαλούμε να μας πεις, Δέσποτα, γιατί, ενώ μας υποσχεθήκατε ότι θα ικετεύσετε τον Δεσπότη Θεό να αφήσει μαζί σας τον μακάριο αββά, τον πήρε πάλι πριν από εσάς Εκείνος, ο οποίος πάντοτε εκτελεί το θέλημα όσων Τον φοβούνται; Και δίδαξέ μας και τούτο, Πάτερ, για ποιο λόγο συμβαίνει κάποιες φορές ο Θεός να κρύβει κάποιο πράγμα από τους αγίους, όπως στην περίπτωση του προφήτη Ελισσαίου; Και για ποιο λόγο ανέβηκαν τα αναμμένα κάρβουνα στον αββά, όταν επρόκειτο να τελευτήσει;

Και με βεβαιώνει «ο Υιός του ζώντος Θεού» ότι γνωρίζω έναν άνθρωπο, και βρίσκεται εδώ σε αυτό το ευλογημένο κοινόβιο, για να μην πει κανείς ότι μιλώ για τον εαυτό μου και με θεωρήσει σπουδαίο ενώ δεν είμαι τίποτα, ότι, αν αυτός παραμείνει όπως είναι, χωρίς να τρώει, χωρίς να πίνει, χωρίς να φοράει ρούχα μέχρι να τον επισκεφθεί ο Κύριος, δεν πρόκειται ποτέ να τα έχει ανάγκη, διότι η τροφή του, το ποτό του και το ένδυμά του είναι το Άγιο Πνεύμα. Αν θέλεις λοιπόν, δείξε ζήλο, πόθησε, αγωνίσου, σπεύσε, να φοβάσαι τον Θεό, και Εκείνος εκτελεί τα θελήματά σου. Διότι έχει πει: «Το θέλημα εκείνων που Τον φοβούνται θα το κάνει». Διότι και εγώ, έστω κι αν δεν είμαι τίποτα, ένεκα της εντολής κάνω ό,τι περνά από τις δυνάμεις μου. Έργο όμως του Θεού είναι να στηρίξει, να ενδυναμώσει, να ελευθερώσει, να οδηγήσει σε κάθε αγαθό έργο, να φυλάξει από κάθε κακό και να σώσει εισάγοντας στη βασιλεία Του.

Ομοίως ο μέγας Γέρων, όταν ρωτήθηκε για το ίδιο ζήτημα, είπε: Αδελφέ που κοιμάσαι, εξέτασε τη χαυνότητά σου, για την οποία εγώ απορώ πώς φοβάται τους δούλους που στέκονται έξω, αλλά δεν βλέπει τους κυρίους τους που παραμένουν μέσα. Οι αισθητοί ληστές είναι δούλοι των νοητών ληστών, εννοώ των δαιμόνων, οι οποίοι ενεργούν μέσω αυτών. Οφείλεις να χρωστάς χάρη στους ληστές που σου επιτέθηκαν, διότι με τον ερχομό τους εξύπνησαν τους κυρίους τους, τους ληστές δηλαδή που κοιμούνταν μέσα σου. Πού έφυγε μακριά ο Ιησούς, ώστε να τρέξεις προς αυτόν και να τον παρακαλέσεις να έρθει για βοήθεια; Μήπως δεν ακούει το αυτί σου τι ψάλλει το στόμα σου: «Ο Κύριος είναι κοντά σε όλους όσους τον επικαλούνται εν αληθεία. Το θέλημα εκείνων που τον φοβούνται θα το εκπληρώσει, και τη δέησή τους θα την εισακούσει και θα τους σώσει;» Σε αυτόν να προσκολληθείς και θα καταργήσει από εσένα και τους μέσα κυρίους και τους έξω δούλους τους. Σε αυτόν ανήκει η δόξα.

Αυτά, λοιπόν, συμβαίνουν σε αυτόν που προσέρχεται στον Θεό: πρώτα μεν πειρασμός, έπειτα θλίψεις, ύστερα κόπος, ακηδία, γυμνότητα, πάθη, στενοχώρια, εξουθένωση· διότι σε αυτά φανερώνεται η υπομονή και η δοκιμασία των πιστών· και σε όλα αυτά υπερνικά εκείνος που παραδίδει τον εαυτό του με όλη του την καρδιά στην καθοδήγηση του Θεού, και υπομένει το θέλημά Του. Διότι μόνο την τέλεια προαίρεση ζητά από εμάς ο Θεός, και Αυτός θα μας χορηγήσει τη δύναμη και θα μας δωρίσει τη νίκη, καθώς είναι γραμμένο: «Είναι υπερασπιστής όλων εκείνων που ελπίζουν σε Αυτόν». Και πάλι λέει: «Κοντά είναι ο Κύριος σε όλους όσοι Τον επικαλούνται με αλήθεια. Το θέλημα εκείνων που Τον φοβούνται θα το εκπληρώσει, και την προσευχή τους θα την εισακούσει, και θα τους σώσει». Προσεύχεστε δε υπέρ ημών, παρακαλώ, ώστε αυτά που πρόκειται να πούμε, να μας δώσει ο Κύριος τη χάρη να τα εφαρμόζουμε άμεμπτα. Διότι δεν συμβουλεύουμε επειδή έχουμε φτάσει σε αυτά τα μέτρα, αλλά ας επικαλεστούμε τον Κύριο Ιησού Χριστό ως δωρεοδότη και χορηγό των λόγων, αρχίζοντας να αναπτύσσουμε τον λόγο, ώστε ταυτόχρονα να ωφεληθούμε και να ωφελήσουμε. Διότι εάν οι λεγόμενοι πηγμεντάριοι (φαρμακοποιοί) ερεύνησαν με επιμέλεια τις ρίζες και τα είδη των βοτάνων και τα παρέδωσαν γραπτώς, και αυτό φανερώνει τη μεγάλη οικονομία του Θεού για την παρηγοριά εκείνων που ασθενούν σωματικά, δεν είμαστε εμείς πολύ περισσότερο υποχρεωμένοι να ανακαλύπτουμε τον θησαυρό της χάριτος σύμφωνα με τη δική Του δωρεά;

Επιζητώντας δε να προστεθεί ένα ακόμη σε όλα, την τελείωση του συζύγου της (θέλετε να σκιαγραφήσω τον άνδρα με συντομία; Ήταν σύζυγος εκείνης, και δεν γνωρίζω τι περισσότερο χρειάζεται να πω), προκειμένου να καθιερωθεί στον Θεό με όλο της το σώμα, και να μην αναχωρήσει έχοντας τελειωθεί κατά το ήμισυ, ούτε να υπολείπεται κάτι δικό της ατελές, δεν αποτυγχάνει ούτε σε τούτη τη δέηση από Εκείνον ο οποίος εκπληρώνει το θέλημα όσων Τον φοβούνται και φέρνει εις πέρας τα αιτήματά τους.

Πες και τούτο: Είχες κάποια παρηγοριά για τα υπολείμματα του σώματός σου; Ή μήπως αντιμετώπιζες φιλοσοφικά και τη φτώχεια; Είχες κάποιους συμπαραστάτες στον αγώνα σου; Ή το υπέμεινες και αυτό στερούμενος; Νοσταλγούσες τις αδελφές σου, που ήταν κοινωνοί σου και στην αγνεία και στην καρτερία; Ή είχες σταθεί ανώτερος και από τη συνήθεια της συναναστροφής τους; Σε λύγιζε η μοναξιά της γηραιάς μητέρας σου; Ή μήπως είχες απόλυτο θάρρος, θεωρώντας ότι τους άφησες την ευσέβεια ως τη μέγιστη ασφάλεια; Αλλά επειδή, πράττοντας ορθά, επέστρεψες σε εμάς, και επειδή εσένα που μας ποθούσες σε απέδωσε πάλι σε όσους σε ποθούσαν Εκείνος που δοξάζει αυτούς που Τον δοξάζουν, που ανταποδίδει τον ζήλο σε όσους δείχνουν ζήλο γι' Αυτόν, που εκπληρώνει το θέλημα εκείνων που Τον φοβούνται και που εμφυσά την ανάσταση στους νεκρούς· Εκείνος που έδωσε ζωή στον τετραήμερο Λάζαρο, και ζωοποίησε εσένα μετά από τέσσερα χρόνια, πέρα από κάθε ελπίδα, συνενώνοντας οστό με οστό και άρθρωση με άρθρωση, σύμφωνα με το όραμα του Ιεζεκιήλ, του πιο θαυμαστού και υψηλού από τους προφήτες· αφοσιώσου, λοιπόν, πάλι στο ίδιο έργο και στην ίδια παρρησία, για να μη φανεί ότι ανακόπηκες από τα παθήματα, ούτε ότι προδίδεις τη φιλοσοφία από δειλία.

Ευχή της ελευθερίας. Ειρήνη σε όλους. Ο αμνός του Θεού, που σηκώνει την αμαρτία του κόσμου· εσύ που έχυσες το πανάσπιλο αίμα σου για τη ζωή του κόσμου, και παρέδωσες τον εαυτό σου ως λύτρο και αντάλλαγμα για όλους, λυτρώνοντάς μας από τον θάνατο στον οποίο ήμασταν δέσμιοι, πουλημένοι στην αμαρτία. Εσύ που κάνεις το θέλημα εκείνων που σε φοβούνται, και εισακούεις τη δέησή τους, και τους σώζεις. Εσύ που εισάκουσες τον δίκαιο Ιώβ, ο οποίος σηκωνόταν νωρίς το πρωί και πρόσφερε θυσίες από στοργή για τα παιδιά του, λέγοντας: «μήπως οι γιοι μου σκέφτηκαν πονηρά στην καρδιά τους ενώπιον του Θεού». Έτσι εισάκουσε και εμένα τον ελεεινό και αμαρτωλό, και αχρείο δούλο σου, που ικετεύω υπέρ των δούλων σου, των πατέρων και των αδελφών μου, και υπέρ της δικής μου αθλιότητας. Με ευμενές πρόσωπο και γαλήνιο βλέμμα, επίβλεψε σε εμάς αυτή την ώρα· και συγχώρησέ μας, λοιπόν, κάθε αθέτηση, και κάθε παράβαση, και παρακοή του νόμου και των εντολών σου· ακόμη δε και κάθε συνείδηση, και κάθε ενθύμηση, και όλες τις πράξεις, και όλες τις κινήσεις που γεννήθηκαν μέσα μας και δεσμεύουν και κατακυριεύουν την ψυχή ημέρα και νύχτα. Και αθώωσέ τους από κάθε πονηρή συνείδηση, και από κάθε άκαρπη πράξη, και από κάθε πεπυρωμένο λογισμό... που είναι βέβηλα απέναντι στην καθαρότητα της ψυχής. Χάρισέ τους την επίγνωση των αμαρτιών, και το να απέχουν τελείως από αυτές.

Διότι, καθώς εκείνη προσευχόταν προς τον Κύριό μας Ιησού Χριστό με δάκρυα και συντετριμμένη καρδιά, ο Θεός, ο οποίος πράττει το θέλημα εκείνων που Τον φοβούνται, εισάκουσε τη δέησή της, εκτιμώντας την πίστη της, και της λέει: «Επειδή για τη σωτηρία των ανθρώπων κατήλθα εκ Πνεύματος Αγίου και Μαρίας της Παρθένου, έτσι και τώρα έρχομαι προς εσένα, επειδή σπλαχνίστηκα τα δάκρυά σου. Ετοίμασε λοιπόν 〈τράπεζα〉 καθαρή και τοποθέτησε πάνω της λευκή κίδαρη και ένα άθικτο και διαυγές σκεύος με νερό. Ετοίμασέ τα σε ένα στολισμένο δωμάτιο και ρίξε τον εαυτό σου στο έδαφος, έξω από τον κοιτώνα, και θα σε σκεπάσει η δεξιά μου και θα σου εμφανιστώ όπως εγώ βούλομαι». Και έπεσε στο έδαφος η μακαρία Ακυλίνα, όπως ακριβώς της πρόσταξε η θεία φωνή. Και κατέβηκε προς αυτήν ο Δεσπότης Χριστός —ω, παράδοξο και φρικτό μυστήριο!—, Αυτός που πάντοτε και παντού συμπαρίσταται και ποτέ δεν παραβλέπει αυτούς που ελπίζουν σε Αυτόν, που Τον επικαλούνται και Τον ποθούν. Ω της συγκαταβάσεως και της άφατης φιλανθρωπίας, που αξίωσε τους δούλους Του τέτοιων μεγάλων δωρεών! Μαζί Του δε, ήλθαν και όλες οι δυνάμεις των ουρανών περίπου την πέμπτη φυλακή της νύχτας, ψάλλοντας και λέγοντας το «〈Άγιος, άγιος, άγιος Κύριος Σαβαώθ〉».

Διάψαλμα: εναλλαγή της προφητείας. Είθε να σου δώσει: Η θεότητα στον κυριακό άνθρωπο, [στους πιστούς η χάρη του Αγίου Πνεύματος]. Και όλη τη βουλή: Την οποία αποφάσισε ο Θεός Λόγος για τον άνθρωπο. Ας αγαλλιάσουμε: Οι άνθρωποι για τη σωτηρία, η οποία συντελέστηκε πάνω στον σταυρό. Και στο όνομα: Η ανθρωπότητα, αφού μεγαλύνθηκε ενάντια σε κάθε δύναμη του εχθρού και έστειλε την απαρχή στους ουρανούς. Είθε να εκπληρώσει: Τα αιτήματα εκείνου που αγωνίζεται κατά Θεόν· διότι [ο Κύριος] θα κάνει το θέλημα εκείνων που τον φοβούνται. Τώρα γνώρισα: Αναφέρει Χριστό, επειδή τον έχρισε με το Άγιο Πνεύμα· το ίδιο και ο άνθρωπος, χριόμενος (εφόσον έχει χριστεί) με το χρίσμα [της αγίας δηλαδή] του βαπτίσματος, σώζεται. Θα εισακούσει: Ο ουρανός είναι το δεσποτικό σώμα, εφόσον μέσα σε αυτό κατοικεί η θεότητα. Διότι εισακούοντας, έσωσε τον άνθρωπο μέσω της ένσαρκης παρουσίας του. Με δυναστείες: Διότι με πολλή δύναμη της δεξιάς του κατεργάστηκε τη σωτηρία του ανθρώπου. Αυτοί σε άρματα: Οι δαίμονες σε άρματα, επειδή είναι μετέωροι· οι Ιουδαίοι πάλι και αυτοί σε άλογα, εξαιτίας του ασυγκράτητου της γνώμης τους· διότι σαν αφηνιασμένα άλογα χλιμίντριζαν εναντίον του Σωτήρα. Εμείς όμως στο όνομα: Όλοι, όσοι σφραγιστήκαμε στο όνομα του Χριστού και Θεού, επικαλούμαστε εν αληθεία. Αυτοί συνεποδίστηκαν: Οι δαίμονες και όσοι τους υπακούουν. Εμείς όμως ανορθωθήκαμε: Όσοι συνταχθήκαμε με τον Θεό (τον Χριστό) και αποταχθήκαμε τους δαίμονες.

«και η δεσποτεία» Διότι σε κάθε γενεά είναι Δεσπότης, ως Θεός, αυτών που υπήρξαν και αυτών που γίνονται (ή έχουν γίνει). «πιστός» Διότι ο Θεός είναι αψευδής στα πάντα. «και όσιος» Διότι όλα τα έργα του Κυρίου είναι λαμπρά, επιφανή και πλήρη, επειδή προέρχονται από τον Θεό, ο οποίος διασφαλίζει τους πάντες· διότι δεν επιθυμεί τον θάνατο των αμαρτωλών, αλλά τη μετάνοια, όπως ακριβώς ανέστησε και τον λαό από τα έθνη και ανορθώνει τους πάντες. «υποστηρίζει» Διότι όσοι είχαν πέσει λόγω της ασέβειας, ανορθώθηκαν μέσω της πίστης κατά την παρουσία του Χριστού (του Κυρίου). «οι οφθαλμοί» Είτε των ανθρώπων είτε των ζώων· τα μάτια όλων προσβλέπουν στον Θεό. «και συ δίδεις» Διότι ο Θεός δίνει σε όλους τροφή και ζωή στον κατάλληλο καιρό με αφθονία. «ανοίγεις» Διότι όταν ο Θεός ανοίξει τα σπλάχνα του, που είναι το κραταιό του χέρι, όλα τα κινούμενα (ή συγκρατούμενα) χορταίνουν (ή γεμίζουν) από ζωή. «δίκαιος» Διότι όλες οι οδοί του Κυρίου (του Θεού) είναι έλεος, αλήθεια και δικαιοσύνη για όσους τις επιζητούν. «και όσιος» Ως Θεός άμεμπτος και αναμάρτητος. «εγγύς» Διότι καθένας που θα επικαλεστεί το όνομα του Κυρίου, θα σωθεί. «πάσι» Διότι ο Θεός δεν εισακούει όσους βρίσκονται σε υποκρισία και δόλο, αλλά αυτούς που έχουν αληθινή καρδιά. «θέλημα» Διότι πάντοτε ο Θεός αποδέχεται αυτούς που τον ευλαβούνται και εκπληρώνει τα θελήματά τους. «και της δεήσεως» Δέχεται τις δεήσεις των αγίων, τους οποίους αυτός αγαπά, και τους σώζει από κάθε κακό.

ΤΙΤΛΟΣ Ζʹ. — Περί των δικαίων, και της προσευχής που αναπέμπεται από αυτούς· και ότι τους προστατεύει από τους πειρασμούς. «Προσευχήθηκε ο Αβραάμ στον Θεό, και θεράπευσε τον Αβιμέλεχ, καθώς και τη γυναίκα του και τις δούλες του, και άρχισαν να γεννούν.» «Δεν θα απομακρύνει τους οφθαλμούς Του από τον δίκαιο, και θα τους εγκαθιδρύσει νικηφόρα, και θα υψωθούν.» «Ιδού οι οφθαλμοί του Κυρίου είναι στραμμένοι σε όσους τον φοβούνται,» και τα λοιπά. «Πολλές είναι οι θλίψεις των δικαίων, και από όλες αυτές.» — «Οι οφθαλμοί του Κυρίου στρέφονται προς τους δικαίους, και τα ώτα Του προς τις δεήσεις τους.» «Ο Κύριος στηρίζει τους δικαίους. Γνωρίζει ο Κύριος τις,» κ.λπ. «Φυλάσσει ο Κύριος όλα τα οστά τους· ούτε ένα από αυτά δεν θα συντριβεί.» «Θα εκπληρώσει το θέλημα αυτών που Τον φοβούνται, και [θα εισακούσει] τη δέησή τους.» «Η προσευχή όσων πορεύονται με ευθύτητα είναι δεκτή από τον Θεό.» «Με τη βοήθεια προς τους δικαίους προκύπτει πολλή δόξα.» «Οι κατοικίες των δικαίων ευλογούνται.» «Η ευλογία του Κυρίου βρίσκεται πάνω στο κεφάλι του δικαίου.» «Φως υπάρχει πάντοτε για τους δικαίους.» «Ο οίκος των δικαίων έχει πολλή δύναμη.» «Ο δίκαιος θα βρίσκεται σε χαρά και σε ευφροσύνη.» «Ο δίκαιος διασώζεται από την παγίδα· αντί αυτού παραδίδεται ο ασεβής.» «Μη φοβάσαι, διότι σε λύτρωσα· σε κάλεσα με το όνομά σου· δικός μου είσαι εσύ. Και αν περάσεις μέσα από νερό, εγώ είμαι μαζί σου, και οι ποταμοί δεν θα σε κατακλύσουν· και αν περάσεις μέσα από φωτιά, δεν πρόκειται να κατακαείς.» «Μεγάλη ισχύ έχει η θερμή δέηση του δικαίου.» «Ο Κύριος γνωρίζει να ελευθερώνει τους ευσεβείς από τον πειρασμό.»

Και τι ακολούθησε μετά από αυτά; Κάθονται οι δυο τους μαζί, κατ' ιδίαν. Και τι θα μπορούσε να πει κανείς για όσα συζήτησε τότε με τον βασιλιά ο γιος και με πόση φιλοσοφία; Τι άλλο βέβαια παρά εκείνα που του υπαγόρευε το ίδιο το θείο Πνεύμα, μέσω του οποίου οι αλιείς σαγηνεύουν για τον Χριστό ολόκληρο τον κόσμο, και οι αγράμματοι αναδεικνύονται σοφότεροι από τους σοφούς. Με τη δική Του χάρη, έχοντας αποκτήσει και ο ίδιος σοφία, μιλούσε στον βασιλιά και πατέρα του, φωτίζοντάς τον με το φως της γνώσης. Διότι, ενώ και προηγουμένως είχε κοπιάσει πολύ για να αποσπάσει τον πατέρα του από τη δεισιδαιμονική πλάνη, και τι δεν του έλεγε και τι δεν έκανε ώστε να τον επαναφέρει, φαινόταν σαν να έψαλλε μάταια και σαν να μιλούσε σε αυτιά που δεν ακούν. Όταν όμως ο Κύριος επέβλεψε στην ταπείνωση του δούλου του Ιωάσαφ και, εισακούοντας την προσευχή του, διάνοιξε τις κλειστές πύλες της καρδιάς του πατέρα του (διότι, όπως λέει η Γραφή, το θέλημα εκείνων που τον φοβούνται θα το εκπληρώσει, και την προσευχή τους θα την εισακούσει), ο βασιλιάς κατανοούσε πλέον εύκολα τα λεγόμενα· έτσι ώστε, βρίσκοντας την κατάλληλη ευκαιρία, ο γιος, με τη χάρη του Χριστού, κατήγαγε νίκη κατά των πονηρών πνευμάτων που είχαν κυριεύσει την ψυχή του πατέρα του, και τον ελευθέρωσε πλήρως από την πλάνη τους, του έκανε ξεκάθαρα γνωστό τον σωτήριο λόγο και τον κατέστησε οικείο με τον ζώντα Θεό που βρίσκεται στους ουρανούς.

Δεύτερον, ενώ υπάρχουν τόσα πολλά κτίσματα, κοσμικά και υπερκοσμικά, δεν ονομάζεται ούτε φιλάγγελος, ούτε φιλόκοσμος, ούτε παίρνει κάποιο από τα ονόματα που θα ήταν φυσικό να λάβει από τα δικά του κτίσματα· αλλά μόνο φιλάνθρωπος λέγεται, και χαίρεται να αποκαλείται με αυτό το όνομα, επειδή υπεραγαπά τον άνθρωπο. Και τρίτον, ως επιπλέον τεκμήριο της αγάπης του προς τον άνθρωπο, είναι ότι, όπως θέλουν οι άνθρωποι, έτσι διευθετεί τα ζητήματά τους, αρκεί μόνο να επιστρέψουν αληθινά σε αυτόν. Και το μεγαλύτερο μάλιστα δείγμα της στοργής του προς εμάς είναι ότι πολλές φορές σε θλίψεις και ανάγκες, όχι μόνο όταν καλείται σε βοήθεια από πολλούς, αλλά ακόμη και από έναν μόνο, εισακούει αμέσως, και τα αλλάζει όλα, όπως έχει γραφτεί: «Το θέλημα εκείνων που τον φοβούνται θα το εκπληρώσει, και τη δέησή τους θα εισακούσει, και θα τους σώσει»· και πάλι: «Πρόσφερε στον Θεό θυσία αινέσεως, και εκπλήρωσε προς τον Ύψιστο τις ευχές σου, και επικαλέσου με κατά την ημέρα της θλίψης σου, και θα σε γλιτώσω, και θα με δοξάσεις»· και ξανά: «Δεν θα σε αφήσω, ούτε θα σε εγκαταλείψω· αλλά, ενώ εσύ ακόμη θα μιλάς, θα πω: Ιδού, είμαι παρών»· και επιπλέον: «Εάν δύο από εσάς συμφωνήσουν πάνω στη γη για οποιοδήποτε πράγμα κι αν ζητήσουν, θα τους γίνει από τον Πατέρα μου τον εν τοις ουρανοίς».

Η βασιλεία σου, λέει, η οποία δεσπόζει στα πάντα, δεν έχει ούτε τέλος ούτε αρχή. Διότι μέσω αυτής κυρίως και οι βασιλείς βασιλεύουν και οι τύραννοι κυβερνούν τη γη. «Ο Κύριος είναι πιστός», αληθινός, «σε όλα τα λόγια του και όσιος», άμεμπτος, «σε όλα τα έργα του. Ο Κύριος στηρίζει όλους εκείνους που πέφτουν». Διότι δεν θέλει να πέφτει κανείς, αλλά και υποστηρίζει όσους θέλουν να μην πέφτουν· ενώ όσοι πέφτουν, πέφτουν από δική τους κακή θέληση. «Και ανορθώνει όλους τους συντριμμένους», δηλαδή αυτούς που προσέρχονται σε αυτόν μέσω της μετανοίας. «Τα μάτια όλων», και των ανθρώπων και των κτηνών, «ελπίζουν σε σένα, και συ δίνεις την τροφή τους στην κατάλληλη ώρα». Δεν διαψεύδονται ως προς την ελπίδα τους, αλλά παρέχεις την κατάλληλη τροφή στον καθένα. Σε καιρό πείνας πεθαίνουν πάρα πολλοί, όχι επειδή αδυνατεί αυτός που τρέφει, αλλά εξαιτίας της υπερβολής της αμαρτίας. Αλλά από υπερβολική αγαθότητα, «ανοίγεις εσύ το χέρι σου και χορταίνεις κάθε ζωντανό πλάσμα με ευδοκία». Έτσι, λέει, ευδοκείς να χορταίνεις με τροφή κάθε ζωντανή θνητή φύση. «Ο Κύριος είναι κοντά σε όλους όσους τον επικαλούνται» από καρδιάς, «και θα εισακούσει τη δέησή τους και θα τους σώσει. Ο Κύριος φυλάσσει όλους όσους τον αγαπούν», δηλαδή από αόρατους εχθρούς και κινδύνους, «και θα εξολοθρεύσει όλους τους αμαρτωλούς».

Συνοπτικό εγκώμιο του Νεοφύτου, πρεσβυτέρου, μοναχού και εγκλείστου, εις τον άγιο ιερομάρτυρα Πολυχρόνιο. Πάτερ, ευλόγησον. Ο θαυμάσιος Πολυχρόνιος, μαζί με τα άλλα χρηστά και θεία πλεονεκτήματά του, έχει και αυτό της μεγάλης αρχαιότητας· διότι ήκμασε κατά τη βασιλεία του Μεγάλου Κωνσταντίνου, προερχόμενος από την επαρχία που ονομαζόταν Γαμφάνη, από γονείς ευσεβείς που σέβονταν τον Χριστό. Ο πατέρας του ήταν αγρότης, δηλαδή γεωργός, αλλά ωστόσο εκπαίδευσε φιλόπονα το παιδί του, τον Πολυχρόνιο, στα ιερά γράμματα. Έπειτα, θέλοντας να εκπαιδεύσει το παιδί και στην πιο καλή από τις αρετές, την υπακοή, επέλεξε να του αναθέσει να ακολουθεί τα βόδια. Εκείνος, λοιπόν, εκτελούσε με ευπείθεια το πρόσταγμα, όμως, μολονότι ακολουθούσε κτήνη, δεν παραμελούσε την ενάρετη ζωή, αλλά πρωτίστως φρόντιζε με κόπο για έναν σωφρονέστατο και αγνό βίο, και έπειτα ήταν δοκιμότατος εργάτης της νηστείας και της προσευχής. Επειδή όμως το πόσιμο νερό βρισκόταν αρκετά μακριά, με αποτέλεσμα να προξενεί κόπο και στον ίδιο και στα βόδια του, προσευχήθηκε προς τον Κύριο να αναβλύσει πηγή νερού, στον τόπο που ο ίδιος επέλεξε. Και ο Κύριος, που συνηθίζει να κάνει το θέλημα εκείνων που τον φοβούνται και να εισακούει τη δέησή τους, ευλόγως άκουσε και τη δέηση του θεράποντός του Πολυχρονίου, και αναδύθηκε πηγή με άφθονο νερό με την εκπλήρωση της προσευχής.

Αυτός δε, ως μακάριος ανήρ που φοβήθηκε τον Κύριο και ανέδειξε το σπέρμα του δυνατό στη γη, μεταβαίνει προς τον δικό του Παγγεωργό και Δεσπότη, ώστε ως μύστης και μυσταγωγός και ποιμένας και γεωργός να μεσιτεύσει στον Ποιμενάρχη και Παγγεωργό για το σπέρμα και το ποίμνιό του. Εμείς δε, τιμώντας σήμερα την αείμνηστη μετάβασή του προς τον Δεσπότη, ας φέρουμε στο μέσον, κατά το δυνατόν, τον θεόληπτο βίο του και τα έπαθλα, καθώς και τα θαύματα και τα σεπτά κατορθώματά του, αφενός μεν για να «ευφρανθούν οι λαοί όταν εγκωμιάζεται ο δίκαιος», αφετέρου δε για να παρακινήσουμε και εμείς τους εαυτούς μας προς ζήλο των θείων του κατορθωμάτων, ώστε και ο ίδιος να πρεσβεύσει ενεργότερα υπέρ ημών στον Δεσπότη και βασιλιά, ενόσω διανύουμε τον παρόντα βίο της μετανοίας, επειδή στον μέλλοντα βίο οι προσευχές των δικαίων σε τίποτα δεν θα ωφελήσουν τους αμαρτωλούς. Διότι τώρα ο Θεός εκτελεί το θέλημα και εισακούει τη δέηση των δούλων Του, τότε όμως ο Ενώχ και ο Μωυσής και ο Ηλίας και οι όμοιοί τους δεν θα εισακουστούν, όπως λέει η Γραφή, εάν δεηθούν «για τους γιους και τις θυγατέρες τους». Γι' αυτό και ενόσω βρισκόμαστε στον παρόντα βίο της μετανοίας, έχουμε ανάγκη από μεγάλη προθυμία για μετάνοια, έχοντας ως συμμάχους και τις προσευχές των αγίων ανδρών.

Αφού, λοιπόν, πέρασε πέντε χρόνια σε εκείνο το σπήλαιο ολομόναχος και έφτασε σε ηλικία σαράντα πέντε ετών, προτρέπεται από τον Θεό να δέχεται όσους προσέρχονταν σε αυτόν και να τους καθοδηγεί στις οδούς της σωτηρίας. Αυτός δε, με εντονότατες ικεσίες προς τον Θεό, καθάρισε τον τόπο από τα ακάθαρτα πνεύματα που κατοικούσαν εκεί. Δεν πέρασε πολύς χρόνος και συγκεντρώνονται κοντά του εκλεκτοί θεοφόροι άνδρες από κάθε έρημο, τον αριθμό εβδομήντα, στους οποίους έδωσε την εντολή να ησυχάζουν ο καθένας ξεχωριστά και να συνάγονται στις κατάλληλες ώρες. Επειδή όμως δεν υπήρχε νερό στον τόπο, ο θείος εκείνος και θεοφόρος χορός διακατεχόταν από λύπη. Έπειτα, ενώ ο μέγας προσευχόταν εκτενώς στον Θεό να δωρηθεί νερό στον τόπο, αντιλαμβάνεται προς τον χείμαρρο κάποιον θόρυβο. Έσκυψε προς τα εκεί και βλέπει έναν άγριο όνο να σκάβει τη γη με τα πόδια του· αφού άνοιξε έναν λάκκο, έσκυψε, ήπιε άφθονο από το νερό και απομακρύνθηκε γρήγορα. Ο δε μέγας, πηγαίνοντας αμέσως στον τόπο μαζί με τους αδελφούς, μόλις είδαν τη διαύγεια του νερού, δόξαζαν τον Θεό που κάνει το θέλημα εκείνων που Τον φοβούνται και εισακούει τη δέησή τους. Σκάβοντας με περισσότερο κόπο το μέρος, ανέβλυσε άφθονο «ζωντανό νερό», το οποίο, ευρισκόμενο στο κέντρο της λαύρας μέχρι σήμερα, ούτε λιγοστεύει, όπως λένε, το καλοκαίρι ούτε αυξάνεται τον χειμώνα.

Επειδή λοιπόν αυτά είχαν καλώς γι' αυτόν, και ο Κύριος που ευαρεστείται σε εκείνους που Τον φοβούνται, εκπληρώνοντας το θέλημά τους, εισακούοντας τις δεήσεις τους και προνοώντας τα σωτήρια σύμφωνα με τον σκοπό Του, κατεύθυνε και σε αυτόν τα βήματά του μέχρι τώρα, έπειτα από αυτά θυμήθηκε ξανά τα προηγούμενα σχέδιά του. Αφού λοιπόν όρισε ως προϊστάμενο στους μοναχούς που είχαν συγκεντρωθεί κοντά του εκείνον που ξεχώριζε για την αρετή του, ο ίδιος αναχώρησε για τη Ρώμη. Και αφού εκπλήρωσε την υπόσχεσή του στον απόστολο, από εκεί κατευθύνθηκε προς τα Ιεροσόλυμα. Όταν έφτασε στους Αγίους Τόπους, αφού απόλαυσε τις χάριτες που υπάρχουν σε αυτούς και χόρτασε άφθονα τον πόθο που είχε, επέστρεψε στη δική του μονή, την οποία είχε ιδρύσει κοντά στην πόλη των Θηβών, όπως ήδη προηγουμένως ανέφερε η διήγηση. Εκεί, επιθυμώντας τους και όντας επιθυμητός, επιστρέφει στους μοναχούς που είχε συγκεντρώσει, φέρνοντάς τους, με την ξαφνική του εμφάνιση, τόση λαμπρότητα χαράς, όση κατήφεια λύπης τους είχε σκορπίσει προηγουμένως με την αναχώρησή του.

Διότι, αν αναζητούμε αυτά και έτσι εξετάζουμε προσεκτικά τους εαυτούς μας και τα κάνουμε αντικείμενο μελέτης, γνωρίζω ότι ο Κύριος θα μας χορηγήσει ακόμη περισσότερο το έλεός Του· διότι είναι κοντά σε όλους όσους τον επικαλούνται εν αληθεία, και θα κάνει το θέλημα εκείνων που τον φοβούνται, θα εισακούσει τη δέησή τους και θα τους σώσει, και είναι υπερασπιστής όλων όσων ελπίζουν σε Αυτόν. Εάν όμως συνεχίσουμε να προσκολλόμαστε στα προηγούμενα αμαρτήματά μας, ο μη γένοιτο (διότι ας μην υπάρχει κανείς ανάμεσά μας τόσο ανάλγητος και αδιόρθωτος, ώστε να αψηφήσει τόσο μεγάλη και τέτοια θεήλατη αγανάκτηση), αν λοιπόν μολυνόμαστε από αυτά τα ίδια τα πάθη και κυλιόμαστε στον βούρκο των ηδονών και δεν εξιλεωθούμε για τα περασμένα με την επιμονή στη μετάνοια, ούτε χρησιμοποιήσουμε τα όσα λυπηρά συνέβησαν στο παρελθόν ως προφύλαξη για τον μελλοντικό μας βίο, αλίμονο, σε τι όλεθρο ρίχνουμε πάλι τους εαυτούς μας, τι συμφορών λάκκο σκάβουμε, πόσων κακών άγρια τρικυμία ξεσηκώνουμε εναντίον μας.

Αλλά ο θεσπέσιος Κύριλλος, ο καλός ποιμένας και του Χριστού, του καλού ποιμένα, μαθητής και ακόλουθος, που πάντοτε με το καύμα της ημέρας καιγόταν και με τον παγετό της νύχτας πάγωνε, και απομάκρυνε και έδιωχνε τον ύπνο από τα μάτια του, για να φυλάει τα πρόβατα με άγρυπνα μάτια και άγρυπνο νου, ώστε να μην κλαπούν και σφαγιαστούν και χαθούν, ούτε να γίνουν βορά θηρίων —έτσι άλλωστε και τον φθορέα και θηρίο Νεστόριο, ληστή συνάμα και λύκο, ξεσκέπασε και έδιωξε από τη μάνδρα, και απομάκρυνε άπρακτο από το ποίμνιο, φυλάγοντας τα πρόβατα αλώβητα—, ο Κύριλλος, που υπήρξε διάδοχος του θείου Θεοφίλου τόσο στην εξουσία όσο και στον ζήλο, βλέποντας την απάτη του δαίμονα και αντικρίζοντας τη βλάβη των πιστών, έγινε ικέτης του Σωτήρα, και ικέτευε να σταματήσει το κακό, να καταργήσει τα φάσματα του δαίμονα, και να παράσχει στον λαό την τέλεια επίγνωση της αλήθειας και τον έρωτα για τη θεογνωσία Του. Ο δε Θεός, αποδεχόμενος ταχύτατα τις δεήσεις του θεράποντός Του, του έδωσε το θέλημα της καρδιάς του, και εκπλήρωσε τα αιτήματά του υπέρ των πιστών. Διότι τα μάτια του Κυρίου είναι στραμμένα στους δικαίους, και τα αυτιά Του στη δέησή τους. Πράγματι, θα εκπληρώσει το θέλημα εκείνων που Τον φοβούνται, και θα εισακούσει τη δέησή τους, επειδή βρίσκεται κοντά σε όλους όσοι Τον επικαλούνται με αλήθεια. Έτσι, του μεν δαίμονα συνέτριψε την ενέργεια, του δε λαού την ασθένεια θεράπευσε.

Προς τον μοναχό Μεθόδιο. Όση επιθυμία έχει η τιμιότητά σου να δει την ταπεινότητά μας, άλλη τόση να θεωρεί ότι είναι και η δική μας για πρόσωπο με πρόσωπο συνομιλία. Αλλά, επειδή είναι γραμμένο ότι δεν εξαρτάται από αυτόν που θέλει ούτε από αυτόν που τρέχει, αλλά από τον Θεό που ελεεί, σε Αυτόν πρέπει να αναθέσουμε τον πόθο και να εναποθέσουμε τη μέριμνα, και Αυτός θα εκπληρώσει, όποτε το θελήσει, το θέλημα εκείνων που Τον φοβούνται. Προς το παρόν όμως, είναι αναγκαίο να απαντήσουμε καταλλήλως στα κεφάλαια που προτάθηκαν από τους πνευματικούς μας αδελφούς Ιλαρίωνα και Ευστράτιο, με τη μεσολάβηση της δικής σου ευλάβειας. Για να γίνουν λοιπόν ευσύνοπτα όσα θα ειπωθούν, η απάντηση θα δίνεται στη συνέχεια του καθενός από τα προταθέντα κεφάλαια.

42. Αλλά, ω! πώς να διηγηθώ χωρίς δάκρυα το τέλος του; Κοιτόταν ο γέροντας, σαν κάποιο πολύτιμο κειμήλιο, έχοντας προετοιμάσει την ψυχή του για την έξοδο, και τριγύρω η αδελφότητα, που είχε συγκεντρωθεί, παρακαλούσε να λάβει το δώρο των ιερών προσευχών του. Και αφού ευλόγησε και ασπάστηκε τον καθένα ξεχωριστά, πηγαίνει και προς τον τάφο, τον οποίο από καιρό επιθυμούσε διακαώς να δει, αν και δεν το πετύχαινε λόγω της εκκοπής του θελήματός του, και βλέποντάς τον, χάρηκε πάρα πολύ και δοξολόγησε τον Κύριο, λέγοντας: «Αυτή είναι η ανάπαυσή μου εις αιώνα αιώνος»· και προσάρμοσε στα χείλη του και εκείνη τη φράση: «Το θέλημα εκείνων που Τον φοβούνται, ο Κύριος θα το εκπληρώσει». Παρακίνησε επίσης και όχι λίγους από τους έξω, οι οποίοι, χωρίς να διστάσουν λόγω της περιόδου (διότι ήταν περίοδος των ιερών νηστειών), προσέτρεξαν, μοναχοί και λαϊκοί, ευλογήθηκαν και επέστρεψαν, έχοντας εφοδιαστεί ως καλό εφόδιο την αγία του παρακαταθήκη. Ακόμη και ο ίδιος ο αγιώτατος πατριάρχης προσήλθε, ζήτησε την ευχή του, και αφού την έλαβε, τον ασπάστηκε. Και εκείνη η ώρα έγινε θεραπεία για κάθε υπονοούμενη διαφορά, καθώς τα προηγούμενα λυπηρά είχαν παραμεριστεί. Συνεπώς, όλους τους νουθέτησε, για όλους προσευχήθηκε, σε όλους έδωσε συγχώρεση, σε όσους τον εχθρεύτηκαν, τον δίωξαν, τον λύπησαν, αυτός ο αληθινός άνθρωπος του Θεού που μιμούνταν τον Χριστό ακόμη και στον θάνατο.

Αν και εσύ ενδυθείς δύναμη και περιζωστείς υπέρ ημών τη δύναμη των προσευχών, όλα θα γίνουν ευκολότερα για εμάς, εφόσον ο Θεός, που εκπληρώνει το θέλημα εκείνων που Τον φοβούνται, θα μας ανοίξει τον δρόμο δια των δικών σου αγγελικών προσευχών και θα απομακρύνει τους λίθους από την οδό.

Καθώς, λοιπόν, ο Παχώμιος αποσπάτο με μεγαλύτερη φιλοπονία προς τις οικοδομικές εργασίες της μονής, ο αδελφός του Ιωάννης, βλέποντάς τον να αποκόπτεται από εκείνη την προσφιλή ησυχία, του έλεγε: «Πάψε, αδελφέ, να περιαυτολογείς και να προβάλλεις τον εαυτό σου», ίσως επειδή αγνοούσε τα προστάγματα εκείνης της θείας εμφάνισης. Στενοχωρημένος, λοιπόν, γι' αυτό ο Παχώμιος, επειδή επιπλήχθηκε άδικα, χρησιμοποίησε και πάλι το συνηθισμένο φάρμακο, την προσευχή προς τον Θεό, λέγοντας: «Δέσποτα και Θεέ των όλων, επειδή αξίωσες εμένα τον ανάξιο να προετοιμάζω για τους ασκητικούς αγώνες αυτούς που έρχονται σε σένα, αλλά εγώ, κατεχόμενος ακόμη από το σαρκικό φρόνημα, συναρπάζομαι από τον θυμό και νικιέμαι από τη φιλαυτία και την αυταρέσκεια, πώς να υποδείξω σε άλλους αυτήν τη σεμνή και σεβαστή στους αγγέλους πολιτεία, αν δεν νικήσω πρώτα τα πάθη και δεν τηρήσω άμεμπτα τις σεπτές σου εντολές; Παρακαλώ, λοιπόν, την αγαθότητά σου να μην παρασύρεται πλέον η ψυχή μου από τον θυμό ή τα άλλα πάθη, για να μη με βρει άοπλο ο εχθρός, με υποδουλώσει και διασκορπίσει τα λογικά πρόβατα της αγαθότητάς σου, τα οποία κάλεσες προς την επίγνωσή σου εσύ, ο Καλός Ποιμένας». Ενώ ο μέγας εξομολογούνταν αυτά με συντριβή καρδίας, ο Κύριος, που κάνει το θέλημα εκείνων που τον φοβούνται και εισακούει τη δέησή τους, του παρείχε εύκολα και γρήγορα τη θεραπεία, ώστε έκτοτε να ζει με πολλή πραότητα και ειρηνική κατάσταση.