Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 144:2

Κάθε ημέρα θα σε ευλογώ. Στους Εβραίους η αρχή του παρόντος στίχου είναι το Βηθ. Διδάσκει δε ότι δεν πρέπει να αφήνουμε να παρέλθει ούτε μία ημέρα χωρίς ύμνους. Πρέπει λοιπόν με όλη την ψυχή και τη διάνοια να εξυψώνουμε και να ευλογούμε τον Θεό· και το όνομά του να το δοξάζουμε με θνητά ονόματα και λόγια.

Κάθε μέρα θα σε ευλογώ. Στους Εβραίους η αρχή του παρόντος στίχου είναι το γράμμα βηθ. Διδάσκει δε ότι αρμόζει, ως οφειλή της κάθε ημέρας, να αποδίδουμε στον Θεό τον ύμνο... και καμία ημέρα να μην αμελούμε και να μην παραλείπουμε τον ύμνο προς τον Θεό.

Με τη διάνοια, λοιπόν, και με τους λογισμούς, και με την ίδια τη δύναμη του πνεύματος που βρίσκεται μέσα μας, τον ίδιο τον Θεό υψώνουμε και ευλογούμε· με τα χείλη, όμως, και με θνητά λόγια δοξάζουμε το όνομα του Θεού. Διαρκώς εσένα, λέει, θα συνεχίσω να υμνώ, και καμία δεν θα αφήσω αμέτοχη της υμνωδίας. Αντί δε του «εις τον αιώνα του αιώνος», ο μεν Ακύλας το ερμήνευσε ως «εισέτι», ο δε Σύμμαχος ως «διηνεκώς». —Όλα δε αυτά βρίσκονται σε απόλυτη ακολουθία με τα προηγούμενα· διότι, λέγοντας «θα ευλογήσω και θα υψώσω», δείχνει ότι η δική μας δοξολογία δεν προσθέτει τίποτα σε Αυτόν· αντίθετα, τους εαυτούς μας λαμπρύνουμε, προσφέροντας αίνο επάνω στον αίνο.

Αίνεση (ύμνος ωδής) του Δαβίδ. Ευχαριστία προς τον Χριστό, η οποία προσφέρεται από τον λαό που προέρχεται από τα έθνη, για όσα ελεήθηκαν από αυτόν. «Θα σε υψώσω». Ο πιστός λαός κραυγάζει, έχοντας διδαχθεί τα μεγαλεία του Θεού και έχοντας σωθεί από τον Θεό. «Και θα ευλογήσω». Διότι οι πιστοί δεν παύουν να ευλογούν τον Θεό. «Κάθε (μέρα)». Διότι [οι πιστοί] δεν ευλογούν τον Θεό μόνο μία μέρα, αλλά κάθε μέρα. «Και θα αινέσω». Διότι οι πιστοί δεν παύουν να αινούν τον Θεό όχι μόνο στον παρόντα αιώνα αλλά και στον μέλλοντα αιώνα. «Μέγας». Και στον ουρανό και στη γη είναι μέγας. «Και της μεγαλωσύνης». Διότι ποιος μπορεί να απαριθμήσει το μέγεθος του Θεού ή ποιος μπορεί να κατανοήσει την αρχή ή το τέλος του; «Γενεά». Διότι όλοι όσοι γεννιούνται από τον αιώνα και έως τον αιώνα δεν παύουν να θαυμάζουν τα έργα του Θεού. «Και τη δύναμη». Παραδίδοντας (μεταβιβάζοντας) ο ένας στον άλλον μέσω της πίστης τα μεγαλεία του Θεού και τη δόξα του. «Και τη μεγαλοπρέπεια». Όσοι αξιώθηκαν της δόξας και της μεγαλοπρέπειας (της αναστάσεως) του Χριστού, δεν παύουν να διαλαλούν τα μεγαλεία του Θεού. «Και τα θαυμάσια». Τα οποία έπραξες για τον άνθρωπο. «Και τη δύναμη». Των σημείων και των τεράτων, τα οποία αξιώθηκαν οι πιστοί· αυτά τα μελετούν ακατάπαυστα ως φοβερά και ένδοξα, και αυτοί είναι οι απόστολοι. «Και τη μεγαλωσύνη». Του Θεού, προφανώς. «Και την εξουσία (δυναστεία)». Υμνώντας και ψάλλοντάς την διαπαντός, οι δίκαιοι δεν θα παύσουν.

Έτσι, λοιπόν, και υψώνεται ο Θεός, έτσι και ευλογείται. Αυτό έχουμε την εντολή να λέμε και στην προσευχή: «Αγιασθήτω το όνομά σου», δηλαδή, ας δοξαστεί. «Κάθε ημέρα θα σε ευλογώ, και θα αινώ το όνομά σου στον αιώνα, και στον αιώνα του αιώνος».

Αυτό ακριβώς λοιπόν δηλώνοντας και ο προφήτης, λέει: «Μέγας είναι ο Κύριος και πάρα πολύ αινετός, και η μεγαλωσύνη του δεν έχει τέλος». Διότι, επειδή είπε «Θα ευλογήσω και θα αινέσω», δείχνει ότι δεν έχει ανάγκη από τους δικούς μας αίνους ούτε από τις ευλογίες, ούτε προστίθεται τίποτα στη δόξα του από την υμνολογία αυτών που τον υπηρετούν. Επειδή η ουσία του είναι άφθαρτη και ανενδεής, δεν έχει ανάγκη κανέναν άλλον. Εκείνοι όμως που τον υμνούν, γίνονται οι ίδιοι λαμπρότεροι. Και όχι μόνο γι' αυτό, αλλά και εξαιτίας της υπεροχής της δόξας του του οφείλεται υμνολογία από εμάς. Γι' αυτό, δηλώνοντας και τούτο, είπε: «Μέγας Κύριος και αινετός σφόδρα», που σημαίνει ότι δεν έχει ανάγκη από κανέναν. Τι σημαίνει «αινετός»; Άξιος υμνολογιών, εγκωμίων και ύμνων· και όχι απλώς «αινετός», αλλά και «σφόδρα»· γι' αυτό και πρόσθεσε αυτήν τη λέξη. Και μην μπορώντας να παραστήσει με τον λόγο πόσο αινετός είναι, πρόσθεσε: «Και της μεγαλωσύνης του δεν υπάρχει τέλος»· το οποίο ένας άλλος ερμηνευτής απέδωσε ως «εξεύρεσις» (εξιχνίαση). Αυτό που θέλει να πει, είναι το εξής: Επειδή έχεις Μέγα Δεσπότη, γίνε και εσύ υψηλός και απαλλάξου από τα βιωτικά πράγματα. Απόκτησε φρόνημα ανώτερο από την ταπεινότητα των παρόντων, όχι για να γίνεις άφρων και αλαζόνας, αλλά για να γίνεις μεγαλόφρων και μεγαλόνους. Διότι άλλο πράγμα είναι η αλαζονεία και άλλο η μεγαλοψυχία. Επειδή αλαζόνας είναι εκείνος που κομπάζει για μικρά πράγματα και περιφρονεί τους συνδούλους του· υψηλός όμως είναι εκείνος που είναι ταπεινός κατά τη διάνοια.

ΣΤΟΝ ΡΜΕ΄ ΨΑΛΜΟ. Αίνει, η ψυχή μου, τον Κύριο. Θα αινώ τον Κύριο στη ζωή μου. Θα ψάλλω στον Θεό μου όσο υπάρχω. Εκεί όπου τελείωσε, από εκεί αρχίζει πάλι, από τον αίνο και την ευφημία. Διότι κάτι τέτοιο καθαρίζει την ψυχή σε μεγάλο βαθμό. Όταν μιλάει για αίνο, εννοεί αυτό που συνεχώς λέω, τον αίνο διά των έργων· όπως ακριβώς λέει και ο Χριστός: «Ας λάμψει το φως σας μπροστά στους ανθρώπους, για να δουν τα καλά σας έργα και να δοξάσουν τον Πατέρα σας που είναι στους ουρανούς». Και πάλι ο Παύλος λέει: «Δοξάστε, λοιπόν, τον Θεό στο σώμα σας και στο πνεύμα σας». Και όπως στον προηγούμενο ψαλμό έλεγε: «Κάθε ημέρα θα σε ευλογώ», έτσι και εδώ λέει: «Θα ψάλλω στον Θεό μου όσο υπάρχω».

Ψαλμός 144. Αίνος του Δαβίδ. «Θα σε υψώσω, Θεέ μου, βασιλιά μου, και θα ευλογήσω το όνομά σου στον αιώνα και στον αιώνα του αιώνος». Ως Θεό μου και ως βασιλιά μου θα σε κηρύξω σε εκείνους που σε αγνοούν και θα σε μεγαλύνω. Και αν εγώ πεθάνω, τα όσα έχουν γραφτεί από εμένα «κάθε ημέρα θα σε αινούν στον αιώνα και στον αιώνα του αιώνος. Μέγας είναι ο Κύριος και αξιύμνητος σφόδρα, και η μεγαλωσύνη του δεν έχει τέλος». Ο αίνος και η μεγαλωσύνη του, λέει, δεν έχουν τέλος· διότι είναι ολοφάνερο ότι δεν έχουν ούτε αρχή. «Γενεά και γενεά θα επαινέσει τα έργα σου», δηλαδή τα κτίσματά σου από γενεά σε γενεά. Πολλοί από τους συνετούς θα εκπλαγούν και, επαινώντας τα έργα σου, θα δοξάσουν τον δημιουργό τους, πράγμα το οποίο και βλέπουμε να εκπληρώνεται στην πράξη. Διότι πολλοί επιχείρησαν με σπουδή να καταγράψουν ιστορικά τα κτίσματα του Θεού, αλλά ποιος είναι ικανός να εξαντλήσει τη θάλασσα ή τη δύναμη, «τη μεγαλοπρέπεια και τα θαυμάσιά σου;» Ποιος είναι ικανός να εκφράσει «την ανάμνηση του πλήθους της αγαθότητος και της δικαιοσύνης και των οικτιρμών σου, και ποιος θα διηγηθεί τη μακροθυμία σου;» «Ας σε δοξολογήσουν, Κύριε, όλα τα έργα σου», δηλαδή, τα κτίσματά σου κηρύττουν την άπειρη σοφία και δύναμή σου, «και οι όσιοί σου» θα πουν: «Δόξα στη βασιλεία και στη δυναστεία σου», «για να διδάξουν στους ανθρώπους τη δυναστεία σου και τη δόξα της μεγαλοπρεπείας της βασιλείας σου».