Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 144:8

«Γενεά και γενεά θα επαινέσει τα έργα σου». Εννοεί την Εκκλησία που έχει συγκεντρωθεί και από τους δύο λαούς, τόσο από εκείνους της περιτομής όσο και από τους εθνικούς. Ως «έργα του», λέγει, εννοεί αυτά που επιτέλεσε κατά την επίγεια παρουσία του. Με πολλούς τρόπους δε τα υμνεί, ονομάζοντάς τα δύναμη, μεγαλοπρέπεια, δόξα, αγιοσύνη και θαυμάσια· και πάλι αποκαλώντας τα δύναμη και μεγαλωσύνη και χρηστότητα, δικαιοσύνη και οικτιρμούς.

Οικτίρμων και ελεήμων είναι ο Κύριος, και τα εξής. Διότι, ενώ δεν υπήρχαμε ούτε είχαμε υπόσταση, μας έφερε στο φως· έπειτα, παρόλο που πράττουμε πολλά κακά και φερόμαστε με περιφρόνηση, δεν μας μεταχειρίζεται όπως μας αξίζει· αντίθετα μας ελεεί, αλλά και μακροθυμεί, προσκαλώντας μας σε μετάνοια, επειδή δεν επιθυμεί τον θάνατο του αμαρτωλού, παρά μόνο τη μετάνοιά του· και αυτό δεν ισχύει μόνο για τους οικείους Του, αλλά γενικά για όλους ανεξαιρέτως, επειδή είναι αγαθός προς όλους.

Αίνεση (ύμνος ωδής) του Δαβίδ. Ευχαριστία προς τον Χριστό, η οποία προσφέρεται από τον λαό που προέρχεται από τα έθνη, για όσα ελεήθηκαν από αυτόν. «Θα σε υψώσω». Ο πιστός λαός κραυγάζει, έχοντας διδαχθεί τα μεγαλεία του Θεού και έχοντας σωθεί από τον Θεό. «Και θα ευλογήσω». Διότι οι πιστοί δεν παύουν να ευλογούν τον Θεό. «Κάθε (μέρα)». Διότι [οι πιστοί] δεν ευλογούν τον Θεό μόνο μία μέρα, αλλά κάθε μέρα. «Και θα αινέσω». Διότι οι πιστοί δεν παύουν να αινούν τον Θεό όχι μόνο στον παρόντα αιώνα αλλά και στον μέλλοντα αιώνα. «Μέγας». Και στον ουρανό και στη γη είναι μέγας. «Και της μεγαλωσύνης». Διότι ποιος μπορεί να απαριθμήσει το μέγεθος του Θεού ή ποιος μπορεί να κατανοήσει την αρχή ή το τέλος του; «Γενεά». Διότι όλοι όσοι γεννιούνται από τον αιώνα και έως τον αιώνα δεν παύουν να θαυμάζουν τα έργα του Θεού. «Και τη δύναμη». Παραδίδοντας (μεταβιβάζοντας) ο ένας στον άλλον μέσω της πίστης τα μεγαλεία του Θεού και τη δόξα του. «Και τη μεγαλοπρέπεια». Όσοι αξιώθηκαν της δόξας και της μεγαλοπρέπειας (της αναστάσεως) του Χριστού, δεν παύουν να διαλαλούν τα μεγαλεία του Θεού. «Και τα θαυμάσια». Τα οποία έπραξες για τον άνθρωπο. «Και τη δύναμη». Των σημείων και των τεράτων, τα οποία αξιώθηκαν οι πιστοί· αυτά τα μελετούν ακατάπαυστα ως φοβερά και ένδοξα, και αυτοί είναι οι απόστολοι. «Και τη μεγαλωσύνη». Του Θεού, προφανώς. «Και την εξουσία (δυναστεία)». Υμνώντας και ψάλλοντάς την διαπαντός, οι δίκαιοι δεν θα παύσουν.

τη μνήμη: Διότι ποιος από τους πιστούς μπορεί να παραδώσει στη λήθη το πλήθος της αγαθότητας του Θεού, την οποία έδειξε προς τον άνθρωπο; και με τη δικαιοσύνη: Οι άγιοι τότε θα αγαλλιάσουν με τη δικαιοσύνη του Θεού, λαμβάνοντας τον μισθό τους. οικτίρμων: Ο προφήτης, δια του Πνεύματος, έχοντας προδεί τα ελέη [και τους οικτιρμούς] του Θεού, δοξάζει τον Θεό. αγαθός: Αναφέρεται στους αγίους, οι οποίοι με την υπομονή κατακόσμησαν τους βίους τους. και οι οικτιρμοί: Σε όλη την κτίση, όλα όσα εδημιούργησε, σώζονται με τους οικτιρμούς του Θεού. ας δοξολογήσουν (εξομολογηθούν): Εννοεί τον άνθρωπο, επειδή είναι έργο του Θεού· διότι με τα χέρια του Θεού πλάστηκε ο άνθρωπος, ώστε οφείλει να δοξολογεί τον Θεό. και οι όσιοι: Οι απόστολοι· διότι είναι αληθινά όσιοι. δόξαν: Διότι αυτοί κήρυξαν τη δόξα του Θεού και τη βασιλεία Του στον κόσμο. και τη δυναστεία: Διότι οι απόστολοι δίδαξαν στα έθνη [τη δύναμη του Θεού], βαπτίζοντάς τους στο όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. του να κάνουν γνωστό: Για να διδάξουν στους υιούς των ανθρώπων το μυστήριο της ενανθρωπήσεως. και τη δόξα: Διότι οι απόστολοι φανέρωσαν στα έθνη τη δόξα της βασιλείας του Χριστού. η βασιλεία: Διότι η βασιλεία του Χριστού (του Θεού) εκτείνεται σε ατελεύτητους αιώνες που ποτέ δεν λαμβάνουν τέλος.

Οικτίρμων και ελεήμων είναι ο Κύριος, μακρόθυμος και πολυέλεος. Αγαθός είναι ο Κύριος προς όλους, και οι οικτιρμοί Του απλώνονται πάνω σε όλα τα έργα Του. Βλέπεις και τον προφήτη να ενδιατρίβει σε αυτές τις πιο αγαθές ιδιότητες και να προσφέρει τον λόγο του με αφθονία. Διότι γνωρίζει σαφώς ότι κυρίως σε αυτά έγκειται ο πλούτος του Θεού.

Διότι δεν θα ήταν δυνατόν να σωθεί κανείς, εάν η φιλανθρωπία του δεν ήταν τόσο μεγάλη· δεν θα ήταν δυνατόν να διατηρηθεί στη ζωή, χωρίς να απολαμβάνει τη μεγάλη του αγαθότητα. Γι' αυτό και ο ίδιος έλεγε: Εγώ είμαι αυτός που εξαλείφει τις ανομίες σου, και μέσα στις αμαρτίες σου στάθηκα προστάτης σου. Οικτίρμων και ελεήμων είναι ο Κύριος. Δες πώς φανερώνει την άφατη φιλανθρωπία του. Διότι δεν ελεεί μόνο όσους αμαρτάνουν, αλλά επιδεικνύει και ένα άλλο, διόλου μικρό, είδος φιλανθρωπίας, τη μακροθυμία, ώστε να έλθουν αυτοί σε μετάνοια και, σε συνδυασμό με τη δική του φιλανθρωπία, να σωθούν και από τον δικό τους ζήλο, αποκτώντας έτσι την παρρησία που προέρχεται από τα καλά τους έργα. Και δεν είπε απλώς Ελεήμων, αλλά και Πολυέλεος, δείχνοντας ότι αυτό το πλήθος του ελέους δεν είναι δυνατόν να μετρηθεί, αλλά υπερβαίνει κάθε ανθρώπινο λόγο. Γι' αυτό, με όσα ακολουθούν το υπέδειξε, στο μέτρο του δυνατού, προσθέτοντας και λέγοντας: Αγαθός είναι ο Κύριος προς όλους, και οι οικτιρμοί του απλώνονται σε όλα τα έργα του.

Ψαλμός 144. Αίνος του Δαβίδ. «Θα σε υψώσω, Θεέ μου, βασιλιά μου, και θα ευλογήσω το όνομά σου στον αιώνα και στον αιώνα του αιώνος». Ως Θεό μου και ως βασιλιά μου θα σε κηρύξω σε εκείνους που σε αγνοούν και θα σε μεγαλύνω. Και αν εγώ πεθάνω, τα όσα έχουν γραφτεί από εμένα «κάθε ημέρα θα σε αινούν στον αιώνα και στον αιώνα του αιώνος. Μέγας είναι ο Κύριος και αξιύμνητος σφόδρα, και η μεγαλωσύνη του δεν έχει τέλος». Ο αίνος και η μεγαλωσύνη του, λέει, δεν έχουν τέλος· διότι είναι ολοφάνερο ότι δεν έχουν ούτε αρχή. «Γενεά και γενεά θα επαινέσει τα έργα σου», δηλαδή τα κτίσματά σου από γενεά σε γενεά. Πολλοί από τους συνετούς θα εκπλαγούν και, επαινώντας τα έργα σου, θα δοξάσουν τον δημιουργό τους, πράγμα το οποίο και βλέπουμε να εκπληρώνεται στην πράξη. Διότι πολλοί επιχείρησαν με σπουδή να καταγράψουν ιστορικά τα κτίσματα του Θεού, αλλά ποιος είναι ικανός να εξαντλήσει τη θάλασσα ή τη δύναμη, «τη μεγαλοπρέπεια και τα θαυμάσιά σου;» Ποιος είναι ικανός να εκφράσει «την ανάμνηση του πλήθους της αγαθότητος και της δικαιοσύνης και των οικτιρμών σου, και ποιος θα διηγηθεί τη μακροθυμία σου;» «Ας σε δοξολογήσουν, Κύριε, όλα τα έργα σου», δηλαδή, τα κτίσματά σου κηρύττουν την άπειρη σοφία και δύναμή σου, «και οι όσιοί σου» θα πουν: «Δόξα στη βασιλεία και στη δυναστεία σου», «για να διδάξουν στους ανθρώπους τη δυναστεία σου και τη δόξα της μεγαλοπρεπείας της βασιλείας σου».