Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 148:10

Διότι ο Χριστός δοξολογείται από κάθε έθνος ανθρώπων, και αυτό θα μπορούσε να δει κανείς να το κάνουν πρόθυμα μικροί και μεγάλοι, λαμπροί και άσημοι, και οι πιο επιφανείς από τους άλλους, και όσοι έχουν υπεροχή είτε τυχόν στη δόξα, είτε στον πλούτο και στη λαμπρότητα του βίου. Αυτά τα οποία πολύ σωστά ονόμασε φαντασίες, δηλαδή ύψος φαντασίας. Διότι δεν είναι τίποτε άλλο γι' αυτούς παρά μια ψευδαίσθηση, αφού «κάθε σάρκα είναι χορτάρι και κάθε δόξα ανθρώπου σαν άνθος χόρτου». Και ότι η άβυσσος έδωσε τη φωνή της, και με επευφημίες τιμούν τον Κύριό μας Ιησού Χριστό μικροί και μεγάλοι, το αποσαφηνίζει λέγοντας και ο μακάριος Δαβίδ: «Αινείτε τον Κύριο από τη γη, οι δράκοντες και όλες οι άβυσσοι». Και προσθέτοντας σε αυτά βουνά και λόφους, καρποφόρα δέντρα και όλους τους κέδρους, θηρία και κτήνη, ερπετά και φτερωτά πτηνά, προσθέτει πάλι: «Άρχοντες και όλοι οι κριτές της γης, νέοι και παρθένες, πρεσβύτεροι μαζί με νεότερους ας αινέσουν το όνομα του Κυρίου». Είπε επίσης κάπου και ο μέγας Ησαΐας για αυτόν: «Βασιλείς θα τον δουν και θα φοβηθούν· άρχοντες και θα τον προσκυνήσουν». Αποδίδει δε σαν αιτία, για το ότι η άβυσσος αλλά και το ύψος της φαντασίας της έδωσαν τη φωνή, προσθέτοντας αμέσως: Υψώθηκε ο ήλιος, και η σελήνη στάθηκε στην τάξη της για φως.

Διότι το «προ του αιώνος» ταυτίζεται εννοιολογικά με το αΐδιο, καθώς έτσι μας ερμηνεύει η προφητεία την αϊδιότητα του Θεού εκεί όπου λέει: «Ο υπάρχων προ των αιώνων». Αν, λοιπόν, το να υπάρχει προ των αιώνων βρίσκεται πέρα από κάθε αρχή, εκείνος που αποδίδει στον Υιό την προαιώνια δόξα, πολύ πριν από αυτήν έχει επιμαρτυρήσει την αιώνια ύπαρξή Του. Διότι βεβαίως δεν δοξάζεται το μη ον, αλλά το ον. Μετά από αυτά δε, σπέρνει για τον εαυτό του τα σπέρματα της βλασφημίας κατά του Αγίου Πνεύματος, όχι για να δοξάσει τον Υιό, αλλά για να υβρίσει το Άγιο Πνεύμα. Διότι, θέλοντας να αποδείξει ότι το Άγιο Πνεύμα αποτελεί μέρος της αγγελικής δύναμης, πρόσθεσε αυτόν τον ισχυρισμό λέγοντας «ότι δοξάζεται από το Πνεύμα αιωνίως και από κάθε λογική και γεννητή ουσία»· έτσι ώστε να μην υπάρχει καμία απολύτως διαφορά μεταξύ του Αγίου Πνεύματος και οποιουδήποτε δημιουργήματος, εάν το Άγιο Πνεύμα δοξάζει τον Κύριο με τον ίδιο ακριβώς τρόπο όπως και όλα τα υπόλοιπα για τα οποία ομιλεί αναλυτικά ο προφήτης, δηλαδή οι άγγελοι και οι δυνάμεις, οι ουρανοί των ουρανών και το υπερκόσμιο ύδωρ και όλα όσα προέρχονται από τη γη, οι δράκοντες, οι άβυσσοι, το πυρ, το χαλάζι, το χιόνι, ο πάγος, ο άνεμος της καταιγίδας, τα όρη και όλοι οι βουνοί, τα καρποφόρα δέντρα και όλες οι κέδροι, τα θηρία και όλα τα κτήνη, τα ερπετά και τα πτερωτά πετεινά. Εάν, λοιπόν, λέει ότι μαζί με αυτά δοξάζει τον Κύριο και το Άγιο Πνεύμα, τότε η θεομάχος γλώσσα αποφαίνεται οπωσδήποτε ότι και αυτό είναι ένα από αυτά.

Φωτιά, χαλάζι. Διότι πέντε είναι τα έργα του Θεού. αυτά είναι ισοδύναμα και ίσα στην ενέργεια, υπηρετώντας τάχιστα το πρόσταγμα του Θεού (εδώ) και δοξολογώντας. Εκείνα που πράττουν. Ως υπηρετούντα την οργή του Θεού. Τα όρη. Και τα αισθητά όρη και οι βουνοί, σαν να ήταν λογικά όντα, υποτάχθηκαν στον Θεό. όμως νόησε ως όρη τους προφήτες, και ως βουνούς τους αποστόλους. Ξύλα. Ως ξύλα εννοεί τα σώματα των αγίων, τα οποία καρποφορούν τον καρπό του Αγίου Πνεύματος. και ως κέδρους τους υψηλούς ως προς τον βίο, όσους δηλαδή απέκτησαν επί της γης ουράνιο βίο. Τα θηρία. Και οι θηριώδεις στον τρόπο και οι κτηνώδεις στον λόγο, όλοι κατέχονται από τον φόβο του Θεού (του Κυρίου). και να εννοείς τα έθνη, διότι τέτοια ήταν πριν από τον Χριστό. Ερπετά. Διότι κανένα από τα κτίσματα δεν μένει αδρανές ως προς τη δοξολογία, διότι όλα είναι δούλοι του Θεού. Βασιλείς. Και οι βασιλείς και οι υπήκοοι ελάτε όλοι για να προσκυνήσετε τον Θεό (στον Θεό), λέγει. Άρχοντες. Άρχοντες και αρχόμενοι και όλοι όσοι κρίνουν την επίγεια πολιτεία μεταβληθείτε, λέγει, προς το ουράνιο φρόνημα. Νεανίσκοι. Και οι τέλειοι, λέγει, στην ηλικία [και όσοι είναι στην παιδική ηλικία] να προσέρχεστε χωρίς δισταγμό στον Θεό. Πρεσβύτεροι. Και οι έχοντες λευκά μαλλιά και οι ευρισκόμενοι σε ακμή να σπεύδετε προς τη δοξολογία του Θεού. Ας αινέσουν. Όλοι μαζί, λέγει, και τα επουράνια και τα επίγεια και κάθε γένος ανθρώπων και κτηνών και πετεινών, να μην παύσετε να δοξολογείτε τον Θεό.

Διότι, όταν λέγει: «όλες οι δυνάμεις αυτού», συμπεριλαμβάνει όλο το ουράνιο πλήθος. Μήπως κάπου είδες τον αμαρτωλό; Διότι πώς ήταν δυνατόν, λέγει, να φανεί στον ουρανό; Λοιπόν, έλα να σε κατεβάσουμε και στη γη, μεταφέροντάς σε στο άλλο μέρος του χορού· και ούτε εδώ θα τον δεις πάλι. «Αινείτε τον Κύριο από τη γη, οι δράκοντες και όλες οι άβυσσοι, τα θηρία και όλα τα κτήνη, τα ερπετά και τα φτερωτά πτηνά». Όχι μάταια, ούτε τυχαία σιώπησα λέγοντας αυτά στο μεταξύ, αλλά συγχύστηκε ο λογισμός του νου μου και μου προέκυψε να δακρύσω πικρά και να θρηνήσω δυνατά. Διότι τι θα μπορούσε να είναι πιο αξιοθρήνητο, πες μου, από το ότι σκορπιοί, οχιές και δράκοντες καλούνται προς δοξολογία Εκείνου που τους εποίησε, ενώ μόνος ο αμαρτωλός απουσιάζει από αυτή την ιερή χοροστασία; Και δικαίως. Διότι είναι θηρίο πονηρό και ανήμερο, το οποίο δεν επιδεικνύει την κακία του εναντίον των συνδούλων σωμάτων, αλλά εκχέει τον ιό της πονηρίας του ενάντια στη δεσποτική δόξα. «Διότι εξαιτίας σας», λέγει, «το όνομά μου βλασφημείται μεταξύ των εθνών». Γι' αυτόν τον λόγο ο προφήτης τον απώθησε από την οικουμένη, ωσάν από ιερή πατρίδα, και τον μετοίκησε στην υπερορία.

Τα όρη και όλοι οι βουνοί, τα καρποφόρα δέντρα και όλοι οι κέδροι· τα θηρία και όλα τα κτήνη, τα ερπετά και τα φτερωτά πτηνά. Για ποιον λόγο μεταχειρίζεται κατ' αυτόν τον τρόπο τον λόγο; Δείχνοντας εκ περισσού την πρόνοια του Θεού.

Όπως λοιπόν θαυμάζουμε τον ιατρό όχι μόνο όταν μας τρέφει, αλλά και όταν μας στερεί την τροφή, όχι μόνο όταν μας βγάζει στην αγορά, αλλά και όταν μας περιορίζει κάπου μέσα στο σπίτι, όχι μόνο όταν μας αλείφει με φάρμακα, αλλά και όταν μας καίει και μας χειρουργεί· διότι, αν και οι ενέργειές του είναι αντίθετες μεταξύ τους, αποβλέπουν όμως σε έναν σκοπό· έτσι πρέπει να ανυμνούμε και τον Θεό για όλα, και μάλιστα πολύ περισσότερο, στον βαθμό που ο ένας είναι Θεός και ο άλλος άνθρωπος. Διότι τα μεν έργα των ανθρώπων πολλές φορές κατέληξαν στο αντίθετο αποτέλεσμα, ενώ τα έργα του Θεού γίνονται με την πρέπουσα σοφία και πρόνοια. Το χαλάζι και η φωτιά δεν τιμωρούν μόνο, αλλά και απάλλαξαν από τιμωρία, και σταμάτησαν πολέμους, και απέκρουσαν εχθρούς που επιτίθονταν. Ή μήπως δεν γνωρίζεις πόσα θαύματα έγιναν στην Αίγυπτο μέσω αυτών των στοιχείων της φύσεως, καθώς και στην εποχή των Ιουδαίων, αλλά και στη δική μας γενιά; Και τόση είναι η δύναμη Εκείνου που προστάζει, ώστε εκείνα που ενεργούσε μέσω των αγγέλων, εκείνων των νοερών και μεγάλων δυνάμεων, πολλές φορές τα θαυματουργούσε και μέσω των στοιχείων της φύσεως, προκειμένου, όταν και κάποιος άγγελος τα πράξει αυτά, κανείς από τους πιο ανόητους να μην τα αποδώσει σε εκείνον, αλλά σε Αυτόν που έδωσε την προσταγή. Σταμάτησε λοιπόν κάποιος άγγελος πόλεμο; Το ίδιο έκανε και το χαλάζι. Θανάτωσε τα πρωτότοκα άγγελος; Εξολόθρευσε και η καταιγίδα της θάλασσας ολόκληρο λαό. Για όλα λοιπόν να ευχαριστείς τον φιλάνθρωπο Θεό. «Τα όρη και όλοι οι βουνοί, τα καρποφόρα δέντρα και όλοι οι κέδροι· τα θηρία και όλα τα κτήνη, τα ερπετά και τα φτερωτά πτηνά».