Πατερικὲς ἀναφορὲς ἀνὰ βιβλικὸ ἐδάφιο
10 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας
σχοινία ἐπέπεσέ μοι ἐν τοῖς κρατίστοις· καὶ γὰρ ἡ κληρονομία μου κρατίστη μοί ἐστιν.Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου
1–10 από 10
Σχοινία ἐπέπεσάν μοι ἐν τοῖς κρατίστοις μου· καὶ γὰρ ἡ κληρονομία μου κρατίστη μοί ἐστι.
Τα μερίδιά μου μού έπεσαν στους πιο εκλεκτούς τόπους· διότι πράγματι, η κληρονομιά μου είναι άριστη για εμένα.
Λεπτομέρειες
Ἐγὼ δὲ παραδώσω καινὰ μυστήρια πᾶσι καὶ θυσίαν ἀναίμακτον, μηκέτι δεχόμενος τὰς κατὰ νόμον σπονδάς. [<Κύριος μερὶς τῆς κληρονομίας μου καὶ τοῦ ποτηρίου μου.> Ποτήριον δὲ τὴν δοθεῖσαν αὐτῷ κληρονομίαν παρὰ τοῦ Πατρὸς ὀνομάζει, ὡς εὐφραίνειν αὐτὸν δυναμένην, οὐκ οὔσης τοιαύτης τῆς πάλαι, τουτέστιν τοῦ Ἰσραὴλ, στυγητῆς δὲ μᾶλλον καὶ ἀπηχθημένης. Ὡς εὐφραινούσης τοίνυν αὐτὸν τῆς Ἐκκλησίας ποτήριον ὀνομάζει. Ἔφη γάρ που πρὸς αὐτὸ Ἡσαΐας· «Καὶ ὡς εὐφραίνεται νεανίσκος ἐπὶ παρθένῳ, οὕτως εὐφραίνεται Κύριος ἐπὶ σοί.»] <Σχοινία ἐπέπεσέ μοι ἐν τοῖς κρατίστοις μου.> (C f. 27.) Σχοινίον μέτρον ἐστὶν, ὡς γέγραπται ἐν τῷ κατὰ Ἰωάννην Εὐαγγελίῳ τὸ, «Οὐ γὰρ ἐκ μέτρου δίδωσιν ὁ Θεὸς τὸ πνεῦμα.» Ἢ τάχα τὸ μέτρον οὐ πρὸς τὴν γνῶσιν αὐτὴν ὀνομάζεται, ἀλλ᾽ ὡς πρὸς τὸν ὑποδεχόμενον αὐτὴν, τῷ μὴ εἶναι αὐτὸν γνώσεως μείζονος δεκτικόν. Καὶ γὰρ ὁ αὐτὸς μὲν ὑετός ἐστι, μετρεῖται δὲ ἐν τοῖς ὑποδεχομένοις ἀγγείοις. <Ἡ κληρονομία μου κρατίστη.> (A f. 89 b.) Ἡ μὲν πρώτη κληρονομία, τουτέστιν ὁ Ἰσραὴλ, οὐ κρατίστη ἧν ἀλλὰ καὶ θεοστυγὴς μᾶλλον.
Εγώ δε θα παραδώσω καινά μυστήρια σε όλους και θυσία αναίμακτη, μη δεχόμενος πλέον τις κατά τον νόμο σπονδές. [«Ο Κύριος είναι μερίδα της κληρονομιάς μου και του ποτηρίου μου.» Ποτήριο δε ονομάζει την κληρονομιά που του δόθηκε από τον Πατέρα, ως δυναμένη να τον ευφραίνει, επειδή δεν ήταν τέτοια η παλαιά, δηλαδή ο Ισραήλ, αλλά μάλλον αποτρόπαιη και απεχθής. Ως εκ τούτου, επειδή η Εκκλησία τον ευφραίνει, την ονομάζει ποτήριο. Διότι κάπου είπε προς αυτήν ο Ησαΐας: «Και όπως ευφραίνεται ο νεανίσκος για την παρθένο, έτσι ευφραίνεται ο Κύριος για σένα.»] «Σχοινιά έπεσαν σε μένα στα κράτιστά μου.» (C f. 27.) Το σχοινί είναι μέτρο, όπως είναι γεγραμμένο στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο: «Διότι ο Θεός δεν δίδει το Πνεύμα με το μέτρο.» Ή ίσως το μέτρο δεν αναφέρεται στην ίδια τη γνώση, αλλά σε εκείνον που την υποδέχεται, λόγω του ότι δεν είναι δεκτικός μεγαλύτερης γνώσης. Διότι και η βροχή είναι η ίδια, μετράται όμως στα δοχεία που την υποδέχονται. «Η κληρονομιά μου είναι κρατίστη.» (A f. 89 b.) Η μεν πρώτη κληρονομιά, δηλαδή ο Ισραήλ, δεν ήταν κρατίστη, αλλά μάλλον θεομίσητη.
Λεπτομέρειες
Ἢ τάχα τὰ σχοινία, οὐ τοὺς δεσμοὺς τῆς ἀγάπης δηλοῖ, ἀλλ᾽ ἐκ μεταφορᾶς τῶν γεωμετρούντων εἴρηται· ὅτι Σχοινίοις ὁ Πατὴρ τὴν κληρονομίαν μοι διεμέτρησε, καὶ ὁροθεσίοις περιέλαβε καὶ κύκλῳ περιετείχισε καὶ κατησφαλίσατο, ὥστε μηκέτι τὴν κρατίστην παρ᾽ ἐμοὶ καὶ πατρῴαν διαρπαγῇ κληρονομίαν, εἰς ἣν ἔπεσέ μοι τὰ τῆς κληροδοσίας σχοινία, τουτέστιν ἥτις ἐκληρώθη μοι. (K f. 59. b.) Κληρονομία ἐστὶ φύσεως λογικῆς, ἢ θεωρία τῶν γεγονότων καὶ γενησομένων αἰώνων· κληρονομία δὲ Χριστοῦ ἐστιν ἡ γνῶσις ἐκ τοῦ Θεοῦ. <Προωρώμην τὸν Κύριον ἐνώπιόν μου διὰ παντός.> (A f. 90). Τοῦτο ὅμοιον τῷ εὐαγγελικῷ ἐκείνῳ ῥητῷ τῷ λέγοντι· «Οὐκ εἰμὶ μόνος, ὅτι ὁ Πατήρ μου μετ᾽ ἐμοῦ ἐστι.» Καθ᾽ ὃ μὲν οὖν νοεῖται Θεὸς ὁ Χριστὸς, αὐτός ἐστιν ὁ πάντα στηρίζων καὶ ἀνέχων· καθ᾽ ὃ δὲ γέγονεν ἄνθρωπος, πρέποι ἂν αὐτῷ καὶ τὸ λέγειν ἐκ δεξιῶν ἐσχηκέναι τὸν Κύριον, ἵνα μὴ σαλευθῇ.
Ή ίσως τα σχοινιά δεν δηλώνουν τους δεσμούς της αγάπης, αλλά ο όρος χρησιμοποιείται μεταφορικά από τους γεωμέτρες: ότι δηλαδή με σχοινιά ο Πατέρας μού διαμέτρησε την κληρονομιά, την περιέβαλε με ορόσημα, την περιτείχισε γύρω γύρω και την εξασφάλισε, ώστε να μην αρπαγεί ποτέ πια από εμένα η άριστη και πατρική κληρονομιά, στην οποία έπεσαν για μένα τα σχοινιά της κληροδοσίας, δηλαδή η οποία μου δόθηκε ως κλήρος. (K f. 59. b.) Η κληρονομιά της λογικής φύσης είναι η θεωρία των αιώνων που έχουν υπάρξει και αυτών που πρόκειται να έρθουν· ενώ κληρονομιά του Χριστού είναι η γνώση που προέρχεται από τον Θεό. <Έβλεπα πάντοτε τον Κύριο μπροστά μου.> (A f. 90). Αυτό είναι όμοιο με εκείνο το ευαγγελικό ρητό που λέει: «Δεν είμαι μόνος, διότι ο Πατέρας μου είναι μαζί μου». Στον βαθμό, λοιπόν, που ο Χριστός νοείται ως Θεός, αυτός είναι που στηρίζει και συγκρατεί τα πάντα· αλλά στον βαθμό που έγινε άνθρωπος, του ταιριάζει και το να λέει ότι έχει τον Κύριο στα δεξιά του, για να μην κλονιστεί.
Λεπτομέρειες
Ἀλλὰ τότε μὲν μερὶς καὶ κληρονομία, καὶ σχοίνισμα ὁ πρότερος ἦν λαός· οὗ διαπεσόντος καὶ ἀποβλήτου γενομένου διὰ τὰς ἀσεβείας αὐτῶν, ἑτέρα μερὶς καὶ ἄλλα σχοινία, καὶ ἕτεροι κλῆροι ἀντὶ τῶν προτέρων ἐκείνων ἐδόθησάν μοι ἐν τοῖς κρατίστοις. Αὕτη γὰρ, φησὶν, ἡ δευτέρα κρατίστη καὶ ἀρέσκουσά μοί ἐστιν.
Αλλά τότε μεν, μερίδα και κληρονομιά και μερίδιο ήταν ο προηγούμενος λαός· επειδή όμως αυτός εξέπεσε και απορρίφθηκε εξαιτίας των ασεβειών τους, άλλη μερίδα και άλλα μερίδια και άλλοι κλήροι, αντί εκείνων των προηγούμενων, μου δόθηκαν ανάμεσα στα άριστα. Διότι αυτή η δεύτερη, λέει, είναι άριστη και αρεστή σε εμένα.
Λεπτομέρειες
Τούτοις οὖν αὐτοῖς, φησὶν, ἔδωκας κληρονομίαν· καὶ ποίαν οὐκ εἶπεν, ἡμῖν δὲ καταλέλοιπεν ζητεῖν. Τῷ μὲν οὖν Ἰσραὴλ τὴν ῥέουσαν μέλι καὶ γάλα ἐπήγγελται διὰ Μωϋσέως· τοῖς δὲ φοβουμένοις ὁποίαν ἔδωκε κληρονομίαν, εἴασε ζητεῖσθαι. Εὑρήσεις δὲ ἐν τοῖς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν μακαρισμοῖς ταύτην, ἐν οἷς εἴρηται· «Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν·» καὶ πάλιν ἔχεις τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἐπαγγελίαν, δι᾽ ἧς φησι· «Καὶ ἐν τῷ αἰῶνι τούτῳ πολυπλασίονα λήψεται, καὶ ἐν τῷ μέλλοντι ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσει.» Καὶ ταύτης ἕνεκα τῆς κληρονομίας ὁ πέμπτος ψαλμὸς ἐπεγέγραπτο, «Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ τῆς κληρονομούσης·» καὶ ἐν τῷ ιεʹ δὲ ψαλμῷ ἡ αὐτὴ κληρονομία ἐδηλοῦτο κατὰ τὸ, «Κύριος ἡ μερὶς τῆς κληρονομίας μου καὶ τοῦ ποτηρίου μου, σὺ εἶ ὁ ἀποκαθιστῶν τὴν κληρονομίαν μου ἐμοί. Καὶ γὰρ ἡ κληρονομία μου κρατίστη μοί ἐστιν.» «Ἡμέρας ἐφ᾽ ἡμέρας βασιλέως προσθήσεις· τὰ ἔτη αὐτοῦ ἕως ἡμέρας γενεᾶς καὶ γενεᾶς αὐτοῦ διαμενεῖ εἰς τὸν αἰῶνα ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. Ἔλεος καὶ ἀλήθειαν τίς ἐκζητήσει αὐτοῦ;» Προειπὼν, «Ὅτι σὺ, ὁ Θεὸς, εἰσήκουσας τῶν εὐχῶν μου,» καθ᾽ ὑπερβατὸν συνῆψε τὸ, «Ἡμέρας ἐφ᾽ ἡμέρας βασιλέως προσθήσεις.» Εἰσάκουσον γὰρ, φησὶ, τῶν εὐχῶν μου, ἡμέρας ἐφ᾽ ἡμέρας μοι προσέθηκας.
Σε αυτούς λοιπόν τους ίδιους, λέει, έδωσες κληρονομιά· και ποια είναι αυτή δεν το είπε, αλλά το άφησε σε εμάς να το αναζητήσουμε. Στον μεν Ισραήλ υποσχέθηκε μέσω του Μωυσή τη γη που ρέει μέλι και γάλα· σε εκείνους όμως που τον φοβούνται, τι είδους κληρονομιά έδωσε, το άφησε να αναζητηθεί. Θα τη βρεις δε αυτήν στους μακαρισμούς του Σωτήρα μας, στους οποίους έχει ειπωθεί: «Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι, διότι δική τους είναι η βασιλεία των ουρανών»· και πάλι έχεις την επαγγελία του Σωτήρα μας, διά της οποίας λέει: «Και στον αιώνα τούτο θα λάβει πολλαπλάσια, και στον μέλλοντα θα κληρονομήσει αιώνια ζωή». Και εξαιτίας αυτής της κληρονομιάς ο πέμπτος ψαλμός έφερε την επιγραφή: «Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ τῆς κληρονομούσης»· και στον δέκατο πέμπτο ψαλμό η ίδια κληρονομιά δηλωνόταν σύμφωνα με το: «Ο Κύριος είναι η μερίδα της κληρονομιάς μου και του ποτηρίου μου, εσύ είσαι αυτός που αποκαθιστά την κληρονομιά μου σε εμένα. Διότι πράγματι η κληρονομιά μου είναι άριστη για εμένα». «Ημέρες επί ημερών του βασιλιά θα προσθέσεις· τα έτη του έως ημέρας γενεάς και γενεάς, θα διαμείνει στον αιώνα ενώπιον του Θεού. Το έλεος και την αλήθειά του ποιος θα τα εκζητήσει;» Αφού προείπε: «Διότι εσύ, ο Θεός, εισάκουσες τις προσευχές μου», συνέδεσε με υπερβατό σχήμα το: «Ημέρες επί ημερών του βασιλιά θα προσθέσεις». Επειδή δηλαδή εισάκουσες, λέει, τις προσευχές μου, μου πρόσθεσες ημέρες επί ημερών.
Λεπτομέρειες
Τί τὸ κάλλιστον Ἰησοῦ; στρατηγία καὶ κληροδοσία, καὶ γῆς τῆς ἁγίας κατάσχεσις· ὁ δὲ οὐκ ἔξαρχος; οὐ στρατηγὸς τῶν διὰ πίστεως σωζομένων; οὐ κληροδότης τῶν διαφόρων παρὰ Θεῷ κλήρων καὶ μονῶν, ἃς διανέμει τοῖς ἀγομένοις; Ὥστε κἀκείνην δύνασθαι τὴν φωνὴν εἰπεῖν, ὅτι «Σχοινία ἐπέπεσόν μοι ἐν τοῖς κρατίστοις»· καί· «Ἐν ταῖς χερσί σου οἱ κλῆροί μου»· κλῆροι τῶν χαμαὶ ἐρχομένων καὶ ἁρπαζομένων πολλῷ τιμιώτεροι.
Ποιο είναι το πιο μεγαλειώδες στον Ιησού; Η στρατηγία και η κληροδοσία, και η κατάληψη της αγίας γης. Εκείνος όμως δεν είναι αρχηγός; Δεν είναι στρατηγός αυτών που σώζονται διά της πίστεως; Δεν είναι κληροδότης των διαφόρων κλήρων και μονών παρά τω Θεώ, τις οποίες διανέμει σε αυτούς που καθοδηγεί; Ώστε να μπορεί να ειπωθεί και εκείνος ο λόγος: «Τα σχοινία έπεσαν για μένα στους καλύτερους τόπους»· και: «Στα χέρια σου βρίσκονται οι κλήροι μου»· κλήροι πολύ πιο πολύτιμοι από εκείνους που βρίσκονται κάτω στη γη και διαρπάζονται.
Λεπτομέρειες
Ϛʹ. Ἀλλ᾽ ἐμοὶ μὲν οὔτε νῦν θεμιτόν ἐστιν ὑμῶν τι καθάψασθαι, μήτ᾽ ἄλλοτε γένοιτο. Καὶ ταῦτα ἴσως ὑπὲρ τὸ μέτριον καθηψάμην, τῆς ἱερᾶς ποίμνης, τῶν ἐπαινετῶν Χριστοῦ θρεμμάτων, τῆς θείας κληρονομίας, δι᾽ ἣν πλούσιος σὺ, κἂν ᾖς πένης. Κἀκεῖνά σοι πρέπειν ἡγοῦμαι τὰ ῥήματα· Σχοινία ἐπέπεσέ σοι ἐν τοῖς κρατίστοις· καὶ γὰρ ἡ κληρονομία σου κρατίστη σοί ἐστι· καὶ οὐ παρήσω ταῖς ἀριθμουμέναις τῶν πόλεων, οὐδὲ τῶν ποιμνίων τοῖς πλατυτάτοις ἔχειν τι πλέον ἡμῶν τῶν ὀλίγων τῆς ἐλαχίστης φυλῆς ἐν υἱοῖς Ἰσραὴλ, τῶν ὀλιγοστῶν ἐν χιλιάσιν Ἰούδα, τῆς μικρᾶς Βηθλεὲμ ἐν πόλεσιν, ἐν ᾗ Χριστὸς γεννᾶται, νῦν τε καὶ ἀπ᾽ ἀρχῆς καλῶς καὶ γινωσκόμενος καὶ σεβόμενος· παρ᾽ οἷς Πατὴρ ὑψοῦται, καὶ Υἱὸς ἰσάζεται, καὶ Πνεῦμα ἅγιον συνδοξάζεται· συμψύχοις, τὸ ἓν φρονοῦσι, μηδὲν τῆς Τριάδος ζημιουμένοις, ἢ ὑπερτιθεῖσιν, ἣ ἀποτέμνουσιν· ὡς οἱ κακοὶ διαιτηταὶ καὶ μετρηταὶ τῆς θεότητος, δι᾽ ὧν ἕν τι πλέον, ἢ καλῶς ἔχει, σεμνύνουσι, τὸ πᾶν ἐλαττοῦντες καὶ καθυβρίζοντες.
ΣΤ΄. Αλλά σε εμένα ούτε τώρα είναι θεμιτό να σας επιπλήξω για κάτι, ούτε μακάρι να συμβεί ποτέ στο μέλλον. Και ίσως σας επέπληξα περισσότερο από το μέτρο, εσάς το ιερό ποίμνιο, τα αξιέπαινα θρέμματα του Χριστού, τη θεία κληρονομία, χάρη στην οποία είσαι πλούσιος, έστω κι αν είσαι φτωχός. Θεωρώ μάλιστα ότι σου ταιριάζουν εκείνα τα λόγια: «Τα σχοινία έπεσαν για σένα στους καλύτερους τόπους· διότι πράγματι η κληρονομία σου είναι άριστη σε σένα»· και δεν θα επιτρέψω στις πολυάριθμες πόλεις, ούτε στα πιο εκτεταμένα ποίμνια, να πλεονεκτούν σε τίποτα έναντι ημών των λίγων, της ελάχιστης φυλής ανάμεσα στους γιους του Ισραήλ, των ολιγοστών ανάμεσα στις χιλιάδες του Ιούδα, της μικρής Βηθλεέμ ανάμεσα στις πόλεις, στην οποία γεννιέται ο Χριστός, και τώρα και εξαρχής, γνωριζόμενος και λατρευόμενος ορθά· ανάμεσα στους οποίους ο Πατέρας υψώνεται, ο Υιός αναγνωρίζεται ως ίσος και το Άγιο Πνεύμα συνδοξάζεται· από εμάς που είμαστε ομόψυχοι, που έχουμε το ίδιο φρόνημα, που δεν ζημιώνουμε σε τίποτα την Τριάδα, ούτε υπερυψώνοντας (κάποιο Πρόσωπο), ούτε αποκόπτοντας· όπως κάνουν οι κακοί διαιτητές και μετρητές της θεότητας, οι οποίοι, μεγαλύνοντας ένα (Πρόσωπο) περισσότερο από το ορθό, μειώνουν και καθυβρίζουν το σύνολο.
Λεπτομέρειες
σὺ εἶ ὁ ἀποκαθιστῶν Ὁ υἱὸς πρὸς τὸν πατέρα λέγει, ὅτι πᾶσαν τὴν ἐξουσίαν δέδωκε τῷ υἱῷ ἐπουρανίων (ὑπουρανίων) καὶ ἐπιγείων καὶ καταχθονίων καὶ τὴν τῶν ἐθνῶν κληρονομίαν. σχοινία ἐπέπεσαν Ὥσπερ γὰρ σχοινίῳ, οὕτως σφίγγεται τῇ ἀγάπῃ καὶ πίστει ὁ προσερχόμενος (προστρεχόμενος) θεῷ. καὶ γὰρ ἡ κληρονομία Προσηνής μοί ἐστιν, τουτέστιν, καὶ ἐκραταιώθη ἐν ἐμοὶ ἡ τῶν ἐθνῶν κλῆσις καὶ οὐδεὶς δύναται ἆραι αὐτὴν ἀπ’ ἐμοῦ. εὐλογήσω Ὁ υἱὸς πρὸς τὸν πατέρα ἐκ προσώπου τοῦ ἀνθρώπου, ὅτι ἐκ τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου ἐπλήσθη ὁ ἄνθρωπος συνέσεως. ἔτι δὲ καί Λέγει περὶ τοῦ πάθους· νυκτὸς γὰρ κρατήσαντες αὐτὸν ἀπήγαγον εἰς τὸ κριτήριον. νεφροὺς δὲ λέγει τοὺς Ἰουδαίους, ὡς γένος αὐτοῦ ὄντας <ἢ λογισμοὺς καρδίας>. προορώμην Οὔτε γὰρ ἐχωρίσθη τοῦ πατρὸς [αὐτοῦ] τὸ τυχόν, οὔτε τῆς ἐκ δεξιῶν [αὐτοῦ] καθέδρας ἐσαλεύθη τὸ παράπαν. διὰ τοῦτο Τουτέστιν ηὐφράνθη ἡ θεότης διὰ τὸν ἄνθρωπον, ὅτι ἔσωσεν αὐτόν· ἠγαλλιάσαντο δὲ καὶ οἱ ἀπόστολοι τῷ κηρύγματι. γλῶσσα γὰρ τοῦ Χριστοῦ οἱ ἀπόστολοι. ἔτι δὲ καί Λέγει τὴν ἀνάστασιν τοῦ κυριακοῦ σώματος καὶ τὴν ἀνάληψιν, τὴν εἰς οὐρανούς, ὅτι σὰρξ οὖσα ἐν οὐρανοῖς (εἰς οὐρανοὺς) κατεσκήνωσεν. ὅτι οὐκ ἐγκαταλείψεις Πῶς γὰρ ὁ ἀκράτητος ἔμελλε κρατεῖσθαι εἰς τὸν ᾅδην, αὐτὸς σκυλεύων τὸν ᾅδην; καὶ περὶ τῆς ψυχῆς δὲ τοῦ Ἀδὰμ ἡ προφητεία.
«Εσύ είσαι αυτός που αποκαθιστά»: Ο Υιός λέει προς τον Πατέρα ότι του έδωσε όλη την εξουσία επί των επουρανίων, των επιγείων και των καταχθονίων, καθώς και την κληρονομία των εθνών. «Σχοινιά έπεσαν»: Διότι, όπως με ένα σχοινί, έτσι συσφίγγεται με την αγάπη και την πίστη αυτός που προσέρχεται στον Θεό. «Διότι και η κληρονομία»: Είναι ευχάριστη σε εμένα, δηλαδή, και εδραιώθηκε σε εμένα η κλήση των εθνών, και κανείς δεν μπορεί να την αφαιρέσει από εμένα. «Θα ευλογήσω»: Ο Υιός προς τον Πατέρα εκ μέρους της ανθρώπινης φύσης, διότι ο άνθρωπος γέμισε με σύνεση από το Άγιο Πνεύμα. «Έτι δε και»: Μιλάει για το πάθος· διότι αφού τον συνέλαβαν τη νύχτα, τον οδήγησαν στο κριτήριο. Με τη λέξη «νεφρούς» εννοεί τους Ιουδαίους, επειδή ήταν ομόφυλοί του <ή τους λογισμούς της καρδιάς>. «Προέβλεπα»: Διότι ούτε χωρίστηκε καθόλου από τον Πατέρα [του], ούτε κλονίστηκε καθόλου από την καθέδρα στα δεξιά [του]. «Γι' αυτό»: Δηλαδή, ευφράνθηκε η θεότητα για τον άνθρωπο, επειδή τον έσωσε· αγαλλίασαν δε και οι απόστολοι με το κήρυγμα. Διότι οι απόστολοι είναι η γλώσσα του Χριστού. «Έτι δε και»: Αναφέρει την ανάσταση του κυριακού σώματος και την ανάληψη στους ουρανούς, ότι, ενώ ήταν σάρκα, κατασκήνωσε στους ουρανούς. «Ότι δεν θα εγκαταλείψεις»: Διότι πώς ο ακατάσχετος επρόκειτο να κρατηθεί στον άδη, αυτός που σκύλευσε τον άδη; Η προφητεία αναφέρεται επίσης και στην ψυχή του Αδάμ.
Λεπτομέρειες
Σχοῖνον μὲν πολλαχοῦ καλεῖ τῆς γῆς τὴν διαμέτρησιν, ἵνα τὴν γῆν, ἣν κατεκληρονόμησαν μηνύσῃ, ὡς ὅταν λέγῃ· Σχοινία ἐπέπεσόν μοι ἐν τοῖς κρατίστοις μου. Βούλεται δὲ εἰπεῖν, ὅτι Εἰς μάταιον ὑμῖν ἐγένετο, καὶ ἡμῖν τοῖς διδάσκουσιν ἡ κληρονομία τῆς γῆς· τουτέστιν, Οὐδὲ ἀπὸ τοῦ ἀπολαύειν τῶν παρ᾽ ἐμοῦ καλῶν ἀμείνους γεγόνατε. Ὁ δὲ Ἑβραῖος οὕτω φησίν· Εἰς μάτην ὑμῖν ἐγένετο ἡ διδασκαλία τοῖς Γραμματεῦσι. Τουτέστιν, Οὐδὲν ὠφελήθητε ἑτέρους διδάσκοντες.
Σε πολλά σημεία ονομάζει «σχοινί» τη μέτρηση της γης, για να υποδηλώσει τη γη την οποία κληρονόμησαν, όπως όταν λέει: «Σχοινιά μού έπεσαν στους καλύτερους τόπους μου». Θέλει δε να πει ότι, μάταιη έγινε για εσάς και για εμάς που διδάσκουμε η κληρονομιά της γης· δηλαδή, ούτε από την απόλαυση των δικών μου αγαθών έχετε γίνει καλύτεροι. Το δε εβραϊκό κείμενο αναφέρει τα εξής: Μάταιη έγινε η διδασκαλία για τους Γραμματείς. Δηλαδή, σε τίποτα δεν ωφεληθήκατε διδάσκοντας άλλους.
Λεπτομέρειες
Ἐπληθύνθησαν αἱ ἀσθένειαι αὐτῶν, μετὰ ταῦτα ἐτάχυναν· οὐ μὴ συναγάγω τὰς συναγωγὰς αὐτῶν ἐξ αἱμάτων, οὐδ’ οὐ μνησθῶ τῶν ὀνομάτων αὐτῶν διὰ χειλέων μου». Ὅρα τῶν ὀκτὼ στίχων τούτων τὰς μεταπτώσεις, ὅτι οὐ λέγονται καθ’ εἱρμόν, ἀλλ’ ἐξ ἑτέρου πρὸς ἕτερον νοῦν μεταπίπτουσιν. Οἶμαι γὰρ ὅτι διὰ τοῦτο καὶ ἡ ὑπογραφὴ τοῦ ψαλμοῦ στηλογραφία λέγεται· οἱ γὰρ πρῶτοι τρεῖς στίχοι προσήκουσι παντὶ ἀνθρώπῳ ἱκετεύοντι Θεόν· οἱ δὲ ἕτεροι δύο Κυρίῳ πρὸς τοὺς ἁγίους αὐτοῦ, οἱ δὲ ἕτεροι τρεῖς, πρὸς Ἰουδαίους καί τινας αἱμοχαρεῖς καὶ τυράννους. «Κύριος μερὶς τῆς κληρονομίας μου καὶ τοῦ ποτηρίου μου» ἐμοί, ὁ εἰπών· «Καὶ δώσω σοι ἔθνη τὴν κληρονομίαν σου». «Σχοινία ἐπέπεσέ με ἐν τοῖς κρατίστοις μου· καὶ γὰρ ἀεὶ ἡ κληρονομία μου κρατίστη μοί ἐστιν». Ἥν, φησίν, ἔλαβον «κληρονομίαν ἐθνῶν», ὥσπερ σχοινομετρίῳ, «κρατίστη μοί ἐστιν», ἤτοι, στεγανὴ καὶ ἰσχυρά μοί ἐστιν. «Εὐλογήσω τὸν Κύριον τὸν συνετίσαντά με». Ἁρμόδιον ἡμῖν πᾶσι τόδε τὸ ῥῆμα· Χριστὸς γὰρ ἡ σοφία τοῦ Θεοῦ οὐκ ἐδεῖτο ἔτι συνετισθῆναι, «ἔτι δὲ καὶ ἐκ νυκτὸς ἐπαίδευσάν με οἱ νεφροί μου», ἀφ’ ὧν ἡ ἐπιθυμία, ἤτοι ἔθλιψάν με. «Προωρώμην τὸν Κύριον ἐνώπιόν μου διὰ παντός, ὅτι ἐκ δεξιῶν μού ἐστιν, ἵνα μὴ σαλευθῶ». Χριστοῦ τὸ χωρίον τοῦ διὰ παντὸς ὄντος σὺν τῷ Πατρί. «
«Πληθύνθηκαν οι ασθένειές τους, και έπειτα από αυτά βιάστηκαν· δεν πρόκειται να συγκεντρώσω τις συνάξεις τους από αίματα, ούτε καν θα μνημονεύσω τα ονόματά τους με τα χείλη μου». Παρατήρησε τις μεταπτώσεις αυτών των οκτώ στίχων, ότι δηλαδή δεν λέγονται με λογική αλληλουχία, αλλά μεταπίπτουν από το ένα νόημα στο άλλο. Διότι νομίζω πως για αυτόν τον λόγο και η επιγραφή του ψαλμού ονομάζεται στηλογραφία· επειδή οι πρώτοι τρεις στίχοι αρμόζουν σε κάθε άνθρωπο που ικετεύει τον Θεό· οι επόμενοι δύο στον Κύριο που απευθύνεται προς τους αγίους του, και οι άλλοι τρεις, προς τους Ιουδαίους και κάποιους αιμοχαρείς και τυράννους. Το «Ο Κύριος είναι η μερίδα της κληρονομιάς μου και του ποτηριού μου» αναφέρεται σε εμένα, λέγει Εκείνος που είπε: «Και θα σου δώσω τα έθνη ως κληρονομιά σου». «Τα μερίδια έπεσαν για εμένα στους καλύτερους τόπους· διότι πράγματι η κληρονομιά μου είναι πάντα αρίστη για εμένα». Την «κληρονομιά των εθνών» που έλαβα, λέγει, σαν με μέτρηση σχοινιού, «μου είναι αρίστη», δηλαδή μου είναι ασφαλής και ισχυρή. «Θα ευλογήσω τον Κύριο που με συνέτισε». Αυτός ο λόγος αρμόζει σε όλους εμάς· διότι ο Χριστός, όντας η σοφία του Θεού, δεν είχε καμία ανάγκη να συνετιστεί, «ακόμη δε και μέσα στη νύχτα με παιδαγώγησαν τα νεφρά μου», από τα οποία πηγάζει η επιθυμία, δηλαδή με έθλιψαν. «Έβλεπα τον Κύριο διαρκώς ενώπιόν μου, επειδή βρίσκεται στα δεξιά μου, για να μην κλονιστώ». Το χωρίο αυτό αναφέρεται στον Χριστό, ο οποίος βρίσκεται διαπαντός μαζί με τον Πατέρα. «
Λεπτομέρειες