Πατερικὲς ἀναφορὲς ἀνὰ βιβλικὸ ἐδάφιο
6 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας
εὐλογήσω τὸν Κύριον τὸν συνετίσαντά με· ἔτι δὲ καὶ ἕως νυκτὸς ἐπαίδευσάν με οἱ νεφροί μου.Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου
1–6 από 6
Τοὺς δεσμοὺς τῆς ἀγάπης φησὶν, οὓς ἔσχεν πρὸς τὴν Ἐκκλησίαν, ἥτις καὶ κρατίστη ἐστὶ, τουτέστιν ἀρέσκουσα αὐτῷ. Εὐλογήσω τὸν Κύριον τὸν συνετίσαντά με. Τούτου ἡ ἑρμηνεία κεῖται ἐν ταῖς Πράξεσι τῶν ἀποστόλων.
Εννοεί τους δεσμούς της αγάπης που είχε προς την Εκκλησία, η οποία και είναι η άριστη, δηλαδή αρεστή σε αυτόν. Θα ευλογήσω τον Κύριο που με συνέτισε. Η ερμηνεία αυτού βρίσκεται στις Πράξεις των Αποστόλων.
Λεπτομέρειες
Ἔτι δὲ καὶ ἕως νυκτὸς ἐπαίδευσάν με οἱ νεφροί μου. Ἔθος τῇ θεοπνεύστῳ Γραφῇ νεφροὺς ὀνομάζειν τοὺς κεκρυμμένους καὶ ἐν βάθει λογισμούς· νύκτα δὲ τὸ ἀφανές. Προεωρώμην τὸν Κύριον ἐνώπιόν μου διαπαντὸς, ὅτι ἐκ δεξιῶν μου ἐστὶ, ἵνα μὴ σαλευθῶ.
Ακόμη δε και κατά τη διάρκεια της νύχτας με παιδαγώγησαν οι νεφροί μου. Είναι συνήθεια στη θεόπνευστη Γραφή να ονομάζει νεφρούς τους κρυμμένους και βαθιούς λογισμούς, και νύχτα το αφανές. Είχα πάντοτε τον Κύριο ενώπιόν μου, διότι βρίσκεται εκ δεξιών μου, για να μην κλονιστώ.
Λεπτομέρειες
Ἐλθὲ τοίνυν ἐπὶ τὸν πεντεκαιδέκατον ψαλμὸν λέγοντα σαφῶς· φύλαξόν με, κύριε, ὅτι ἐπὶ σοὶ ἤλπισα. καὶ μετὰ ταῦτα· οὐ μὴ συναγάγω τὰς συναγωγὰς αὐτῶν ἐξ αἱμάτων οὐδὲ μὴ μνησθῶ τῶν ὀνομάτων αὐτῶν διὰ χειλέων μου· ἐπειδὴ ἐμὲ παραιτησάμενοι βασιλέα ἑαυτῶν ἐπέγραψαν τὸν Καίσαρα. καὶ τὰ ἑξῆς· προωρώμην τὸν κύριον ἐνώπιόν μου διαπαντός, ὅτι ἐκ δεξιῶν μού ἐστιν ἵνα μὴ σαλευθῶ. καὶ μετ᾽ ὀλίγον· ἔτι δὲ καὶ ἕως νυκτὸς ἐπαίδευσάν με οἱ νεφροί μου. καὶ μετὰ ταῦτα σαφέστατα λέγει· ὅτι οὐκ ἐγκαταλείψεις τὴν ψυχήν μου εἰς ᾅδην οὐδὲ δώσεις τὸν ὅσιόν σου ἰδεῖν διαφθοράν. οὐκ εἶπεν οὐδὲ δώσεις τὸν ὅσιόν σου ἰδεῖν θάνατον, ἐπεὶ οὐκ ἀπέθνησκεν, ἀλλὰ τὴν μὲν διαφθοράν, φησίν, οὐ βλέπω, ἐν δὲ τῷ θανάτῳ οὐκ ἀπομενῶ. ἐγνώρισάς μοι ὁδοὺς ζωῆς. ἰδοὺ σαφῶς μετὰ τὸν θάνατον ζωὴ κηρύσσεται.
Έλα λοιπόν στον δέκατο πέμπτο ψαλμό που λέει σαφώς: Φύλαξέ με, Κύριε, διότι σε σένα ήλπισα. Και μετά από αυτά: Δεν θα συνάξω τις συναγωγές τους από αίματα, ούτε θα μνημονεύσω τα ονόματά τους με τα χείλη μου, επειδή, αφού αρνήθηκαν εμένα, ανακήρυξαν βασιλιά τους τον Καίσαρα. Και τα εξής: Έβλεπα τον Κύριο ενώπιόν μου πάντοτε, διότι βρίσκεται στα δεξιά μου, για να μην κλονιστώ. Και λίγο μετά: Και μάλιστα, μέχρι και τη νύχτα με νουθέτησαν οι νεφροί μου. Και μετά από αυτά λέει σαφέστατα: Διότι δεν θα εγκαταλείψεις την ψυχή μου στον άδη, ούτε θα επιτρέψεις στον όσιό σου να δει φθορά. Δεν είπε: ούτε θα επιτρέψεις στον όσιό σου να δει θάνατο, διότι διαφορετικά δεν θα πέθαινε, αλλά τη μεν φθορά, λέει, δεν τη βλέπω, ενώ στον θάνατο δεν θα παραμείνω. Μου φανέρωσες οδούς ζωής. Ιδού, σαφώς μετά τον θάνατο κηρύσσεται ζωή.
Λεπτομέρειες
σὺ εἶ ὁ ἀποκαθιστῶν Ὁ υἱὸς πρὸς τὸν πατέρα λέγει, ὅτι πᾶσαν τὴν ἐξουσίαν δέδωκε τῷ υἱῷ ἐπουρανίων (ὑπουρανίων) καὶ ἐπιγείων καὶ καταχθονίων καὶ τὴν τῶν ἐθνῶν κληρονομίαν. σχοινία ἐπέπεσαν Ὥσπερ γὰρ σχοινίῳ, οὕτως σφίγγεται τῇ ἀγάπῃ καὶ πίστει ὁ προσερχόμενος (προστρεχόμενος) θεῷ. καὶ γὰρ ἡ κληρονομία Προσηνής μοί ἐστιν, τουτέστιν, καὶ ἐκραταιώθη ἐν ἐμοὶ ἡ τῶν ἐθνῶν κλῆσις καὶ οὐδεὶς δύναται ἆραι αὐτὴν ἀπ’ ἐμοῦ. εὐλογήσω Ὁ υἱὸς πρὸς τὸν πατέρα ἐκ προσώπου τοῦ ἀνθρώπου, ὅτι ἐκ τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου ἐπλήσθη ὁ ἄνθρωπος συνέσεως. ἔτι δὲ καί Λέγει περὶ τοῦ πάθους· νυκτὸς γὰρ κρατήσαντες αὐτὸν ἀπήγαγον εἰς τὸ κριτήριον. νεφροὺς δὲ λέγει τοὺς Ἰουδαίους, ὡς γένος αὐτοῦ ὄντας <ἢ λογισμοὺς καρδίας>. προορώμην Οὔτε γὰρ ἐχωρίσθη τοῦ πατρὸς [αὐτοῦ] τὸ τυχόν, οὔτε τῆς ἐκ δεξιῶν [αὐτοῦ] καθέδρας ἐσαλεύθη τὸ παράπαν. διὰ τοῦτο Τουτέστιν ηὐφράνθη ἡ θεότης διὰ τὸν ἄνθρωπον, ὅτι ἔσωσεν αὐτόν· ἠγαλλιάσαντο δὲ καὶ οἱ ἀπόστολοι τῷ κηρύγματι. γλῶσσα γὰρ τοῦ Χριστοῦ οἱ ἀπόστολοι. ἔτι δὲ καί Λέγει τὴν ἀνάστασιν τοῦ κυριακοῦ σώματος καὶ τὴν ἀνάληψιν, τὴν εἰς οὐρανούς, ὅτι σὰρξ οὖσα ἐν οὐρανοῖς (εἰς οὐρανοὺς) κατεσκήνωσεν. ὅτι οὐκ ἐγκαταλείψεις Πῶς γὰρ ὁ ἀκράτητος ἔμελλε κρατεῖσθαι εἰς τὸν ᾅδην, αὐτὸς σκυλεύων τὸν ᾅδην; καὶ περὶ τῆς ψυχῆς δὲ τοῦ Ἀδὰμ ἡ προφητεία.
«Εσύ είσαι αυτός που αποκαθιστά»: Ο Υιός λέει προς τον Πατέρα ότι του έδωσε όλη την εξουσία επί των επουρανίων, των επιγείων και των καταχθονίων, καθώς και την κληρονομία των εθνών. «Σχοινιά έπεσαν»: Διότι, όπως με ένα σχοινί, έτσι συσφίγγεται με την αγάπη και την πίστη αυτός που προσέρχεται στον Θεό. «Διότι και η κληρονομία»: Είναι ευχάριστη σε εμένα, δηλαδή, και εδραιώθηκε σε εμένα η κλήση των εθνών, και κανείς δεν μπορεί να την αφαιρέσει από εμένα. «Θα ευλογήσω»: Ο Υιός προς τον Πατέρα εκ μέρους της ανθρώπινης φύσης, διότι ο άνθρωπος γέμισε με σύνεση από το Άγιο Πνεύμα. «Έτι δε και»: Μιλάει για το πάθος· διότι αφού τον συνέλαβαν τη νύχτα, τον οδήγησαν στο κριτήριο. Με τη λέξη «νεφρούς» εννοεί τους Ιουδαίους, επειδή ήταν ομόφυλοί του <ή τους λογισμούς της καρδιάς>. «Προέβλεπα»: Διότι ούτε χωρίστηκε καθόλου από τον Πατέρα [του], ούτε κλονίστηκε καθόλου από την καθέδρα στα δεξιά [του]. «Γι' αυτό»: Δηλαδή, ευφράνθηκε η θεότητα για τον άνθρωπο, επειδή τον έσωσε· αγαλλίασαν δε και οι απόστολοι με το κήρυγμα. Διότι οι απόστολοι είναι η γλώσσα του Χριστού. «Έτι δε και»: Αναφέρει την ανάσταση του κυριακού σώματος και την ανάληψη στους ουρανούς, ότι, ενώ ήταν σάρκα, κατασκήνωσε στους ουρανούς. «Ότι δεν θα εγκαταλείψεις»: Διότι πώς ο ακατάσχετος επρόκειτο να κρατηθεί στον άδη, αυτός που σκύλευσε τον άδη; Η προφητεία αναφέρεται επίσης και στην ψυχή του Αδάμ.
Λεπτομέρειες
Κληρονομίαν γὰρ ἐν τῷ αἰῶνι τούτῳ ἡ Ἐκκλησία οὐ κέκτηται, πλὴν μόνον τὸν Θεόν. Ὅστις αὐτῇ τὸν κλῆρον εὐπρεπίζει τὸν μέλλοντα, διὰ τοῦτο εἰκότως ὁ στίχος ὁ ἑπόμενος πρόσκειται· «Σὺ εἶ ἀποκαθιστῶν τὴν κληρονομίαν.» «Εὐλογήσω τὸν Κύριον.» Εὐλογεῖ τὸν Θεὸν ἡ Ἐκκλησία, ὡς παρ’ αὐτοῦ δεξαμένη τῶν μυστηρίων τὴν σύνεσιν, καὶ τὴν πλάνην τῶν Ἰουδαίων ἐκκλίνασα. «Προωρώμην τὸν Κύριον ἐνώπιόν μου διαπαντός.» Θεωρεῖς Υἱοῦ καὶ Πατρὸς ὁμοτιμίαν; Ποτὲ μὲν γὰρ ὁ Υἱὸς ἑστάναι ἐκ δεξιῶν, ἢ καθῆσθαι λέγεται· νῦν δὲ τῷ Πατρὶ τὸν δεξιὸν τόπον ἀπονέμει· ἵνα μάθῃς μίαν εἶναι τοῦ Γεννηθέντος καὶ τοῦ Γεννήσαντος δύναμιν, εἰ καὶ νῦν ταπεινὰ διὰ τὴν σάρκα φθέγγεται.
Διότι σε αυτόν τον αιώνα η Εκκλησία δεν έχει αποκτήσει καμία κληρονομιά, παρά μόνο τον Θεό. Ο Οποίος της ετοιμάζει τη μελλοντική κληρονομιά, γι' αυτό δικαιολογημένα προστίθεται ο επόμενος στίχος: «Εσύ είσαι αυτός που μου αποκαθιστά την κληρονομιά». «Θα ευλογήσω τον Κύριο.» Η Εκκλησία ευλογεί τον Θεό, επειδή έλαβε από Αυτόν την κατανόηση των μυστηρίων, και απέφυγε την πλάνη των Ιουδαίων. «Έβλεπα τον Κύριο διαρκώς μπροστά μου.» Βλέπεις την ομοτιμία του Υιού και του Πατρός; Διότι άλλοτε λέγεται ότι ο Υιός στέκεται ή κάθεται στα δεξιά, τώρα όμως αποδίδει στον Πατέρα τη δεξιά θέση, για να μάθεις ότι είναι μία η δύναμη του Γεννηθέντος και του Γεννήσαντος, έστω και αν τώρα ομιλεί ταπεινά εξαιτίας της σάρκας.
Λεπτομέρειες
Ἐπληθύνθησαν αἱ ἀσθένειαι αὐτῶν, μετὰ ταῦτα ἐτάχυναν· οὐ μὴ συναγάγω τὰς συναγωγὰς αὐτῶν ἐξ αἱμάτων, οὐδ’ οὐ μνησθῶ τῶν ὀνομάτων αὐτῶν διὰ χειλέων μου». Ὅρα τῶν ὀκτὼ στίχων τούτων τὰς μεταπτώσεις, ὅτι οὐ λέγονται καθ’ εἱρμόν, ἀλλ’ ἐξ ἑτέρου πρὸς ἕτερον νοῦν μεταπίπτουσιν. Οἶμαι γὰρ ὅτι διὰ τοῦτο καὶ ἡ ὑπογραφὴ τοῦ ψαλμοῦ στηλογραφία λέγεται· οἱ γὰρ πρῶτοι τρεῖς στίχοι προσήκουσι παντὶ ἀνθρώπῳ ἱκετεύοντι Θεόν· οἱ δὲ ἕτεροι δύο Κυρίῳ πρὸς τοὺς ἁγίους αὐτοῦ, οἱ δὲ ἕτεροι τρεῖς, πρὸς Ἰουδαίους καί τινας αἱμοχαρεῖς καὶ τυράννους. «Κύριος μερὶς τῆς κληρονομίας μου καὶ τοῦ ποτηρίου μου» ἐμοί, ὁ εἰπών· «Καὶ δώσω σοι ἔθνη τὴν κληρονομίαν σου». «Σχοινία ἐπέπεσέ με ἐν τοῖς κρατίστοις μου· καὶ γὰρ ἀεὶ ἡ κληρονομία μου κρατίστη μοί ἐστιν». Ἥν, φησίν, ἔλαβον «κληρονομίαν ἐθνῶν», ὥσπερ σχοινομετρίῳ, «κρατίστη μοί ἐστιν», ἤτοι, στεγανὴ καὶ ἰσχυρά μοί ἐστιν. «Εὐλογήσω τὸν Κύριον τὸν συνετίσαντά με». Ἁρμόδιον ἡμῖν πᾶσι τόδε τὸ ῥῆμα· Χριστὸς γὰρ ἡ σοφία τοῦ Θεοῦ οὐκ ἐδεῖτο ἔτι συνετισθῆναι, «ἔτι δὲ καὶ ἐκ νυκτὸς ἐπαίδευσάν με οἱ νεφροί μου», ἀφ’ ὧν ἡ ἐπιθυμία, ἤτοι ἔθλιψάν με. «Προωρώμην τὸν Κύριον ἐνώπιόν μου διὰ παντός, ὅτι ἐκ δεξιῶν μού ἐστιν, ἵνα μὴ σαλευθῶ». Χριστοῦ τὸ χωρίον τοῦ διὰ παντὸς ὄντος σὺν τῷ Πατρί. «
«Πληθύνθηκαν οι ασθένειές τους, και έπειτα από αυτά βιάστηκαν· δεν πρόκειται να συγκεντρώσω τις συνάξεις τους από αίματα, ούτε καν θα μνημονεύσω τα ονόματά τους με τα χείλη μου». Παρατήρησε τις μεταπτώσεις αυτών των οκτώ στίχων, ότι δηλαδή δεν λέγονται με λογική αλληλουχία, αλλά μεταπίπτουν από το ένα νόημα στο άλλο. Διότι νομίζω πως για αυτόν τον λόγο και η επιγραφή του ψαλμού ονομάζεται στηλογραφία· επειδή οι πρώτοι τρεις στίχοι αρμόζουν σε κάθε άνθρωπο που ικετεύει τον Θεό· οι επόμενοι δύο στον Κύριο που απευθύνεται προς τους αγίους του, και οι άλλοι τρεις, προς τους Ιουδαίους και κάποιους αιμοχαρείς και τυράννους. Το «Ο Κύριος είναι η μερίδα της κληρονομιάς μου και του ποτηριού μου» αναφέρεται σε εμένα, λέγει Εκείνος που είπε: «Και θα σου δώσω τα έθνη ως κληρονομιά σου». «Τα μερίδια έπεσαν για εμένα στους καλύτερους τόπους· διότι πράγματι η κληρονομιά μου είναι πάντα αρίστη για εμένα». Την «κληρονομιά των εθνών» που έλαβα, λέγει, σαν με μέτρηση σχοινιού, «μου είναι αρίστη», δηλαδή μου είναι ασφαλής και ισχυρή. «Θα ευλογήσω τον Κύριο που με συνέτισε». Αυτός ο λόγος αρμόζει σε όλους εμάς· διότι ο Χριστός, όντας η σοφία του Θεού, δεν είχε καμία ανάγκη να συνετιστεί, «ακόμη δε και μέσα στη νύχτα με παιδαγώγησαν τα νεφρά μου», από τα οποία πηγάζει η επιθυμία, δηλαδή με έθλιψαν. «Έβλεπα τον Κύριο διαρκώς ενώπιόν μου, επειδή βρίσκεται στα δεξιά μου, για να μην κλονιστώ». Το χωρίο αυτό αναφέρεται στον Χριστό, ο οποίος βρίσκεται διαπαντός μαζί με τον Πατέρα. «
Λεπτομέρειες