Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 16:12

Στη γη, δηλαδή όσο ζουν και κατοικούν σε αυτόν τον επίγειο χώρο οι άγιοι. Διότι, μετά την εκδημία από τον κόσμο αυτό, εκείνοι που τους πολεμούν δεν μπορούν πλέον να τους βλάψουν. Λένε, ωστόσο, οι άγιοι, υπομένοντας κάθε είδους επιβουλή: «Ποιος θα μας χωρίσει από την αγάπη του Χριστού;» Οι Ιουδαίοι έβγαλαν και τον Κύριο έξω από την πόλη και τον περικύκλωσαν, και μάλιστα σκέφτονταν πώς να τον εξοντώσουν και να τον ρίξουν στη γη· και σκεπτόμενοι, βρήκαν αρεστό σε αυτούς τον πλέον ατιμωτικό θάνατο του σταυρού. <Με παραμόνευσαν σαν λιοντάρι έτοιμο για κυνήγι.> (C f. 29 b.) Μας παρουσιάζει την επιβουλή των δαιμόνων ως φοβερή· διότι, τι είναι πιο αρπακτικό ή πιο φονικό από ένα λιοντάρι;

Έτσι, λοιπόν, μας συμπεριφέρονται οι αόρατοι εχθροί μετά την παγίδευση. Αλλά όταν εμείς αντισταθούμε υπακούοντας στον Πέτρο: «Να είστε νηφάλιοι, λέει, και να γρηγορείτε, διότι ο αντίδικός σας διάβολος περιφέρεται σαν λιοντάρι που ωρύεται, ζητώντας ποιον να καταπιεί»· και εάν του αντισταθείτε με την πίστη, αμέσως ταπεινώνεται και γίνεται σαν σκύμνος που κατοικεί σε κρυφά μέρη. Από δειλία βρίσκονται [οι δαίμονες] σε αυτή την κατάσταση, επειδή αφενός φοβούνται να επιτεθούν στους ισχυρούς, αναζητώντας αφετέρου την κατάλληλη ευκαιρία· γι' αυτόν τον λόγο κρύβονται. [Πρέπει βέβαια να γνωρίζουμε, ότι το φοβερότατο λιοντάρι, δηλαδή ο Σατανάς, επιτίθεται και φανερά μέσω των δικών του υπασπιστών· ο ίδιος όμως κρύβεται και σαν σκύμνος· διότι ετοιμάζει κρυφά τις επιβουλές. Θα μπορούσε κανείς να αποδώσει αυτά και στα δικά του τέκνα· διότι φρονούν τα ίδια.] <Τη ρομφαία σου από τους εχθρούς της χειρός σου.> (C f. 30.) Ρομφαία του ίδιου του Θεού, ονομάζει τον δίκαιο, ο οποίος σαν μαχαίρι κόβει τις παρατάξεις των δαιμόνων. Διότι η ψυχή του δικαίου είναι αναίρεση της αμαρτίας· η ζωή του δικαίου είναι θάνατος των ηδονών. Και γι' αυτό προσεύχεται να λυτρωθεί αυτή από τον ασεβή και το χέρι των εχθρών, δηλαδή του διαβόλου και των δαιμόνων, καθώς επιβουλεύεται σφοδρά από όλους. <Ανάστηθι, Κύριε, πρόφθασέ τους και υποσκέλισέ τους.> (B f. 58.) Το «πρόφθασον» (πρόλαβε) δηλώνει το εξής: Μην τους επιτρέψεις να φέρουν σε πέρας αυτό που επιδιώκουν· αλλά, προλαβαίνοντας τον δικό μου κίνδυνο, να καταστήσεις στο τέλος άχρηστη τη δική τους σκαιότητα.

Αλλά και ο Σωτήρας υπέρ της Εκκλησίας του, η οποία είναι το σώμα του, ανέπεμπε αυτές τις φωνές προς τον Πατέρα. Ως πτέρυγες δε, πρέπει να νοήσεις τις δυνάμεις της πρόνοιάς του. Οι εχθροί μου περικύκλωσαν την ψυχή μου, κλείστηκαν μέσα στο πάχος τους, το στόμα τους μίλησε με υπερηφάνεια. Αφού με έδιωξαν, τώρα με περικύκλωσαν· προσήλωσαν τα μάτια τους για να με ρίξουν κάτω στη γη. Με παραμόνευσαν σαν λιοντάρι έτοιμο για θήραμα, και σαν μικρό λιοντάρι που κρύβεται σε απόκρυφα μέρη.

Αντί δε του «Αποβάλλοντάς με, με περικύκλωσαν», ο Σύμμαχος ερμήνευσε ως εξής: «Μακαρίζοντάς με, αμέσως με περικύκλωναν, και τα μάτια τους», λέγει, «τα έστρεψαν εναντίον μου για να με ανατρέψουν». Διότι επιδίωκαν να με κλονίσουν και να με απομακρύνουν από τη σταθερότητα και την κατά Θεόν προκοπή μου· μιμούμενοι τον αντίδικό μας διάβολο, ο οποίος περιφέρεται σαν λιοντάρι που ωρύεται, ζητώντας ποιον να καταβροχθίσει. Με άρπαξαν και αυτοί σαν λιοντάρι έτοιμο για θήραμα, και σαν μικρό λιοντάρι που κατοικεί σε κρυψώνες.

Κατάρτισαι: Δηλαδή, κατεύθυνε τα βήματά μου στην οδό της αλήθειας, για να μην παρεκκλίνω ούτε προς τα δεξιά ούτε προς τα αριστερά. ίνα μη σαλευθή: Δηλαδή, για να μην παρασύρομαι από κάθε άνεμο κενών (καινοφανών) διδασκαλιών και απατών. εγώ εκέκραξα: Διότι πάλι, επειδή δεν πρόκειται να παραβλέψεις το πλάσμα σου· γι' αυτό δεν έπαψα να κραυγάζω. κλίνον: Δηλαδή, μην με ακούσεις επιφανειακά ως μολυσμένο, αλλά θέλησε να με σώσεις. θαυμάστωσαν: Διότι είναι μέγα θαύμα και υπερβαίνει όλη την κτίση, το ότι ενώ είσαι Θεός, ήλθες στη γη για να σώσεις τον άνθρωπο. εκ των ανθεστηκότων: Από τους δαίμονες· διότι αυτοί αντιτάχθηκαν στον άνθρωπο. φύλαξόν με: Φύλαξέ με από αυτούς, λέει ο άνθρωπος, για να μην με κυριεύσουν και πάλι. εν σκέπη: Των δαιμόνων, δηλαδή με άφησαν γυμνό. από προσώπου: Από τις δικές σου εντολές, αφού με εξαπάτησαν, λέει ο Αδάμ. οι εχθροί μου: Τον Χριστό οι Ιουδαίοι, όπως νόμιζαν, τον περικύκλωσαν. Διότι τώρα ο προφήτης ομιλεί για τον Χριστό και τον λαό των Ιουδαίων. το στέαρ: Διότι στην καρδιά τους μηχανεύονταν τα κακά, όπως το προζύμι φουσκώνει το ζυμάρι (το πάχος), και με το στόμα τους μιλούσαν εναντίον του Χριστού. εκβάλλοντές με: [Διότι έξω από την πόλη τον σταύρωσαν και, αφού τον περικύκλωσαν, περίμεναν να δουν το τέλος.] τους οφθαλμούς: Έχοντας γήινα φρονήματα για τον Χριστό και καθόλου ουράνια. υπέλαβόν με: Διότι νόμισαν οι Ιουδαίοι, σαν σκυλιά σε θήραμα, ότι έχουν πιάσει τον Χριστό, όπως οι δαίμονες τον Αδάμ.

Και ωσεί σκύμνος: Διότι ο διάβολος, όπως φαινόταν, κρύβοντας τον εαυτό του μέσα στους Ιουδαίους, πολεμούσε τον Σωτήρα. Ανάστηθι Κύριε: Αναφέρεται στην ανάσταση του Χριστού. Διότι, όταν Αυτός αναστήθηκε (εγέρθηκε) εκ νεκρών, καταστράφηκαν (νικήθηκαν) και οι Ιουδαίοι και οι δαίμονες παντού, και δεν υπάρχει πλέον γι' αυτούς τόπος. Διότι έπεσαν, έχοντας ανατραπεί από την ανάσταση και τη δύναμη του Χριστού. Ρύσαι την ψυχήν μου: Τον άνθρωπο από τον διάβολο. Διότι πραγματικά ασεβής είναι ο διάβολος και όσοι τον επιζητούν και τον μιμούνται. Τη ρομφαία σου: Διότι ρομφαία του Θεού (του Κυρίου) είναι οι δαίμονες εναντίον των απειθών (των ασεβών). Διότι τους παραχωρεί ο Θεός για λίγο να παιδεύουν τέτοιους ανθρώπους, ώστε αφού διδαχθούν να προστρέξουν στον Θεό. Κύριε απολύων: Δηλαδή, μικρός είναι ο άνθρωπος, αλλά έστω και από αυτόν τον μικρό διώξε τους δαίμονες της γης, δηλαδή από τον άνθρωπο. Διότι παντού η Γραφή αποκαλεί τον άνθρωπο γη. Το δε διαμέρισον: χώρισέ τους από τη ζωή των ανθρώπων. Και των κεκρυμμένων: Διότι όσοι κρύβονται από τον Θεό, δηλαδή χωρίζονται από Αυτόν, αυτοί πηγαίνουν στην κοιλιά των δαιμόνων, σύμφωνα με τη Γραφή: και ο άδης καταβρόχθισε (κατάπιε) αφού επικράτησε. Εχορτάσθησαν: Διότι θυσίασαν τα παιδιά τους στους δαίμονες, έχοντας προσχωρήσει στα είδωλα. Και η αμαρτία τους έφτασε στα παιδιά τους. Γι' αυτό λέει: τα κατάλοιπα στα νήπιά τους.