Πατερικὲς ἀναφορὲς ἀνὰ βιβλικὸ ἐδάφιο
6 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας
ἐγὼ ἐκέκραξα, ὅτι ἐπήκουσάς μου, ὁ Θεός· κλῖνον τὸ οὖς σου ἐμοὶ καὶ εἰσάκουσον τῶν ῥημάτων μου.Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου
1–6 από 6
Κατάρτισαι τὰ διαβήματά μου ἐν τοῖς τρίβοις σου. Διδάσκει ὁ λόγος μὴ πεποιθέναι ἐφ᾽ ἑαυτοῖς, ἐπὶ δὲ τῷ Θεῷ ἐπιστηρίζεσθαι. [Τρίβοι δὲ Κυρίου τῶν ἐντολῶν αἱ τηρήσεις.] Ἐγὼ ἐκέκραξα, ὅτι εἰσήκουσάς μου, ὁ Θεός.
Στερέωσε τα διαβήματά μου στις τρίβους σου. Ο λόγος διδάσκει να μην έχουμε εμπιστοσύνη στον εαυτό μας, αλλά να στηριζόμαστε στον Θεό. [Τρίβοι δε του Κυρίου είναι η τήρηση των εντολών.] Εγώ έκκραξα, διότι με εισάκουσες, ω Θεέ.
Λεπτομέρειες
Τὸ εἰσήκουσας, ἀντὶ τοῦ, εἰσακούσῃ. Οὐ μάτην τοῖσδε τοῖς λόγοις ἐχρησάμην, ἀλλὰ πεῖραν τῆς σῆς ἔχων φιλανθρωπίας· ἤκουσας γάρ μου παρακαλοῦντος πολλάκις. Κλῖνον τὸ οὖς σου ἐμοί. Ὅλος ὁ Θεὸς οὖς ἐστιν, ὡς τὰ πάντα ἀκούων. [Ἐγὼ ἐκέκραξα, καὶ τὰ ἑξῆς. Οὐ μάτην κράζω, ἀλλ᾽ ἐπεὶ πολλάκις ἤκουσας, αἰτῶ καὶ νῦν ἀκουσθῆναι.
Το «εισήκουσας» τίθεται αντί του «εισακούσῃ». Δεν χρησιμοποίησα μάταια αυτούς τους λόγους, αλλά έχοντας πείρα της δικής σου φιλανθρωπίας· διότι με άκουσες πολλές φορές να παρακαλώ. «Κλίνε το ους σου σε εμένα». Ολόκληρος ο Θεός είναι ους, καθώς τα πάντα ακούει. [«Εγώ εκέκραξα», και τα εξής. Δεν κράζω μάταια, αλλά επειδή πολλές φορές με άκουσες, ζητώ και τώρα να εισακουστώ.
Λεπτομέρειες
κατάρτισαι Τουτέστιν ἔμβαλε τοὺς πόδας μου εἰς τὴν ὁδὸν τῆς ἀληθείας, ἵνα μὴ ἐκκλίνω εἰς τὰ δεξιὰ ἢ εἰς τὰ ἀριστερά. ἵνα μὴ σαλευθῇ Τουτέστιν ἵνα μὴ παντὶ ἀνέμῳ περιφέρωμαι διδαχαῖς καιναῖς (κεναῖς) καὶ ἀπάταις. ἐγὼ ἐκέκραξα Πάλιν γὰρ ὅτι οὐ μὴ παρίδῃς τὸ πλάσμα τὸ σόν· διὰ τοῦτο κράζων οὐκ ἐπαυσάμην. κλῖνον Τουτέστιν μὴ παρέργως μου ἀκούσῃς ὡς ῥυπωθέντος, ἀλλὰ θέλησον σῶσαί με. θαυμάστωσαν Θαῦμα γὰρ μέγα καὶ ὑπὲρ πᾶσαν τὴν κτίσιν, ὅτι θεὸς ὤν, ἐπὶ γῆς ἦλθες, ἵνα τὸν ἄνθρωπον σώσῃς. ἐκ τῶν ἀνθεστηκότων Ἐκ τῶν δαιμόνων· αὐτοὶ γὰρ ἀνθεστήκασι τῷ ἀνθρώπῳ. φύλαξόν με Ἐξ αὐτῶν με φύλαξον, φησὶν ὁ ἄνθρωπος, ἵνα μὴ πάλιν κυριεύσωσίν μου. ἐν σκέπῃ Τῶν δαιμόνων, τουτέστιν γυμνόν με κατέστησαν. ἀπὸ προσώπου Τῶν σῶν ἐντολῶν ἐξαπατήσαντές με, φησὶν ὁ Ἀδάμ. οἱ ἐχθροί μου Τὸν Χριστὸν οἱ Ἰουδαῖοι, ὡς ἐδόκουν, περιέσχον. περὶ Χριστοῦ γὰρ νῦν ὁ προφήτης διαλέγεται καὶ τοῦ λαοῦ τῶν Ἰουδαίων. τὸ στέαρ Ἐν καρδίᾳ γὰρ ἐτέκταινον τὰ κακά, ὡς [στέατι] ἡ ζύμη φυσᾷ (οὖσα) καὶ τῷ στόματι ἐλάλουν κατὰ τοῦ Χριστοῦ. ἐκβάλλοντές με [Ἔξω γὰρ τῆς πόλεως ἐσταύρωσαν αὐτὸν καὶ κυκλώσαντες ἐξεδέχοντο ἰδεῖν τὸ τέλος.] τοὺς ὀφθαλμούς Γήϊνα φρονοῦντες περὶ τοῦ Χριστοῦ καὶ οὐράνιον οὐδέν. ὑπέλαβόν με Ἐνόμισαν γὰρ οἱ Ἰουδαῖοι, ὡς κύνες ἄγραν, κρατεῖν τὸν Χριστόν, ὡς τὸν Ἀδὰμ οἱ δαίμονες.
Κατάρτισαι: Δηλαδή, κατεύθυνε τα βήματά μου στην οδό της αλήθειας, για να μην παρεκκλίνω ούτε προς τα δεξιά ούτε προς τα αριστερά. ίνα μη σαλευθή: Δηλαδή, για να μην παρασύρομαι από κάθε άνεμο κενών (καινοφανών) διδασκαλιών και απατών. εγώ εκέκραξα: Διότι πάλι, επειδή δεν πρόκειται να παραβλέψεις το πλάσμα σου· γι' αυτό δεν έπαψα να κραυγάζω. κλίνον: Δηλαδή, μην με ακούσεις επιφανειακά ως μολυσμένο, αλλά θέλησε να με σώσεις. θαυμάστωσαν: Διότι είναι μέγα θαύμα και υπερβαίνει όλη την κτίση, το ότι ενώ είσαι Θεός, ήλθες στη γη για να σώσεις τον άνθρωπο. εκ των ανθεστηκότων: Από τους δαίμονες· διότι αυτοί αντιτάχθηκαν στον άνθρωπο. φύλαξόν με: Φύλαξέ με από αυτούς, λέει ο άνθρωπος, για να μην με κυριεύσουν και πάλι. εν σκέπη: Των δαιμόνων, δηλαδή με άφησαν γυμνό. από προσώπου: Από τις δικές σου εντολές, αφού με εξαπάτησαν, λέει ο Αδάμ. οι εχθροί μου: Τον Χριστό οι Ιουδαίοι, όπως νόμιζαν, τον περικύκλωσαν. Διότι τώρα ο προφήτης ομιλεί για τον Χριστό και τον λαό των Ιουδαίων. το στέαρ: Διότι στην καρδιά τους μηχανεύονταν τα κακά, όπως το προζύμι φουσκώνει το ζυμάρι (το πάχος), και με το στόμα τους μιλούσαν εναντίον του Χριστού. εκβάλλοντές με: [Διότι έξω από την πόλη τον σταύρωσαν και, αφού τον περικύκλωσαν, περίμεναν να δουν το τέλος.] τους οφθαλμούς: Έχοντας γήινα φρονήματα για τον Χριστό και καθόλου ουράνια. υπέλαβόν με: Διότι νόμισαν οι Ιουδαίοι, σαν σκυλιά σε θήραμα, ότι έχουν πιάσει τον Χριστό, όπως οι δαίμονες τον Αδάμ.
Λεπτομέρειες
〈Πρὸς Ἰουδαίους ἀποδεικτική〉 Οὐκοῦν κλῖνον τὸ οὖς σου ἐμοὶ καὶ εἰσάκουσον τῶν ῥημάτων μου καὶ πρόσεχε, ὦ Ἰουδαῖε· σὺ δὲ πολλάκις ἐκκαυχώμενος ὅτι τὸν Ἰησοῦν τὸν Ναζωραῖον θανάτωι κατέκρινας καὶ ὄξος καὶ χολὴν αὐτὸν ἐπότισας, καὶ σεμνύνηι ἐπὶ τούτωι. δεῦρο οὖν, κοινῶς ἐπισκεψώμεθα μήπως ἀδίκως καυχᾶσαι, ὦ Ἰσραήλ, μήπως σοι τὸ μικρὸν ἐκεῖνο ὄξος καὶ ἡ χολὴ τὴν φοβερὰν [σοι] ταύτην ἐπήγαγεν ἀπειλήν, μήπως δι᾽ αὐτοῦ ἐν τοῖς μυρίοις τούτοις ὑπάρχεις δεινοῖς. προαγέσθω τοίνυν εἰς μέσον ὁ διὰ πνεύματος ἁγίου λαλῶν ἀψευδὴς ὑπάρχων Δαυὶδ ὁ τοῦ Ἰεσσαί. οὗτος ψάλλων τινὰ προφητικῶς εἰς τὸν ἀληθῆ Χριστὸν τὸν θεὸν ἡμῶν ἐμελώιδησεν διὰ τοῦ ἁγίου πνεύματος. πάντα τὰ ὑπὸ Ἰουδαίων εἰς αὐτὸν ἐν τῶι πάθει γινόμενα σαφῶς κατηγγείλατο, ἐν ὧι Χριστὸς ὁ ταπεινώσας ἑαυτὸν καὶ τὴν μορφὴν τοῦ δούλου Ἀδὰμ ἐνδυσάμενος ὡς ἐκ προσώπου ἡμῶν ἐπικαλεῖται τὸν ἐν οὐρανοῖς θεὸν πατέρα καὶ λέγει [ἐν τῶι 〈ξη〉 ψαλμῶι]· σῶσόν με, ὁ θεός, ὅτι εἰσήλθοσαν ὕδατα ἕως ψυχῆς μου· ἐνεπάγην εἰς ἰλὺν βυθοῦ, τοῦτ᾽ ἐστὶν εἰς τὴν φθορὰν τοῦ ἅιδου διὰ τῆς ἐν παραδείσωι παρακοῆς· 〈καὶ οὐκ ἔστιν ὑπόστασις,〉 ἢ γοῦν ἀντίληψις· 〈ἐξέλειπον οἱ ὀφθαλμοί μου ἀπὸ τοῦ ἐλπίζειν με ἐπὶ τὸν θεόν μου,〉 πότε ἥξει καὶ σώσει με.
Αποδεικτική προς Ιουδαίους. Γείρε, λοιπόν, το αυτί σου σε εμένα και άκουσε τα λόγια μου και πρόσεχε, ω Ιουδαίε· εσύ βέβαια πολλές φορές καυχιέσαι ότι καταδίκασες σε θάνατο τον Ιησού τον Ναζωραίο και τον πότισες ξύδι και χολή, και υπερηφανεύεσαι για αυτό. Έλα, λοιπόν, να εξετάσουμε από κοινού μήπως άδικα καυχιέσαι, ω Ισραήλ, μήπως εκείνο το λίγο ξύδι και η χολή σου επέφεραν αυτήν την φοβερή απειλή, μήπως εξαιτίας αυτού βρίσκεσαι μέσα σε αυτά τα μύρια δεινά. Ας παρουσιαστεί, λοιπόν, στο μέσον ο αψευδής Δαβίδ, ο γιος του Ιεσσαί, ο οποίος μιλά μέσω του Αγίου Πνεύματος. Αυτός, ψάλλοντας προφητικά, μελώδησε ορισμένα πράγματα για τον αληθινό Χριστό, τον Θεό μας, μέσω του Αγίου Πνεύματος. Προανήγγειλε με σαφήνεια όλα όσα έγιναν εις βάρος του από τους Ιουδαίους κατά το Πάθος, κατά το οποίο ο Χριστός, αφού ταπείνωσε τον εαυτό του και ενδύθηκε τη μορφή του δούλου Αδάμ, επικαλείται εκ μέρους μας τον εν ουρανοίς Θεό Πατέρα και λέγει στον 68ο ψαλμό: Σώσε με, Θεέ, διότι εισήλθαν ύδατα μέχρι την ψυχή μου· βυθίστηκα σε λάσπη βυθού, δηλαδή στη φθορά του άδη εξαιτίας της παρακοής στον παράδεισο· και δεν υπάρχει υπόσταση, δηλαδή καμία βοήθεια· εξαντλήθηκαν τα μάτια μου από το να ελπίζω στον Θεό μου, προσμένοντας πότε θα έλθει και θα με σώσει.
Λεπτομέρειες
Ψαλμὸς ιϛʹ Προσευχή, τῷ Δαβίδ. «Εἰσάκουσον, Κύριε, δικαιοσύνης μου πρόσσχες τῇ δεήσει μου». Πλὴν γὰρ Χριστοῦ, οὐδεὶς παρρησιάσοιτο εἰπεῖν πρὸς Θεόν· «Εἰσάκουσον δικαιοσύνης μου· ἐνώτισαι τὴν προσευχήν μου ἐν χείλεσι καθαροῖς». «Ἐκ προσώπου σου τὸ κρῖμά μου ἐξέλθοι», μέσον ἐμοῦ κρῖνον καὶ τῶν ἀνθισταμένων μοι. «Οἱ ὀφθαλμοί μου ἰδέτωσαν εὐθύτητας», οὐ μέντοι καὶ σκολιότητας περιωπεύοντες. «Ἐδοκίμασας τὴν καρδίαν μου» ἐπισκεψάμενος ἐν νυκτὶ ποῦ κέκτηται τὴν ῥοπήν, «ἐπύρωσάς με» διὰ πειρασμῶν καὶ θλίψεων καὶ καθαρθεὶς «οὐχ εὑρέθη ἐν ἐμοὶ ἀδικία», «ὅπως ἂν μὴ λαλήσῃ τὸ στόμα μου τὰ ἔργα τῶν ἀνθρώπων», ἀλλὰ τὰ ἐμὰ σφάλματα λαλεῖν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ· «διὰ τοὺς νόμους τῶν χειλέων σου» ἐξέδωκα ἐμαυτὸν ὁδοῖς τεθλιμμέναις. «Κατάρτισαι», παγίωσαι «τὰ διαβήματά μου ἐν ταῖς ὁδοῖς μου», ἵνα μὴ παροδεύωσι πρὸς τρίβους μὴ καθηκούσας. «Κἀγὼ πρός σε ταῦτα κεκραγώς, ἐπήκουσάς μου, ὁ Θεός». «Κλῖνον ἔτι τὸ οὖς σου ἐμοὶ καὶ εἰσάκουσον τῶν ῥημάτων μου». «Θαυμάστωσον ἐπ’ ἐμοὶ τὰ ἐλέη σου, ὁ σώζων τοὺς ἐλπίζοντας ἐπὶ σοὶ ἐκ τῶν ἀνθεστηκότων τῇ δεξιᾷ σου», δηλαδὴ τῷ Χριστῷ σου. «Φύλαξόν με, Κύριε, ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ· ἐν σκέπῃ τῶν πτερύγων σου σκεπάσεις με ἀπὸ προσώπου ἀσεβῶν τῶν ταλαιπωρησάντων με», εἴτε αἰσθητῶς εἴτε καὶ νοητῶς. «Οἱ ἐχθροί μου τὴν ψυχήν μου περιέσχον» τυραννικῶς·. «
Ψαλμός 16 Προσευχή, του Δαβίδ. «Εισάκουσε, Κύριε, τη δικαιοσύνη μου, πρόσεξε τη δέησή μου». Διότι, εκτός από τον Χριστό, κανείς δεν θα είχε το θάρρος να πει προς τον Θεό: «Εισάκουσε τη δικαιοσύνη μου· άκουσε με προσοχή την προσευχή μου με χείλη καθαρά». «Από το πρόσωπό σου ας προέλθει η κρίση μου», κρίνε ανάμεσα σε εμένα και σε αυτούς που με αντιστρατεύονται. «Τα μάτια μου ας δουν ευθύτητες», χωρίς ωστόσο να παρατηρούν δολιότητες. «Δοκίμασες την καρδιά μου» επισκεπτόμενος με μέσα στη νύχτα για να δεις προς τα πού ρέπει, «με δοκίμασες στο πυρ» μέσα από πειρασμούς και θλίψεις και, αφού καθαρίστηκα, «δεν βρέθηκε μέσα μου αδικία», «έτσι ώστε να μη μιλήσει το στόμα μου για τα έργα των ανθρώπων», αλλά να ομολογώ τα δικά μου σφάλματα ενώπιον του Θεού· «για χάρη των νόμων των χειλιών σου» παρέδωκα τον εαυτό μου σε στενόχωρες οδούς. «Κατάρτισε», στερέωσε «τα βήματά μου στις οδούς μου», ώστε να μην παρεκκλίνουν σε δρόμους ακατάλληλους. «Και εγώ, αφού κραύγασα αυτά προς εσένα, με εισάκουσες, Θεέ μου». «Κλίνε ακόμη το αυτί σου σε εμένα και εισάκουσε τα λόγια μου». «Κάνε θαυμαστά σε εμένα τα ελέη σου, εσύ που σώζεις αυτούς που ελπίζουν σε εσένα από εκείνους που αντιστέκονται στη δεξιά σου», δηλαδή στον Χριστό σου. «Φύλαξέ με, Κύριε, σαν κόρη οφθαλμού· κάτω από τη σκέπη των πτερύγων σου θα με σκεπάσεις από το πρόσωπο των ασεβών που με ταλαιπώρησαν», είτε αισθητά είτε νοητά. «Οι εχθροί μου περικύκλωσαν την ψυχή μου» τυραννικά· «
Λεπτομέρειες
Εἰ μὲν οὖν τὴν περιτομὴν τιμᾷς καὶ τὸ σάββατον καὶ δουλεύεις τῷ γράμματι, εὖ ἂν ἔχοις ταῖς θεηγορίαις μόναις πεισθῆναι τῶν προφητῶν· εἰ δὲ διὰ τοῦ βαπτίσματος Χριστὸν ἐνδέδυσαι τὸν ἐμὸν καὶ προσέχεις τῷ πνεύματι καὶ τοῖς τοῦ Χριστοῦ μύσταις καὶ ἡμετέροις μυσταγωγοῖς, κλῖνον τὸ οὖς σου ψαλμικῶς καὶ εἰσάκουσον τῶν πνευματολέκτων ῥημάτων αὐτῶν καὶ ἁπαξαπλῶς παρὰ πάντων διδάχθητι μὴ εἶναι ὅρον τῆς ἑκάστου ζωῆς μήτε θεόθεν τῷ καθενὶ τὸν θάνατον προορίζεσθαι.
Εάν λοιπόν τιμάς την περιτομή και το σάββατο και υποδουλώνεσαι στο γράμμα, θα έπραττες ορθά αν πειθόσουν αποκλειστικά στις θείες ρήσεις των προφητών· εάν, αντίθετα, διά του βαπτίσματος έχεις ενδυθεί τον δικό μου Χριστό και δίνεις προσοχή στο πνεύμα, στους μύστες του Χριστού και στους δικούς μας μυσταγωγούς, κλίνε το ους σου, σύμφωνα με τον ψαλμό, και εισάκουσε τα εμπνευσμένα από το Πνεύμα λόγια τους, και, απλούστατα, διδάξου από όλους ότι δεν υπάρχει προκαθορισμένο όριο στη ζωή του καθενός ούτε ότι ο θάνατος προορίζεται για τον καθένα από τον Θεό.
Λεπτομέρειες