Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 17:25

Είχε αναφωνήσει προηγουμένως κάπου και ο Δαβίδ: «Και θα με ανταμείψει ο Κύριος σύμφωνα με τη δικαιοσύνη μου, και σύμφωνα με την καθαρότητα των χεριών μου θα μου ανταποδώσει.» Διότι, δεν ισχυρίζεσαι ότι είναι διαφορετική η δικαιοσύνη του Παύλου, για παράδειγμα, από τη δικαιοσύνη οποιουδήποτε άλλου που δεν βρίσκεται ακόμη σε τέτοιο επίπεδο (και αναφέρομαι στην πνευματική δύναμη), ώστε να μπορεί να αναφωνεί ξεκάθαρα: «Εμένα ας μη μου συμβεί να καυχηθώ, παρά μόνο για τον σταυρό του Χριστού, μέσω του οποίου ο κόσμος έχει σταυρωθεί για μένα και εγώ για τον κόσμο;» ΠΑΛΛ. Απολύτως. ΚΥΡ. Και λοιπόν; Δεν θα παραδεχτούμε ότι είναι διαφορετική η καθαρότητα των χεριών του Ιωάννη από την καθαρότητα κάποιου άλλου, που μόλις κάνει τα πρώτα του βήματα στην ευαγγελική ζωή; ΠΑΛΛ. Θα το παραδεχτούμε· πώς όχι άλλωστε; ΚΥΡ. Έπειτα, πες μου, εφόσον είναι δίκαιος ο Κριτής των πάντων, θα απαιτήσει από εμάς δικαιοσύνη ισάξια και εντελώς όμοια με τα κατορθώματα των αγίων, ή, αφού εξετάσει το μέτρο της δικής μας πνευματικής αντοχής, δεν θα απαιτήσει τίποτα περισσότερο από όσα μπορεί κανείς να κατέχει και να κατορθώσει; ΠΑΛΛ. Αυτό λέω και εγώ· διότι έτσι είπε ο Χριστός, ότι «Σε όποιον εμπιστεύθηκαν πολλά, θα ζητήσουν πολλά από αυτόν». Είναι προφανές ότι ισχύει και το αντίστροφο· λίγα, δηλαδή, πάντοτε θα ζητηθούν από εκείνον που έλαβε τα λιγότερα. ΚΥΡ. Παρατήρησε, λοιπόν, αυτό το ζήτημα όπως είναι καταγεγραμμένο στον Νόμο, και ότι ο Θεός ζητά από τον καθένα ανάλογα με τα δικά του μέτρα.

Διότι τις άλλες μου πράξεις, αυτές της αρετής και της δικαιοσύνης, αφού τις παραβάλει σαν σε ζυγαριά και πλάστιγγα και τις αντιπαραθέσει προς το αμάρτημά μου, θα βρει ότι πλεονάζουν κατά πολύ έναντι του αμαρτήματος που διαπράχθηκε. Γι' αυτό θα μου ανταποδώσει όχι σύμφωνα με αυτό που αμάρτησα (διότι ήδη μου το ανταπέδωσε, παιδεύοντάς με στον παρόντα βίο μέσα από τις συμφορές που με κατέλαβαν), αλλά σύμφωνα με τις υπόλοιπες πράξεις, αυτές της δικαιοσύνης, θα μου αποδώσει κατά την ημέρα της δίκαιης κρίσης Του, και θα μου προσφέρει την αμοιβή σύμφωνα με την καθαρότητα των χεριών μου· διότι ξέπλυνα τον ρύπο που είχε προηγουμένως επέλθει σε αυτά. Και θα είμαι άμωμος ενώπιόν Του και θα προφυλαχτώ από την ανομία μου. Και θα μου ανταποδώσει ο Κύριος σύμφωνα με τη δικαιοσύνη μου, και σύμφωνα με την καθαρότητα των χεριών μου θα μου ανταποδώσει.

Στη συνέχεια προχωρεί απαριθμώντας ποια ήταν η δικαιοσύνη του, και πώς καθάρισε τα χέρια του: «Διότι φύλαξα τις οδούς του Κυρίου, και δεν ασέβησα απομακρυνόμενος από τον Θεό μου. Διότι όλα τα κρίματά του είναι ενώπιόν μου, και τα δικαιώματά του δεν απομακρύνθηκαν από εμένα. Και θα είμαι άμωμος μαζί του, και θα φυλαχθώ από την ανομία μου». Επειδή λοιπόν αυτά τα προσπόρισα στον εαυτό μου, λέγει, μετά την αμαρτία, και συγκέντρωσα για τον εαυτό μου τόσες θεραπείες, δικαιολογημένα, επαναλαμβάνοντας πάλι τον ίδιο λόγο για δεύτερη φορά, λέγω: ότι, εξαιτίας των προλεχθέντων, «Και θα μου ανταποδώσει ο Κύριος σύμφωνα με τη δικαιοσύνη μου, και σύμφωνα με την καθαρότητα των χεριών μου ενώπιον των οφθαλμών του». Αντί δε για το «ενώπιον των οφθαλμών του», ο Σύμμαχος απέδωσε το «αντικρύ των οφθαλμών του». Διότι δεν φρόντιζα να επιδεικνύω την καθαρότητά μου στα μάτια των ανθρώπων, ούτε για να αρέσω στους πολλούς, αλλά αντικρύ στα μάτια του ίδιου του Κριτή κατέβαλα κάθε προσπάθεια για τη δική μου καθαρότητα.

«και θα ανταποδώσει» Διότι ο κυριακός άνθρωπος είναι πλήρης δικαιοσύνης· το ίδιο δε θα λάβουν και οι δίκαιοι. «και σύμφωνα με την καθαρότητα» Η έκφραση «ενώπιον των οφθαλμών αυτού» αναφέρεται στο βήμα το ανθρώπινο. Αναφέρεται δε στον Χριστό. Διότι τα δικά Του χέρια είναι αληθινά καθαρά από κάθε μολυσμό. «μετά οσίου» Διότι με όποιον συναναστρέφεται κανείς, αυτού τον βίο και μιμείται, όπως ακριβώς εκείνοι που ζουν κατά Χριστόν ονομάζονται χριστιανοί. «και μετά ανδρός» Αθώος [καθώς] και όσιος είναι ο Χριστός, και όσοι ζουν εν Χριστώ μετέχουν της δόξας Του. «και μετά εκλεκτού» Και αυτό είναι ο Χριστός και οι εκλεκτοί του Χριστού· αυτοί δε είναι οι απόστολοι, ως εκλεκτοί του Θεού. «και μετά στρεβλού» Στρεβλός είναι ο διάβολος, καθώς διαστράφηκε από την αξία του· υπακούοντας σε αυτόν, ο Ιούδας μετεστράφη (διαστράφηκε) και απώλεσε την αξία του. «ότι εσύ λαό» Τον προερχόμενο από τα έθνη που ταπεινώθηκε από την πλάνη των ειδώλων. «και οφθαλμούς» Των ιουδαίων αρχόντων και των δαιμόνων. «ότι εσύ θα φωτίσεις» Ο Χριστός βοά προς τον Πατέρα εκ προσώπου του ανθρώπου. «ο Θεός μου» Διότι, καθώς ο άνθρωπος κατέκειτο σε ζοφερή νύχτα, τον φώτισε αναλαμβάνοντάς τον στη θεότητα. «ότι εν σοι θα λυτρωθώ» [Ομιλεί περί του λαού των Ιουδαίων· διότι αυτοί πείραζαν τον Χριστό.] «και εν τω Θεώ» Όσα οικοδόμησε η αμαρτία, τα αδαμάντινα του άδη, αυτά ο Χριστός τα συνέτριψε.

«Ενώπιόν του», λέγει· διότι αυτή είναι η μέγιστη αρετή, το να πράττει κανείς ενώπιον του Θεού το ευάρεστο· όπως ακριβώς λέγει και ο Προφήτης: «Και σύμφωνα με την καθαρότητα των χεριών μου ενώπιον των οφθαλμών του». Και αν και έγραψε τόσα πολλά, είπε ότι αυτά είναι λίγα, κάνοντας σύγκριση με όσα επρόκειτο να πει· όπως και αλλού λέγει: «Καθώς σας έγραψα με συντομία· σύμφωνα με το οποίο μπορείτε, αναγιγνώσκοντας, να κατανοήσετε τη σύνεσή μου στο μυστήριο του Χριστού». Και παρατήρησε τη σοφία του· δεν λέγει, «Σας παρακαλώ, να ανέχεστε τον λόγο της νουθεσίας», αλλά, «Τον λόγο της παρακλήσεως»· δηλαδή, της παρηγορίας, της προτροπής.

«Με πρόφθασαν την ημέρα της κακώσεώς μου», όταν με συνέλαβαν, «και έγινε ο Κύριος το στήριγμά μου», για να μην ντροπιαστώ, «και με έβγαλε σε ευρύχωρο τόπο», μετά το πάθος. «Θα με λυτρώσει διότι με θέλησε», ακούγοντας αυτούς που με χλεύαζαν: «Ας τον σώσει, αν τον θέλει». «Και θα μου ανταποδώσει ο Κύριος σύμφωνα με τη δικαιοσύνη μου, και σύμφωνα με την καθαρότητα των χεριών μου θα μου ανταποδώσει». «Διότι φύλαξα τις οδούς του Κυρίου και δεν ασέβησα έναντι του Θεού μου». Πώς αλλιώς, άλλωστε, θα μπορούσα να σηκώσω την αμαρτία του κόσμου; «Διότι όλες οι κρίσεις του είναι μπροστά μου, και τα προστάγματά του δεν απομακρύνθηκαν από εμένα· και θα είμαι άμωμος μαζί του, θα προφυλαχθώ από την ανομία. Και θα μου ανταποδώσει ο Κύριος σύμφωνα με τη δικαιοσύνη μου. Με τον όσιο θα είσαι όσιος, με τον αθώο θα είσαι αθώος, με τον εκλεκτό θα είσαι εκλεκτός και με τον διεστραμμένο θα συμπεριφερθείς αναλόγως». Στον καθένα, λέει, γίνεσαι ανταποδότης, ανάλογος με τα έργα που πράττει· «Διότι εσύ θα σώσεις τον ταπεινό λαό και θα ταπεινώσεις τα βλέμματα των υπερηφάνων».