Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 17:32

Διότι ποιος είναι Θεός εκτός από τον Κύριο; Ή ποιος είναι Θεός εκτός από τον Θεό μας; Διότι ο Λόγος του Θεού είναι ο μόνος αληθινός Θεός, γι' αυτό και είναι Μονογενής, επειδή είναι ο μόνος που είναι Θεός όπως ο Πατέρας. Αφού όμως μίλησε για τον Χριστό, ότι είναι εκ φύσεως Θεός, τώρα λέει: «Ή ποιος είναι Θεός;», εννοώντας ότι, σύμφωνα με αυτόν, μόνον ο Πατέρας είναι. Για εμάς όμως υπάρχει ένας Θεός, ο Πατέρας· διότι δεν υπάρχει άλλος Θεός, ώστε ο ένας να εκπληρώνει το αίτημα σε τούτον και ο άλλος σε εκείνον. Ίσως μάλιστα να διατύπωσε τους δύο στίχους εκ παραλλήλου· έτσι, λέει, ο αληθινός Θεός, όπως ακριβώς είχα πεποίθηση, με περιέζωνε με δύναμη για να νικώ, και καθιστούσε αβλαβή την οδό μου ως προς τα πρακτέα.] Ο Θεός που με περιζώνει με δύναμη. Παρόμοιο είναι το ρηθέν: «Έως ότου ενδυθείτε δύναμη εξ ύψους».

Επομένως, σύμφωνα με αυτούς, ούτε ο Σωτήρας είναι Θεός, ούτε ο Πατέρας Κύριος. Και μάταια ειπώθηκε το: «Είπε ο Κύριος στον Κύριό μου». Ψευδές είναι επίσης και το: «Γι' αυτό σε έχρισε ο Θεός, ο Θεός σου»· και το: «Έβρεξε ο Κύριος από τον Κύριο»· και το: «Έπλασε ο Θεός κατ' εικόνα Θεού»· και το: «Ποιος είναι Θεός εκτός από τον Κύριο;» και, «Ποιος είναι Θεός εκτός από τον Θεό μας;»· και τα λόγια του Ιωάννη ότι, «Θεός ήταν ο Λόγος, και ο Λόγος ήταν προς τον Θεό»· και του Θωμά για τον Υιό: «Ο Κύριός μου, και ο Θεός μου». Πρέπει λοιπόν να νοούμε τις αντιδιαστολές αυτές σε σχέση με τα κτίσματα και τους ψεύτικους θεούς και εκείνους που δεν ονομάζονται έτσι με την κυριολεκτική έννοια, και όχι ως προς τον Πατέρα και τον Υιό.

Στο χωρίο: «Ποιος είναι Θεός εκτός από τον Κύριο; Και ποιος είναι Θεός πλην του Θεού μας;» Το ότι βέβαια οι Γραφές δεν ανέφεραν αυτά και τα παρόμοια αναφορικά με τον Υιό, αλλά για τους λεγόμενους θεούς, οι οποίοι όμως δεν είναι πραγματικοί, έχει αποδειχθεί επαρκώς από τα σημεία στα οποία αποδείξαμε ότι ο Υιός ονομάζεται πολλές φορές και Θεός και Κύριος τόσο στην Παλαιά όσο και στην Καινή Διαθήκη.

Ψάλλει επίσης και ο Δαβίδ εν Πνεύματι: «Ποιος είναι Θεός εκτός από τον Κύριο; Και ποιος είναι Θεός εκτός από τον Θεό μας;». Άραγε, λοιπόν, δεν ανακηρύχθηκε ο Μονογενής σαφέστατα και ξεκάθαρα, μέσω της φωνής των θεολόγων, ως ένας και μόνος και αληθινός Θεός; Β. Αλήθεια είναι. Α. Όταν λοιπόν παρουσιάζεται σε εμάς ως μόνος και αληθινός Θεός ο Πατέρας, και κατά τον ίδιο και απαράλλακτο τρόπο ο Υιός (διότι κανείς απολύτως άλλος δεν θα μπορούσε να υπολογιστεί δίπλα του), προς τα πού άραγε θα στραφεί ο νους των πιστών, αν και οι δύο αλληλοαποκλείονταν, και δεν βρίσκονταν με βεβαιότητα στη θεοπρεπή δόξα τους, έχοντας λάβει εντελώς ασταθή και ευκολοαναίρετη φύση; Ή μήπως δεν είναι αλήθεια να πούμε ότι, αν παραδεχτούμε πως μόνο ο Πατέρας είναι αληθινός Θεός, επισφραγίζουμε αμέσως τη διαφορετική φύση του Υιού και, απομακρύνοντάς τον από τα όρια της αληθινής θεότητας, θα θεωρήσουμε ότι έχει προέλθει από κάποια άλλη φύση; Αν πάλι αποδώσουμε το όνομα και την ιδιότητα της αληθινής θεότητας μόνο στον Υιό, χωρίς να συνυπολογίσουμε κανέναν απολύτως μαζί του, δεν θα αποφανθούμε για τη δόξα του Πατέρα πράγματα που δεν επιτρέπεται καν να ειπωθούν; Β. Προς τα εκεί τείνει η λογική των εννοιών· ωστόσο, πιθανόν οι αντίπαλοι να πουν το εξής, ότι δηλαδή οπωσδήποτε θα καταλήξουμε, αν ο Υιός είναι αληθινός Θεός, να μην μιλάμε πια για έναν, αλλά για δύο θεούς. Α.

Αλλά και τα λόγια του είναι πυρωμένα, δηλαδή εξακριβωμένα και δοκιμασμένα· και δεν επιδέχονται καμία αμφισβήτηση· ούτε είναι δυνατόν να βρει κανείς σε αυτά παρεμβεβλημένη κάποια ξένη ύλη, όπως συμβαίνει με τα λόγια των σοφών τούτου του αιώνα, τα οποία, ενώ μερικές φορές διαθέτουν κάποια φαντασία, είναι γεμάτα από κάθε αθεΐα και ασέβεια. Τι διδάσκουν, λοιπόν, τα πυρωμένα λόγια του Κυρίου; Ότι Εκείνος είναι υπερασπιστής όλων όσοι ελπίζουν σε αυτόν· και ότι δεν υπάρχει άλλος Θεός παρά μόνο ο δικός μας Κύριος, ούτε υπάρχει άλλος κραταιός παρά μόνο ο Θεός μας. Και για τον λόγο αυτόν είναι ευλόγως υπερασπιστής όλων όσοι ελπίζουν σε αυτόν, εφόσον δεν βρίσκεται κανείς άλλος που να μπορεί να σταθεί απέναντι σε έναν τόσο μεγάλο και τέτοιο Θεό.

«Διότι ποιος είναι Θεός;» Διότι δεν υπάρχει άλλος Θεός εκτός από Αυτόν. Λέει, πράγματι, στον Ησαΐα: «Εγώ είμαι και δεν υπάρχει άλλος εκτός από εμένα». «Ο Θεός που περιζώνει» Ο Πατέρας τον Υιό. Λέει δηλαδή: και τα έδωσε όλα στον Υιό ως γνήσιο. «Και έθεσε» Αναφέρεται στον Κυριακό άνθρωπο, ο οποίος δεν έπραξε αμαρτία και δεν βρέθηκε δόλος στο στόμα του. «Αυτός που καταρτίζει» Διότι τα ελάφια χαίρονται στα βουνά και στους βράχους· έτσι και ο Χριστός στο όρος του Γολγοθά· ανεβαίνοντας πάνω στον βράχο, στάθηκε πάνω στον σταυρό στα ύψη. «Διδάσκοντας» Για τον πόλεμο εναντίον του διαβόλου, εξού και τα χέρια Του άπλωσε πάνω στον σταυρό ο Χριστός. «Και έθεσες τόξο» Ονομάζει χάλκινο τόξο τον σταυρό, εξαιτίας της ισχύος του· διότι αφού τον σήκωσε στους ώμους Του, με αυτόν κατατρύπησε τον διάβολο. «Και μου έδωσες» Διότι ο διάβολος δεν μπορεί πλέον να κυριεύσει τον άνθρωπο, αφότου διασφαλίστηκε με το Ευαγγέλιο. «Και το δεξί σου χέρι» Κρατώντας δηλαδή τον Αδάμ από το χέρι και ανασταίνοντάς τον, ενώ κειτόταν κάτω. «Και η διαπαιδαγώγηση» Αφού δίδαξε στον άνθρωπο τον νόμο της χάριτος. «Και η διαπαιδαγώγηση» Διότι, αφού διαπαιδαγωγήθηκε ο άνθρωπος από τη χάρη του Χριστού, έμαθε και τα μυστήρια της χάριτος. «Πλάτυνες» Αφού έδωσε εξουσία στον άνθρωπο να πατά πάνω σε φίδια και σκορπιούς και σε όλη τη δύναμη του εχθρού. «Και δεν ασθένησαν» Διότι δεν είναι πλέον δυνατόν να εξαπατηθεί (ή να βλαφθεί) από τον εχθρό.

ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΥ ΤΑ ΙΕΡΑ ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ. ΣΤΟΙΧΕΙΟ Α΄. Τίτλος πρώτος. — Περί της αΐδιας θεότητας της αγίας και ομοουσίου Τριάδος· και ότι ένας και μόνος πάνω απ' όλους είναι ο Θεός. «Είπε ο Θεός: Ας δημιουργήσουμε άνθρωπο σύμφωνα με τη δική μας εικόνα, και καθ' ομοίωσιν.» «Είπε ο Θεός: Ιδού, ο Αδάμ έγινε σαν ένας από εμάς.» «Ελάτε, ας κατεβούμε και ας συγχύσουμε τη γλώσσα τους, ώστε να μην καταλαβαίνει ο καθένας τη φωνή του πλησίον του.» «Άκου, Ισραήλ· ο Κύριος ο Θεός σου, είναι ένας Κύριος.» «Δείτε, ότι εγώ είμαι, και δεν υπάρχει Θεός εκτός από εμένα.» «Ποιος είναι Θεός εκτός από τον Κύριό μας, ή ποιος είναι Θεός εκτός από τον Θεό μας;» «Με τον λόγο του Κυρίου στερεώθηκαν οι ουρανοί, και με το πνεύμα του στόματός του όλη η δύναμή τους.» «Ο δε Θεός είναι βασιλιάς μας προ των αιώνων.» «Δεν υπάρχει όμοιός σου ανάμεσα στους θεούς, Κύριε, και δεν υπάρχουν έργα σαν τα δικά σου.» «Κύριε, εσύ έγινες καταφυγή για εμάς από γενιά σε γενιά.» «Η βασιλεία σου είναι βασιλεία πάντων των αιώνων» και τα λοιπά. «Κατά το έτος που πέθανε ο βασιλιάς Οζίας, είδα τον Κύριο να κάθεται σε θρόνο υψηλό και υπερυψωμένο, και ο οίκος ήταν γεμάτος από τη δόξα του. Και Σεραφείμ στέκονταν γύρω του· έξι φτερούγες είχε το ένα, και έξι φτερούγες το άλλο· και με τις δύο σκέπαζαν τα πρόσωπά τους, με τις δύο σκέπαζαν τα πόδια τους, και με τις δύο πετούσαν.»

Τα χωρία αναμειγνύονται, αναφερόμενα στον Δαβίδ και στον τύπο του Χριστού· διότι ο μεν Δαβίδ, έχοντας καταδιωχθεί από πολλούς εχθρούς και έχοντας διασωθεί, έψαλε αυτά, ο δε Χριστός, υποκινούμενος από τους Ιουδαίους, προέλεγε αυτά προς τον Πατέρα διά στόματος Δαβίδ. «Ο Θεός μου, θα φωτίσεις το σκοτάδι μου», το οποίο προέρχεται από τη θλίψη· «Διότι δι' εσού θα σωθώ από τον πειρασμό» των επιβουλών εναντίον μου, «και με τη βοήθεια του Θεού μου θα υπερπηδήσω τείχος», διαφεύγοντας από το πρόσωπό τους. «Ο Θεός μου, είναι άμωμη η οδός του», την οποία είναι αδύνατον να βαδίσουν οι αμαρτωλοί, «τα λόγια του Κυρίου είναι πεπυρωμένα», δηλαδή κεκαθαρμένα, «είναι υπερασπιστής όλων όσοι ελπίζουν σε αυτόν», είτε είναι σοφοί είτε απλοί άνθρωποι. «Διότι, ποιος είναι Θεός», αντί του κανείς δεν είναι Θεός, κανείς Κύριος, παρά μόνο και «πλην του Θεού ημών», έστω και αν ψευδωνύμως λέγεται ότι υπάρχουν πολλοί θεοί και πολλοί κύριοι. Ω, της πολυθεϊστικής και άθεης ανοησίας των ανθρώπων. «Ο Θεός που με περιζώνει με δύναμη, κατέστησε άμωμη την οδό μου», και δεν αποτελεί δικό μου κατόρθωμα, «καθιστώντας τα πόδια μου σαν του ελαφιού και στήνοντάς με στα υψηλά· διδάσκοντας τα χέρια μου στον πόλεμο, έκανε τους βραχίονές μου σαν χάλκινο τόξο», με τους οποίους κατατρόπωσα και τον αλλόφυλο Γολιάθ και πολλούς άλλους. «Μου έδωσες την υπεράσπιση της σωτηρίας, και η δεξιά σου με βοήθησε», όταν είχα ανάγκη βοηθείας, «η παιδεία σου με ανόρθωσε μέχρι τέλους» από τις πτώσεις· «και η παιδεία σου αυτή θα με διδάξει» τα ευάρεστα σε σένα. «