Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 17:36

Και κατέστησε άμωμη την οδό μου. Δηλαδή, δια των ευαγγελικών θεσπισμάτων με προετοίμασε να διατρέχω άμωμη οδό. Και σε υψηλά μέρη με στήνει. Δηλαδή, με διδάσκει να φρονώ τα άνω. [Καταρτίζοντας τα πόδια μου. Διότι οι άγιοι εξολοθρεύουν τα ιοβόλα πάθη· επειδή έλαβαν δύναμη κατά των νοητών όφεων, και για τον λόγο αυτό παρομοιάζονται με ελάφια· διότι και αυτά εξολοθρεύουν τους αισθητούς όφεις· Ωσάν του ελαφιού· διότι έλαβαν εξουσία να πατούν επάνω σε όφεις και σκορπιούς και επί πάσαν την δύναμιν του εχθρού.] Διδάσκοντας τα χέρια μου για πόλεμο. Διότι, εκτείνοντάς τα σε προσευχή, υπερισχύω των εχθρών. Και έκανες τους βραχίονές μου σαν χάλκινο τόξο. Κατασκευάζοντας τις δυνάμεις της ψυχής ανδρείες, δίκην χάλκινου τόξου. Μέσω του χαλκού, αφενός, δείχνει το εύτονο και το άτρωτο, μέσω δε του τόξου τη συμβολική εκτόξευση βελών από τους βραχίονές μας. [Διδάσκοντας τα χέρια μου για πόλεμο. Διδάσκοντας την επιτυχία κατά τη μάχη, και καθιστώντας τους βραχίονες σαν τόξο, κάνοντάς τους ωσάν χάλκινους ως προς την ισχύ. Ή λέει ότι κατασκεύασε τις δυνάμεις της ψυχής ανδρείες, δίκην χάλκινου τόξου. Ο χαλκός είναι σύμβολο της πρακτικής αρετής· διότι κατέστρεψε, λέει, τον χαλκό σου, λέει ο Ιεζεκιήλ προς την Ιερουσαλήμ.] Και μου έδωσας την υπεράσπιση της σωτηρίας. Με υπερασπίστηκες, λέει, μέσω του σωτηρίου σου.

Αυτό δε είναι η έλευση της θείας οικονομίας [Και η παιδεία σου με ανόρθωσε. Ως παιδεία εννοεί την ευαγγελική· ή αναφέρεται στην διαπαιδαγώγηση που προέρχεται από τον Νόμο· δηλαδή, λέγει, ενώ με ευεργετούσες σε όλα, μου έδωσες και νόμους, διά των οποίων διδασκόμουν το πρέπον.]

Διότι, μαθαίνοντας από εκεί ότι δεν πρέπει να αδικώ, απείχα από αυτό. Αλλά, για να μην βλάπτομαι πάλι από μια τέτοια επιείκεια, παρέχεις επαρκή βοήθεια προσφέροντας ανακούφιση, ή ως «παιδεία» εννοεί την παιδαγωγική διδασκαλία, σύμφωνα με το: «Δράξου της παιδείας»· ή την επίπονη αγωγή, σύμφωνα με το: «Μην περιφρονείς την παιδεία του Κυρίου». «Και η δεξιά σου με αντιλήφθηκε». Δεξιά του Πατρός είναι ο Υιός. «Και η παιδεία σου με ανόρθωσε εις τέλος». Είναι προφανές ότι εννοεί την ευαγγελική διδασκαλία. «Και η παιδεία σου, αυτή θα με διδάξει». Το χωρίο, «Και η παιδεία σου, αυτή θα με διδάξει», ανήκει στον Θεοδοτίωνα, αντί του, «Η παιδεία σου με ανόρθωσε εις τέλος», το οποίο έχει ειπωθεί από τους Εβδομήκοντα.

Στο Ψαλτήριο. Και κατέστησες τους βραχίονές μου χάλκινο τόξο, και μου έδωσας την ασπίδα της σωτηρίας μου, και η δεξιά σου με στήριξε. Στην Έξοδο. Η δεξιά σου, Κύριε, δοξάστηκε με δύναμη, το δεξί σου χέρι, Κύριε, συνέτριψε τους εχθρούς.

Εσύ που διδάσκεις τα χέρια μου για πόλεμο, και έκανες τους βραχίονές μου χάλκινο τόξο. Και μου έδωσες υπεράσπιση σωτηρίας, και η δεξιά σου με στήριξε. Επιπλέον όλων αυτών, μου έδωσες υπεράσπιση σωτηρίας, στέλνοντας τον Υιό σου για να πολεμήσει υπέρ εμού με τη δική του ασπίδα. Διότι θα κατανοήσεις με ακρίβεια τι είναι τελικά το προφητευόμενο μέσα από ολόκληρη τη Γραφή σωτήριο του Θεού, για το οποίο και ο Συμεών στο Ευαγγέλιο έλεγε: Τώρα απολύεις τον δούλο σου, Δέσποτα, σύμφωνα με τον λόγο σου, εν ειρήνη· διότι είδαν τα μάτια μου το σωτήριό σου. — Και η δεξιά σου με στήριξε. Ίσως η δεξιά του Θεού, με την οποία στερέωσε τον ουρανό, να δύναται να είναι ο μονογενής Λόγος.

Και η παιδεία σου με ανόρθωσε μέχρι τέλους, και αυτή η παιδεία σου θα με διδάξει. Ο δε Σύμμαχος απέδωσε: Και η υπακοή μου θα με αυξήσει. Ο δε Ακύλας: Και η πραότητά σου με επλήθυνε. Επλάτυνας τα διαβήματά μου κάτω από εμένα.

Εκείνος όμως δεν επιθυμούσε αυτά, αλλά έβλεπε προς τη γη και την κλοπή και τα γήινα και βδελυρά κέρδη και την αναμενόμενη από αυτά ωφέλεια της σάρκας, και ήταν εραστής αυτών των πραγμάτων που είχαν απαγορευθεί από τον Πατέρα και δεσπότη των πάντων και δάσκαλο, πολλές φορές και με πολλούς τρόπους. Δεν ήταν λοιπόν συγγενής του Χριστού ούτε των τότε συναποστόλων του, αλλά εκείνων προς τους οποίους ο Κύριος έλεγε: «Με ζητάτε, όχι επειδή είδατε σημεία, αλλά επειδή φάγατε από τους άρτους και χορτάσατε»· διότι, όπως εκείνοι, αν και είδαν τα σημεία και έφαγαν από τους άρτους και άκουσαν τους λόγους του ενυπόστατου Λόγου που ενανθρώπησε για εμάς, αργότερα φώναζαν προς τον Πιλάτο: «Άρον, άρον, σταύρωσον αυτόν», έτσι ακριβώς και αυτός, αν και είδε με τα μάτια του και γνώρισε εμπειρικά περισσότερο από τους άλλους τη μεγαλειότητα και τη θεότητα του Κυρίου, αργότερα τον πρόδωσε σε αυτούς που ζητούσαν τον φόνο του. Ο δε Κύριος υπέμεινε (ω, της ανείκαστης μακροθυμίας!) «μέχρι θανάτου, και μάλιστα θανάτου σταυρικού», ώστε, μαζί με τα τρόπαια κατά του αρχεκάκου, να οδηγήσει και εμάς στην υπομονή, δείχνοντας ότι οι πειρασμοί και οι θλίψεις είναι ωφέλιμα για εμάς. Διότι «μέσα στη θλίψη σε θυμηθήκαμε», λέει, και «θα υπομείνω την παιδαγωγία του Κυρίου», και «η παιδαγωγία σου, Κύριε, με ανόρθωσε», δηλαδή με σήκωσε όταν ήμουν σκυμμένος προς το σώμα και τις σωματικές φροντίδες, και με έπεισε να προσβλέπω μόνο σε εσένα.

«Διότι ποιος είναι Θεός;» Διότι δεν υπάρχει άλλος Θεός εκτός από Αυτόν. Λέει, πράγματι, στον Ησαΐα: «Εγώ είμαι και δεν υπάρχει άλλος εκτός από εμένα». «Ο Θεός που περιζώνει» Ο Πατέρας τον Υιό. Λέει δηλαδή: και τα έδωσε όλα στον Υιό ως γνήσιο. «Και έθεσε» Αναφέρεται στον Κυριακό άνθρωπο, ο οποίος δεν έπραξε αμαρτία και δεν βρέθηκε δόλος στο στόμα του. «Αυτός που καταρτίζει» Διότι τα ελάφια χαίρονται στα βουνά και στους βράχους· έτσι και ο Χριστός στο όρος του Γολγοθά· ανεβαίνοντας πάνω στον βράχο, στάθηκε πάνω στον σταυρό στα ύψη. «Διδάσκοντας» Για τον πόλεμο εναντίον του διαβόλου, εξού και τα χέρια Του άπλωσε πάνω στον σταυρό ο Χριστός. «Και έθεσες τόξο» Ονομάζει χάλκινο τόξο τον σταυρό, εξαιτίας της ισχύος του· διότι αφού τον σήκωσε στους ώμους Του, με αυτόν κατατρύπησε τον διάβολο. «Και μου έδωσες» Διότι ο διάβολος δεν μπορεί πλέον να κυριεύσει τον άνθρωπο, αφότου διασφαλίστηκε με το Ευαγγέλιο. «Και το δεξί σου χέρι» Κρατώντας δηλαδή τον Αδάμ από το χέρι και ανασταίνοντάς τον, ενώ κειτόταν κάτω. «Και η διαπαιδαγώγηση» Αφού δίδαξε στον άνθρωπο τον νόμο της χάριτος. «Και η διαπαιδαγώγηση» Διότι, αφού διαπαιδαγωγήθηκε ο άνθρωπος από τη χάρη του Χριστού, έμαθε και τα μυστήρια της χάριτος. «Πλάτυνες» Αφού έδωσε εξουσία στον άνθρωπο να πατά πάνω σε φίδια και σκορπιούς και σε όλη τη δύναμη του εχθρού. «Και δεν ασθένησαν» Διότι δεν είναι πλέον δυνατόν να εξαπατηθεί (ή να βλαφθεί) από τον εχθρό.

«Ας είναι το όνομα του Κυρίου ευλογημένο στους αιώνες.» «Μακάριος ο άνθρωπος τον οποίο ήλεγξε ο Κύριος. Και τη νουθεσία του Παντοκράτορα μην την απορρίπτεις. Διότι αυτός προκαλεί τον πόνο, και πάλι αποκαθιστά· αυτός χτύπησε, και τα χέρια του θα θεραπεύσουν.» «Αδράξτε την παιδεία, μήπως οργιστεί ο Κύριος, και καταστραφείτε.» «Η παιδεία σου με ανόρθωσε μέχρι τέλους, και η παιδεία σου.» «Οργή υπάρχει στον θυμό του, και ζωή στο θέλημά του.» «Με ελέγχους για την ανομία παιδαγώγησες τον άνθρωπο.» «Μακάριος ο άνθρωπος τον οποίο θα παιδαγωγήσεις, Κύριε.» «Με παιδαγώγησε αυστηρά ο Κύριος, αλλά δεν με παρέδωσε στον θάνατο.» «Καλό ήταν για μένα που με ταπείνωσες, για να μάθω τα δικαιώματά σου.» «Γιε μου, μην καταφρονείς την παιδεία του Κυρίου, ούτε να αποθαρρύνεσαι όταν ελέγχεσαι από αυτόν. Διότι όποιον αγαπά ο Κύριος, τον παιδαγωγεί· και μαστιγώνει κάθε υιό που αποδέχεται.» «Αυτός που αποδέχεται την παιδεία, θα βρίσκεται σε αγαθά.» «Να με φοβάστε, και να δεχθείτε την παιδεία, και δεν πρόκειται να εξολοθρευτείτε από το πρόσωπο της γης.» «Όταν ξεσπάσει η οργή του θυμού μου, και πάλι θα θεραπεύσω.» «Η παιδεία του Κυρίου ανοίγει τα αυτιά μου.» «Εξαιτίας της αμαρτίας για λίγο τον λύπησα, και τον πάταξα, και απέστρεψα το πρόσωπό μου από αυτόν· και εκείνος λυπήθηκε, και πορεύθηκε σκυθρωπός στους δρόμους της καρδιάς του. Τους δρόμους του είδα, και τον θεράπευσα, και τον παρηγόρησα, και του έδωσα αληθινή παρηγοριά.» «

Τα χωρία αναμειγνύονται, αναφερόμενα στον Δαβίδ και στον τύπο του Χριστού· διότι ο μεν Δαβίδ, έχοντας καταδιωχθεί από πολλούς εχθρούς και έχοντας διασωθεί, έψαλε αυτά, ο δε Χριστός, υποκινούμενος από τους Ιουδαίους, προέλεγε αυτά προς τον Πατέρα διά στόματος Δαβίδ. «Ο Θεός μου, θα φωτίσεις το σκοτάδι μου», το οποίο προέρχεται από τη θλίψη· «Διότι δι' εσού θα σωθώ από τον πειρασμό» των επιβουλών εναντίον μου, «και με τη βοήθεια του Θεού μου θα υπερπηδήσω τείχος», διαφεύγοντας από το πρόσωπό τους. «Ο Θεός μου, είναι άμωμη η οδός του», την οποία είναι αδύνατον να βαδίσουν οι αμαρτωλοί, «τα λόγια του Κυρίου είναι πεπυρωμένα», δηλαδή κεκαθαρμένα, «είναι υπερασπιστής όλων όσοι ελπίζουν σε αυτόν», είτε είναι σοφοί είτε απλοί άνθρωποι. «Διότι, ποιος είναι Θεός», αντί του κανείς δεν είναι Θεός, κανείς Κύριος, παρά μόνο και «πλην του Θεού ημών», έστω και αν ψευδωνύμως λέγεται ότι υπάρχουν πολλοί θεοί και πολλοί κύριοι. Ω, της πολυθεϊστικής και άθεης ανοησίας των ανθρώπων. «Ο Θεός που με περιζώνει με δύναμη, κατέστησε άμωμη την οδό μου», και δεν αποτελεί δικό μου κατόρθωμα, «καθιστώντας τα πόδια μου σαν του ελαφιού και στήνοντάς με στα υψηλά· διδάσκοντας τα χέρια μου στον πόλεμο, έκανε τους βραχίονές μου σαν χάλκινο τόξο», με τους οποίους κατατρόπωσα και τον αλλόφυλο Γολιάθ και πολλούς άλλους. «Μου έδωσες την υπεράσπιση της σωτηρίας, και η δεξιά σου με βοήθησε», όταν είχα ανάγκη βοηθείας, «η παιδεία σου με ανόρθωσε μέχρι τέλους» από τις πτώσεις· «και η παιδεία σου αυτή θα με διδάξει» τα ευάρεστα σε σένα. «

Γι' αυτό και του άπλωσε χέρι από ψηλά· του έστειλε βοήθεια από το άγιο κατοικητήριό Του· του έδωσε ρώμη και ισχύ· «τον διεφύλαξε από εκείνους που του έστηναν ενέδρα και τον αντάμειψε με νίκη σε έναν ισχυρό αγώνα»· με σπλαχνικό βλέμμα ο επουράνιος Θεός επέβλεψε τον επίγειο βασιλιά και ο «κραταιός στους πολέμους» Κύριος ενίσχυσε κραταιά τον βραχίονά του· η παντοδύναμη δεξιά ύψωσε το δεξί του χέρι, ώστε αυτούς που ξεσηκώνονταν και τον πολιορκούσαν, με θεϊκό σθένος και ακατανίκητη δύναμη να τους συντρίψει, να τους καταβάλει και να τους εξουθενώσει, και στη συνέχεια να διαφύγει και να αποδράσει μέσα από ένα τόσο μεγάλο βαρβαρικό πλήθος των εχθρών, πράγμα το οποίο και έγινε. Διότι ο Θεός, σύμφωνα με τον θείο Δαβίδ, δίδαξε τα χέρια του για πόλεμο και του χάρισε την υπεράσπιση της σωτηρίας, και η δεξιά Του βοήθησε τον βασιλιά και έκανε τους βραχίονές του σαν χάλκινο τόξο και απέδειξε τους αντιπάλους αδύναμους, και εκείνος αγωνιζόταν με ισχύ και γενναιότητα ανάμεσα στις τουρκικές παρατάξεις.