Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 17:41

Εις τον Ψαλμόν ιζ', 1 Αστερίου. <Εις το τέλος.> Ποιο; Του θανάτου του Σαούλ δια μαχαίρας και της καταστροφής των συνεργών του. Διότι έφθασε σε αυτούς η οργή μέχρι τέλους. Και ποιο άραγε; Περί της καταστροφής των εχθρών απαντά δια των προκειμένων: <Εβρόντησε από τον ουρανό ο Κύριος, και ο Ύψιστος έδωσε τη φωνή του, χαλάζι και άνθρακες πυρός· εξαπέστειλε βέλη και τους διεσκόρπισε, και επλήθυνε τις αστραπές και τους συνετάραξε. Συνεπόδισε αυτούς που επαναστατούσαν εναντίον μου υποκάτω μου, μέχρι που έκραξαν, και δεν υπήρχε ποιος να τους σώσει, προς τον Κύριο, και δεν τους εισάκουσε.> Επειδή λοιπόν τέτοια ήταν η καταστροφή και το τέλος των εχθρών, τους βρήκε το τέλος που τους άξιζε, ή σημαίνει και το τέλος των πολέμων. Γιατί όμως λέγει <στον δούλο του Κυρίου> και όχι στον προφήτη ή στον ψαλμωδό ή στον βασιλιά ή σε αυτόν που φυγαδεύει τους δαίμονες; Διότι εκείνα ήταν χαρίσματα του Θεού· το να γίνει όμως κάποιος δούλος του Κυρίου του απέφερε μεγάλο καύχημα.

«Θα τους συντρίψω, και δεν θα δύνανται να σταθούν». Τη σύντριψη των εχθρών την κατεργάζεται η απάθεια. «Και με περιέζωσες με δύναμη». Πάλι, αποδίδει το παν της νίκης σε Εκείνον που του έδωσε την ισχύ. «Και τους εχθρούς μου τους έκανες να μου στρέψουν τα νώτα». Αντί του: τους έτρεψες σε φυγή. Διότι είναι γνώρισμα αυτών που φεύγουν το να στρέφουν τα νώτα τους. Και στρέφουν τα νώτα τους οι εχθροί μας οι δαίμονες, όταν πλέον δεν δύνανται να εμβάλουν εμπαθείς λογισμούς στην ψυχή. «Και αυτούς που με μισούν τους εξολόθρευσες».

«Και με περιέζωσες με δύναμη για πόλεμο, υπέταξες κάτω από εμένα όλους όσοι ξεσηκώνονταν εναντίον μου». Σε εμένα μεν, λέει, δώρισες ανδρεία και ρώμη. Αφού είπε πιο πάνω: «Ο Θεός που με περιζώνει με δύναμη», εδώ διδάσκει και το αποτέλεσμα του έργου λέγοντας: «Και με περιέζωσες με δύναμη για πόλεμο· και έκανες τους εχθρούς μου να μου στρέψουν τα νώτα». Εκείνοι που, μέσω της μετάνοιας, μόλις τώρα απαλλάσσονται από την έχθρα, επειδή δεν έχουν ακόμη την παρρησία που προέρχεται από την αρετή, θα μπορούσαν να τοποθετηθούν από τον Πατέρα ως νώτα του Ιησού· διότι έτσι, αφού βρεθούν πίσω του, θα μπορέσουν και να τον ακολουθήσουν.

Θα καταδιώξω: Ο Χριστός μετά την ανάσταση σκόρπισε τους Ιουδαίους. Και δεν θα επιστρέψω: Διότι ούτε στους Ιουδαίους ούτε στους δαίμονες επιτράπηκε πλέον να επανέλθουν στο αρχαίο τους αξίωμα. Θα συνθλίψω: Ο Χριστός τους δαίμονες· διότι αφότου καταργήθηκαν, δεν έχουν πλέον καμία υπόσταση. Θα πέσουν: Τα πλήθη των δαιμόνων και τα τέκνα των Ιουδαίων, ως εχθροί θα πέσουν κάτω από τα πόδια του Χριστού και Θεού. Και με περιέζωσες: Διότι ο Χριστός ενίσχυσε τον εναντίον τους πόλεμο πάνω στον σταυρό. Εμπόδισα: Διότι αφού έδεσε τον εχθρό και τους δαίμονες, ο Χριστός τους υπέταξε κάτω από τα πόδια των ανθρώπων. Και τους εχθρούς: Διότι οι δαίμονες φεύγουν πανταχόθεν ως εχθροί, όταν δουν το σημείο του σταυρού και να ονομάζεται ο Χριστός. Και αυτούς που μισούν: Τους Ιουδαίους· διότι, επειδή μίσησαν τον Χριστό, εξέπεσαν και από τον νόμο και από τον τόπο και από τη χάρη και από το να είναι λαός του Θεού. Κραύγασαν: Διότι μετά την πτώση τους δεν μπόρεσαν να σηκωθούν· διότι δεν εισακούονταν πλέον στις προσευχές τους. Μάταια προσεύχονται στον Πατέρα, εφόσον δεν έχουν τον Υιό. Και θα κομματιάσω: Διότι στάχτη, δηλαδή σκόνη, απέβησαν για αυτούς τα του νόμου και του τόπου που διασκορπίστηκαν, σαν το χνούδι απέναντι στον άνεμο. Σαν πηλό: Διότι, όπως ο πηλός γίνεται αφανής όταν πατιέται στις πλατείες της πόλης, έτσι και οι Ιουδαίοι χάθηκαν από παντού.

«Πλάτυνας τα βήματά μου κάτω από εμένα, και δεν εξασθένησα» καθώς έτρεχα στους δρόμους σου. Και έχοντας δυναμώσει έτσι, «θα καταδιώξω τους εχθρούς μου και θα τους προφτάσω και δεν θα επιστρέψω, μέχρι να εκλείψουν· θα τους συντρίψω και δεν θα μπορέσουν να σταθούν, θα πέσουν κάτω από τα πόδια μου», διότι: «Με έζωσες με δύναμη για πόλεμο, υπέταξες κάτω από εμένα όλους όσοι επαναστατούσαν εναντίον μου». «Και τους εχθρούς μου τους έκανες να μου γυρίσουν την πλάτη», δηλαδή να μην αντιστέκονται κατά πρόσωπο, αλλά να τραπούν σε φυγή. Αξιοθαύμαστη είναι, Δαβίδ, η ευγνωμοσύνη σου, καθώς και στον εαυτό σου και σε όλους διδάσκεις έμπρακτα να μη νομίζουν ότι με τη δική τους δύναμη νικούν τους εχθρούς και τα πάθη, αλλά δικαιολογημένα να ομολογούν ότι η χάρη της νίκης ανήκει στον Θεό. Οι δε εχθροί: «κραύγασαν και δεν υπήρχε κανείς να τους σώσει· προς τον Κύριο, και δεν τους εισάκουσε» εξαιτίας του ότι είναι εχθροί· γι' αυτό «και θα τους θρυμματίσω σαν σκόνη απέναντι στον άνεμο, σαν τη λάσπη των πλατειών θα τους λιώσω». Έπειτα, μεταφέρει τα λόγια στο πρόσωπο του Χριστού, λέγοντας: «Ρύσαι με (Γλίτωσέ με) από την αντιλογία του λαού, θα με καταστήσεις κεφαλή των εθνών», για τα οποία είπες: «Και θα σου δώσω τα έθνη ως κληρονομιά σου» και: ο μεν «λαός» από τα έθνη, «που δεν τον γνώριζα, με υπηρέτησε, με το που άκουσε με το αυτί», δηλαδή υπακούοντας στο κήρυγμα πίστεψε σε εμένα, ενώ «γιοι αλλότριοι με ξεγέλασαν». «Πάλιωσαν» μέσα στην κακία «και χώλαναν μακριά από τα μονοπάτια τους», βαδίζοντας παράνομα. «

Του ιδίου. Επαναγνωστικόν προς τον πατριάρχη και τη σύνοδο. Γράφτηκε δε ενώ αυτός ήταν ακόμη βασιλικός γραμματέας και εκστράτευε μαζί με τον βασιλιά. Χάρη ανήκει και πάλι στον Θεό, ο οποίος χάρισε πλουσιοπάροχα στη βασιλεία μου τη νίκη και εναντίον των αντισταθέντων και αλλότριων υιών των Σκυθών. Ας είναι δε ευλογημένο και το όνομά Του, καθώς τρέπει τους εχθρούς μου σε φυγή και ταπεινώνει ενώπιόν μου κάθε πολέμιο. Διότι Εκείνος που προστατεύει τη βασιλεία μου με την παντοκρατορική Του δεξιά στον πόλεμο, σε πόλεμο και σε ειρήνη, στα εσωτερικά και στα εξωτερικά δεινά, τόσο πολύ τη μεγάλυνε δείχνοντας το έλεός Του προς αυτήν, ώστε, ενώ φέρει ακόμη στο στόμα τον αίνο προς Αυτόν για τα προηγούμενα και δεν έχει ακόμη ευχαριστήσει πλήρως για αυτά, την υψώνει με άλλα, νεότερα που ακολουθούν αμέσως μετά και την ανυψώνει βαθμιαία προς τα μεγαλύτερα, ώστε να μην υπάρχει στιγμή που να μην το πράττει.

Έσκισε τον σάκο μου και με έζωσε με ευφροσύνη, διότι έκανε τους εχθρούς μου να μου στρέψουν τα νώτα και εξολόθρευσε αυτούς που με μισούν, και απέστειλε άνθρωπο ενώπιόν μας για να θεραπεύσει τους συντετριμμένους, να επισκεφθεί τους ασθενείς, και να γίνει τα πάντα για όλους προς σωτηρία.