Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 17:47

«Αλλότριοι υιοί με εξαπάτησαν». Ο Ισραήλ, που κλήθηκε πρωτότοκος υιός, κλήθηκε αλλότριος υιός εξαιτίας της απιστίας του. «Αλλότριοι υιοί παλαιώθηκαν». Καθετί που παλαιώνει βρίσκεται κοντά στον αφανισμό. «Ζει ο Κύριος, και ευλογητός ο Θεός μου». Επίκαιρα αναφώνησε το «Ζει ο Κύριος». Επειδή μνημόνευσε την αντιλογία του λαού, κατά την οποία κραύγαζαν λέγοντας: «Άρε, άρε· σταύρωσέ τον». «Και ας υψωθεί ο Θεός της σωτηρίας μου». Αν και ταπείνωσε τον εαυτό του, λέει, λαμβάνοντας μορφή δούλου, εντούτοις είναι υψηλός. Παρόμοιο δε με αυτό που ειπώθηκε είναι το: «Ο Θεός τον υπερύψωσε και του χάρισε όνομα που είναι πάνω από κάθε όνομα».

Διότι προς τους φαύλους έλεγε ο Σωτήρας: «Αποχωρήστε από εμένα, εργάτες της ανομίας, ποτέ δεν σας γνώρισα.» Και ο λαός από τα έθνη, λοιπόν, που παλαιότερα ειδωλολατρούσε και αμάρτανε, και για αυτόν τον λόγο δεν τον γνώριζε ο Σωτήρας, καθώς μεταβαίνει μέσω της μετάνοιας, λέγεται ότι είναι δούλος του. Γι' αυτό δεν είπε: Αυτόν που δεν γνωρίζω (διότι εκείνος που ακόμη πράττει τα έργα της κακίας, δεν αναγνωρίζεται), αλλά αυτόν που δεν γνώριζε παλαιότερα, είναι όμως φανερό ότι τον γνωρίζει τώρα. Παρόμοιο με το αποστολικό χωρίο: «Αλλά τότε μεν, επειδή δεν γνωρίζατε τον Θεό, γίνατε δούλοι σε εκείνους που εκ φύσεως δεν είναι θεοί· τώρα όμως που γνωρίσατε τον Θεό, ή μάλλον που γνωριστήκατε από αυτόν.» Διότι, όταν αγνοούσαν, αγνοούνταν· όταν όμως γνώρισαν, αναγνωρίστηκαν. <Υιοί αλλότριοι.> (D f. 67, L f. 67.) Ο Ισραήλ, που ονομάστηκε πρωτότοκος γιος, ονομάστηκε αλλότριος γιος εξαιτίας της απιστίας του. <Πάλιωσαν και χώλαναν από τις τρίβους του.> (L f. 67.) Αντί δε του, Πάλιωσαν και χώλαναν, ο Σύμμαχος έχει πει: Θα ατιμαστούν και θα ντραπούν. <Ζει ο Κύριος.> (C f. 37.) Το «Ζει ο Κύριος», αντί του, Μα τον ζώντα Κύριο, το αναφέρει η Γραφή· όπως λέει και ο Ιώβ: «Ζει ο Κύριος που με έκρινε έτσι, και αυτός που πίκρανε την ψυχή μου· όσο ακόμη υπάρχει η πνοή μου, και το θείο πνεύμα που παραμένει στα ρουθούνια μου».

Ζει ο Κύριος, και ευλογητός είναι ο Θεός μου, και ας υψωθεί ο Θεός της σωτηρίας μου. Ο Θεός, ο οποίος αποδίδει εκδικήσεις για χάρη μου και υπέταξε λαούς κάτω από εμένα, ο λυτρωτής μου από οργισμένους εχθρούς. Διότι, αν και ταπείνωσε τον εαυτό Του, κλίνοντας τους ουρανούς και κατεβαίνοντας, εντούτοις είναι υψηλός, σύμφωνα με το: Ο Θεός Τον υπερύψωσε και Του χάρισε το όνομα που είναι πάνω από κάθε όνομα. Ο Θεός, ο οποίος αποδίδει εκδικήσεις για χάρη μου και υποτάσσει λαούς κάτω από εμένα, ο λυτρωτής μου από τους οργισμένους εχθρούς μου· από εκείνους που εξεγείρονται εναντίον μου θα με υψώσεις, και από άδικο άνδρα λύτρωσέ με.

Και πάλι: Ζει ο Κύριος, και ευλογητός ο Θεός, και ας υψωθεί ο Θεός της σωτηρίας μου. Και επιπροσθέτως: Στο φως σου θα δούμε φως, δηλαδή, μέσω του Υιού σου θα γνωρίσουμε το Άγιο Πνεύμα. Διότι δι' αυτού, όπως ακριβώς μυσταγωγηθήκαμε σαφέστερα τα περί του Πατρός, έτσι και τα περί του Αγίου Πνεύματος. Και βρίσκουμε πολλά τέτοια τα οποία εξαγγέλλουν την Αγία Τριάδα.

«Ρῦσαί με»: Από τον λαό των Ιουδαίων που κραύγαζαν: «άρε άρε» («άρον άρον»), «σταύρωσον αυτόν». «Καταστήσεις με»: Διότι, αφότου οι Ιουδαίοι Τον αρνήθηκαν λέγοντας: «δεν έχουμε βασιλιά», ο Κύριος βασίλευσε στα έθνη, τα οποία δέχθηκαν τη χάρη της πίστεως (του Πνεύματος). «Λαός ον»: Ο λαός που προήλθε από τα έθνη, οι οποίοι δεν γνώριζαν τον Χριστό· αυτοί Τον δέχθηκαν και Τον υπηρετούν με φόβο (Τον υπηρέτησαν με φόβο). «Εις ακοήν»: Διότι με φόβο και προθυμία τα έθνη δέχθηκαν τον λόγο του κηρύγματος [της θεότητος]. «Υιοί αλλότριοι»: Διότι κατά σάρκα τύγχαναν υιοί του Χριστού, αλλά αρνούμενοι Τον αποξενώθηκαν. «Υιοί αλλότριοι»: Ως αρχαίοι και πεπαλαιωμένοι στην κακία έγιναν βδελυκτοί· χώλαναν δε, διότι δεν στάθηκαν στην οδό της αλήθειας, αλλά παρέκκλιναν. «Ζει Κύριος»: Ο Χριστός, αφού αναστήθηκε εκ νεκρών, ως Θεός είναι (έτσι) ευλογημένος από όλους. «Και υψωθήτω»: Διότι, αφού έσωσε το ανθρώπινο γένος, υψώθηκε αναλαμβανόμενος στους ουρανούς. «Ο Θεός ο διδούς»: Ο Πατέρας που έδωσε στον Υιό τη νίκη επί πάντων· διότι όλα τα έθνη υποτάχθηκαν στην πίστη του Χριστού <και Θεού>. «Ο ρύστης»: Από τον ιουδαϊκό λαό· διότι εξοργίζονταν με μεγάλο θυμό εναντίον του Χριστού. «Από των επανισταμένων»: Ο λόγος αναφέρεται στον Αδάμ· διότι τον ύψωσε από τους δαίμονες, ανεβάζοντας τον άνθρωπο στον ουρανό. Και ο Χριστός μπροστά στα μάτια των εχθρών Του ανέβηκε στους ουρανούς. «Από ανδρός»: Τον Δαβίδ από τον Γολιάθ, τον Χριστό από τον Ιούδα.

«Ζει ο Κύριος και είναι ευλογητός», αξιέπαινος, «ο Θεός και ας υψωθεί», ας δοξαστεί, «ο Θεός της σωτηρίας μου, αυτός που μου δίνει την εκδίκηση, και υπέταξε λαούς κάτω από εμένα, ο λυτρωτής μου από τους οργισμένους εχθρούς μου και αυτός που με ύψωσε από εκείνους που επαναστατούν εναντίον μου» υψηλότερα. «Γι' αυτό θα σε δοξολογήσω και στο όνομά σου θα ψάλω», «μεγαλύνοντας τις σωτηρίες του βασιλιά, και δείχνοντας έλεος στον χρισμένο σου Δαβίδ», τόσο στον αισθητό όσο και στον νοητό, «και στους απογόνους του» προς θεογνωσία «έως τον αιώνα».