Ἀλλὰ μὴν οὐκ ἔγνω Ἰσραήλ. Ἡσαΐας λέγει· «Κύριε, τίς ἐπίστευσε τῇ ἀκοῇ ἡμῶν, καὶ ὁ βραχίων Κυρίου τίνι ἀπεκαλύφθη;» Ὁ δὲ Μωϋσῆς πρῶτος λέγει· «Ἐγὼ παραζηλῶ ὑμᾶς ἐπ’ οὐκ ἔθνη, ἐπὶ ἔθνει ἀσυνέτῳ παροργιῶ ὑμᾶς.» Ἔθνη ἀσύνετα ὑμᾶς προσηγόρευσε· πρό γε τῆς πίστεως ἀφροσύνην ἐπεδείκνυμεν· ἦμεν γάρ ποτε, ἤγουν πρὸ τοῦ πιστεῦσαι, ἀνόητοι, ἀπειθεῖς, πλανώμενοι. Διαφερόντως Ἰουδαίους ἠνίασεν ὁ Θεὸς, ἤγουν ἐλύπησεν· οὐ γὰρ οὕτως ἀλγεινὸν ἡ διασπορὰ καὶ ἡ τοῦ ναοῦ ἐρήμωσις, ὡς ἡ τῶν ἐθνῶν εὐσέβειά τε καὶ περιφάνεια. Ἡσαΐας δὲ ἀποτολμᾷ καὶ λέγει· «Εὑρέθην τοῖς ἐμὲ μὴ ζητοῦσιν, ἐμφανὴς ἐγενόμην τοῖς ἐμὲ μὴ ἐπερωτῶσιν.» Ἔδειξε κατ’ αὐτὸ καὶ τῆς τῶν ἐθνῶν θεογνωσίας τὴν πρόσρησιν, καὶ τὴν τῶν Ἰουδαίων μιαιφονίαν· τὸ γὰρ ἀποτολμᾷ τοῦτο δηλοῖ, Οὐκ ἐδειλίασε, φησὶ, φονῶντας Ἰουδαίους καὶ μεμηνότας, ἀλλὰ σὺν παῤῥησίᾳ πολλῇ τὴν τῶν ἐθνῶν προεκήρυξε σωτηρίαν· προεθέσπισε δὲ καὶ τῶν Ἰουδαίων τὴν ἀπιστίαν· τοῦτο γὰρ δηλοῖ τὰ ἑξῆς· πρὸς δὲ τὸν Ἰσραὴλ λέγει ὁ Μωϋσῆς· «Ὅλην τὴν ἡμέραν ἐξεπέτασα τὰς χεῖρας πρὸς λαὸν ἀπειθοῦντα καὶ ἀντιλέγοντα.» Οὕτω γὰρ οἱ θαυμάσιοι προφῆται καὶ Ἰουδαίοις κατηγοροῦσι καὶ τὴν τῶν ἐθνῶν προκηρύττουσι πίστιν, λέγω δὲ τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν διάκονον γεγενῆσθαι περιτομῆς ὑπὲρ ἀληθείας Θεοῦ εἰς τὸ βεβαιῶσαι τὰς ἐπαγγελίας τῶν Πατέρων· τὰ δὲ ἔθνη ὑπὲρ ἐλέους δοξάσει τὸν Θεόν· τῷ γὰρ Ἀβραὰμ ὁ τῶν ὅλων Θεὸς ὑπέσχετο ἐν τῷ σπέρματι αὐτοῦ εὐλογῆσαι τὰ ἔθνη· ἐδέξατο δὲ καὶ αὐτὸς ὁ πατριάρχης καὶ πᾶν τὸ ἐκείνου γένος τῆς περιτομῆς τὸ σημεῖον· ἔδει τοίνυν καὶ τὸ ἐκείνου σπέρμα κατὰ σάρκα προσαγορευόμενον καὶ τοῖς ἔθνεσι τὴν εὐλογίαν πηγάζον, ἔχειν τὸ σημεῖον τῆς συγγενείας, ἵνα δειχθῇ σαφῶς τῆς θείας ἐπαγγελίας ἡ ἀλήθεια· καὶ τὰ ἔθνη τὴν χάριν δεξάμενα ὑμνήσει τῆς φιλανθρωπίας τὸν χορηγὸν τὸν διὰ τῶν θείων προφητῶν αὐτοῦ προσαγορεύσαντα τὴν τῶν ἐθνῶν πίστιν καὶ σωτηρίαν, καθὼς γέγραπται· «Διὰ τοῦτο ἐξομολογησόμεθά σοι ἐν ἔθνεσι, Κύριε, καὶ τῷ ὀνόματί σου ψάλλομεν.» Καὶ πάλιν λέγει· «Αἰνεῖτε τὸν Κύριον, πάντα ἔθνη, καὶ ἐπαινέσατε αὐτὸν, πάντες οἱ λαοί.» Καὶ πάλιν Ἡσαΐας λέγει· «Καὶ ἔσται ῥίζα τοῦ Ἰεσσαὶ, καὶ ὁ ἀνιστάμενος ἄρχειν ἐθνῶν, ἐπ’ αὐτὸν ἔθνη ἐλπιοῦσι,» καθὼς γέγραπται· «Ὄψονται οἷς οὐκ ἀνηγγέλη περὶ αὐτοῦ, καὶ οἳ οὐκ ἀκηκόασι συνήσουσι.»
Μετάφραση
Αλλά βέβαια ο Ισραήλ δεν το γνώρισε. Ο Ησαΐας λέει: «Κύριε, ποιος επίστεψε στο άκουσμά μας, και ο βραχίονας του Κυρίου σε ποιον αποκαλύφθηκε;» Ο δε Μωυσής πρώτος λέει: «Εγώ θα σας κινήσω σε ζήλια με λαό που δεν είναι έθνος· με έθνος ασύνετο θα σας παροργίσω.» Ασύνετα έθνη σας ονόμασε· γιατί πριν από την πίστη δείχναμε αφροσύνη· ήμασταν πράγματι κάποτε, δηλαδή πριν πιστέψουμε, ανόητοι, απειθείς, πλανώμενοι. Με ξεχωριστό τρόπο λύπησε ο Θεός τους Ιουδαίους, δηλαδή τους προξένησε οδύνη· διότι δεν είναι τόσο οδυνηρή η διασπορά και η ερήμωση του ναού, όσο η ευσέβεια και η δόξα των εθνών. Ο Ησαΐας μάλιστα τολμά και λέει: «Βρέθηκα από εκείνους που δεν με ζητούσαν· φανερώθηκα σε εκείνους που δεν με ερωτούσαν.» Έδειξε έτσι και την κλήση των εθνών στη θεογνωσία και τη μιαιφόνο ενοχή των Ιουδαίων· γιατί αυτό δηλώνει το «τολμά»: δεν φοβήθηκε, λέει, τους φονικούς και μανιασμένους Ιουδαίους, αλλά με πολλή παρρησία προκήρυξε από πριν τη σωτηρία των εθνών· και προανήγγειλε επίσης την απιστία των Ιουδαίων· αυτό φανερώνουν τα επόμενα· και προς τον Ισραήλ λέει ο Μωυσής: «Όλη την ημέρα άπλωσα τα χέρια μου προς λαό απειθή και αντιλέγοντα.» Έτσι λοιπόν οι θαυμαστοί προφήτες και τους Ιουδαίους ελέγχουν και την πίστη των εθνών προκηρύττουν, λέγοντας ότι ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός έγινε υπηρέτης της περιτομής για την αλήθεια του Θεού, ώστε να βεβαιώσει τις υποσχέσεις προς τους Πατέρες· ενώ τα έθνη θα δοξάσουν τον Θεό για το έλεος. Διότι στον Αβραάμ ο Θεός των όλων υποσχέθηκε να ευλογήσει τα έθνη στο σπέρμα του· και ο ίδιος ο πατριάρχης, καθώς και όλο το γένος του, δέχθηκαν το σημείο της περιτομής. Έπρεπε λοιπόν και το σπέρμα του, το οποίο ονομάζεται κατά σάρκα δικό του και από το οποίο αναβλύζει στα έθνη η ευλογία, να έχει το σημείο της συγγένειας, ώστε να φανερωθεί καθαρά η αλήθεια της θείας υποσχέσεως· και τα έθνη, αφού δέχθηκαν τη χάρη, θα υμνήσουν για τη φιλανθρωπία τον χορηγό, εκείνον που διά των θείων προφητών του προανήγγειλε την πίστη και τη σωτηρία των εθνών, καθώς έχει γραφεί: «Γι’ αυτό θα σε δοξολογήσουμε ανάμεσα στα έθνη, Κύριε, και στο όνομά σου θα ψάλουμε.» Και πάλι λέγει: «Αινείτε τον Κύριο, όλα τα έθνη, και επαινέσατέ τον, όλοι οι λαοί.» Και πάλι ο Ησαΐας λέγει: «Και θα υπάρχει η ρίζα του Ιεσσαί, και εκείνος που ανίσταται για να άρχει στα έθνη· σ’ αυτόν θα ελπίσουν τα έθνη», καθώς έχει γραφεί: «Θα δουν εκείνοι στους οποίους δεν αναγγέλθηκε τίποτε γι’ αυτόν, και εκείνοι που δεν έχουν ακούσει θα καταλάβουν.»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες