Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 17:7

Σε όσους βέβαια διέπρεψαν στη δικαιοσύνη, παρέχει τα αιτήματά τους χωρίς καμία απολύτως καθυστέρηση και τους προσφέρει την ακοή Του με απόλυτη προθυμία, ώστε για κάθε τους αίτημα να χαίρονται και να λένε: «Άκουσε τη φωνή μου από τον άγιο ναό Του, και η κραυγή μου ενώπιόν Του θα εισέλθει στα αυτιά Του.» Επομένως, το γεγονός ότι δεν αναβάλλει τη δωρεά Του και την απόλυτη ετοιμότητα του Θεού που τα χορηγεί, τα φανερώνει ξεκάθαρα το ότι φωνάζει «Ιδού, είμαι εδώ», ενώ ο δίκαιος μιλάει ακόμη και αναπέμπει τις ικεσίες του. <Εάν αφαιρέσεις από κοντά σου τον δεσμό, και το τέντωμα του χεριού, και τα λόγια γογγυσμού, και δώσεις τον άρτο σου στον πεινασμένο, και χορτάσεις την ταπεινωμένη ψυχή, τότε θα ανατείλει μέσα στο σκοτάδι το φως σου, και το σκοτάδι σου θα γίνει σαν το μεσημέρι, και ο Θεός σου θα είναι μαζί σου παντοτινά.> Τα εξαίρετα διδάγματα, ακόμη κι αν επαναλαμβάνονται πολλές φορές σε κάποιους, εντούτοις παραμένουν ωφέλιμα. Γράφει εξάλλου ο πάνσοφος Παύλος σε εκείνους που πίστεψαν μέσω αυτού: «Το να σας γράφω τα ίδια, για μένα δεν είναι κοπιαστικό, ενώ για σας είναι ασφαλές.» Επομένως, με πολλούς τρόπους απευθύνεται σε εμάς λέγοντας τα ίδια πράγματα και καθιστώντας ολοφάνερους τους δρόμους της αρετής, περιγράφοντας παράλληλα τη λαμπρότητα των βραβείων που πρόκειται να δοθούν στους αγίους, ώστε να τους κάνει ακόμη πιο πρόθυμους να επιλέγουν να πράττουν εκείνα τα έργα με τα οποία θα γίνουν σεβαστοί, και θα βρουν την άνωθεν χάρη από Αυτόν. Επομένως, λέει, «Εάν αφαιρέσεις από κοντά σου τον δεσμό και το τέντωμα του χεριού.»

Από κάθε άποψη, ω Παλλάδιε, έχει συγκεντρωθεί για εμάς από τον λόγο σαφής και ολοφάνερη απόδειξη, ότι πρέπει να πηγαίνουμε με κάθε ευπρέπεια στον οίκο του Θεού, λαμπροί και καθαρισμένοι, κερδίζοντας την οικειότητα προς Αυτόν μέσω του αγιασμού. Διότι τότε θα βρούμε τον Θεό σπλαχνικό και, ας το πούμε έτσι, να επιβλέπει τα δικά μας με ορθάνοιχτο μάτι, και να παρέχει την προστασία που αρμόζει απόλυτα στους αγίους. «Σε ποιον δε θα επιβλέψω», λέει, «παρά στον ταπεινό και ήσυχο και σε αυτόν που τρέμει τους λόγους μου;» Διότι πραγματικά, όσια χέρια θα υψώσει και στο ίδιο το αυτί της θεότητας θα κραυγάσει εκείνος που έχει αυτή τη διάθεση, ώστε, φτάνοντας στην εκπλήρωση όσων τυχόν προσευχήθηκε, να πει με μεγάλη χαρά: «Άκουσε από τον άγιο ναό του τη φωνή μου, και η κραυγή μου ενώπιόν του θα εισέλθει στα αυτιά του.» Ή δεν πληροφορήθηκες σαφώς τον θεσπέσιο Δαβίδ που μας ψάλλει ότι «Οι οφθαλμοί του Κυρίου είναι στραμμένοι στους δικαίους, και τα αυτιά του στη δέησή τους;» ΠΑΛΛ. Το πληροφορήθηκα. ΚΥΡ. Ότι βέβαια ο λόγος είναι αληθινός, δεν επιτρέπεται να αμφιβάλλουμε, όμως, όσον αφορά την ανάγκη να αποβάλλουμε τους μολυσμούς, με ποιον τρόπο θα μπορούσαμε να το καταφέρουμε; Διότι κανείς δεν πρόκειται να κατανοήσει πλήρως τα παραπτώματα, και όλοι σφάλλουμε σε πολλά. Ασθενεί δε η φύση μας ως προς την ευκολία προς την αμαρτία, και παρασύρεται πάρα πολύ εύκολα προς τη φυσική τάση για αδικία, καθώς η ροπή προς τα φαύλα εξομαλύνει για εμάς, κατά κάποιον τρόπο, την οδό της άτοπης και βδελυρής ηδονής. ΠΑΛΛ.

Με περιέβαλαν ωδίνες θανάτου και χείμαρροι ανομίας με συντάραξαν. Ωδίνες του άδη με περικύκλωσαν, με πρόλαβαν παγίδες θανάτου. Και μέσα στη θλίψη μου επικαλέστηκα τον Κύριο, και προς τον Θεό μου κραύγασα. Άκουσε από τον άγιο ναό του τη φωνή μου, και η κραυγή μου ενώπιόν του θα εισέλθει στα ώτα του.

Διδάσκει μέσω αυτών με ποιον τρόπο, καθώς ταρασσόταν από τους χειμάρρους της ανομίας και υπέφερε τα υπόλοιπα που προαναφέρθηκαν, αισθάνθηκε ότι κινδυνεύει και κατέφυγε στο λιμάνι της σωτηρίας του. Γι' αυτό λέει: «Στη θλίψη μου επικαλέστηκα τον Κύριο, και προς τον Θεό μου έκραξα». Έπειτα διδάσκει ότι δεν αστόχησε ως προς τον σκοπό του, έχοντας τέτοια πίστη· διότι η ελπίδα δεν καταισχύνει. Γι' αυτό προσθέτει: «Άκουσε από τον άγιο ναό του τη φωνή μου, και η κραυγή μου ενώπιόν του θα εισέλθει στα αυτιά του». Ποιον, λοιπόν, ναό του Θεού πρέπει να εννοήσουμε ότι αναφέρει εδώ ο Δαβίδ, εφόσον δεν είχε ακόμη κατασκευαστεί ο οίκος στα Ιεροσόλυμα, παρά οπωσδήποτε την επουράνια πόλη του Θεού και την άνω Ιερουσαλήμ, της οποίας εικόνα αποτελούσε ο ναός που κατασκευάστηκε επί της γης;

Ωδίνες άδου. Υπαινίσσεται την κάθοδο στον άδη και ότι οι Ιουδαίοι ωδινούσαν, δηλαδή γεννούσαν ψευδείς μαρτυρίες κατά του Χριστού (του Κυρίου). Με πρόφτασαν. Υπαινίσσεται τον ζωοποιό θάνατο, τον οποίο επρόκειτο να υπομείνει, και το σωτήριο πάθος· διότι κάθε παγίδα των Ιουδαίων, που περικύκλωνε τον Χριστό, ήταν θανατηφόρος. Και προς τον Θεό. Όταν πάνω στον σταυρό έκραξε: 'Ελωί Ελωί', για να βεβαιώσει τη σάρκα. Άκουσε. Ο άγιος ναός είναι το σώμα του Χριστού, στο οποίο κατοικεί όλο το πλήρωμα της θεότητας. Ο ναός λοιπόν, δηλαδή ο κυριακός άνθρωπος, βοούσε και η θεότητα εισάκουσε. Και η κραυγή μου. Η κραυγή του Υιού έφτασε στα αυτιά του Πατρός, ως γνήσιου παιδιού (υιού). Και σαλεύτηκε. Όταν κράζοντας πάνω στον σταυρό παρέδωσε το πνεύμα, τότε η γη σείστηκε και οι πέτρες σχίστηκαν από την υπερένδοξη (παράδοξη) δύναμη. Και τα θεμέλια. Η γη αναβραζόταν από τα θεμέλιά της. Διότι ο Θεός ήταν ενωμένος με τον άνθρωπο που κρεμόταν στον σταυρό, αλλά δεν έπασχε. Και σαλεύτηκαν. Ποιοι σαλεύτηκαν; Οι πυλωροί του άδη· διότι με οργή κατέβηκε προς αυτούς ο Θεός Λόγος. Ανέβηκε καπνός. Διότι κάπνιζε η οργή του Κυρίου εναντίον του άδη και του θανάτου. Και πυρ. Διότι όπως το πυρ φλέγει την καλαμιά, έτσι κατέφλεξε τα θεμέλια του άδη και τα βασίλεια του θανάτου η οργή του Θεού.

Του Δαβίδ βέβαια, αλλά κυρίως του νοητού Δαβίδ, του Χριστού, του Θεού μας· διότι αυτό υπονόησε η επιγραφή που λέει: «Εις το τέλος, για τον δούλο του Κυρίου, τον Δαβίδ». Διότι ο Δαβίδ και οι εχθροί του είναι τύποι του Χριστού και των δικών Του εχθρών, τους οποίους υπονοώντας λέει προς τον Θεό και Πατέρα: «Θα σε αγαπήσω, Κύριε, η ισχύς μου». Ως Υιός λοιπόν φιλοπάτωρ, που τώρα εκφράζει την αγάπη Του: «αλλά για να γνωρίσει ο κόσμος ότι σε αγαπώ προ καταβολής κόσμου». «Ο Κύριος είναι στερέωμά μου και καταφυγή μου και ρύστης μου», σύμφωνα με την ανθρώπινη φύση. «Ο Θεός μου είναι βοηθός μου και θα ελπίζω σε αυτόν, υπερασπιστής μου και κέρας σωτηρίας μου και αντιλήπτοράς μου» στη μορφή του δούλου. «Δοξολογώντας θα επικαλεστώ τον Κύριο και από τους εχθρούς μου θα σωθώ». Αυτό το χωρίο αρμόζει και στον Χριστό και στον Δαβίδ και σε κάθε άνθρωπο. «Με περικύκλωσαν οδύνες θανάτου και χείμαρροι ανομίας» του κόσμου «με συντάραξαν». «Με πρόφτασαν παγίδες» του εκούσιου «θανάτου και όταν θλιβόμουν» κατά τη σάρκα «επικαλέστηκα τον Κύριο» λέγοντας: «Πατέρα μου, αν είναι δυνατόν, ας παρέλθει από εμένα αυτό το ποτήριο· όμως όχι όπως θέλω εγώ, αλλά όπως εσύ», και «προς τον Θεό μου έκραξα» αιωρούμενος πάνω στον σταυρό. «Άκουσε από τον άγιο ναό του τη φωνή μου, και η κραυγή μου εισήλθε στα αυτιά του». «

Και μετά από άλλα, σχετικά με τα ίδια πάλι έλεγε: «Ονειδισμό και ταλαιπωρία περίμενε η ψυχή μου, και περίμενα κάποιον να με συλλυπηθεί, και δεν υπήρξε, και κάποιον να με παρηγορήσει, και δεν βρήκα», δηλαδή, ούτε βρήκα κάποιον να με συμπονέσει σε εκείνη τη λύπη μου ούτε να με παρηγορήσει, αλλά μόνος μου ως άνθρωπος τα υπέστην αυτά εγώ. Όπως και όταν αλλού λέει: «Πάτησα το πατητήρι ολομόναχος και κανένας από τα έθνη δεν με βοήθησε», έτσι και εδώ, ούτε κάποιον να με συμπονέσει βρήκα ούτε να με παρηγορήσει (αν και βέβαια είχε να τον συμπονούν τους μαθητές και την αγνή μητέρα του, αλλά κρύβονταν και απομακρύνονταν από αυτόν, σύμφωνα με το «απομάκρυνες τους γνωστούς μου από εμένα»), αλλά το νόημα είναι ότι κανένας από τους εξουσιαστές άρχοντες δεν βρέθηκε να με συμπονέσει ή να με παρηγορήσει, αλλά μάλλον αντί γι' αυτά «μου έδωσαν για τροφή μου χολή και στη δίψα μου με πότισαν ξύδι», και ότι «με πρόλαβαν παγίδες θανάτου και μέσα στη θλίψη μου επικαλέστηκα τον Κύριο», και λέγοντας «αν είναι δυνατόν, Πατέρα, ας παρέλθει από εμένα αυτό το ποτήριο· όμως όχι όπως θέλω εγώ, αλλά όπως εσύ», «και προς τον Θεό μου έκραξα» όταν σταυρώθηκα.

Διότι αυτό θέλησε και ο Πατέρας, να πάθει ο Υιός υπέρ των ανθρώπων. «Άκουσε από τον άγιο ναό του τη φωνή μου, και η κραυγή μου ενώπιόν του εισήλθε στα αυτιά του, και σείστηκε και έγινε έντρομη η γη, και τα θεμέλια των ορέων ταράχτηκαν». Δηλαδή, όταν από τον σταυρό «αφού έκραξε με μεγάλη φωνή, παρέδωσε το πνεύμα», τότε και η γη σείστηκε, και τα θεμέλια των ορέων ταράχτηκαν, αφενός επειδή η κτίση, μη υποφέροντας να βλέπει τον Κτίστη να πάσχει, να πεθαίνει και να υβρίζεται, παρά λίγο να καταστραφεί από τον τρόμο της, αφετέρου επειδή και ο Πατέρας οργίστηκε σφοδρά, βλέποντας τέτοια σκληρότητα των ανθρώπων απέναντι στον Υιό. Και αυτό σημαίνει το «ανέβηκε καπνός μέσα στην οργή του, και φωτιά από το πρόσωπό του θα καταφλέξει» και «άνθρακες άναψαν από αυτόν»· διότι ίσως ο κόσμος να επρόκειτο τότε να κατακαεί από φωτιά και να καταστραφεί εξαιτίας της σφαγής του Χριστού, εάν η άβυσσος του ελέους του Θεού δεν ανέτρεπε εκείνη τη δίκαιη οργή. Διότι η φύση του δράματος δεν επιδεχόταν καμία συγγνώμη, ούτε η υπερβολή της κακίας είχε κάποιο μέτρο. Και αν, όπως είπαμε, το άμετρο έλεος δεν είχε ανατρέψει τη δίκαιη οργή «για χάρη εκείνων που έμελλε» μετά από αυτά «να κληρονομήσουν τη σωτηρία», ο κόσμος θα είχε αφανιστεί εντελώς.

Ήταν περίπου η έκτη ώρα και ημέρα Παρασκευή, κατά την οποία «με περιέζωσαν, αλίμονο, παγίδες θανάτου», όπως είπε ο Δαβίδ, και πύλες θανάτου με περικύκλωσαν ταχέως και «κατά τη θλίψη μου επικαλέστηκα τον Κύριο και προς τον Θεό μου έκραξα», και «αν δεν με προλάβαινε ταχέως για να με λυτρώσει, παρά λίγο η ψυχή μου θα είχε κατοικήσει στον άδη».