Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 19:7

Στον Ψαλμό 20, 2-5, Αστέριος. Εκείνοι που προσεύχονταν υπέρ του Δαβίδ πριν από τον παρόντα ψαλμό έλεγαν: «Σώσε, Κύριε, τον βασιλιά και εισάκουσέ μας την ημέρα κατά την οποία θα σε επικαλεστούμε». Και πάλι: «Η σωτηρία της δεξιάς του έρχεται με κραταιά έργα». Όταν τον είδαν να ενδυναμώνεται από τον Θεό εναντίον των εχθρών του και να διασώζεται παραδόξως, έλεγαν γεμάτοι ευχαριστία: «Κύριε, με τη δύναμή σου θα ευφρανθεί ο βασιλιάς». Διότι, έστω κι αν πολιορκείται συνεχώς από θλίψεις, μέσα σε μεγάλη δοκιμασία θλίψης η χαρά του περισσεύει, επειδή ενδυναμώνεται με την υπομονή, λέγοντας: «Ο Κύριος στάθηκε δίπλα μου και με ενδυνάμωσε». Και καθένας που κυριαρχεί στα πάθη του είναι ένας βασιλιάς που ευφραίνεται με τη δύναμη του Θεού, δηλαδή με την ευαγγελική διδασκαλία. Αυτό ακριβώς δηλώνοντας έλεγε ο Απόστολος: «Διότι δεν ντρέπομαι για το Ευαγγέλιο, επειδή είναι δύναμη Θεού για σωτηρία». Επειδή, λοιπόν, το Ευαγγέλιο είναι και δύναμη και σωτηρία, «και για τη σωτηρία που του δίνεις θα αγαλλιάσει σφόδρα»· διότι ο Ιησούς θεράπευσε με το Ευαγγέλιο ολόκληρη την οικουμένη που ασθενούσε. «Του έδωσες την επιθυμία της καρδιάς του»· στον μεν Δαβίδ την επιθυμία για τις εντολές του Θεού. Διότι ο ίδιος είπε: «Η ψυχή μου πόθησε σφοδρά να επιθυμεί τα κρίματα της δικαιοσύνης σου».

Θα αγαλλιάσουμε για το σωτήριό σου. Σωτήριος του Πατρός στον κόσμο είναι ο Υιός· σωτήριο του Υιού στον κόσμο είναι ο σταυρός. [Θα αγαλλιάσουμε για το σωτήριό σου. Το σωτήριο, λέει, το οποίο έδωσες στο ανθρώπινο γένος, μέσω της δικής σου ανάστασης το κατέστησες φανερό σε όλους.] Είθε ο Κύριος να εκπληρώσει όλα τα αιτήματά σου. Ποια ήταν τα αιτήματα, παρά το: «Άγιε Πατέρα, φύλαξέ τους από τον κόσμο»; Είναι προφανές δε, ότι εννοεί αυτούς που πιστεύουν σε αυτόν. [Ή τον Δαβίδ ή τον Εζεκία· διότι αναφέρεται σε ιερείς και βασιλείς, ή λόγω της κατά σάρκα οικονομίας και της ανάστασης του Κυρίου· ή και επειδή, όταν σωζόμαστε εμείς, ο ίδιος λέει ότι σώζεται, εφόσον αποτελούμε μέλη ενός σώματος. Γι' αυτό και τώρα είπε: Διότι στο παρόν γνωρίζουμε ότι σώζεται ο Χριστός, από το γεγονός ότι εμείς λαμβάνουμε από τώρα τον αρραβώνα της σωτηρίας. Έσωσες δε μέσω της δυνάμεως της δεξιάς σου. Ονομάζοντας «δεξιά» τις πράξεις, τις μεγάλες δυνάμεις, τη βοήθεια· ή προαναγγέλλει τα θεία σημεία του Χριστού.] Τώρα γνώρισα ότι ο Κύριος έσωσε τον Χριστό του, αφού έχει ήδη φωτιστεί από το Πνεύμα για τα γεγονότα της ανάστασης.

«Με τα κραταιά έργα της σωτηρίας της δεξιάς του». Μας έσωσε, λέει, επιτελώντας μεγάλα δυναμικά έργα. Διότι εδώ υποδηλώνει τις πράξεις του, επειδή προσφέρει τις δεξιές (σωτήριες) δυνάμεις του σε όσους τον προσεγγίζουν. [Εκείνοι μεν, λέει, έχοντας πεποίθηση σε αυτά, έπεσαν· εμείς όμως, οπλισμένοι με το όνομα του Κυρίου, σωθήκαμε.] Τη λέξη «δεξιά» πάλι την ανέφερε εδώ με ανθρωποπαθή τρόπο, ονομάζοντας έτσι τη θεία ενέργεια.

Θα τον εισακούσει από τον άγιο ουρανό του, με τα κραταιά έργα σωτηρίας της δεξιάς του. Ως δεξιά δε χείρα, νοούνται και όλες οι σωτήριες και αγαθές πράξεις που επιτελούνται με δύναμη. Διότι με δυνάμεις, σημεία και τέρατα θα επιτελέσει τις ευεργεσίες του προς τους ανθρώπους.

Ψ. Ψαλμού ιθ΄. — ΙΑ΄. Αυτό που λέγεται στον δέκατο ένατο ψαλμό, «Τώρα γνώρισα ότι ο Κύριος έσωσε τον χριστό του», φανερώνει κατά κάποιον τρόπο τη σωτηρία του Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού από τον θάνατο· διότι σε αυτόν αναφέρεται και το: «Θα αγαλλιαστούμε για τη σωτηρία σου»· και όλα τα σχετικά με το χωρίο αυτό θα μπορούσαν να εφαρμοστούν σε αυτόν, εάν τύχουν της κατάλληλης ερμηνείας.

Και ο προφητικός λόγος τον κατονομάζει ρητά Χριστό, διδάσκοντας, σαν να μιλούσε από το δικό του πρόσωπο, ότι αυτός είναι ο Υιός του Θεού, μέσω του χωρίου: «Ο Κύριος μου είπε: Υιός μου είσαι εσύ, εγώ σήμερα σε γέννησα». Σε αυτό θα παραθέσεις και εκείνο που έχει ειπωθεί κάπως έτσι στις Παροιμίες, πάλι από το δικό του πρόσωπο: «πριν θεμελιωθούν τα όρη, και πριν από όλους τους λόφους με γεννά», καθώς και εκείνο που του προσφωνείται από τον Πατέρα στον 109ο Ψαλμό, σύμφωνα με το: «από τη μήτρα, πριν από τον εωσφόρο, σε γέννησα». Πρόσεξε δε πώς οι ιερές Γραφές προφητεύουν ότι ένας και ο αυτός, ονομαστικά Χριστός και ταυτόχρονα Υιός του Θεού, επιβουλεύεται από τους ανθρώπους, και πρόκειται να λάβει ως κληρονομιά τα έθνη, και να κυριαρχήσει στα πέρατα της γης, υποδηλώνοντας με δύο τεκμήρια την οικονομία του προς τους ανθρώπους: αφενός μέσω της συνωμοσίας εναντίον του και αφετέρου μέσω της υποταγής των εθνών σε αυτόν. 〈Από τον 19ο Ψαλμό〉. «Είθε να εκπληρώσει ο Κύριος όλα τα αιτήματά σου. Τώρα γνώρισα ότι ο Κύριος έσωσε τον χριστό του· θα τον εισακούσει από τον άγιο ουρανό του.» Επειδή πρόκειται τώρα να καταδείξω μέσα από πόσα χωρία ο Χριστός έχει αναγορευτεί ονομαστικά στις προφητείες, εύλογα παραθέτω και αυτά, τα οποία κηρύττουν εναργώς τον Χριστό. Και ολόκληρος ο ψαλμός, από το πρόσωπο των αγίων ανδρών, αναπέμπει ευχή προς το πρόσωπο του Χριστού.

Επιπλέον όλων αυτών διδασκόμαστε να λέμε το «τώρα γνώρισα ότι ο Κύριος έσωσε τον χριστό του», χωρίς να το γνωρίζουμε αυτό από παλιά, παρά μόνο όταν προηγουμένως κατανοήσαμε το σωτήριο έργο του, έχοντας αντιληφθεί τη δύναμη της ανάστασής του. 〈Ψαλμού κζ'〉. «Ο Κύριος είναι το κραταίωμα του λαού του και ο υπερασπιστής της σωτηρίας του χριστού του». Και ο προκείμενος ψαλμός αναφέρεται στον Χριστό, περιέχοντας προσευχή του ίδιου του Χριστού, την οποία προσευχήθηκε κατά τον καιρό του πάθους. Γι' αυτό στην αρχή του ψαλμού λέει: «Προς εσένα, Κύριε, έκκραξα· Θεέ μου, μην παρασιωπήσεις απέναντί μου, για να μη γίνω όμοιος με εκείνους που κατεβαίνουν στον λάκκο». Προς δε το τέλος προαναγγέλλει την εκ νεκρών ανάστασή του λέγοντας: «Ευλογημένος ο Κύριος, διότι εισάκουσε τη φωνή της δέησής μου. Ο Κύριος είναι βοηθός μου και υπερασπιστής μου· σε αυτόν ήλπισε η καρδιά μου και βοηθήθηκα, και αναζωογονήθηκε η σάρκα μου· και με τη θέλησή μου θα τον δοξολογήσω».

Διάψαλμα: εναλλαγή της προφητείας. Είθε να σου δώσει: Η θεότητα στον κυριακό άνθρωπο, [στους πιστούς η χάρη του Αγίου Πνεύματος]. Και όλη τη βουλή: Την οποία αποφάσισε ο Θεός Λόγος για τον άνθρωπο. Ας αγαλλιάσουμε: Οι άνθρωποι για τη σωτηρία, η οποία συντελέστηκε πάνω στον σταυρό. Και στο όνομα: Η ανθρωπότητα, αφού μεγαλύνθηκε ενάντια σε κάθε δύναμη του εχθρού και έστειλε την απαρχή στους ουρανούς. Είθε να εκπληρώσει: Τα αιτήματα εκείνου που αγωνίζεται κατά Θεόν· διότι [ο Κύριος] θα κάνει το θέλημα εκείνων που τον φοβούνται. Τώρα γνώρισα: Αναφέρει Χριστό, επειδή τον έχρισε με το Άγιο Πνεύμα· το ίδιο και ο άνθρωπος, χριόμενος (εφόσον έχει χριστεί) με το χρίσμα [της αγίας δηλαδή] του βαπτίσματος, σώζεται. Θα εισακούσει: Ο ουρανός είναι το δεσποτικό σώμα, εφόσον μέσα σε αυτό κατοικεί η θεότητα. Διότι εισακούοντας, έσωσε τον άνθρωπο μέσω της ένσαρκης παρουσίας του. Με δυναστείες: Διότι με πολλή δύναμη της δεξιάς του κατεργάστηκε τη σωτηρία του ανθρώπου. Αυτοί σε άρματα: Οι δαίμονες σε άρματα, επειδή είναι μετέωροι· οι Ιουδαίοι πάλι και αυτοί σε άλογα, εξαιτίας του ασυγκράτητου της γνώμης τους· διότι σαν αφηνιασμένα άλογα χλιμίντριζαν εναντίον του Σωτήρα. Εμείς όμως στο όνομα: Όλοι, όσοι σφραγιστήκαμε στο όνομα του Χριστού και Θεού, επικαλούμαστε εν αληθεία. Αυτοί συνεποδίστηκαν: Οι δαίμονες και όσοι τους υπακούουν. Εμείς όμως ανορθωθήκαμε: Όσοι συνταχθήκαμε με τον Θεό (τον Χριστό) και αποταχθήκαμε τους δαίμονες.

Είθε ο Κύριος να εκπληρώσει όλα τα αιτήματά σου». Ερώτηση: Προς ποιον, λέγει, τα διακήρυξε αυτά ο Δαβίδ; Απόκριση: Προς τους μάρτυρες, προς τους οσίους, προς τους ασκητές και προς όλους όσοι επικαλούνται τον Θεό εν αληθεία. Να είσαι βέβαιος, λέγει, ότι «είθε να σε εισακούσει ο Κύριος», «είθε να σου στείλει βοήθεια από το άγιο» Πνεύμα Του και «είθε να σου δώσει» σύμφωνα με την πίστη «της καρδιάς σου και να εκπληρώσει όλη τη βουλή σου». Έπειτα, υψώνοντας τον λόγο προς τον Πατέρα και τον Υιό, λέγει: «Τώρα γνώρισα ότι έσωσε ο Κύριος τον Χριστό Του», δηλαδή μετά το πάθος Τον ανέστησε από τους νεκρούς. «Θα Τον εισακούσει από τον άγιο ουρανό Του», διότι «αφού έκραξε με φωνή μεγάλη παρέδωσε το πνεύμα». «Με δύναμη παρέχεται η σωτηρία της δεξιάς Του». Διότι δεξιά του Πατρός είναι ο Υιός, η δύναμη του Οποίου σώζει τους πιστούς Του. «Αυτοί στηρίζονται σε άρματα και σε ίππους», ως τύραννοι και φονιάδες, «εμείς όμως στο όνομα του Θεού» Πατρός, το οποίο επικαλεστήκαμε. «Αυτοί εμποδίστηκαν και έπεσαν· εμείς όμως αναστηθήκαμε» από τον τάφο «και ανορθωθήκαμε» προς τον Πατέρα, με τις δύο ουσίες, της θεότητας και της ανθρωπότητας. «Κύριε, σώσε τον βασιλιά», δηλαδή εμένα που Σου ψάλλω αυτά, «και εισάκουσέ μας, σε όποια ημέρα σε επικαλεστούμε».