Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 2:12

Ορισμένοι δε υποδηλώνουν την εξουσία των Ρωμαίων. «Και τώρα, βασιλείς, συνετιστείτε». Δηλαδή, κατανοήστε, στραφείτε προς μετάνοια. «Παιδευθείτε, όλοι εσείς που κρίνετε τη γη». Την μεν πρόοδο την παρουσιάζει με το «παιδευθείτε», την δε τελείωση με το «δράξασθε παιδείας».

Αδράξτε την παιδεία. Την ευαγγελική δηλαδή. Και θα απολεστείτε από τη δίκαιη οδό. Δηλαδή Εκείνου που έχει πει: Εγώ είμαι η οδός.

Διότι, πράγματι, ήταν γνώρισμα ανδρών με φρόνηση και σύνεση το να αδράξουν γρήγορα τον παρόντα καιρό της σωτηρίας. Γι' αυτό άλλωστε τους προέτρεπε σε αυτό ο θεσπέσιος Δαβίδ, λέγοντας: «Αδράξτε την παιδεία, μήπως τυχόν και οργιστεί ο Κύριος και χαθείτε από την οδό την δίκαιη, όταν ανάψει γρήγορα ο θυμός του εναντίον σας». Επειδή όμως δεν άδραξαν την παιδεία του Χριστού, άναψε εναντίον τους ο θυμός και χάθηκαν από τον δίκαιο δρόμο, δηλαδή βρέθηκαν έξω από την ευαγγελική πολιτεία, μέσω της οποίας και μόνο λάμπουν οι τρόποι της δικαιοσύνης που αρέσει στον Θεό.

Διότι αυτός είναι ο σκοπός του κεραμέα όταν συντρίβει τα δικά του σκεύη, όταν δεν διατηρούν ακέραιη τη διάπλασή τους, εφόσον δεν έχουν ακόμη ψηθεί στη φωτιά. «Δράξασθε παιδείας». Το «Δράξασθε» πρέπει να αποδοθεί με το «εν τάχει», το οποίο έχει λεχθεί κατά το σχήμα του υπερβατού. Αδράξτε γρήγορα την παιδεία, και όσο ακόμη βρίσκεστε σε αυτήν τη ζωή, μήπως τυχόν οργιστεί ο Κύριος και σας αποξενώσει από τη χαρά των δικαίων. Επειδή επιθυμεί να κρατηθούμε σφιχτά από τη διδασκαλία του Κυρίου, ευλόγως χρησιμοποίησε τη λέξη «δράξασθε».

Ας βαδίσουμε αυτήν την οδό, αδελφοί μου, για να κληρονομήσουμε την αιώνια ζωή· διότι αυτός που τη βαδίζει, είναι φανερό ότι θα κληρονομήσει την αιώνια ζωή. Διότι αυτή η οδός είναι η ζωή. Διότι, έστω κι αν είναι λίγοι εκείνοι που τη βρίσκουν, εμείς όμως, αγαπητοί, ας μην την χάσουμε. Κανείς από εσάς ας μην βαδίσει έξω από αυτήν, για να μην οδηγηθεί στην απώλεια, όπως λέει και ο Προφήτης: μήπως και οργιστεί ο Κύριος και χαθείτε από τη δίκαιη οδό. Ας ακούσουμε τον Δεσπότη να λέει: Εγώ είμαι το φως του κόσμου. Εγώ είμαι ο ποιμένας ο καλός. Εγώ είμαι η ζωή. Εγώ είμαι η θύρα· όποιος εισέλθει δι' εμού θα σωθεί. Εγώ είμαι η οδός· εκείνος που με ακολουθεί δεν πρόκειται να προσκόψει, αλλά θα έχει το φως της ζωής.

Μέσα από αυτήν την οδό, αδελφοί, ας βαδίσουμε, για να κληρονομήσουμε ζωή αιώνια· διότι όποιος την βαδίζει, είναι φανερό ότι θα κληρονομήσει την αιώνια ζωή· επειδή αυτή η οδός είναι η ζωή. Διότι, αν και είναι λίγοι αυτοί που την βρίσκουν, εμείς όμως, αγαπητοί, ας μην αποτύχουμε να την βρούμε. Κανείς μας ας μην βαδίσει έξω από αυτήν, για να μην καταλήξει στην απώλεια, όπως ακριβώς λέει και ο Προφήτης: μήπως οργιστεί ο Κύριος και χαθείτε από την δίκαιη οδό. Ας ακούσουμε τον Δεσπότη που λέει: Εγώ είμαι το φως του κόσμου. Εγώ είμαι ο ποιμένας ο καλός. Εγώ είμαι η ζωή.

Μη δειλιάσεις μπροστά στους πειρασμούς που έρχονται εναντίον σου από τον Εχθρό, αλλά υπόμεινέ τους, για να επιτύχεις τον μακαρισμό. Διότι είναι γραμμένο: μακάριος ο άνθρωπος που υπομένει πειρασμό, διότι, αφού δοκιμαστεί, θα λάβει τον στέφανο της ζωής, τον οποίο υποσχέθηκε ο Κύριος σε αυτούς που τον αγαπούν. Θέλεις να μην κυριευθείς από τον πειρασμό; Απόκοψε κάθε θέλημά σου. Και αν νομίζεις ότι κάποιο πράγμα είναι καλό, αλλά από τον προεστώτα σου κρίνεται εν Κυρίω ότι δεν είναι καλό, να τον υπακούσεις εν Κυρίω· διότι το να φιλονικείς και να ακολουθείς τον δικό σου σκοπό, είναι σημείο καταστροφής. Διότι ο αρχάριος που είναι ανυπότακτος, αποκτά για τον εαυτό του ένα επονείδιστο όνομα. Διότι λέγει στον ψαλμό: δουλέψτε στον Κύριο με φόβο και αγαλλιάσθε σε αυτόν με τρόμο· δεχθείτε την παιδεία, μήπως οργιστεί ο Κύριος και χαθείτε από τη δίκαιη οδό. Εκείνος, λοιπόν, που αγαπά τη δικαιοσύνη, δεν θα χαθεί· ενώ εκείνος που μισεί την παιδεία, ζημιώνει τον εαυτό του.

ΨΑΛΜΟΣ ΤΟΥ ΔΑΒΙΔ Β΄. Ερμηνεία του Β΄ ψαλμού. Γιατί φρύαξαν τα έθνη, και οι λαοί μελέτησαν μάταια; Εισάγει προφητεία που προαγγέλλει την παρουσία του Χριστού· και το πώς, αφενός, θα δεχθεί την επιβουλή των Ιουδαίων, αφετέρου όμως θα κυριαρχήσει σε όλα τα έθνη, καθώς και ότι μέσω αυτού θα είναι μακάριοι όλοι όσοι έχουν στηρίξει την ελπίδα τους σε αυτόν. Ο μεν πρώτος ψαλμός μακάριζε κάποιον μεμονωμένο άνθρωπο που σπανίως σωζόταν· ο παρών όμως καλεί ταυτόχρονα πλήθη προς τον μακαρισμό· επειδή ακριβώς περιέχει την κλήση όλων των εθνών, και καλεί τα βασίλεια της γης προς τη σωτηρία. Και προφητεύει με μεγάλη συνέπεια ότι όλα αυτά θα παρασχεθούν στους ανθρώπους μέσω του Χριστού. Διότι έπρεπε εμείς, αφού διδαχθήκαμε προηγουμένως για τις δύο οδούς, στη συνέχεια να διδαχθούμε και τα σχετικά με τον Σωτήρα· μέσω του οποίου όλοι οι άνθρωποι απέφυγαν την οδό των ασεβών, και πέτυχαν τη σωτήρια οδό μέσω της πίστης σε αυτόν. Αυτό ακριβώς φανερώνει ο λόγος λέγοντας: Μακάριοι όλοι όσοι έχουν στηρίξει την ελπίδα τους σε αυτόν.

«Και τώρα, βασιλείς, συνετιστείτε, διδαχθείτε όλοι εσείς που κρίνετε τη γη. Υπηρετήστε τον Κύριο με φόβο, και αγαλλιάσθε ενώπιόν του με τρόμο. Αδράξτε την παιδεία, μήπως τυχόν οργιστεί ο Κύριος». Δηλαδή, [την παιδεία] της ευαγγελικής νομοθεσίας. Από το σημείο αυτό, ο λόγος μεταβαίνει και παραθέτει διδασκαλία προς τους άρχοντες και τους βασιλείς, σε αυτούς που πρόκειται να ποιμανθούν υπό τη σιδηρά ράβδο, και λέει: Εφόσον γνωρίζετε, ω εσείς, και κατανοείτε πόση είναι η δύναμη Εκείνου που έλαβε από τον Πατέρα ως κληρονομία τα έθνη, και ποιας φύσεως είναι η σιδηρά ράβδος που εγείρεται εναντίον σας, πάψτε να Τον πολεμάτε· απεναντίας, αφού αποκτήσετε σύνεση, παραδώστε τους εαυτούς σας στη λογική παιδεία.

Όταν ανάψει γρήγορα ο θυμός του· μακάριοι όλοι όσοι ελπίζουν σε αυτόν. Το ότι όμως η οργή και ο θυμός δεν αποτελούν πάθη του Θεού, το φανέρωσε ο μακάριος Παύλος λέγοντας: «Σύμφωνα δε με τη σκληρότητά σου και την αμετανόητη καρδιά σου, θησαυρίζεις για τον εαυτό σου οργή κατά την ημέρα της οργής»· με τα οποία εννοεί ότι η τιμωρία για τις αμαρτίες ονομάζεται θυμός και οργή. Όσοι δε έχουν ελπίσει σε αυτόν, λέγει, δηλαδή στον Χριστό που προφητεύεται σε ολόκληρο τον ψαλμό, αυτοί λίγο αργότερα (επειδή όλος ο παρών βίος είναι σύντομος) θα βρεθούν μακάριοι. Ό,τι δε έλειπε από όσα ειπώθηκαν στον πρώτο ψαλμό, το συμπλήρωσε μέσω αυτών των λόγων.

ΛΘ'. Και εκτός από τα όσα ειπώθηκαν, είναι επιπλέον καλό, όταν καθαρίζουμε το κεφάλι μας, με τον τρόπο που καθαρίζεται το κεφάλι, το εργαστήριο των αισθήσεων, να κρατάμε σφιχτά την κεφαλή που είναι ο Χριστός, από τον οποίο όλο το σώμα συναρμολογείται και συνδέεται· και την αμαρτία μας, που υψώνεται υπεροπτικά, να την καταρρίπτουμε, υποτάσσοντάς την στο ανώτερο. Είναι καλό και ο ώμος να αγιάζεται και να καθαρίζεται, για να μπορέσει να σηκώσει τον σταυρό του Χριστού, που δεν σηκώνεται εύκολα από τον καθένα. Είναι καλό να τελειοποιούνται και τα χέρια και τα πόδια· τα μεν χέρια, ώστε να υψώνονται όσια σε κάθε τόπο, και να δράττονται της παιδείας του Χριστού, μήπως τυχόν οργιστεί ο Κύριος, και να τους εμπιστεύεται ο λόγος μέσω της έμπρακτης εφαρμογής, όπως αυτός που δόθηκε στο χέρι του προφήτη· τα δε πόδια, να μην είναι γοργά στο να χύνουν αίμα, ούτε να τρέχουν προς την κακία, αλλά να είναι έτοιμα για το Ευαγγέλιο και για το βραβείο της άνω κλήσεως, και να δέχονται τον Χριστό που τα πλένει και τα καθαρίζει. Αν υπάρχει και κάποια κάθαρση της κοιλιάς, η οποία χωράει και αφομοιώνει τις τροφές που προέρχονται από τον Λόγο, είναι καλό να μην την θεοποιούμε εξαιτίας της τρυφής και της βρώσης που θα καταργηθεί, αλλά να την καθαρίζουμε όσο το δυνατόν περισσότερο και να την κάνουμε πιο λεπτή, ώστε να δεχόμαστε στα σπλάχνα μας τον Λόγο του Κυρίου, και να θλιβόμαστε θεάρεστα για τον Ισραήλ που σφάλλει. Βρίσκω επίσης ότι και η καρδιά και τα εσωτερικά όργανα αξιώνονται τιμής. Με πείθει για αυτό ο Δαβίδ, ο οποίος ζητά να κτιστεί μέσα του καρδιά καθαρή, και να ανανεωθεί πνεύμα ευθές στα έγκατά του.

Αλλ' επειδή το ότι δεν πρέπει να ασεβούμε τοποθετήθηκε πρώτο στην αρχή του μακαρισμού, ο δεύτερος [ψαλμός], για να μπορέσουμε να βρεθούμε έξω από την ασέβεια, υποδεικνύει τον τρόπο προαναγγέλλοντας το ευαγγελικό μυστήριο· έτσι ώστε, κατά κάποιον τρόπο, ο πρώτος ψαλμός να αποτελεί επιγραφή του δεύτερου. Διότι εκεί ομιλεί για τη σαρκική γέννηση Εκείνου που γεννήθηκε σήμερα για εμάς (και το «σήμερα» αποτελεί μέρος του χρόνου), ο Οποίος όμως είναι πάντοτε Υιός και Θεός, προερχόμενος από τον Πατέρα και ευρισκόμενος μέσα στον Πατέρα. Αναφέρεται επίσης στη βασιλεία επί εκείνων που δεν είχαν βασιλιά, οι οποίοι, επειδή δεν ήταν δούλοι του Θεού, είχαν συγκαταλεχθεί στα έθνη ως κάποιοι αυτόνομοι, ή καλύτερα ως άνομοι, επειδή δεν αποδέχθηκαν τον θείο νόμο, αλλά απέρριψαν από πάνω τους τον ζυγό· και ζυγό ονομάζει την εντολή. Όταν όμως η βασιλεία, η οποία υπερίκειται των πάντων, ήλθε και σε αυτούς, εκείνοι που κάποτε ήταν αδέσποτοι γίνονται κληρονομία του Θεού μέσω της πίστεως σε Εκείνον που γεννήθηκε σήμερα· σε Αυτόν, εννοώ, που εγκαταστάθηκε ως βασιλιάς επάνω τους· έτσι γεννήθηκαν και οι ίδιοι και έγιναν βασιλείς. Επάνω τους η σιδερένια ράβδος, δηλαδή η άτρεπτη δύναμη, αφού συνέτριψε το γήινο και οστράκινο στοιχείο, το μεταστοιχείωσε στην άφθαρτη φύση, διδάσκοντας ότι το μόνο μακάριο είναι να έχει κανείς την πεποίθησή του σε Αυτόν. Εφόσον αυτή είναι η έννοια του ψαλμού την οποία εξέθεσα, είναι δυνατόν σε όποιον το επιθυμεί να ελέγξει τη δική μας άποψη μέσα από τα ίδια τα θεία ρήματα, για να διαπιστώσει εάν αυτά που είπαμε εναρμονίζονται με τη θεόπνευστη Γραφή.

αναγγέλλοντας: Διότι Αυτός κήρυξε στους ανθρώπους τη βουλή του Πατέρα και τη ζωή. Κύριος είπε: Με το να πει ο Πατέρας, «αυτός είναι ο αγαπητός μου Υιός». εγώ σήμερα: Το «σήμερα» σημαίνει το άναρχο και το ότι φανερώθηκε στο τέλος των αιώνων. ζήτησε: Εννοεί τον λαό που προέρχεται από τα έθνη, ο οποίος σώθηκε μέσω της παρουσίας του Χριστού, όπως λέει και ο Παύλος για αυτούς: τα έθνη είναι σύσσωμα και συγκληρονόμα. και την ιδιοκτησία: Διότι Αυτός είναι βασιλιάς και κηδεμόνας όλης της γης (κτίσης). θα ποιμάνεις: Με τα προστάγματα του νόμου· διότι όλα, όσα προστάζει ο Θεός, είναι ισχυρά σαν σίδερο. Οι Ιουδαίοι, όμως, επειδή δεν τα φύλαξαν, συντρίφθηκαν σαν άχρηστο σπασμένο αγγείο (άχρηστα αγγεία). Να εννοείς δε ως σιδερένια ράβδο (και) τον σταυρό, ως κάτι ισχυρό. και τώρα: Δηλαδή, μετά την πτώση εκείνων, του εβραϊκού λαού, εσείς, που βασιλεύσατε από τα έθνη, κατανοήστε καλά. Και δίνει εντολή στις αρχές και στις εξουσίες, ώστε να κατανοούν τα θαύματα και να διαπαιδαγωγούνται με τις εντολές του Θεού, για να μην κρίνετε άδικα και πρόκειται να κριθείτε (θα κριθείτε δίκαια και θα κατακριθείτε). δουλέψτε: [Με φόβο, δηλαδή δουλεύοντας στον Κύριο]. και να αγαλλιάζεστε: Δηλαδή, με χαρά και ευφροσύνη να τρέμετε από τον φόβο του Θεού και όχι από (αυστηρότητα ή από) ανάγκη <και όχι από υπερηφάνεια>. αδράξτε: Δίκαια, λέει (δηλαδή), να κρατάτε και να διδάσκετε.

«και απολεσθείτε» Δηλαδή, να μην εκπέσετε (της πίστεως) από την οδό, τη δίκαιη οδό εδώ, και εκεί πάλι από τον κλήρο των δικαίων. «όταν αναφλεγεί» Διότι όταν, κατά την κρίση, ο θυμός του Θεού θα αναφλεγεί (αναφλέγεται) εναντίον των αμαρτωλών σαν καμίνι, τότε οι δίκαιοι μακαρίζονται, ως έχοντες εναποθέσει την πεποίθησή τους στον Κύριο (Θεό) και λαμβάνοντες τον μισθό.

Μόνο αυτούς μακαρίζει η Γραφή. Διότι, λέει: «Μακάριος είναι ο άνθρωπος που δεν πορεύθηκε με τη βουλή των ασεβών»· «Μακάριος εκείνος που θα τον παιδαγωγήσεις, Κύριε, και θα τον διδάξεις τον νόμο σου»· «Μακάριοι οι άμωμοι στην οδό τους»· «Μακάριοι όλοι όσοι ελπίζουν σε Αυτόν»· «Μακάριος ο λαός του οποίου ο Κύριος είναι ο Θεός του»· «Μακάριος εκείνος τον οποίο δεν καταδίκασε η ψυχή του»· «Μακάριος ο άνθρωπος που φοβάται τον Κύριο». Και ο Χριστός πάλι λέει τα εξής: «Μακάριοι οι πενθούντες, μακάριοι οι ταπεινοί, μακάριοι οι πράοι, μακάριοι οι ειρηνοποιοί, μακάριοι οι διωκόμενοι ένεκεν δικαιοσύνης». Βλέπεις πώς παντού οι θείοι νόμοι δεν μακαρίζουν κανέναν από τους πλουσίους, ούτε από αυτούς που έχουν ευγενική καταγωγή, ούτε από εκείνους που απολαμβάνουν τη δόξα, αλλά εκείνον που έχει κατακτήσει την αρετή; Διότι το ζητούμενο είναι, σε όλα όσα πράττουμε ή υποφέρουμε, να αποτελεί θεμέλιο ο φόβος του Θεού· και αν φυτέψεις από πριν αυτή τη ρίζα, όχι μόνο η άνεση, ούτε οι τιμές, και οι δόξες, και οι περιποιήσεις, αλλά και οι επιβουλές, και οι συκοφαντίες, και οι ύβρεις, και οι ατιμώσεις, και τα βάσανα, και γενικά τα πάντα, θα σου βλαστήσουν καρπούς πνευματικής αγαλλίασης. Και όπως ακριβώς οι ίδιες οι ρίζες των δέντρων είναι μεν πικρές, αλλά μας φέρνουν τους πιο γλυκούς καρπούς, έτσι βέβαια και η κατά Θεόν λύπη θα μας φέρει πολλή χαρά. Το γνωρίζουν αυτό όσοι πολλές φορές προσευχήθηκαν με οδύνη και έχυσαν δάκρυα, πόση ευφροσύνη αποκόμισαν, πώς καθάρισαν τη συνείδησή τους, πώς σηκώθηκαν με αγαθή ελπίδα.

«Ας είναι το όνομα του Κυρίου ευλογημένο στους αιώνες.» «Μακάριος ο άνθρωπος τον οποίο ήλεγξε ο Κύριος. Και τη νουθεσία του Παντοκράτορα μην την απορρίπτεις. Διότι αυτός προκαλεί τον πόνο, και πάλι αποκαθιστά· αυτός χτύπησε, και τα χέρια του θα θεραπεύσουν.» «Αδράξτε την παιδεία, μήπως οργιστεί ο Κύριος, και καταστραφείτε.» «Η παιδεία σου με ανόρθωσε μέχρι τέλους, και η παιδεία σου.» «Οργή υπάρχει στον θυμό του, και ζωή στο θέλημά του.» «Με ελέγχους για την ανομία παιδαγώγησες τον άνθρωπο.» «Μακάριος ο άνθρωπος τον οποίο θα παιδαγωγήσεις, Κύριε.» «Με παιδαγώγησε αυστηρά ο Κύριος, αλλά δεν με παρέδωσε στον θάνατο.» «Καλό ήταν για μένα που με ταπείνωσες, για να μάθω τα δικαιώματά σου.» «Γιε μου, μην καταφρονείς την παιδεία του Κυρίου, ούτε να αποθαρρύνεσαι όταν ελέγχεσαι από αυτόν. Διότι όποιον αγαπά ο Κύριος, τον παιδαγωγεί· και μαστιγώνει κάθε υιό που αποδέχεται.» «Αυτός που αποδέχεται την παιδεία, θα βρίσκεται σε αγαθά.» «Να με φοβάστε, και να δεχθείτε την παιδεία, και δεν πρόκειται να εξολοθρευτείτε από το πρόσωπο της γης.» «Όταν ξεσπάσει η οργή του θυμού μου, και πάλι θα θεραπεύσω.» «Η παιδεία του Κυρίου ανοίγει τα αυτιά μου.» «Εξαιτίας της αμαρτίας για λίγο τον λύπησα, και τον πάταξα, και απέστρεψα το πρόσωπό μου από αυτόν· και εκείνος λυπήθηκε, και πορεύθηκε σκυθρωπός στους δρόμους της καρδιάς του. Τους δρόμους του είδα, και τον θεράπευσα, και τον παρηγόρησα, και του έδωσα αληθινή παρηγοριά.» «

«Ζήτησε από εμένα, και θα σου δώσω τα έθνη ως κληρονομιά σου και ως ιδιοκτησία σου τα πέρατα της γης. Θα τους ποιμάνεις με ράβδο σιδερένια, σαν σκεύη κεραμέα θα τους συντρίψεις. Και τώρα, βασιλιάδες, συνετιστείτε· διδαχθείτε, όλοι εσείς που κρίνετε τη γη. Δουλέψτε στον Κύριο με φόβο, και να αγαλλιάσθε ενώπιόν Του με τρόμο. Αδράξτε την παιδεία, μήπως οργιστεί ο Κύριος και χαθείτε από τη δίκαιη οδό, όταν ανάψει γρήγορα ο θυμός Του. Μακάριοι είναι όλοι όσοι ελπίζουν σε Αυτόν.» Και πάλι, προαναγγέλλοντας το προφητικό πνεύμα μέσω άλλης προφητείας, διά του ίδιου του Δαβίδ, ότι ο Χριστός θα βασιλεύσει μετά τη σταύρωσή Του, είπε τα εξής: «Ψάλτε στον Κύριο, όλη η γη, και αναγγέλλετε από μέρα σε μέρα τη σωτηρία Του», «διότι μέγας είναι ο Κύριος και σφόδρα αξιοΰμνητος, φοβερός πάνω από όλους τους θεούς, διότι όλοι οι θεοί των εθνών είναι είδωλα δαιμονίων, ενώ ο Θεός εποίησε τους ουρανούς. Δόξα και αίνος υπάρχει ενώπιόν Του, και ισχύς και καύχημα στον τόπο του αγιάσματός Του. Αποδώστε στον Κύριο, τον Πατέρα των αιώνων, δόξα.» «Λάβετε χάρη, και εισέλθετε ενώπιόν Του, και προσκυνήστε στις άγιες αυλές Του. Ας φοβηθεί από το πρόσωπό Του όλη η γη, και ας ορθωθεί και ας μη σαλευτεί. Ας ευφρανθούν ανάμεσα στα έθνη· ο Κύριος εβασίλευσε» «από το ξύλο.»

Ζήτησε, όχι επειδή είσαι κατώτερος ως προς τη δική μου ουσία, αλλά εξαιτίας της μορφής του δούλου. «Ζήτησέ μου και θα σου δώσω» τα γένη των ανθρώπων και «θα τους ποιμάνεις με ράβδο σιδερένια, σαν σκεύη κεραμέα θα τους συντρίψεις», όχι για να τους αφανίσεις απλώς, αλλά για να κυριαρχήσεις επί πάντων, ως αιώνιος βασιλιάς. Ως ράβδο εδώ να εννοείς το ξύλο του σταυρού· ονομάστηκε δε σιδερένια επειδή είναι άθραυστη. Διότι πράγματι συνέτριψε διάβολο, δαίμονες, ειδωλολατρικά ξόανα και τυράννους βασιλιάδες, και η ίδια δεν θρυμματίστηκε καθόλου. «Και τώρα, βασιλιάδες, συνετιστείτε και διδαχθείτε όλοι» εσείς που βρίσκεστε στην εξουσία, «που κρίνετε τη γη». Κατανοήστε ποια είναι η ράβδος και ποιος ο ποιμένας, και ως Κύριο δικό μας «δουλέψτε σε αυτόν με φόβο» και πίστη «και αγαλλιάσθε για αυτόν με τρόμο» και όχι αυθάδικα. «Αδράξτε την παιδεία» γύρω από αυτόν από τις θείες Γραφές, «μήπως τυχόν οργιστεί ο Κύριος» επειδή ασεβείτε «και χαθείτε από τη δίκαιη οδό, όταν ανάψει γρήγορα ο θυμός του» εναντίον των ασεβών χριστοκτόνων. «Μακάριοι όλοι όσοι έχουν στηρίξει την πεποίθησή τους σε αυτόν» που πρόκειται να κρίνει ζώντες και νεκρούς.

Ανανήψτε λοιπόν, εσείς, ή μάλλον συνέλθετε από τον νυσταγμό των ψυχών σας, από την καταφρόνηση των θείων, από την ποταπότητα, από τη χλιαρότητα. Φλεχθείτε από τον θείο πόθο και φόβο· «δράξασθε παιδείας», αναλάβετε τα «όπλα της δικαιοσύνης»· να τρέμετε και να φοβάστε ακόμη και για τα ίδια τα παρατιθέμενα στην τράπεζα. Δεν εννοώ όταν υπάρχουν προσφάγια και τυριά και εδέσματα και τηγανητά και πίτες, αλλά ακόμη και με μόνο ψωμί και λάχανο με λάδι και κουκιά, και με άλλα όσπρια και φρούτα και με μία ή δύο κράσεις οίνου, διότι και αυτό αποτελεί μεγάλη παρηγοριά. Και ποιος ταπεινόφρων δεν φοβάται, νομίζοντας ότι μέσω αυτής της ανέσεως στερείται τα αιώνια αγαθά; Εγώ πάντως, για να πω τα δικά μου, θεωρώ το φαγητό και το ποτό μου εφόδιο κολάσεως, και μάλιστα αυτό που μου δόθηκε κατά την ασθένεια· πιστέψτε με δε, έστω κι αν μιλώ με αφροσύνη, ότι, εάν δεν με πίεζε ο πολύς φόβος της παρακοής προς τον κοινό πατέρα, και ο λόγος της διακρίσεως για τον κλονισμό και τη διοίκησή σας, δεν θα άλλαζα τη διατροφή και τη συνήθειά μου, εννοώ μέχρις ότου «παροικήσει στον άδη η ψυχή μου», αλλά και έφαγα και ήπια, και μάλιστα διάφορα είδη, αλλά για να μιλήσω πάλι με αφροσύνη, με οδύνη και στεναγμό και πίκρα, αφενός λόγω της αναξιότητάς μου, αφετέρου λόγω της υπερβολικής μέριμνας για εσάς που ασθενείτε και της ελλείψεως.