Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 2:5

Και ο Κύριος θα τους εκμυκτηρίσει. Διότι θα τους εξουθενώσει, λέει, και θα τους μισήσει και θα τους αποστραφεί. [Θα τους καταγελάσει, αντί του, θα τους μισήσει και θα τους αποστραφεί. Αλλά Εκείνος που είναι ανώτερος από αυτούς που τον επιβουλεύονται, λέει, θα τους καταγελάσει, δηλαδή θα αναδείξει την επιβουλή τους γελοία, ως ανθρώπων που επιχειρούν ανόητα πράγματα. Διότι «μυκτηρισμός» είναι η πνοή που εξέρχεται από τη μύτη με σκοπό την εξουθένωση όσων κομπάζουν αλαζονικά. Και το ότι αυτά έχουν ειπωθεί με σύνθεση προθέσεων καθιστά τον χλευασμό πιο έντονο. Και δεν θα συμβεί μόνο αυτό, λέει, αλλά θα δοκιμάσουν και την οργή.] Τότε θα τους μιλήσει μέσα στην οργή του. Τότε, πότε; Όταν έλεγαν: «Ας διαρρήξουμε τους δεσμούς τους»; Και ποια είναι αυτά που ειπώθηκαν από αυτόν με οργή; Είναι το: «Αλίμονο σε εσάς, γραμματείς και Φαρισαίοι»· και το: «Θα αφαιρεθεί από εσάς η βασιλεία»· και το: «Αλίμονο και σε εσάς, νομικοί». [Διότι ρωμαϊκός στρατός τους εξανδραπόδισε.

Του Αθανασίου. «Τότε». Πότε; Ή άραγε όταν έλεγαν: «Ας διαρρήξουμε τους δεσμούς τους»; Ποια δε είναι τα λόγια που ειπώθηκαν από Αυτόν με οργή; «Ουαί σε εσάς, Γραμματείς και Φαρισαίοι, διότι θα αφαιρεθεί από εσάς η βασιλεία του Θεού». Και στους νομικούς, το «ουαί». Ή το «Τότε», αναφέρεται στον καιρό της κρίσεως, όταν θα δουν αυτόν που εξεκέντησαν. Διότι τότε θα τους ταράξει λέγοντας: «Πορευθείτε απ' εμού οι καταραμένοι». Γεύθηκαν δε τη θεία οργή και όταν η ρωμαϊκή στρατιά επιτέθηκε εναντίον τους, πυρπόλησε την πόλη, λεηλάτησε τον ναό και παρέδωσε τους περισσότερους από αυτούς στον θάνατο.

Προκειμένου όμως για τον Θεό, δεν είναι ευσεβές να παραδεχθούμε ότι κανένα από τα δύο αυτά λέγεται με την κυριολεκτική του σημασία, αλλά οι λέξεις χρησιμοποιούνται μεταφορικά. Διότι δεν υφίσταται πάθος στον Θεό, ούτε συμβεβηκός στην ίδια Του την ουσία· αλλά ονομάστηκε «θυμός» η συγκεκριμένη ενέργειά Του απέναντί μας. Και πιθανόν, η μεν επώδυνη παιδαγωγία να ονομάζεται οργή· ενώ ο έλεγχος που προκαλεί ταραχή στους λογισμούς μας, να ονομάζεται θυμός. Διότι ο Θεός ταράζει με τον θυμό Του, μη θεωρώντας ακόμη άξιους διδακτικού λόγου αυτούς προς τους οποίους θυμώνει, σύμφωνα με το ρητό: «Με τον θυμό του θα τους ταράξει»· αντιθέτως, όσοι παιδαγωγούνται αξιώνονται διδασκαλίας μέσα στην οργή, σύμφωνα με το ρητό: «Τότε θα τους μιλήσει μέσα στην οργή του».

Ω αδελφοί, αναλογιστείτε πώς πρέπει να είμαστε εμείς που θα δώσουμε λόγο για καθένα από όσα πράξαμε, είτε μεγάλα είτε μικρά· διότι ακόμη και για τον κάθε αργό λόγο, θα δώσουμε απολογία στον δίκαιο κριτή. Πώς πρέπει να είμαστε εκείνη την ώρα; Εάν δε βρούμε χάρη ενώπιον του Θεού, τι χαρά θα μας υποδεχθεί όταν θα τοποθετηθούμε εκ δεξιών του Βασιλέως! Πώς πρέπει να είμαστε μέσα σε εκείνη την ανεκλάλητη χαρά, όταν θα πει ο Βασιλεύς των βασιλευόντων προς αυτούς που βρίσκονται εκ δεξιών του με ιλαρότητα: «Ελάτε, οι ευλογημένοι του Πατρός μου, κληρονομήστε τη βασιλεία που έχει ετοιμαστεί για εσάς από καταβολής κόσμου». Τότε θα κληρονομήσουμε εκείνα τα αγαθά, «τα οποία οφθαλμός δεν είδε και αυτί δεν άκουσε και σε καρδιά ανθρώπου δεν ανέβηκαν, τα οποία ετοίμασε ο Θεός για όσους τον αγαπούν». Τότε πλέον θα είμαστε αμέριμνοι, χωρίς να φοβόμαστε απολύτως τίποτα. Ας αναλογιστούμε όμως αυτά, καθώς και την ατελεύτητη κόλαση των αμαρτωλών, όταν θα οδηγούνται στο φοβερό βήμα, ποια αισχύνη θα τους καταλάβει ενώπιον του δικαίου κριτή, εφόσον δεν θα έχουν λόγο απολογίας! Ποια ντροπή θα τους καταλάβει όταν θα τοποθετηθούν εξ ευωνύμων του βασιλέως! Ποιο σκοτάδι θα πέσει επάνω τους, όταν θα τους μιλήσει μέσα στην οργή του, και μέσα στον θυμό του θα τους ταράξει· όταν θα τους πει: «Φύγετε από εμένα, οι καταραμένοι, στο πυρ το αιώνιο, το οποίο είναι ετοιμασμένο για τον διάβολο και τους αγγέλους του». Αλίμονο!

Και ενώ αυτός τα συλλογίζεται αυτά, βγαίνει η απόφαση από τον Βασιλέα που λέει: ο καθένας θα θερίσει ό,τι έσπειρε. Τότε εκείνοι που έσπειραν με δάκρυα, με αγαλλίαση θα θερίσουν εκεί. Τότε ο καθένας πηγαίνει εκεί όπου τον οδηγούν τα έργα του· διότι τα έργα του καθενός στέκονται μπροστά του λέγοντάς του: εσύ μας έπραξες, άθλιε. Όφειλες με τα δάκρυά σου να μας εξαλείψεις. Άκουγες τη Γραφή που έλεγε ότι έρχεται η ώρα να αποδοθεί στον καθένα σύμφωνα με τα έργα του, και περιγελούσες αυτούς που το έλεγαν. Τώρα λοιπόν έλα να πάμε, και απόλαυσε τους καρπούς των κόπων σου. Τότε θα απέλθει ο καθένας στον δικό του τόπο, τον οποίο ετοίμασε για τον εαυτό του, και θα εκπληρωθεί η Γραφή που λέει: τότε θα τους μιλήσει μέσα στην οργή του, και με τον θυμό του θα τους ταράξει. Όσοι όμως ετοίμασαν τον εαυτό τους δεν ταράσσονται, αλλά φωνάζουν με παρρησία: ετοιμάστηκα και δεν ταράχθηκα. Ενώ όσοι δεν είναι έτοιμοι θα ταραχθούν ακούγοντας το: πορεύεστε μακριά από εμένα οι καταραμένοι στο πυρ το αιώνιο. Τότε θα πορευθούν άλλοι μεν στο εξώτερο σκοτάδι, άλλοι δε στη γέεννα του πυρός· άλλοι στον τριγμό των δοντιών και στις υπόλοιπες κολάσεις, καθώς οι Άγγελοι θα τους σπρώχνουν με βιασύνη και θα τους λένε: σαν πρόβατα του άδη γίνατε, ο θάνατος θα σας ποιμάνει.

Πόσο σπουδαίο είναι να έχει κανείς τον ίδιο για φωστήρα! Διότι τότε ο ήλιος δεν θα είναι για σένα φως της ημέρας, καθώς λέει ο Ησαΐας, ούτε η ανατολή της σελήνης θα σου φωτίζει τη νύχτα, αλλά ο Κύριος θα είναι για σένα φως αιώνιο, και ο Θεός η δόξα σου. Ιδού, αδελφέ, ποια χαρά επιφυλάσσεται σε αυτούς που τον φοβούνται και σε αυτούς που τηρούν τις εντολές του. Αναλογίσου δε μετά από αυτά και την απώλεια των αμαρτωλών, όταν θα παραστούν στο φοβερό βήμα· ποια αισχύνη θα τους κυριεύσει ενώπιον του δίκαιου Κριτή, μη έχοντας λόγο απολογίας· ποια ντροπή θα τους καταλάβει, όταν θα διαχωριστούν στα αριστερά του Βασιλέως· ποιο σκοτάδι θα πέσει πάνω τους, όταν θα τους μιλήσει μέσα στην οργή του και θα τους ταράξει με τον θυμό του, λέγοντας: πηγαίνετε μακριά από εμένα οι καταραμένοι στο πυρ το αιώνιο, το οποίο είναι ετοιμασμένο για τον Σατανά και τους αγγέλους του.

Ιδού, αδελφέ μου, άκουσες τι χαρά επιφυλάσσεται σε εκείνους που φοβούνται τον Κύριο και τηρούν τις εντολές του. Αναλογίσου έπειτα από αυτά και την απώλεια των αμαρτωλών, όταν θα εισαχθούν στο φοβερό βήμα· τι αισχύνη θα τους καταλάβει ενώπιον του δίκαιου Κριτή, καθώς δεν θα έχουν κανένα λόγο απολογίας· τι ντροπή θα τους καταλάβει όταν θα αποχωρίζονται στα αριστερά του Βασιλέως· τι σκοτάδι θα πέσει επάνω τους, όταν τους μιλήσει με την οργή του και τους ταράξει με τον θυμό του, λέγοντας: Πορεύεσθε οι καταραμένοι στο πυρ το αιώνιο, το οποίο είναι ετοιμασμένο για τον Διάβολο και τους αγγέλους του. Αλίμονο, αλίμονο!

Τότε θα τους μιλήσει με την οργή Του, και με τον θυμό Του θα τους ταράξει. Αλλά και κατά τον καιρό της κρίσεως θα δοκιμάσουν την οργή του Θεού, και από τον θυμό Του θα ταραχθούν όλοι οι πολέμιοι του σωτηρίου λόγου. Επειδή ακριβώς Αυτός που καρφώθηκε από αυτούς και παραδόθηκε σε θάνατο, κατοικώντας στους ουρανούς και περιέχοντας τα πάντα, θα τους περιγελάσει, και ο Πατέρας Του, ο οποίος πολεμείται μαζί με τον Χριστό, θα τους χλευάσει, και θα τους επιβάλει την τιμωρία που τους αξίζει· αν βεβαίως τα λόγια των απειλών είναι λόγια που εξαγγέλλονται με οργή.

Πρέπει δε να είμαστε πεπεισμένοι ότι δεν τον επιβουλεύθηκαν μόνο οι ορατοί βασιλείς και άρχοντες μεταξύ των ανθρώπων, αλλά πολύ περισσότερο οι νοητοί και αόρατοι άρχοντες αυτού του αιώνος, οι οποίοι και τότε ενήργησαν και μέχρι σήμερα ενεργούν, καθώς και τα έθνη και οι εκ περιτομής λαοί που μελέτησαν κενά και μάταια τον νόμο του Θεού, οι οποίοι συνωμότησαν όχι μόνο κατά του Χριστού του Θεού, αλλά μέσω αυτού και κατά του Πατρός που τον έστειλε. Για όλους αυτούς προστίθεται στον ψαλμό: «Εκείνος που κατοικεί στους ουρανούς θα τους περιγελάσει, και ο Κύριος θα τους χλευάσει. Τότε θα τους μιλήσει με την οργή του, και με τον θυμό του θα τους ταράξει». Αμέσως μετά από αυτά, ο ίδιος ο Χριστός, διδάσκοντάς μας για την οικονομία που πραγματοποιήθηκε σχετικά με αυτόν μετά το πάθος, λέει: «Εγώ δε εγκαταστάθηκα ως βασιλιάς από αυτόν πάνω στη Σιών, το άγιο όρος του, εξαγγέλλοντας το πρόσταγμα του Κυρίου». Δεν πρέπει, βέβαια, σύμφωνα με τις χαμαιπετείς αντιλήψεις των Ιουδαίων, να θεωρούμε τη βασιλεία του Χριστού όμοια με των ανθρώπων, ότι δηλαδή πρόκειται να συγκροτηθεί σωματικά στο όρος Σιών. Γι' αυτό εξάλλου, σε εκείνον που τον ρώτησε αν τυγχάνει να είναι βασιλιάς, απάντησε λέγοντας: «Η δική μου βασιλεία δεν είναι εκ του κόσμου τούτου». Εξού και υποσχέθηκε τη βασιλεία των ουρανών σε όσους πίστεψαν σε αυτόν, και το ότι το όρος Σιών είναι επουράνιο δεν το δίδαξε μόνο ο απόστολος, αλλά και πάρα πολλές άλλες προφητείες.

Ψαλμός στον Δαβίδ. Το όνομα Δαβίδ ερμηνεύεται «ικανός στο χέρι»· και ικανός στο χέρι είναι ο Χριστός επειδή τα κρατάει όλα μέσα στο χέρι Του, δηλαδή για Εκείνον ειπώθηκε η προφητεία. Διότι λέει για τον Δαβίδ, καθώς από αυτόν προέρχεται κατά σάρκα. «Ίνα τι» (Γιατί). Δηλαδή, γιατί το έθνος των Ιουδαίων πολεμούσε με θυμό και έτριζε τα δόντια εναντίον του Χριστού, σχεδιάζοντας τον θάνατό Του; Όμως, κατέληξε γι' αυτούς στο κενό. «Παρέστησαν». Ο Ηρώδης και ο Πιλάτος. Διότι και αυτοί οπλίστηκαν εναντίον του Χριστού. «Κατά του Κυρίου». Εναντίον του Κυρίου (Θεού) και εναντίον του κυριακού ανθρώπου· διότι ο Χριστός είναι Θεός [τέλειος] και άνθρωπος [τέλειος]. «Διαρρήξωμεν» (Ας συντρίψουμε). Διότι ο ιουδαϊκός λαός δεν υποτάχθηκε στον ζυγό της πίστεως [του Χριστού]· αντίθετα, αντιστάθηκε παντού. «Ο κατοικών». Όλοι, όσοι απέκτησαν ουράνιο φρόνημα διά της πίστεως στον Χριστό, τους περιγελούν και τους καταπατούν. «Και ο Κύριος». Διότι εξουθενώθηκαν [από τον Θεό] σε όλη τη γη. «Τότε λαλήσει» (Τότε θα μιλήσει). Τότε. Πότε; Κατά τη φοβερή ημέρα, όταν δουν τον Χριστό να έρχεται με πολλή δόξα και δύναμη. Τότε ταράσσονται και συγκλονίζονται από τον φόβο· διότι θα Τον βρουν αυστηρό <και οργισμένο>. «Εγώ δε». Διότι λέει ότι έδωσε κάθε εξουσία στον Υιό Του. «Επί Σιών» (Στη Σιών). Στην Εκκλησία, <όπως είναι γεγραμμένο>, πάνω στους πιστούς. [Διότι Σιών ερμηνεύεται άρτος· επειδή ο ουράνιος άρτος ψάλλεται καθημερινά στην Εκκλησία από τους πιστούς.]

ας τον καταδικάσουμε σε επονείδιστο θάνατο· διότι θα υπάρξει επίσκεψη γι' αυτόν από τα ίδια του τα λόγια.» Και πάλι ο Δαβίδ στους Ψαλμούς λέει για τον μέλλοντα αιώνα: «τότε θα τους μιλήσει» ο Χριστός «με την οργή του και με τον θυμό του θα τους ταράξει.» Και πάλι ο Σολομών για τον Χριστό και τους Ιουδαίους λέει ότι, όταν «σταθεί ο δίκαιος με πολλή παρρησία απέναντι σε εκείνους που τον έθλιψαν και σε αυτούς που αθέτησαν τα λόγια του, βλέποντάς τον θα ταραχθούν από φοβερό τρόμο και θα εκπλαγούν για το παράδοξο της σωτηρίας του. Και θα πουν μέσα τους μετανιώνοντας και στενάζοντας από τη στενοχώρια της ψυχής: Αυτός είναι που κάποτε εμείς οι άφρονες τον είχαμε για περίγελο και για παράδειγμα ονειδισμού. Τη ζωή του τη θεωρήσαμε τρέλα και το τέλος του άτιμο. Πώς συγκαταλέχθηκε μεταξύ των υιών του Θεού και πώς ο κλήρος του βρίσκεται ανάμεσα στους αγίους; Άρα πλανηθήκαμε από την οδό της αλήθειας και το φως της δικαιοσύνης δεν μας φώτισε, ο ήλιος δεν ανέτειλε για εμάς. Χορτάσαμε από δρόμους ανομίας και απώλειας· διασχίσαμε αδιάβατες ερήμους, αλλά την οδό του Κυρίου δεν τη γνωρίσαμε. Τι μας ωφέλησε η υπερηφάνειά μας; Όλα εκείνα παρήλθαν σαν σκιά.»

Διότι τα έργα είναι κοινά και «όλα έγιναν δι’ αυτού, και χωρίς αυτόν δεν έγινε ούτε ένα από όσα έχουν γίνει». Το ότι λοιπόν λέγεται από τον προφήτη πως οι εχθροί τίθενται από τον Πατέρα κάτω από τα πόδια του Υιού, δεν υποδηλώνει κάποια ελάττωση —μη γένοιτο—, αλλά ομοτιμία και συμφωνία, δηλαδή το να οργίζεται ο Πατέρας για όσα έχουν γίνει εις βάρος του Υιού, όπως ένας πατέρας απέναντι στον γιο του —διότι αυτός που οργίζεται για χάρη του, πώς είναι δυνατόν να είναι ξένος προς αυτόν;—, όπως ακριβώς αναφέρει και σε άλλον ψαλμό: «Αυτός που κατοικεί στους ουρανούς θα τους περιγελάσει, και ο Κύριος θα τους χλευάσει· τότε θα τους μιλήσει με την οργή του και με τον θυμό του θα τους κατατρομάξει».

Η ασπλαχνία είναι εκείνη που παρουσιάζει τον Χριστό, τον πράο και γαλήνιο και χορηγό της ειρήνης και αόργητο, να οργίζεται σύμφωνα με το γεγραμμένο: «Τότε θα τους μιλήσει με την οργή του». Πότε, όμως, «τότε»; Προφανώς όταν με πολλή θλίψη και λύπη θα τους πει: «Φύγετε από εμένα, οι καταραμένοι».

«Έως ότου θέσω τους εχθρούς σου». Πράγμα το οποίο λέει και στον δεύτερο ψαλμό: «Εκείνος που κατοικεί στους ουρανούς θα τους περιγελάσει, και ο Κύριος θα τους χλευάσει. Τότε θα τους μιλήσει με την οργή του, και με τον θυμό του θα τους ταράξει». Και πάλι ο ίδιος λέει: «Εκείνους που δεν θέλησαν να βασιλεύσω πάνω τους, φέρτε τους εδώ μπροστά μου, και κατασφάξτε τους». Διότι, για να βεβαιωθείς ότι τα λόγια αυτά είναι δικά του, άκουσε τι λέει και σε άλλο σημείο: «Πόσες φορές θέλησα να επισυνάξω τα τέκνα σου, και δεν θελήσατε;»

Γι' αυτό λοιπόν πρόσθεσε: «Και από τον εαυτό μου δεν λέω τίποτα». Διότι θα γνωρίσετε και τα δύο, και τη δική μου ισχύ και την ομόνοια προς τον Πατέρα. Επειδή το «από τον εαυτό μου δεν λέω τίποτα» δηλώνει το απαράλλακτο της ουσίας, και το ότι δεν εκφέρει τίποτα εκτός από τα νοήματα του Πατέρα. Διότι, όταν εκπέσετε από τη λατρεία, όταν δεν σας επιτραπεί πλέον ούτε να τον λατρεύετε όπως πριν, τότε θα κατανοήσετε ότι αυτά τα κάνει για να υπερασπιστεί εμένα, και ότι οργίζεται εξαιτίας εκείνων που δεν με άκουσαν· σαν να έλεγε: «Εάν ήμουν βέβαια κάποιος αντίθεος και αλλότριος, δεν θα είχε κινήσει τόση οργή εναντίον σας». Αυτό λέει και ο Ησαΐας: «Θα παραδώσει τους πονηρούς αντί για την ταφή του»· και ο Δαβίδ: «Τότε θα τους μιλήσει μέσα στην οργή του»· και ο ίδιος: «Ιδού, ο οίκος σας αφήνεται έρημος». Και οι παραβολές το ίδιο δηλώνουν, όταν λέει: «Τι θα κάνει σε εκείνους τους γεωργούς ο κύριος εκείνου του αμπελώνα; Ως κακούς θα τους εξολοθρεύσει οικτρά». Βλέπεις ότι παντού εκφράζεται κατ' αυτόν τον τρόπο, εξαιτίας του ότι δεν τον είχαν πιστέψει ακόμη;

Αναλογίσου, αδελφέ μου, πώς είναι το να βασιλεύεις στον ουρανό. Διότι, όπως προείπαμε, θα δεχθείς το διάδημα από το χέρι του Κυρίου, και θα βασιλεύεις στο εξής μαζί με τον Χριστό. Αναλογίσου, αδελφέ μου, πώς είναι να βλέπεις το πρόσωπο του Θεού διαπαντός, πώς είναι να έχεις Αυτόν ως φωστήρα. Διότι τότε ο ήλιος δεν θα σου είναι ως φως της ημέρας, όπως λέει ο Ησαΐας, ούτε η ανατολή της σελήνης θα σου φωτίζει τη νύχτα, αλλά ο Κύριος θα είναι για εσένα φως αιώνιο, και ο Θεός η δόξα σου. Ιδού, αδελφέ μου, τι χαρά επιφυλάσσεται σε όσους φοβούνται τον Κύριο, και σε όσους τηρούν τις εντολές του. Αναλογίσου δε μετά από αυτά και την απώλεια των αμαρτωλών, όταν θα εισάγονται στο φοβερό βήμα, τι αισχύνη θα τους καταλάβει ενώπιον του δικαίου Κριτή, μην έχοντας λόγο απολογίας· τι ντροπή θα τους καταλάβει όταν θα διαχωρίζονται στα αριστερά του Βασιλέως· τι σκότος θα επιπέσει επάνω τους, όταν «θα τους μιλήσει με την οργή του, και με τον θυμό του θα τους ταράξει» λέγοντας: «Πηγαίνετε μακριά από εμένα, οι καταραμένοι, στο πυρ το αιώνιο που είναι ετοιμασμένο για τον διάβολο και τους αγγέλους του»· αλίμονο, αλίμονο! τι θλίψη και στενοχώρια θα καταλάβει το πνεύμα τους, όταν θα υπάρξει κραυγή από όλους που θα λένε: «Ας αποστραφούν οι αμαρτωλοί στον άδη, όλα τα έθνη που λησμονούν τον Θεό!»

Και αν εισέλθεις στις συναγωγές, θα τους ακούσεις να λένε αυτά τα λόγια συνεχώς. Και ο μεν Δαβίδ, περιγράφοντας εκείνο το ληστρικό δικαστήριο του Καϊάφα, λέει ότι εξαιτίας αυτού καταστραφήκατε. Διότι, αφού είπε: «Ας συντρίψουμε τα δεσμά τους και ας απορρίψουμε από εμάς τον ζυγό τους», πρόσθεσε: «Τότε θα τους μιλήσει μέσα στην οργή του και με τον θυμό του θα τους ταράξει». Ο δε Ησαΐας, αφού είπε ότι «Σαν πρόβατο οδηγήθηκε στη σφαγή», πρόσθεσε: «Και θα παραδώσω τους πονηρούς αντί της ταφής του, και τους πλουσίους αντί του θανάτου του»· και πάλι αλλού, μιλώντας για τον αμπελώνα: «Περίμενα να πράξει δικαιοσύνη, έπραξε όμως ανομία, και όχι δικαιοσύνη, αλλά κραυγή». Και ποια κραυγή; «Σταύρωσον, σταύρωσον». Και επιφέρει: «Γι' αυτό θα γκρεμίσω τον φράχτη του, και θα παραδοθεί σε καταπάτηση· και θα διατάξω τα σύννεφα να μη ρίξουν βροχή σε αυτόν». Επομένως, δεν διασκορπιστήκατε γι' αυτό, αλλά εξαιτίας των όσων τολμήσατε στον σταυρό· και αυτό είναι φανερό από τους προφήτες. Και για να μάθετε τη δύναμη του Χριστού, και για να διδαχθείτε από τους ίδιους σας τους εαυτούς εκείνα για τα οποία δεν συνετιστείτε από τους προφήτες, δες λοιπόν και τα ίδια τα γεγονότα που το μαρτυρούν. Διότι αυτό που σας δίδαξε ο νόμος, αυτό το έπραξε σε υπεραφθονία η δύναμη του Χριστού.

Έχουν ειπωθεί δε ως εξής: «Μακάριος είναι ο άνθρωπος που δεν πορεύθηκε σύμφωνα με τη βουλή των ασεβών, και δεν στάθηκε σε δρόμο αμαρτωλών, και δεν κάθισε σε συνέδριο διεφθαρμένων, αλλά το θέλημά του βρίσκεται στον νόμο του Κυρίου, και τον νόμο του θα μελετά ημέρα και νύχτα. Και θα είναι σαν το δέντρο που είναι φυτεμένο κοντά στα ρυάκια των νερών, το οποίο θα δώσει τον καρπό του στην εποχή του και το φύλλωμά του δεν θα πέσει, και όλα όσα αν κάνει θα κατευοδωθούν. Δεν είναι έτσι οι ασεβείς, δεν είναι έτσι, αλλά είναι σαν το άχυρο που το σκορπίζει ο άνεμος από το πρόσωπο της γης. Γι' αυτό δεν θα σταθούν όρθιοι οι ασεβείς στην κρίση, ούτε οι αμαρτωλοί στη σύναξη των δικαίων, διότι γνωρίζει ο Κύριος την οδό των δικαίων, ενώ η οδός των ασεβών θα καταστραφεί. Γιατί φρύαξαν τα έθνη και οι λαοί μελέτησαν μάταια πράγματα; Παρατάχθηκαν οι βασιλείς της γης, και οι άρχοντες συγκεντρώθηκαν μαζί ενάντια στον Κύριο και ενάντια στον Χριστό του, λέγοντας: Ας σπάσουμε τα δεσμά τους και ας απορρίψουμε από πάνω μας τον ζυγό τους. Αυτός που κατοικεί στους ουρανούς θα τους περιγελάσει, και ο Κύριος θα τους χλευάσει. Τότε θα τους μιλήσει με την οργή του, και με τον θυμό του θα τους ταράξει. Εγώ όμως εγκαταστάθηκα ως βασιλιάς από αυτόν πάνω στο όρος Σιών, το άγιό του, για να διαγγέλλω το πρόσταγμα του Κυρίου. Ο Κύριος μου είπε: Υιός μου είσαι εσύ· εγώ σήμερα σε γέννησα».

Έτσι, αφού σχεδίασαν με πονηρό φρόνημα, «αυτός που κατοικεί στους ουρανούς», δηλαδή ο Πατέρας, «θα τους περιγελάσει», και ο Υιός και Κύριος που ήλθε στη γη «θα τους χλευάσει», δηλαδή θα τους εξουδενώσει, σαν ανθρώπους που «βλέπουν αλλά δεν βλέπουν, και ακούν αλλά δεν ακούν». «Τότε θα τους μιλήσει με την οργή του και με τον θυμό του θα τους ταράξει». Τότε, αφού εκτελέσουν όσα κακώς σχεδίασαν, αφού διαρρήξουν τα δεσμά και απορρίψουν τον ζυγό του Δεσπότη και σφάξουν τον νομοθέτη, «τότε θα μιλήσει με οργή και με τον θυμό του θα τους ταράξει» και θα τους εκδιώξει από την περιοχή μέσω των ρωμαϊκών στρατευμάτων.

Μήπως κάποιος ατακτεί, μήπως κάποιος αφηνιάζει, γογγύζει, φιλοσαρκεί, συμπεριφέρεται με θράσος; Μήπως κάποιοι συνάπτουν φιλία με τον διάβολο, συνεδριάζοντας μαζί, σαν να στρέφονται κατά του Κυρίου και κατά του Χριστού Του, λέγοντας «ας συντρίψουμε τα δεσμά τους και ας απορρίψουμε από πάνω μας τον ζυγό της υποταγής μας»; Αλλά «Εκείνος που κατοικεί στους ουρανούς θα τους περιγελάσει και ο Κύριος θα τους χλευάσει. Τότε θα τους μιλήσει με την οργή Του και με τον θυμό Του θα τους ταράξει· διότι εγώ τοποθετήθηκα» πάνω σε εσάς, από τη δική σας εκούσια προσφορά και την εθελούσια υποδούλωσή σας, για να σας διαγγέλλω το πρόσταγμα του Κυρίου. Και για αυτόν τον λόγο τα λέω αυτά, για αυτό εξασφαλίζομαι, για αυτό προαναγγέλλω την ερχόμενη ρομφαία. Κανείς λοιπόν δεν θα ξεφύγει από το κραταιό χέρι του Θεού· κανείς, λοιπόν, δεν μπορεί να αποδεσμεύσει τον εαυτό του, ούτε μέσω ανθρώπου ούτε μέσω αγγέλου, από τη στιγμή που δέθηκε άπαξ με την αποτακτική ομολογία. Τα φάρμακα ας είναι διαθέσιμα για όσους ασθενούν· εάν όμως δεν ασθενεί κανείς, η χάρη ανήκει στον ιατρό των ψυχών και των σωμάτων μας, τον Θεό. Κοπιάσατε και συνεχίζετε να κοπιάζετε, αγωνιστήκατε και συνεχίζετε να αγωνίζεστε, υπομένοντας χάριν του Κυρίου στην άσκησή σας, στην υποταγή σας, στην κοπή των θελημάτων σας, στη συνεπακόλουθη στένωση των επιθυμιών σας.