Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 20:10

Ο λόγος απευθύνεται προς τον ίδιο τον Κύριο για όσα έγιναν εναντίον του από τον λαό των Ιουδαίων. [Λέει δε ότι θα καταδιώξει αυτούς που αμάρτησαν. Διότι, εάν σε εκείνον που τηρεί τις εντολές τελειοποιείται η αγάπη του Θεού, είναι φανερό ότι εκείνος που δεν τις τηρεί τον μισεί· ο οποίος και λέγεται ότι έχει απωλεσθεί.] «Ότι θα τους κάνεις σαν καμίνι πυρός τον καιρό της παρουσίας σου». Αντί του: Θα τους καταστήσεις μετόχους του πυρός. Διότι αυτό θησαύρισαν για τους εαυτούς τους κατά τη δεύτερη επιφάνειά σου, όταν και θα αποδώσεις στον καθένα σύμφωνα με τα έργα του. «Ο Κύριος μέσα στην οργή του θα τους συνταράξει, και θα τους καταφάει πυρ». Ονομάζει «οργή» την τιμωρία που πρόκειται να επέλθει σε αυτούς εξαιτίας της ύβρεως εναντίον του.

Διότι μέσω του Ησαΐα λέει Εκείνος που ερευνά καρδιές και νεφρούς, ο οποίος «διεισδύει μέχρι τον μερισμό ψυχής και πνεύματος, αρθρώσεων και μυελών, και είναι κριτής των σκέψεων και των προθέσεων της καρδιάς, ενώπιον του οποίου τα πάντα είναι γυμνά και τετραχηλισμένα»: «Αλίμονο, αποστάτες τέκνα, λέει ο Κύριος, κάνατε βουλή και όχι μέσω εμού, και συνθήκες όχι διά του Πνεύματός μου, για να προσθέσετε αμαρτία στην αμαρτία». Διότι εκείνος που λέει ότι ο Ιησούς είναι Κύριος, ασφαλώς θα το πει εν Αγίω Πνεύματι, σύμφωνα με τη φωνή του Παύλου· ενώ όποιος μελετά το αντίθετο, δεν μιλά εν Αγίω Πνεύματι· πώς άλλωστε; Αλλά μάλλον θα μιλήσει εν Βεελζεβούλ. Επομένως, δεν έγιναν διά του Αγίου Πνεύματος οι συνθήκες των Ιουδαίων, διότι πρόσθεταν αμαρτίες πάνω στις αμαρτίες, καθώς οι ίδιοι πρωτίστως επέσειαν την καταστροφή από την απείθεια στα δικά τους κεφάλια, μεταδίδοντάς την και σε άλλους με το να τους εμποδίζουν να ομολογήσουν τον Χριστό. Διότι το εγχείρημά τους είναι όντως γεμάτο από την έσχατη ασέβεια, όμως ο ψαλμωδός τους περιγελά που επιδίδονται σφαλερά σε ένα ανώφελο πράγμα, λέγοντας: «Κύριε, εν τη οργή σου θα τους συνταράξεις, και θα τους καταφάγει φωτιά, τον καρπό τους από τη γη θα αφανίσεις, και το σπέρμα τους από τους υιούς των ανθρώπων· διότι έστρεψαν εναντίον σου κακά, διαλογίστηκαν βουλή την οποία δεν θα μπορέσουν να εδραιώσουν». Διότι δεν κατάφεραν διόλου να εδραιώσουν τη θεομάχο βουλή τους, μολονότι πολλές φορές και με μύριους τρόπους επιχείρησαν να εξαφανίσουν τη δόξα του Χριστού.

Όταν δε προαναγγέλθηκε στον Αβραάμ η καταπίεση που επρόκειτο να συμβεί κατά καιρούς στην Αίγυπτο εναντίον των απογόνων του, δηλαδή του Ισραήλ, καθώς και η παράδοξη λύτρωση, λέει: «Περίπου στη δύση του ηλίου, ένας κλίβανος φωτιάς που κάπνιζε, και λαμπάδες φωτιάς, πέρασαν ανάμεσα από τα διχοτομημένα ζώα.» Διότι ο νόμος μέσω του Μωυσή ανέτειλε πριν από τα της επαγγελίας, φέρνοντας στους ακροατές μακροσκελείς διηγήσεις περί της δουλείας εκείνων από τον Ισραήλ, καθώς και περί της λύτρωσής τους. Αλλά στους έσχατους καιρούς του αιώνα, και σαν να ήταν προς το βράδυ, «ο Λόγος έγινε σάρκα». Διότι αυτό, νομίζω, και τίποτε άλλο, θα σήμαινε το ότι η θεία και απόρρητη φύση, σαν με μορφή φωτιάς, πέρασε αστραπιαία πάνω από αυτά τα διχοτομημένα τμήματα. Αλλά «ήταν», λέει, «φλόγα φωτιάς, και κλίβανος φωτιάς, και λαμπάδες φωτιάς.» Διότι πράγματι το σεπτό μυστήριο της ενανθρωπήσεως έγινε, για εκείνους μεν που επέλεξαν να απειθούν και απέκλιναν προς την ανταρσία, κλίβανος και φλόγα, και η πιο αφόρητη και έσχατη από όλες τις τιμωρίες. Και συνεπώς, για εκείνους από τον Ισραήλ, οι οποίοι, περιυβρίζοντας ασύνετα το μυστήριο του Χριστού, αποδείχθηκαν κακόβουλοι και αλαζόνες, λέει ο Δαβίδ προς τον Πατέρα και Θεό των όλων: «Θα τους κάνεις σαν κλίβανο φωτιάς στον καιρό της παρουσίας σου· Κύριε, με την οργή σου θα τους συνταράξεις, και θα τους καταφάει η φωτιά.»

Ως καιρός δε του προσώπου του Πατρός θα μπορούσε εύλογα να νοηθεί ο καιρός της ενανθρωπήσεως, εφόσον ο Υιός είναι και πρόσωπο και εικόνα του Θεού και Πατρός. Επομένως, είναι άγρια φλόγα και καμίνι για όσους επιθυμούν να απορρίψουν το μυστήριο της ενανθρωπήσεως του Μονογενούς. Για εκείνους όμως που έχουν επιγνώσει την επιφάνειά Του είναι, όπως έχει γραφτεί, «λαμπάδα που φωτίζει στο σκοτάδι» και διαλύει το πάχος της διαβολικής ομίχλης, μη επιτρέποντας στο πλήθος όσων Τον σέβονται να σκοντάψουν στα παρεμβαλλόμενα σκάνδαλα. Έτσι μας ονόμαζε τον Υιό ο Θεός και Πατέρας και μέσω της φωνής του Ησαΐα, λέγοντας: «Για χάρη της Σιών δεν θα σιωπήσω και για την Ιερουσαλήμ δεν θα ησυχάσω, έως ότου ανατείλει ως φως η δικαιοσύνη μου. Και το σωτήριό μου θα ανάψει ως λαμπάδα.» Διότι ο Υιός έγινε για εμάς σωτηρία και δικαιοσύνη από τον Θεό και Πατέρα, εφόσον είναι αλήθεια ότι εν Αυτώ δικαιωνόμαστε, και, νικώντας τον θάνατο που παλαιότερα μας τυραννούσε, επιστρέφουμε στην αφθαρσία και αναμορφωνόμαστε σε αυτό που ήταν η φύση μας εξαρχής.

Ας βρει η χείρα σου όλους τους εχθρούς σου, η δεξιά σου ας βρει όλους όσους σε μισούν. Θα τους καταστήσεις σαν καμίνι φωτιάς τον καιρό του προσώπου σου. Ο Κύριος με την οργή του θα τους συνταράξει, και θα τους καταφάει το πυρ. Αυτά λέγονται προς τον Θεό από εκείνους που αναπέμπουν την προσευχή, οι οποίοι και αναφέρουν: Ακόμη και αν αυτοί που κατέστησαν τους εαυτούς τους εχθρούς σε εσένα τον Θεό δεν παύουν να καταπολεμούν τις αφιερωμένες σε εσένα ψυχές και όλους τους αγίους που έχουν συνδεθεί οικεία μαζί σου, εντούτοις δεν πρόκειται να διαφύγουν από την αναπόδραστη χείρα σου και την αήττητη δύναμή σου.

Διότι προς το παρόν, στον βαθμό που επιτράπηκε στους εχθρούς σου να γυμνάζουν τους δικούς σου ανθρώπους σαν αθλητές, αυτοί επαίρονται· όμως, αυτούς που επαίρονται για λίγο, δεν θα αργήσει να τους συλλάβει το χέρι σου, και η δεξιά σου θα τους καταδιώξει ενώ τρέπονται σε φυγή. Και τι θα κάνει αφού τους συλλάβει; Θα τους κάνεις σαν καμίνι φωτιάς κατά τον καιρό του προσώπου σου. Διότι κατά τον καιρό της επιλάμψεως του προσώπου σου, κατά τον οποίο θα φανερώσεις τη βασιλεία σου, επειδή οι ίδιοι συγκέντρωσαν για τον εαυτό τους τη φωτιά της κακίας, θα τους κάνεις να ανάψουν την κόλαση εναντίον του ίδιου τους του εαυτού· ώστε οι ίδιοι να γίνουν για τον εαυτό τους καμίνι φωτιάς. Παρόμοια με αυτό που παθαίνουν όσοι ανεβάζουν πυρετό στο σώμα κατά τις ασθένειες· διότι, χωρίς να τους αναφλέγει τίποτα από έξω, προκαλούν τη φωτιά εσωτερικά, από τον ίδιο τους τον εαυτό.

Έτσι λοιπόν, λέει, και τους εχθρούς σου και εκείνους που σε μισούν θα τους καταστήσεις σαν καμίνι πυρός. Γι' αυτό και θα ειπωθεί προς αυτούς: «Πορεύεσθε στο φως της φωτιάς σας και στη φλόγα την οποία ανάψατε». «Τον καρπό τους από τη γη θα τον εξολοθρεύσεις, και το σπέρμα τους από τους υιούς των ανθρώπων». Διότι έχουν υπάρξει απόγονοι αμέτρητων ασεβών και άθεων ανδρών· πολλές φορές μάλιστα υιοί πονηρών πατέρων αναδείχθηκαν θεοσεβείς και θεοφιλείς. Σπέρμα δε των άθεων και καρπός των ασεβών τυγχάνουν να είναι οι λόγοι τους, οι διδασκαλίες και τα άθεα δόγματα, τα οποία φανερώνονται στους ανθρώπους μετά τον θάνατό τους. Αυτά ακριβώς ο Θεός, ως αγαθός, τα παραδίδει στην απώλεια και στον αφανισμό, ώστε να μην απομείνει ούτε καρπός των ασεβών ούτε σπέρμα τους.

«ότι θα δώσεις» Το σώμα και το αίμα του Χριστού, μέσω του οποίου τρέφεται και σώζεται ο πιστός άνθρωπος αιώνια. «θα ευφράνεις» Διότι μεγάλη ευφροσύνη για τον άνθρωπο είναι το να βρίσκεται μαζί με τον Θεό. «ότι ο βασιλιάς» Ο Χριστός, ως αληθινός βασιλιάς, όντας αχώριστος από την αγάπη προς τον Πατέρα, δεν κλονίστηκε. «στο έλεος» Δηλαδή δεν μετάνιωσε που ελέησε τον άνθρωπο. «ας βρεθεί» Για τους Ιουδαίους είναι οφθαλμοφανές· διότι αυτοί είναι εχθροί του Χριστού, και αυτοί υπέπεσαν στην καταδίκη, η οποία είναι το χέρι του Θεού. «το δεξί σου χέρι» Ομοίως και τα τέκνα των Ιουδαίων· διότι, επειδή καταφρόνησαν το δεξί χέρι του Χριστού, από αυτό συντρίφθηκαν. «θα τους θέσεις» Διότι την εποχή των θαυμάτων του Χριστού οι Ιουδαίοι άναψαν σαν καμίνι από τον φθόνο και τη ζήλια. Μιλάει όμως και για τον καιρό της συντέλειας. «Κύριε, εν οργή» Διότι η φωτιά τους δεν θα σβήσει, λέει ο Ησαΐας. Διότι τότε θα έλθει προς αυτούς με οργή. Τότε. Πότε; Στη συντέλεια. «τον καρπό» Διότι μέσω της αναστάσεως ο Χριστός κατήργησε από αυτούς τις απαρχές, τις προσφορές, τις νουμηνίες και τις θυσίες. «και το σπέρμα» Διότι από όλους τους υιούς των ανθρώπων οι Ιουδαίοι έγιναν βδελυροί και μισητοί, επειδή σήκωσαν τα χέρια τους εναντίον του Θεού. «ότι έκλιναν» Έχοντας σκεφτεί πονηρά (κάνοντας πονηρό λογισμό) εναντίον του Χριστού και Θεού τους· διότι πότε μπορεί (θα μπορέσει) να σταθεί όρθιος κάποιος που μηχανεύεται σχέδια εναντίον του Θεού;

Ψαλμός 20ός. Εις το τέλος· ψαλμός του Δαβίδ. «Κύριε, με τη δύναμή σου θα ευφρανθεί ο βασιλιάς και με τη σωτηρία που του δίνεις θα αγαλλιάσει πάρα πολύ. Την επιθυμία της καρδιάς του τού την έδωσες», δηλαδή τη νίκη κατά των εχθρών, «και το αίτημα των χειλιών του δεν του το στέρησες», αλλά «τον πρόλαβες με ευλογίες αγαθότητας, έθεσες στο κεφάλι του στεφάνι από πολύτιμο λίθο». Και αυτά μεν αναφέρονται μερικώς στον Χριστό, κυρίως όμως στον Δαβίδ, από εδώ και πέρα όμως αναφέρονται κυρίως στον Χριστό: «Ζωή σου ζήτησε», λέει, «και του έδωσες μακρότητα ημερών στους αιώνες των αιώνων. Μεγάλη είναι η δόξα του για τη σωτηρία που προσφέρεις», δηλαδή, εξαιτίας της σωτηρίας του κόσμου η δόξα του θα γίνει γνωστή στον κόσμο. «Διότι θα του δώσεις ευλογία», έπαινο και δόξα αιώνια από αυτούς που σώζονται, «θα τον ευφράνεις με χαρά μπροστά στο πρόσωπό σου», δηλαδή επειδή θα είναι μαζί σου παντοτινά, ως Θεός και άνθρωπος. «Διότι ο βασιλιάς ελπίζει στον Κύριο και χάρη στο έλεός του δεν θα κλονιστεί» από τη θεότητά του. «Ας βρει το χέρι σου όλους τους εχθρούς σου και το δεξί σου χέρι» εγκαίρως «ας βρει όλους αυτούς που σε μισούν», διότι: «Θα τους κάνεις σαν καμίνι φωτιάς τον καιρό της παρουσίας σου», κατά τη δεύτερη έλευσή σου, «θα τους συνταράξεις και θα τους καταφάει η φωτιά». «Τον καρπό τους θα τον εξαφανίσεις από τη γη και το σπέρμα τους από τους γιους των ανθρώπων».