Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 20:13

«Διότι θα τους θέσεις ως νώτα». Ο δε Σύμμαχος το ερμήνευσε ως εξής: «Διότι θα τους καταστήσεις αποστραμμένους, δηλαδή να βρίσκονται πίσω και να αποτελούν παρακολούθημα των εθνών». «Στα υπόλοιπά σου θα ετοιμάσεις το πρόσωπό τους». Τους άφησες, λέγει, καιρό επιστροφής προκειμένου να μετανοήσουν. Και αυτή είναι η κλήση και η επιστροφή μετά το πλήρωμα των εθνών. [Αυτό θα το πράξεις στους Ιουδαίους που απίστησαν. Εκείνους δε που ο Θεός αποστρέφεται, τους θέτει ως νώτα, καθώς δεν μπορούν να είναι πρόσωπο, ώστε, κατανοώντας τα οπίσθια μέσω των δημιουργημάτων, να αναφέρονται και πάλι σε Αυτόν.]

Και αυτό λοιπόν ήταν εκείνο που ειπώθηκε γι' αυτούς στους Ψαλμούς, απευθυνόμενο προς τον Κύριο Ιησού: «Ότι θα τους θέσεις στα νώτα»· διότι αυτοί που είχαν καταταχθεί πρώτοι εξαιτίας της εκλογής των πατέρων, αργότερα θα βαδίσουν κατόπιν της κλήσεως των εθνών· διότι όταν «εισέλθει το πλήρωμα των εθνών, τότε όλος ο Ισραήλ θα σωθεί». Αυτόν τον σκοπό των θεωρημάτων γεννά σε εμάς η εύρυθμη τάξη της συνθέσεως των κεφαλαίων· θα κάνουμε δε λεπτομερώς ακριβή διερεύνηση του νοήματος που βρίσκεται στους στίχους. <Υπήρχε δε εκεί κάποιος άνθρωπος που βρισκόταν στην ασθένειά του επί τριάντα οκτώ έτη. Αυτόν, βλέποντάς τον ο Ιησούς να κατάκειται, και γνωρίζοντας ότι περνάει ήδη πολύ χρόνο σε αυτή την κατάσταση.> Αφού οι Ιουδαίοι επιτέλεσαν την εορτή των Αζύμων, κατά την οποία έχουν το έθιμο να σφάζουν το πρόβατο, δηλαδή κατά τον καιρό του Πάσχα, ο Χριστός αναχωρεί από την Ιερουσαλήμ και συναναστρέφεται με Σαμαρείτες και αλλογενείς, και διδάσκει σε αυτούς, λυπημένος για τις δυστροπίες των Φαρισαίων· αφού δε επέστρεψε μόλις κατά τον καιρό της αγίας Πεντηκοστής· διότι αυτή ήταν η αμέσως επόμενη και κοντινή πανήγυρις στα Ιεροσόλυμα· θεραπεύει στα ύδατα της κολυμβήθρας τον παραλυτικό, ο οποίος είχε δαπανήσει μακρύ χρόνο στην αρρώστια· διότι βρισκόταν ήδη στο τριακοστό όγδοο έτος· πλην όμως δεν είχε ανεβεί ακόμη στον τέλειο αριθμό σύμφωνα με τον νόμο, εννοώ δηλαδή το τέσσερις φορές το δέκα, ήτοι το σαράντα.

Γι' αυτό, λέει ο Θεός των όλων: Ευλογημένος ο λαός μου, που βρίσκεται στην Αίγυπτο και στους Ασσυρίους· και συναριθμείται τρίτος ο Ισραήλ. Διότι προσθέτει ότι «Και κληρονομιά μου ο Ισραήλ». Και την αιτία αυτού μας την έχει ήδη αποδείξει ο λόγος· διότι έγινε κυριοκτόνος και τοποθετήθηκε στα νώτα, καθώς λέει ο Δαβίδ. Και μεταξύ των υπολοίπων βρέθηκε ο πρωτότοκος. <Το έτος που εισήλθε ο Ταναθάν στην Άζωτο, όταν απεστάλη από τον Αρνά, βασιλιά των Ασσυρίων, και πολέμησε την Άζωτο και την κατέλαβε, τότε μίλησε ο Κύριος προς τον Ησαΐα λέγοντας: Πήγαινε και βγάλε τον σάκο από την οσφύ σου, και λύσε τα σανδάλια από τα πόδια σου· και αυτός έπραξε έτσι, περπατώντας γυμνός και ανυπόδητος. Και είπε ο Κύριος: Όπως ακριβώς περπάτησε ο δούλος μου Ησαΐας γυμνός και ανυπόδητος, τρία έτη θα αποτελεί σημεία και τέρατα για τους Αιγυπτίους και τους Αιθίοπες· διότι έτσι θα οδηγήσει ο βασιλιάς των Ασσυρίων τους αιχμαλώτους της Αιγύπτου και των Αιθιόπων, νέους και γέροντες, γυμνούς και ανυπόδητους, με ανακαλυμμένη την αισχύνη της Αιγύπτου.> Αφού ολοκλήρωσε με εξαιρετικό τρόπο τον λόγο σχετικά με τους Αιγυπτίους, και έχοντας προφητεύσει τον τρόπο με τον οποίο θα κληθούν μέσω της πίστεως στην επίγνωση της αλήθειας, οικονομεί και πάλι κάποια από όσα ήταν χρήσιμα και αναγκαία για την ωφέλεια των Ισραηλιτών· και ποια ακριβώς είναι αυτά, θα τα αναφέρω με συντομία.

Θα μπορούσες να πεις ότι πολύτιμος λίθος είναι και ο ίδιος ο Χριστός, ως εκλεκτό δηλαδή και αξιοθαύμαστο μαργαριτάρι, το οποίο μας έδωσε ως στεφάνι δόξας ο Θεός και Πατέρας, ευλογώντας μας με ευλογία αγιασμού και αγαθότητας. — (C f. 39 b.) Από τα έργα και τις πράξεις του στεφανώνεται ο καθένας. Ασφαλώς, ο δικαστής που επιδιώκει το δίκαιο, θα λάβει το στεφάνι της δικαιοσύνης. <Ας βρεθεί το χέρι σου σε όλους τους εχθρούς σου.> (C f. 40.) Με διαφορετικό τρόπο βρίσκεται (ο Θεός) σε αυτούς που εμμένουν στην αμαρτία, και με διαφορετικό σε αυτούς που μετανοούν· διότι στους μεν βρίσκεται ως κριτής, ενώ στους δε ως λυτρωτής. Πλην όμως, το γεγονός ότι ο προφήτης λέει πως πρώτα εμείς βρίσκουμε τον Θεό, και έπειτα βρισκόμαστε από αυτόν, φανερώνει σαφώς ότι η σωτηρία βρίσκεται σε εμάς (εξαρτάται από εμάς). <Διότι θα τους τρέψεις σε φυγή (θα τους κάνεις να γυρίσουν τα νώτα τους).> Κάποιοι δε, ερμηνεύοντας τον παρόντα ψαλμό ως αναφερόμενο στον Χριστό, εξέλαβαν ότι οι τιμωρίες αφορούν τους Ιουδαίους, από το εδάφιο, «Ας βρεθεί το χέρι σου σε όλους τους εχθρούς σου.» Διότι αυτά θα τους επιβληθούν, λένε, κατά τον καιρό της παρουσίας του προσώπου σου, εξαιτίας όσων μηχανεύτηκαν εναντίον σου, νομίζοντας μάταια πως μπορούν να περιβάλουν με θάνατο τον Κύριο της δόξης. Γι' αυτό και έχουν τεθεί στα νώτα (έχουν μπει σε δεύτερη μοίρα) σε σχέση με τους εξ εθνών πιστούς. Διότι, ενώ πρώτα ονομάζονταν υιοί του Θεού και λαός, αργότερα παραχώρησαν την υιοθεσία σε άλλους, στους εθνικούς που κλήθηκαν στους έσχατους καιρούς, οι οποίοι και έγιναν πρώτοι, σύμφωνα με το, «Θα είναι οι πρώτοι έσχατοι, και οι έσχατοι πρώτοι.»

Και γνωρίζοντάς το αυτό ο ίδιος ο Υιός έλεγε, πότε μεν, «Όταν υψωθώ από τη γη, θα ελκύσω τους πάντες προς τον εαυτό μου», πότε δε, «Αλήθεια σας λέω, αν ο κόκκος δεν πέσει στη γη και πεθάνει, μένει μόνος του· αν όμως πεθάνει, φέρει περισσότερο καρπό». ΠΑΛΛ. Ορθώς μίλησες. Το ότι όμως δεν πρέπει να θανατώνεται η μητέρα μαζί με τα τέκνα της σε μία ημέρα, τι άραγε να σημαίνει πάλι; ΚΥΡ. Επειδή νομοθέτησε με άριστο τρόπο τα σχετικά με τον Χριστό, και προανήγγειλε κομψά την τελείωση μέσω αυτού, δεν αγνόησε, ως Θεός, την απείθεια των Ιουδαίων και τον ανυπότακτο χαρακτήρα της Ιερουσαλήμ, και ότι εξαιτίας αυτής της αιτίας θα εξολοθρευτούν οι εκ του Ισραήλ ως κυριοκτόνοι και επειδή συμπεριφέρθηκαν με άγρια αυθάδεια προς τον Υιό. Εντούτοις, η Ιερουσαλήμ δεν θα καταστραφεί εντελώς εκ θεμελίων, αλλά θα παραμείνει σαν έρημη από τέκνα, περιμένοντας τον τελευταίο και έσχατο καιρό, κατά τον οποίο θα σωθεί και αυτή, ακολουθώντας πίσω από τα έθνη. Διότι έχει τοποθετηθεί στα νώτα, δηλαδή πίσω, σύμφωνα με τα λόγια του Ψαλμωδού: «Διότι θα τους θέσεις στα νώτα»· διότι όλος ο Ισραήλ θα σωθεί, αφού πρώτα το ποίμνιο από τα έθνη θα έχει ήδη εγκατασταθεί στις θείες μάντρες. Επομένως, ο νόμος δεν επιτρέπει να επέλθει η φθορά ως έσχατη πανωλεθρία, προαναγγέλλοντας την οργή εναντίον των απειθών συγκερασμένη με επιείκεια, και ταυτόχρονα, νομίζω, καθιστώντας το ζήτημα αυτό ως έναν τύπο κάποιας αναγκαίας γνώσης.

«Επειδή έστρεψαν εναντίον σου κακά, διαλογίστηκαν βουλές τις οποίες δεν θα μπορέσουν να πραγματοποιήσουν. Επειδή θα τους κάνεις να στρέψουν τα νώτα, με τα υπόλοιπά σου θα ετοιμάσεις το πρόσωπό τους». Πάλι παραθέτει την αιτία για την οποία θα τα υποστούν αυτά, λέγοντας: «Επειδή έστρεψαν εναντίον σου κακά».

Διαλογίστηκαν όπως οι Ιουδαίοι που αποφάσισαν να θανατώσουν τον αθάνατο· το σχέδιό τους όμως δεν ευοδώθηκε. «Επειδή θα τους θέσεις»: Ώστε να διώκονται από όλους. «Στους υπολοίπους»: Ώστε από γενιά σε γενιά, σε όσους γεννιούνται, τα πρόσωπά τους να θεωρούνται γεμάτα ατιμία. «Υψώσου»: Αναφέρεται στην Ανάληψή του στους ουρανούς. «Θα ψάλουμε»: Διότι, αφότου αναστήθηκε και ανέβηκε στους ουρανούς, οι πιστοί δεν παύουν να ψάλλουν και να δοξάζουν τις δυνάμεις του Χριστού και τα μεγαλεία που έκανε για εμάς.

«Διότι θα τους κάνεις να γυρίσουν τα νώτα· με αυτούς που σου απομένουν θα ετοιμάσεις το πρόσωπό τους». Επειδή, λέει, εμφανίστηκαν αδιάντροποι και αναιδείς απέναντί σου, ούτε και εσύ θα τους δείξεις το πρόσωπό σου· αλλά θα τους ρίξεις μπρούμυτα, που είναι το «θα τους κάνεις να γυρίσουν τα νώτα». Και εσύ μεν «Υψώσου, Κύριε, με τη δύναμή σου», προς τον Πατέρα σου, εμείς δε «θα υμνήσουμε και θα ψάλουμε τα δυνατά σου έργα».