Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 20:5

Γιατί όμως «με ευλογίες αγαθότητας»; Επειδή υπάρχει η λέξη ευλογία και με την έννοια της βλασφημίας, όπως στο «Ευλόγησε ο Ναβουθαί τον Θεό και τον βασιλιά», αντί του εβλασφήμησε, και πάλι, «κατά πρόσωπο θα σε ευλογήσει», τουτέστιν θα σε βλασφημήσει. «Έβαλες στο κεφάλι του στεφάνι από πολύτιμο λίθο», δηλαδή τη βασιλεία του Σαούλ, το στεφάνι του βασιλιά Αδραάζαρ. «Ζωή ζήτησε, και του έδωσες», εννοώντας τη ζωή της μετανοίας σε αυτόν που έλεγε: «Στην οδό σου θα με ζωογονήσεις», και πάλι: «Ο λόγος σου με ζωογόνησε». Το δε «στον αιώνα του αιώνα» υποδηλώνει και τη μέλλουσα ζωή, αυτήν που έχει ετοιμαστεί για τους αγίους.

Εις το τέλος, Ψαλμός του Δαβίδ, Κ'. Υπόθεση. Και αυτόν τον ψαλμό αναπέμπουν οι προαναφερθέντες σύντροφοι του βασιλέως, καθώς αυτός ήδη ευφραίνεται για το σωτήριο που γεννήθηκε στον κόσμο από το σπέρμα του. Διότι αυτό ήταν που επιθυμούσε βαθιά στην ψυχή του, και παρακαλούσε να λάβει. Και αυτό που του δόθηκε έγινε για αυτόν σαν στεφάνι από πολύτιμο λίθο που δοξάζει την κεφαλή του· διότι ο Δαβίδ δοξάζεται σε όλα τα έθνη μαζί με τον Κύριό του και υιό του κατά σάρκα. Και το σωτήριο δεν έγινε μόνο στεφάνι για αυτόν, αλλά και ζωή, και μακροημέρευση, και δόξα, και μεγαλοπρέπεια, και ευφροσύνη, και χαρά, και ελπίδα, και ακλόνητο έλεος.

Του έδωσες την επιθυμία της καρδιάς του, και δεν του στέρησες τη δέηση των χειλέων του. Διάψαλμα. Διότι τον προϋπάντησες με ευλογίες χρηστότητας, έθεσες στο κεφάλι του στεφάνι από πολύτιμο λίθο. Ζωή σού ζήτησε, και του έδωσες μακρότητα ημερών στον αιώνα του αιώνα. Μεγάλη είναι η δόξα του χάρη στη σωτηρία σου· δόξα και μεγαλοπρέπεια θα επιθέσεις σε αυτόν.

Στο ενδιάμεσο παρενεβλήθη η μνεία για εκείνους που φοβούνται το όνομα του Κυρίου, επειδή και σε αυτούς η προφητεία έχει υποσχεθεί την κληρονομιά. Αυτή δε η κληρονομιά ήταν η αιώνια ζωή, την οποία υποδηλώνει ο λόγος λέγοντας: «Ημέρες στις ημέρες του βασιλιά θα προσθέσεις». Επομένως, αφού ο βασιλιάς Δαβίδ προσευχήθηκε για μεγάλα πράγματα, ο Θεός υποσχέθηκε μέσω του Πνεύματος να προσθέσει ημέρες στις ημέρες του, και τα έτη του να διαρκέσουν έως τις ημέρες γενεάς και γενεάς. Διότι αυτή την κληρονομιά του υποσχέθηκε· πράγμα το οποίο άλλωστε δηλώνεται και στον εικοστό ψαλμό, όπου αναφέρεται: «Κύριε, με τη δύναμή σου θα ευφρανθεί ο βασιλιάς. Την επιθυμία της καρδιάς του έδωσες σε αυτόν·» και στη συνέχεια: «Ζωή σου ζήτησε, και του έδωσες μακρότητα ημερών στον αιώνα και στον αιώνα του αιώνος». Επειδή δηλαδή προσευχήθηκε επιδιώκοντας τα επουράνια και επιθυμώντας τα δικά σου αγαθά· τον εισάκουσες, λέει, και αφού τον εισάκουσες, «του έδωσες την επιθυμία της καρδιάς του, και δεν του στέρησες τη θέληση των χειλέων του». Το ποια δε ήταν η επιθυμία του, και ποιο το αίτημα των χειλέων του, μας το διδάσκει στη συνέχεια λέγοντας: «Ζωή σου ζήτησε, και του έδωσες μακρότητα ημερών στον αιώνα και στον αιώνα του αιώνος».

Ψαλμός κ'. — ΙΒ'. Το χωρίο «Κύριε, με τη δύναμή σου θα ευφρανθεί ο βασιλιάς» και τα εξής, θα μπορούσε κανείς να πει ότι δύναται να αναφέρεται στον Δαβίδ· όμως το «ζωή σου ζήτησε, και του έδωσες μακρότητα ημερών στον αιώνα και στον αιώνα του αιώνος», δεν αρμόζει πλέον στον Δαβίδ, επειδή μαρτυρείται και το τέλος του και ο χρόνος της ζωής του έχει περιοριστεί σε όχι μεγάλο αριθμό ετών. Επομένως, ο βασιλιάς αυτός πρέπει να είναι ο Χριστός, ο οποίος εγκαταστάθηκε από τον Πατέρα για να βασιλεύει στο επουράνιο όρος Σιών. Αυτός ζήτησε ζωή από τον Πατέρα, όχι για τον εαυτό Του, διότι ο Ίδιος ήταν η ζωή, αλλά για όλους όσοι θα πιστέψουν σε Αυτόν. Και του δόθηκε η χάρη, ώστε όλοι όσοι πίστεψαν σε Αυτόν να μπορούν να μεταβαίνουν από τον θάνατο στην αιώνια ζωή, και στη μακρότητα των ημερών κοντά στον Θεό, οι οποίες εκτείνονται στον αιώνα και στον αιώνα του αιώνος. Και τα υπόλοιπα όμως που λέγονται στον ψαλμό σχετικά με τη δόξα του βασιλιά, τα οποία δεν είναι μικρά, θα άρμοζαν περισσότερο στον Χριστό παρά στον Δαβίδ, εφόσον λάβουν την πρέπουσα διασαφήνιση.

«Εις το τέλος»: Η προφητεία του ψαλμού προκηρύχθηκε για τα μυστήρια που επρόκειτο να τελεστούν στον άνθρωπο από τον Χριστό στους έσχατους χρόνους. «Κύριε, εν τη δυνάμει»: Ο Χριστός βρίσκεται στη δύναμη του Πατρός· διότι ο Χριστός είναι δύναμη Θεού και σοφία Θεού, λέει ο απόστολος. Ευφραίνονται δε και οι επί γης βασιλείς, όταν με τη δύναμη του Χριστού κατορθώνουν τα έργα της βασιλείας. «Και επί τω σωτηρίω»: Και αυτό αφορά τον Χριστό· «σφόδρα»: διότι αγαλλίασε πολύ για τη σωτηρία που έγινε για τον άνθρωπο, την οποία πραγματοποίησε ο ίδιος με τη θέλησή του. «Την επιθυμίαν»: Και αυτό αφορά τον Χριστό· διότι με το δικό του θέλημα και, τρόπον τινά, με επιθυμία έσπευσε προς αναζήτηση του ανθρώπου. «Και την δέησιν»: Και αυτό είναι ο Χριστός· όταν προσευχόταν για τους αποστόλους προς τον Πατέρα λέγοντας: «Πατέρα, αγίασέ τους στο όνομά σου». «Ότι προέφθασας»: Διότι προ πάντων των αιώνων υπήρχε ο Υιός, αγιασμένος στη δόξα του Πατρός. «Έθηκας»: Και αυτό είναι ο Χριστός· με δόξα και τιμή τον στεφάνωσες. Αναφέρεται δε και στον κυριακό άνθρωπο, ο οποίος είναι εστεμμένος με τη θεότητα [η οποία είναι ο τίμιος λίθος]. «Ζωήν ητήσατο»: Διότι συνέγειρε και συνεκάθισε στα επουράνια τον άνθρωπο, ώστε πλέον να ζει στους αιώνες των αιώνων. «Μεγάλη η δόξα» [του κυριακού ανθρώπου]· διότι με μεγάλη δόξα δοξάστηκε με το να συγκαθίσει με τον Θεό. «Δόξαν»: Τη χάρη και τη σφραγίδα του βαπτίσματος· διότι έτσι μεγαλοπρεπής πάνω σε όλη την κτίση αναδείχθηκε ο άνθρωπος.

Ψαλμός 20ός. Εις το τέλος· ψαλμός του Δαβίδ. «Κύριε, με τη δύναμή σου θα ευφρανθεί ο βασιλιάς και με τη σωτηρία που του δίνεις θα αγαλλιάσει πάρα πολύ. Την επιθυμία της καρδιάς του τού την έδωσες», δηλαδή τη νίκη κατά των εχθρών, «και το αίτημα των χειλιών του δεν του το στέρησες», αλλά «τον πρόλαβες με ευλογίες αγαθότητας, έθεσες στο κεφάλι του στεφάνι από πολύτιμο λίθο». Και αυτά μεν αναφέρονται μερικώς στον Χριστό, κυρίως όμως στον Δαβίδ, από εδώ και πέρα όμως αναφέρονται κυρίως στον Χριστό: «Ζωή σου ζήτησε», λέει, «και του έδωσες μακρότητα ημερών στους αιώνες των αιώνων. Μεγάλη είναι η δόξα του για τη σωτηρία που προσφέρεις», δηλαδή, εξαιτίας της σωτηρίας του κόσμου η δόξα του θα γίνει γνωστή στον κόσμο. «Διότι θα του δώσεις ευλογία», έπαινο και δόξα αιώνια από αυτούς που σώζονται, «θα τον ευφράνεις με χαρά μπροστά στο πρόσωπό σου», δηλαδή επειδή θα είναι μαζί σου παντοτινά, ως Θεός και άνθρωπος. «Διότι ο βασιλιάς ελπίζει στον Κύριο και χάρη στο έλεός του δεν θα κλονιστεί» από τη θεότητά του. «Ας βρει το χέρι σου όλους τους εχθρούς σου και το δεξί σου χέρι» εγκαίρως «ας βρει όλους αυτούς που σε μισούν», διότι: «Θα τους κάνεις σαν καμίνι φωτιάς τον καιρό της παρουσίας σου», κατά τη δεύτερη έλευσή σου, «θα τους συνταράξεις και θα τους καταφάει η φωτιά». «Τον καρπό τους θα τον εξαφανίσεις από τη γη και το σπέρμα τους από τους γιους των ανθρώπων».