Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 20:9

Διότι ο βασιλιάς ελπίζει στον Κύριο και στο έλεος. Καθίσταται ισχυρότερος από αυτούς που τον πολεμούν, επειδή απολαμβάνει τη δική σου χάρη. Και απολαμβάνει αυτήν τη χάρη μη δείχνοντας εμπιστοσύνη σε κανέναν άνθρωπο, αλλά έχοντας ως μοναδικό στήριγμα την ελπίδα προς εσένα. Είθε να βρει το χέρι σου όλους τους εχθρούς σου.

Θα μπορούσες να πεις ότι πολύτιμος λίθος είναι και ο ίδιος ο Χριστός, ως εκλεκτό δηλαδή και αξιοθαύμαστο μαργαριτάρι, το οποίο μας έδωσε ως στεφάνι δόξας ο Θεός και Πατέρας, ευλογώντας μας με ευλογία αγιασμού και αγαθότητας. — (C f. 39 b.) Από τα έργα και τις πράξεις του στεφανώνεται ο καθένας. Ασφαλώς, ο δικαστής που επιδιώκει το δίκαιο, θα λάβει το στεφάνι της δικαιοσύνης. <Ας βρεθεί το χέρι σου σε όλους τους εχθρούς σου.> (C f. 40.) Με διαφορετικό τρόπο βρίσκεται (ο Θεός) σε αυτούς που εμμένουν στην αμαρτία, και με διαφορετικό σε αυτούς που μετανοούν· διότι στους μεν βρίσκεται ως κριτής, ενώ στους δε ως λυτρωτής. Πλην όμως, το γεγονός ότι ο προφήτης λέει πως πρώτα εμείς βρίσκουμε τον Θεό, και έπειτα βρισκόμαστε από αυτόν, φανερώνει σαφώς ότι η σωτηρία βρίσκεται σε εμάς (εξαρτάται από εμάς). <Διότι θα τους τρέψεις σε φυγή (θα τους κάνεις να γυρίσουν τα νώτα τους).> Κάποιοι δε, ερμηνεύοντας τον παρόντα ψαλμό ως αναφερόμενο στον Χριστό, εξέλαβαν ότι οι τιμωρίες αφορούν τους Ιουδαίους, από το εδάφιο, «Ας βρεθεί το χέρι σου σε όλους τους εχθρούς σου.» Διότι αυτά θα τους επιβληθούν, λένε, κατά τον καιρό της παρουσίας του προσώπου σου, εξαιτίας όσων μηχανεύτηκαν εναντίον σου, νομίζοντας μάταια πως μπορούν να περιβάλουν με θάνατο τον Κύριο της δόξης. Γι' αυτό και έχουν τεθεί στα νώτα (έχουν μπει σε δεύτερη μοίρα) σε σχέση με τους εξ εθνών πιστούς. Διότι, ενώ πρώτα ονομάζονταν υιοί του Θεού και λαός, αργότερα παραχώρησαν την υιοθεσία σε άλλους, στους εθνικούς που κλήθηκαν στους έσχατους καιρούς, οι οποίοι και έγιναν πρώτοι, σύμφωνα με το, «Θα είναι οι πρώτοι έσχατοι, και οι έσχατοι πρώτοι.»

Στο Ψαλτήριο: Ας βρει το χέρι σου όλους τους εχθρούς σου, η δεξιά σου ας βρει όλους εκείνους που σε μισούν. Και είπα: Τώρα άρχισα· αυτή είναι η αλλοίωση της δεξιάς του Υψίστου. Διότι δεν κληρονόμησαν τη γη με τη ρομφαία τους, και ο βραχίονάς τους δεν τους έσωσε· αλλά η δεξιά σου και ο βραχίονάς σου, και ο φωτισμός του προσώπου σου.

Ας βρει η χείρα σου όλους τους εχθρούς σου, η δεξιά σου ας βρει όλους όσους σε μισούν. Θα τους καταστήσεις σαν καμίνι φωτιάς τον καιρό του προσώπου σου. Ο Κύριος με την οργή του θα τους συνταράξει, και θα τους καταφάει το πυρ. Αυτά λέγονται προς τον Θεό από εκείνους που αναπέμπουν την προσευχή, οι οποίοι και αναφέρουν: Ακόμη και αν αυτοί που κατέστησαν τους εαυτούς τους εχθρούς σε εσένα τον Θεό δεν παύουν να καταπολεμούν τις αφιερωμένες σε εσένα ψυχές και όλους τους αγίους που έχουν συνδεθεί οικεία μαζί σου, εντούτοις δεν πρόκειται να διαφύγουν από την αναπόδραστη χείρα σου και την αήττητη δύναμή σου.

«ότι θα δώσεις» Το σώμα και το αίμα του Χριστού, μέσω του οποίου τρέφεται και σώζεται ο πιστός άνθρωπος αιώνια. «θα ευφράνεις» Διότι μεγάλη ευφροσύνη για τον άνθρωπο είναι το να βρίσκεται μαζί με τον Θεό. «ότι ο βασιλιάς» Ο Χριστός, ως αληθινός βασιλιάς, όντας αχώριστος από την αγάπη προς τον Πατέρα, δεν κλονίστηκε. «στο έλεος» Δηλαδή δεν μετάνιωσε που ελέησε τον άνθρωπο. «ας βρεθεί» Για τους Ιουδαίους είναι οφθαλμοφανές· διότι αυτοί είναι εχθροί του Χριστού, και αυτοί υπέπεσαν στην καταδίκη, η οποία είναι το χέρι του Θεού. «το δεξί σου χέρι» Ομοίως και τα τέκνα των Ιουδαίων· διότι, επειδή καταφρόνησαν το δεξί χέρι του Χριστού, από αυτό συντρίφθηκαν. «θα τους θέσεις» Διότι την εποχή των θαυμάτων του Χριστού οι Ιουδαίοι άναψαν σαν καμίνι από τον φθόνο και τη ζήλια. Μιλάει όμως και για τον καιρό της συντέλειας. «Κύριε, εν οργή» Διότι η φωτιά τους δεν θα σβήσει, λέει ο Ησαΐας. Διότι τότε θα έλθει προς αυτούς με οργή. Τότε. Πότε; Στη συντέλεια. «τον καρπό» Διότι μέσω της αναστάσεως ο Χριστός κατήργησε από αυτούς τις απαρχές, τις προσφορές, τις νουμηνίες και τις θυσίες. «και το σπέρμα» Διότι από όλους τους υιούς των ανθρώπων οι Ιουδαίοι έγιναν βδελυροί και μισητοί, επειδή σήκωσαν τα χέρια τους εναντίον του Θεού. «ότι έκλιναν» Έχοντας σκεφτεί πονηρά (κάνοντας πονηρό λογισμό) εναντίον του Χριστού και Θεού τους· διότι πότε μπορεί (θα μπορέσει) να σταθεί όρθιος κάποιος που μηχανεύεται σχέδια εναντίον του Θεού;

Ψαλμός 20ός. Εις το τέλος· ψαλμός του Δαβίδ. «Κύριε, με τη δύναμή σου θα ευφρανθεί ο βασιλιάς και με τη σωτηρία που του δίνεις θα αγαλλιάσει πάρα πολύ. Την επιθυμία της καρδιάς του τού την έδωσες», δηλαδή τη νίκη κατά των εχθρών, «και το αίτημα των χειλιών του δεν του το στέρησες», αλλά «τον πρόλαβες με ευλογίες αγαθότητας, έθεσες στο κεφάλι του στεφάνι από πολύτιμο λίθο». Και αυτά μεν αναφέρονται μερικώς στον Χριστό, κυρίως όμως στον Δαβίδ, από εδώ και πέρα όμως αναφέρονται κυρίως στον Χριστό: «Ζωή σου ζήτησε», λέει, «και του έδωσες μακρότητα ημερών στους αιώνες των αιώνων. Μεγάλη είναι η δόξα του για τη σωτηρία που προσφέρεις», δηλαδή, εξαιτίας της σωτηρίας του κόσμου η δόξα του θα γίνει γνωστή στον κόσμο. «Διότι θα του δώσεις ευλογία», έπαινο και δόξα αιώνια από αυτούς που σώζονται, «θα τον ευφράνεις με χαρά μπροστά στο πρόσωπό σου», δηλαδή επειδή θα είναι μαζί σου παντοτινά, ως Θεός και άνθρωπος. «Διότι ο βασιλιάς ελπίζει στον Κύριο και χάρη στο έλεός του δεν θα κλονιστεί» από τη θεότητά του. «Ας βρει το χέρι σου όλους τους εχθρούς σου και το δεξί σου χέρι» εγκαίρως «ας βρει όλους αυτούς που σε μισούν», διότι: «Θα τους κάνεις σαν καμίνι φωτιάς τον καιρό της παρουσίας σου», κατά τη δεύτερη έλευσή σου, «θα τους συνταράξεις και θα τους καταφάει η φωτιά». «Τον καρπό τους θα τον εξαφανίσεις από τη γη και το σπέρμα τους από τους γιους των ανθρώπων».

Αλλά, φιλοχριστότατε βασιλιά, που ανάμεσα σε όσους άσκησαν ποτέ την εξουσία είσαι, μαζί με την ισχύ σου, ο πιο φιλοκίνδυνος και γενναίος, επειδή με αχαλίνωτη ορμή εξορμάς εναντίον των βαρβάρων για να τους ανταποδώσεις τα έργα τους στο πολλαπλάσιο, και δεν σε αποτρέπουν από αυτήν την υπέρ ημών πρόθεσή σου ούτε οι κόποι και οι αμφίρροποι αγώνες, ούτε η ανατολή του Κυνός, ούτε η φλόγωση του Σειρίου, ούτε τα ύψη των απότομων και δυσπρόσιτων βουνών, ούτε η στενή και ανηφορική οδοιπορία, ούτε τίποτε άλλο από όλα αυτά, γι' αυτό εμείς, οι υπήκοοί σου, σου απευθύνουμε αυτές τις κατευόδιες φωνές: Είθε να σου αποστείλει ο Κύριος βοήθεια από το Άγιό Του, εξομαλύνοντας τα όρη, καθιστώντας τα δυσκολοδιάβατα εύκολα, συντρίβοντας χάλκινες πύλες και σπάζοντας σιδερένιους μοχλούς· την ημέρα ο ήλιος να μην σε κάψει, ούτε η σελήνη τη νύχτα· ας βρει η χείρα σου όλους τους εχθρούς σου, η δεξιά σου ας βρει όλους όσοι σε μισούν, ας γίνουν σαν το χνούδι μπροστά στον άνεμο, και ο άγγελος του Κυρίου ας τους καταδιώκει και ας τους συνθλίβει· ας επιπέσει πάνω τους φόβος και τρόμος. Διότι είναι έθνος που έχει χάσει τη σύνεση, που διέφθειρε τον εαυτό του με τα έργα του, έχει αποστατήσει από τον Θεό και Σωτήρα με την παραβίαση των όρκων και έχει πολλές φορές εξαπατήσει τον ισόθεο βασιλιά, και γενικώς αποτελούν σκεύη οργής, προετοιμασμένα για την απώλεια.

Αλλά, βασιλιά, προχώρησε, κατευοδώσου και βασίλευε. Είθε το χέρι σου να βρει τους εχθρούς σου, το δεξί σου χέρι όλους όσους σε μισούν. Και, αφού λουστείς στα νάματα του Ιορδάνη, είθε να ανανεωθείς σαν τον αετό, και βγαίνοντας από εκεί ωραιότερος, όπως ακριβώς και αυτός ο αισθητός ήλιος αναπηδώντας από περικαλλή λίμνη, να εξακοντίσεις πιο φλογερές ακτίνες στις συσσωρεύσεις των νεφών που σκοτεινιάζουν την επικράτειά σου, τα οποία, αφού υψώθηκαν από τη δύση, στάθηκαν απέναντί μας και με συνεχείς συγκρούσεις βγάζουν σπίθες πολέμων σαν αστραπές. Και ας διαλυθούν σαν τον καπνό από τον άνεμο και σαν την πάχνη από τη θύελλα· και εσύ με μεγαλύτερη δεξιοτεχνία σύντριψε τα τόξα, τσάκισε τα όπλα και κατάκαψε τις ασπίδες στη φωτιά, περισσότερο από όσο ο Φαέθων παλαιότερα τη γη στον Ηριδανό που κατοικείται τώρα από τους Αλαμανούς.