Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 23:6

Αυτός θα λάβει ευλογία. Υπόσχεται ότι ο άνθρωπος αυτός, ο οποίος έχει αθώα χέρια και καθαρή καρδιά και δεν έχει ορκιστεί με δόλο, θα λάβει τις δωρεές του Θεού, δηλαδή ευλογία και έλεος. Αυτή είναι η γενεά εκείνων που ζητούν τον Κύριο. Εννοεί τη γενεά που τήρησε τα προαναφερθέντα.

αφού ιερούργησαν.] <Ναι, σας λέω, θα ζητηθεί η ευθύνη από αυτή τη γενεά.> (A f. 164 b) Και αν λέει με δεικτικό τρόπο, «από αυτή τη γενεά», λέμε ότι δεν υποδηλώνει ίσως μόνο τους τότε παρόντες και ακροατές, αλλά κάθε φονιά και όποιον υποπίπτει στη μιαιφονία· διότι το όμοιο θα συνταχθεί με το όμοιο, ως αδελφό και ομογενές· σύμφωνα με το: «Αυτή είναι η γενεά εκείνων που ζητούν τον Κύριο.»—«Και θα μας διαφυλάξεις από αυτή τη γενεά.» <Πήρατε το κλειδί της γνώσης, εσείς οι ίδιοι δεν εισήλθατε, κ.λπ.> (A f. 165, B f. 120, C f. 133 b, D f. 48) Κλειδί της γνώσης λέμε ότι είναι ο ίδιος ο νόμος, και η δικαίωση εν Χριστώ, η οποία προφανώς επιτυγχάνεται δια της πίστεως σε Αυτόν. Διότι ο μεν νόμος υπήρχε ως σκιά και τύπος, όμως οι τύποι διαμορφώνουν την αλήθεια, και οι σκιές περιγράφουν για εμάς με πολλούς τρόπους το μυστήριο του Χριστού.

Διότι ο νους των αγίων δεν είναι χαμηλός ούτε καταρριμμένος· αντίθετα, υπερβαίνει το πιο γεώδες φρόνημα και τις σαρκικές επιθυμίες. Μάλλον ανέρχεται στα ύψη· και είναι αληθινό αυτό που ειπώθηκε δια φωνής του Δαβίδ: «Διότι οι κραταιοί θεοί της γης υψώθηκαν πάρα πολύ.» Το ότι δε, σε αυτούς που έχουν επιλέξει να ζουν με αυτόν τον τρόπο και έχουν πλέον αναβεί στην κορυφή της αρετής, θα ταίριαζε εύλογα να κατοικούν στις άνω μονές, το επιβεβαιώνει πάλι ο Ψαλμωδός λέγοντας τα εξής: «Ποιος θα αναβεί στο όρος του Κυρίου, ή ποιος θα σταθεί στον άγιο τόπο του; Εκείνος που είναι αθώος στα χέρια και καθαρός στην καρδιά, ο οποίος δεν παρέδωσε την ψυχή του στη ματαιότητα, και δεν ορκίστηκε με δόλο στον πλησίον του. Το αργύριό του δεν το έδωσε με τόκο, και δεν έλαβε δώρα εις βάρος αθώων. Αυτός θα λάβει ευλογία από τον Κύριο, και ελεημοσύνη από τον Θεό τον Σωτήρα του. Αυτή είναι η γενεά εκείνων που αναζητούν το πρόσωπο του Θεού του Ιακώβ.» βʹ. Όρος, λοιπόν, στο οποίο μπορούν να αναβούν οι άγιοι είναι ο ουρανός, δηλαδή η Εκκλησία των πρωτοτόκων· για τους βέβηλους όμως και τους ανόσιους είναι απάτητο. Πρόσταξε, λοιπόν, ο Θεός των όλων να αναβούν στο όρος ο Μωυσής και ο Ααρών, ο Ναδάβ και ο Αβιούδ, και εβδομήντα από τους πρεσβυτέρους του Ισραήλ. Και έλεγε ότι: «Και θα προσκυνήσουν τον Κύριο από μακριά. Και θα πλησιάσει προς τον Θεό μόνος του ο Μωυσής· αυτοί όμως δεν θα πλησιάσουν. Και ο λαός δεν θα αναβεί μαζί τους.»

Αφού μας χάρισε τέτοια διδάγματα στον έναν ψαλμό, για μεγαλύτερη και τελειότερη ευφροσύνη μάς διεγείρει την ψυχή στον επόμενο ψαλμό, και, αν σας φαίνεται καλό, ας σας παραθέσουμε και αυτού το νόημα, συνοψίζοντάς το με λίγα λόγια: Του Κυρίου είναι η γη και το πλήρωμά της. Γιατί λοιπόν παραξενεύεσαι, άνθρωπε, αν ο Θεός μας εμφανίστηκε πάνω στη γη και συναναστράφηκε με τους ανθρώπους; Διότι η γη είναι δικό του κτίσμα, καθώς και δημιούργημα. Επομένως, δεν είναι καθόλου καινοφανές ούτε έξω από το πρέπον το να έλθει ο Δεσπότης στα δικά του· διότι δεν βρίσκεται σε ξένο κόσμο, αλλά σε αυτόν που ο ίδιος συνέστησε, αυτός που θεμελίωσε τη γη πάνω στις θάλασσες και την ετοίμασε ώστε να είναι κατάλληλη για τη διέλευση των ποταμών. Για ποιον λόγο, λοιπόν, έγινε η παρουσία του; Για να σε βγάλει από τα βάραθρα της αμαρτίας και να σε οδηγήσει στο όρος της βασιλείας, χρησιμοποιώντας ως όχημα για την άνοδο την ενάρετη βιοτή· διότι δεν είναι δυνατόν να ανεβεί κανείς στο όρος εκείνο, αν δεν συνοδοιπορήσει με τις αρετές, παραμένοντας αθώος στα χέρια και μη μολυνόμενος από καμία πονηρή πράξη, όντας καθαρός στην καρδιά, χωρίς να στρέφει την ψυχή του σε τίποτα το μάταιο και χωρίς να μηχανεύεται κανέναν δόλο εναντίον του πλησίον. Το έπαθλο αυτής της ανάβασης είναι η ευλογία, σε αυτόν δίνει ο Κύριος την αποταμιευμένη ελεημοσύνη: Αυτή είναι η γενεά εκείνων που τον αναζητούν, εκείνων που μέσω της αρετής ανεβαίνουν προς τα ύψη και αναζητούν το πρόσωπο του Θεού του Ιακώβ.

Αυτός θα λάβει: Ο Χριστός. Διότι αυτός μόνος μεγαλύνθηκε με τη δόξα (από τη δόξα) του Πατέρα, και χάρισε στο γένος των ανθρώπων την ελεημοσύνη του (δώρισε σε όλο τον κόσμο). Αυτή είναι η γενεά: Του Χριστού· όσοι ονομάζονται Χριστιανοί, αυτοί δεν παύουν [πάντοτε] να αναζητούν τον δικό τους [Δεσπότη]. Που αναζητούν: Τον Χριστό· διότι «ο Ιακώβ είναι ο δούλος μου, [τον οποίο εξέλεξα,]» λέει ο Ησαΐας. Άρατε πύλας: Όταν κατήλθε στον Άδη ο Θεός Λόγος με δικό του θέλημα, οι δυνάμεις του Άδη, βλέποντας την άρρητη δύναμη, έκραξαν η μία στην άλλη: Άρατε πύλας, δηλαδή όχι μόνο ανοίξτε, αλλά και βγάλτε από τη μέση τις ίδιες τις πύλες, μήπως κινήσετε (κινήσουμε) σε οργή αυτόν που έρχεται. Και θα εισέλθει: [Δηλαδή, αυτός είναι ο βασιλιάς της δόξης]. Ποιος είναι: Αποκρίνονται πάλι οι μέσα (πάνω) δυνάμεις: Ποιος είναι ο βασιλιάς της δόξης; Εμείς κυριεύουμε όλο το γένος, δικά μας είναι τα βασίλεια, και ποιος είναι αυτός; Κύριος κραταιός: Αποκρίνονται πάλι [οι δυνάμεις] και λένε: Είναι ο Θεός που έφτασε, δυνατός και κραταιός· αυτός είναι ο βασιλιάς της δόξης. Όταν λοιπόν σύντριψε τον Άδη και ελευθέρωσε τις ψυχές που κρατούνταν για πολύ χρόνο, αναλαμβάνοντας τον άνθρωπο και ανεβάζοντάς τον στον ουρανό, πάλι οι θεϊκές δυνάμεις, ξαφνιασμένες από το καινούριο θέαμα, φώναζαν: Άρατε πύλας.

Θυγατέρα δε αυτής της Σιών ονομάζει τους πιστούς εν Κυρίω, εκείνους που μέσω της πίστεως διψούν και μέσω της τηρήσεως των εντολών του Ευαγγελίου ζητούν να βρουν τον Κύριο, ο οποίος είναι κρυμμένος μέσα τους, καθώς λέει το Άγιο Πνεύμα: «Αυτή είναι η γενεά εκείνων που ζητούν τον Κύριο, που ζητούν το πρόσωπο του Θεού του Ιακώβ». Και όταν το επιτύχουν αυτό, ονομάζονται θυγατέρα της προαναφερθείσας Ιερουσαλήμ, επειδή θεωρούν τον Θεό και αποβλέπουν στην πνευματική γνώση. Ο δε προφήτης, παρακαλώντας τον Θεό μέσω του Πνεύματος να αναδείξει μια τέτοια Σιών και Ιερουσαλήμ, λέει: «Θυμήσου τη συναγωγή σου, την οποία απέκτησες από την αρχή». Επομένως, μαζί με αυτήν τη μητέρα σου Σιών, «Χαίρε σφόδρα, θύγατερ Σιών· κήρυττε, θύγατερ Ιερουσαλήμ», βοώντας επουρανίως μαζί με τη μητέρα σου: «Ωσαννά εν τοις υψίστοις, ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου». Και τι λέει το Ευαγγέλιο; «Όταν πλησίασαν στην Ιερουσαλήμ και ήλθαν στη Βηθφαγή». Διότι, για να τον γευθούν οι πιστοί, ερχόταν στο υπερώο, «προς το όρος των Ελαιών», το οποίο είναι η πιστή Εκκλησία που προέρχεται από τον λαό. «Τότε ο Ιησούς απέστειλε δύο από τους μαθητές» του, οι οποίοι είναι οι δύο χοροί των προφητών και των αποστόλων. Διότι, μαθητεύοντας τα έθνη, οι απόστολοι είχαν μαζί τους τα θεόπνευστα λόγια των προφητών, τα οποία μαρτυρούν για τον Χριστό, με τον τρόπο που τους είδε ο Ιεζεκιήλ, ο μέγας μεταξύ των προφητών: «Τροχός», λέει, «μέσα σε τροχό», που πετούσε και έτρεχε.

Εκείνος κατοικούσε στα βουνά, και αυτός διέμενε στην έρημο· εκείνον τον έτρεφαν κόρακες, και αυτός έτρωγε ακρίδες· εκείνος ντυνόταν με μηλωτή, και αυτός με τρίχες καμήλας· εκείνος ήταν αυστηρός και ελεγκτικός, και αυτός ομοίως· εκείνος ήλεγχε τον Αχαάβ, τον βασιλιά των Ιουδαίων, και την Ιεζάβελ τη γυναίκα του λέγοντας: «Εσύ είσαι αυτός που διαστρέφει τον Ισραήλ, καθώς και ο οίκος του πατέρα σου»· και ο Ιωάννης ήλεγχε τον Ηρώδη και την Ηρωδιάδα: «Δεν σου επιτρέπεται να έχεις τη γυναίκα του αδελφού σου»· και αυτός θα προπορευθεί με το πνεύμα και τη δύναμη του Ηλία, για να επιστρέψει τις καρδιές των πατέρων στα τέκνα. Τι σημαίνει «Να επιστρέψει τις καρδιές των πατέρων στα τέκνα»; Οι πατέρες των Ιουδαίων, ο Αβραάμ, ο Ισαάκ και ο Ιακώβ, οι δώδεκα πατριάρχες και όλοι οι δίκαιοι, βλέποντας τον λαό να αγαπά την αμαρτία και να εκπορνεύεται πρόθυμα προς ξένους θεούς, τους αποστρέφονταν ως τέτοιους. Αφότου όμως ο Ιωάννης κήρυξε το βάπτισμα της μετανοίας, πολλοί επέστρεψαν προς τον Θεό. Βλέποντας λοιπόν οι πατέρες τους ότι αυτοί επιστρέφουν προς τον Θεό, επέστρεψαν και οι ίδιοι τις καρδιές τους προς αυτούς· και αυτό σημαίνει το «Να επιστρέψει τις καρδιές των πατέρων στα τέκνα, να ετοιμάσει για τον Κύριο λαό προπαρασκευασμένο, περιούσιο»· για τον οποίο ο προφήτης Δαβίδ προκήρυξε λέγοντας: «Αυτή είναι η γενεά εκείνων που ζητούν το πρόσωπο του Θεού του Ιακώβ».

Διότι φαίνεται ότι και ο ίδιος πολλές φορές άφησε τους κατά σάρκα γονείς. Και όταν άκουγε από κάποιους: «Η μητέρα σου και οι αδελφοί σου σε ζητούν», αμέσως ο καλός μας Κύριος και διδάσκαλος υπέδειξε ένα απαθές μίσος λέγοντας: «Μητέρα μου και αδελφοί μου είναι αυτοί που κάνουν το θέλημα του Πατέρα μου που βρίσκεται στους ουρανούς». Ας είναι πατέρας σου εκείνος που μπορεί και θέλει να κοπιάζει μαζί σου για το φορτίο των αμαρτιών, μητέρα σου δε η κατάνυξη, η οποία έχει τη δύναμη να σε ξεπλύνει από τον ρύπο. Αδελφός σου να είναι εκείνος που συμπονεί και συναγωνίζεται μαζί σου στον δρόμο προς τα άνω. Απόκτησε ως αχώριστη σύντροφο τη μνήμη του θανάτου. Αγαπημένα σου τέκνα ας είναι οι στεναγμοί της καρδιάς. Απόκτησε το σώμα σου ως δούλο. Και φίλους τις άγιες δυνάμεις, οι οποίες κατά την ώρα της εξόδου σου μπορούν να σε ωφελήσουν, εάν γίνουν φίλοι σου. «Αυτή είναι η γενεά εκείνων που ζητούν τον Κύριο»· ο πόθος του Θεού έσβησε τον πόθο για τους γονείς.

Αυτός είναι ο βίος, αυτή η κατάσταση, αυτή η διαγωγή εκείνων που αναζητούν πραγματικά το πρόσωπο του Θεού του Ιακώβ. Το να θαυμάζει κανείς τους κόπους των αγίων είναι καλό, το να τους μιμείται με ζήλο είναι πρόξενο σωτηρίας, το να θέλει όμως να μιμηθεί μονομιάς τον τρόπο ζωής τους είναι παράλογο και ακατόρθωτο.

Αυτός που «θεμελίωσε τη γη πάνω στις θάλασσες και την ετοίμασε πάνω στους ποταμούς», ανακλίθηκε με τη θέλησή του ύπτιος σε έναν πάρα πολύ μικρό τάφο. «Ποιος θα ανεβεί στο» ουράνιο «όρος του Κυρίου, ή ποιος θα σταθεί στον άγιο τόπο του» στα δεξιά του Πατέρα, ως «αθώος στα χέρια και καθαρός στην καρδιά»; Κανείς άλλος, παρά πάλι αυτός που είναι κοινωνός της ουσίας και άξιος της συνεδρίας με τον Πατέρα, ως Υιός αγαπητός. «Εκείνος που δεν έδωσε την ψυχή του στη ματαιότητα και δεν ορκίστηκε με δόλο στον πλησίον του, θα λάβει», λέει, «ευλογία από τον Κύριο και ελεημοσύνη από τον Θεό τον σωτήρα του». «Αυτή είναι η γενεά εκείνων που αναζητούν τον Κύριο και ζητούν το πρόσωπο αυτού του Θεού του Ιακώβ», δηλαδή, οι συνοδοί αυτού που ανέρχεται στον άγιο τόπο του ψάλλουν προς τις ανώτερες δυνάμεις: «Άρχοντες, ανοίξτε τις πύλες σας, και υψωθείτε, πύλες αιώνιες, και θα εισέλθει ο Βασιλιάς της δόξας». Και εκείνες ρωτούν: «Ποιος είναι», λέει, «αυτός», που αποκαλείτε «Βασιλιά της δόξας;» Και εκείνες που ανεβάζουν τον Βασιλιά επιβεβαιώνουν το μυστήριο: «Ο Κύριος», λέει, «που είναι κραταιός και δυνατός, ο Κύριος που είναι δυνατός στον πόλεμο», ο νικητής του θανάτου, ο εξολοθρευτής του διαβόλου και ο λαφυραγωγός των ταμείων του. «Άρχοντες, ανοίξτε τις πύλες σας», αναντίρρητα και αναμφίβολα, «υψωθείτε, πύλες αιώνιες, και θα εισέλθει ο Βασιλιάς της δόξας», ως απόλυτος «Κύριος των δυνάμεων» όλων μας ανεξαιρέτως.

{"chunk_id": "", "translation": "«Αλήθεια σας λέω, ότι δεν θα παρέλθει αυτή η γενεά, έως ότου γίνουν όλα αυτά.» Ως «γενεά», λέει, δεν εννοεί εκείνους που ήταν τότε παρόντες, αλλά ολόκληρη τη γενεά των πιστών. Διότι η Γραφή συνηθίζει να ονομάζει γενεά και αυτούς που έχουν τον ίδιο τρόπο ζωής, όπως στο χωρίο: «Αυτή είναι η γενεά εκείνων που ζητούν τον Κύριο». Επειδή δηλαδή προείπε ότι θα συμβούν ταραχές και πόλεμοι, και αλλοιώσεις των στοιχείων της φύσης και των πραγμάτων, για να μην υποθέσει κάποιος ότι ίσως και ο Χριστιανισμός θα καταλυθεί, «Όχι», λέει, «δεν θα παρέλθει αυτή η γενεά των Χριστιανών». Διότι ο ουρανός και η γη θα αλλοιωθούν, τα λόγια μου όμως και το Ευαγγέλιό μου δεν θα καταλυθούν, αλλά θα παραμείνουν, ακόμη και αν τα πάντα κλονίζονται, και η πίστη σε εμένα δεν θα εκλείψει. Φανερώνει δε από αυτό, ότι θεωρεί την Εκκλησία πολυτιμότερη από όλη την κτίση, εφόσον η μεν κτίση αλλοιώνεται, ενώ την Εκκλησία των πιστών, και τα λόγια του και το Ευαγγέλιο τίποτα δεν θα τα καταβάλει. «Προσέχετε δε τους εαυτούς σας, μήπως βαρύνουν οι καρδιές σας από την κραιπάλη, τη μέθη και τις βιοτικές μέριμνες, και έρθει ξαφνικά καταπάνω σας η ημέρα εκείνη· διότι σαν παγίδα θα έρθει σε όλους εκείνους που κατοικούν πάνω στο πρόσωπο όλης της γης. Αγρυπνείτε λοιπόν σε κάθε καιρό προσευχόμενοι, για να αξιωθείτε να ξεφύγετε από όλα όσα πρόκειται να γίνουν, και να σταθείτε μπροστά στον Υιό του ανθρώπου.»}```