Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 24:1

Προς εσένα, Κύριε, ύψωσα την ψυχή μου. Το λένε αυτό ως άνθρωποι που έχουν ήδη αποστραφεί την ειδωλολατρία. Ας μην με καταγελάσουν οι εχθροί μου. Εννοεί προφανώς τους νοητούς. Εχθρός δε είναι ο διάβολος μαζί με τα δαιμόνια και τους ασεβείς ανθρώπους. Ίσως μάλιστα να προορά και την ενανθρώπηση του Σωτήρος, μετά την οποία έχει παύσει ο λόγος [ο περίγελος] των εχθρών. [Έγινα στους ανόμους σαν άνομος. Διότι αυτή η ανομία δεν έγινε μάταια.] Επειδή, πράγματι, όλοι όσοι σε προσμένουν με υπομονή δεν πρόκειται να καταντροπιαστούν.

ΨΑΛΜΟΣ ΚΔ'. <Ψαλμός του Δαβίδ.> (A f. 135) Εισάγει δε και παραίνεση ωφέλιμη σε όλους τους ανθρώπους· αρμόζει δε μάλιστα ο προκείμενος ψαλμός στους κληθέντες από τα έθνη, και έχει πολλή συνάφεια με τον προηγούμενό του. Διότι σε εκείνον υπήρχε η κλήση των εθνών και μυσταγωγία, η οποία διά του Αγίου Πνεύματος δίδασκε σε ποιους άραγε θα γινόταν προσβάσιμη η άνω πόλις, ότι δηλαδή σε όσους έχουν αθώα χέρια και είναι καθαροί στην καρδιά, και ότι ο Χριστός θα ανοίξει τον δρόμο για την ανθρώπινη φύση προς την πορεία στα άνω, έχοντας αναβεί στους ουρανούς ως πρόδρομος για χάρη μας· στον δε προκείμενο ψαλμό, εισάγεται το πρόσωπο των κληθέντων, δηλαδή όλων όσων έχουν συγκεντρωθεί εν πίστει προς πνευματική ενότητα. Και ζητά από τον Θεό που τους κάλεσε να καθοδηγηθούν προς την αναζήτηση του χρήσιμου και αναγκαίου, και υπόσχεται τη γνησιότητα. Διότι άκου τι λένε, αφού επέστρεψαν από την πλάνη, έχοντας γίνει όλοι τους ένας χορός. <Τις οδούς σου, Κύριε, γνώρισέ μου, και τις τρίβους σου [δίδαξέ με].> (A f. 135 b) «Αυτή είναι η αλλοίωση της δεξιάς του Υψίστου.» Διότι εκείνοι που παλαιότερα έτρεχαν στους δρόμους του διαβόλου, τώρα αναζητούν με επιμέλεια τους δρόμους του Κυρίου, δηλαδή τα ευαγγελικά θεσπίσματα και τους τρόπους της αγιοπρεπούς πολιτείας· διότι αυτές είναι οι τρίβοι του Κυρίου.

Προς εσένα, Κύριε, ύψωσα την ψυχή μου. Θεέ μου, σε εσένα στηρίχθηκα, ας μην καταισχυνθώ· ούτε να με περιγελάσουν οι εχθροί μου. Διότι όλοι όσοι σε προσδοκούν δεν πρόκειται να καταισχυνθούν. Αυτά τα λέει, σαν να έχει ανυψώσει, μεταθέσει και μετεωρίσει την ψυχή του πάνω από τα εγκόσμια πράγματα· τοποθετώντας την ψηλά, κοντά στον Θεό ως προς την εσωτερική διάθεση, μέσω αφενός της αποστροφής από τα θνητά και τα ανθρώπινα, και αφετέρου της γνήσιας επιστροφής προς Αυτόν.

Ψαλμός: Αυτός ο ψαλμός προτρέπει τους πάντες σε εξομολόγηση και προσευχή, και δείχνει πώς ο Κύριος κάνει τα πάντα για τον άνθρωπο. Προς εσένα, Κύριε: Εκ μέρους του Αδάμ, ο Χριστός βοά προς τον Πατέρα· για αυτόν τον λόγο ήλθε, για να σώσει το πλανημένο και χαμένο πρόβατο. Ο Θεός μου: Ο άνθρωπος λέει προς τον Θεό· μην με αφήσεις να ντροπιάζομαι μέσα στην πλάνη των ειδώλων (δαιμόνων). Διότι ο προφήτης προέβλεπε την ενανθρώπηση του Κυρίου. Ούτε ας με περιγελάσουν: Διότι πολλοί είναι οι δαίμονες και παντού περιτριγυρίζουν τον άνθρωπο. Διότι όλοι: Διότι όλοι όσοι με την υπομονή κερδίζουν τις ψυχές τους δεν καταισχύνονται. Ας ντροπιαστούν: Οι δαίμονες, διότι άσκοπα και μάταια έβαλαν τρικλοποδιά στον άνθρωπο· διότι αυτός σώθηκε. Ομοίως και οι Ιουδαίοι, οι οποίοι μάταια συνωμότησαν κατά του Χριστού (του Κυρίου). Τις οδούς σου: Ο άνθρωπος λέει προς τον Θεό· δώσε μου αυτόν που θα με διδάξει και θα με οδηγήσει στην οδό που φέρνει προς εσένα, προφανώς στο βάπτισμα. Και τα μονοπάτια: Για να μάθω, λέει ο άνθρωπος, και την άνοδο προς τους ουρανούς μέσω των εντολών σου. Οδήγησέ με: Ώστε να μην κυριεύεται πλέον η γλώσσα μου από το ψέμα, έχοντας διδαχθεί από τους δαίμονες. Και δίδαξέ με: Δηλαδή, να μάθω γρήγορα την παρουσία σου, ότι είσαι σωτήρας και Θεός του πλάσματός σου.

ΚΑΘΙΣΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ. Ψαλμός κδ'. Ψαλμός του Δαβίδ. Περιεκτικός για καθέναν που καταφεύγει στον Θεό και μπορεί να λέει: «Προς εσένα, Κύριε, ύψωσα την ψυχή μου» μακριά από τα γήινα· «ο Θεός μου. Σε εσένα έχω ελπίσει· ας μη ντροπιαστώ» ούτε στον παρόντα αιώνα ούτε στον μέλλοντα, «ούτε ας με περιγελάσουν οι εχθροί μου» ενώ είμαι υποδουλωμένος στην αμαρτία. «Διότι όλοι όσοι σε υπομένουν», δηλαδή σε προσδοκούν, «δεν πρόκειται να ντροπιαστούν», ούτε και εγώ ο ίδιος. «Ας ντροπιαστούν όσοι παρανομούν μάταια», δηλαδή άσκοπα και χωρίς καμία αιτία. Για να μην ντροπιαστώ λοιπόν κι εγώ, «τις οδούς σου, Κύριε, γνώρισέ μου και τα μονοπάτια σου δίδαξέ με», στα οποία δεν υπάρχει αγκάθι αμαρτίας ούτε λίθος προσκόμματος. «Οδήγησέ με στην αλήθεια σου και δίδαξέ με» τα θελήματά σου, «διότι εσύ είσαι ο Θεός ο σωτήρας μου, και εσένα υπέμεινα», δηλαδή σε προσκαρτέρησα «όλη την ημέρα» της ζωής μου. Και «θυμήσου μεν τους οικτιρμούς σου, Κύριε, και τα ελέη σου» τα αιώνια, «τις αμαρτίες όμως της νεότητάς μου και της άγνοιάς μου μην τις θυμηθείς· σύμφωνα με το έλεός σου να με θυμηθείς» μάλλον «εσύ, ένεκα της αγαθότητάς σου, Κύριε. Αγαθός και ευθύς είναι ο Κύριος, δίνοντας τον νόμο σε όσους αμαρτάνουν στην» οδό «του βίου.