Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 24:2

Προς εσένα, Κύριε, ύψωσα την ψυχή μου. Το λένε αυτό ως άνθρωποι που έχουν ήδη αποστραφεί την ειδωλολατρία. Ας μην με καταγελάσουν οι εχθροί μου. Εννοεί προφανώς τους νοητούς. Εχθρός δε είναι ο διάβολος μαζί με τα δαιμόνια και τους ασεβείς ανθρώπους. Ίσως μάλιστα να προορά και την ενανθρώπηση του Σωτήρος, μετά την οποία έχει παύσει ο λόγος [ο περίγελος] των εχθρών. [Έγινα στους ανόμους σαν άνομος. Διότι αυτή η ανομία δεν έγινε μάταια.] Επειδή, πράγματι, όλοι όσοι σε προσμένουν με υπομονή δεν πρόκειται να καταντροπιαστούν.

Διότι δεν χάρηκαν ακόμη εντελώς· θα χαρούν όμως εις βάρος μου, εάν δεν τύχω του ελέους σου. Αλλά, για να μην επιχαρούν για εμένα οι εχθροί μου, οι οποίοι ήδη και πρωτύτερα, όταν σαλεύθηκαν τα πόδια μου, καυχήθηκαν μεγαλόστομα, σε εσένα κατέφυγα και λέγω: Ας μην καταισχυνθώ εις τον αιώνα, μήτε ας με καταγελάσουν οι εχθροί μου. Και πάλι λέγω: Προς εσένα, Κύριε, θα κράξω, μη σιωπήσεις απέναντί μου, μήπως τυχόν με παραβλέψεις και ομοιωθώ με εκείνους που κατεβαίνουν στον λάκκο. Και τα υπόλοιπα που έχουν λεχθεί από εμένα ποικιλοτρόπως στους άλλους ψαλμούς, συγκεντρώνοντάς τα στην ικεσία μου προς εσένα, παρακαλώ να αξιωθώ της παρούσας βοήθειας. Διότι, παρόλο που συνέβη να σαλευθούν σε μεγάλο βαθμό τα πόδια μου, τον καιρό που ταράχθηκε η καρδιά μου και με εγκατέλειψε η δύναμή μου, και το φως των οφθαλμών μου δεν ήταν μαζί μου, εντούτοις δεν ανατράπηκα παντελώς, ούτε έπεσα με τέτοια πτώση, σαν αυτήν όσων έγιναν αποστάτες. Επειδή ακριβώς εκείνον τον καιρό, όταν σαλεύθηκαν τα πόδια μου, καυχήθηκαν μεγαλόστομα εναντίον μου οι εχθροί μου, για να μην πανηγυρίσουν εις βάρος μου ακόμη περισσότερο, κατέφυγα σε εσένα ως σε λιμάνι σωτηρίας, σε εσένα που δύνασαι να θεραπεύσεις και τα ανίατα για τους ανθρώπους πάθη της ψυχής.

Προς εσένα, Κύριε, ύψωσα την ψυχή μου. Θεέ μου, σε εσένα στηρίχθηκα, ας μην καταισχυνθώ· ούτε να με περιγελάσουν οι εχθροί μου. Διότι όλοι όσοι σε προσδοκούν δεν πρόκειται να καταισχυνθούν. Αυτά τα λέει, σαν να έχει ανυψώσει, μεταθέσει και μετεωρίσει την ψυχή του πάνω από τα εγκόσμια πράγματα· τοποθετώντας την ψηλά, κοντά στον Θεό ως προς την εσωτερική διάθεση, μέσω αφενός της αποστροφής από τα θνητά και τα ανθρώπινα, και αφετέρου της γνήσιας επιστροφής προς Αυτόν.

Έπειτα λέγει: Αυτό το έπραξα, χωρίς να στηρίζομαι στον εαυτό μου, αλλά έχοντας στηρίξει την πεποίθησή μου σε σένα, τον Θεό μου, επιδεικνύοντας πολλή παρρησία. Εκείνος που περιφρόνησε όλα τα αισθητά και ορατά, και ανύψωσε την ψυχή του προς τον ασώματο και αόρατο Θεό, τολμά να επικαλείται τον Θεό σαν να έχει γίνει δικό του κτήμα· γι' αυτό λέγει: Θεέ μου, σε σένα έχω στηρίξει την πεποίθησή μου. Και αυτά μεν, λέγει, είναι από τη δική μου πλευρά. Στο εξής έχω ανάγκη από προσευχή και από τη συνεργία που προέρχεται από εσένα, τον Θεό, ώστε να μην αποτύχω του σκοπού, ούτε, πέφτοντας σαν από ψηλή βουνοκορφή, να συντριβώ. Γι' αυτό δέομαι και ικετεύω να μην ντροπιαστώ ούτε να χλευαστώ από τους εχθρούς μου· και αυτό θα το επιτύχω χάρη στη βοήθεια τη δική σου, του Θεού μου. Διότι τα πρώτα προέρχονταν από τη δική μου προαίρεση, το να κατευθύνω δηλαδή και να οδηγώ την ψυχή μου όπου επιθυμώ· ενώ τα δεύτερα έχουν ανάγκη από τη δική σου προστασία και συνεργία.

Ψαλμός: Αυτός ο ψαλμός προτρέπει τους πάντες σε εξομολόγηση και προσευχή, και δείχνει πώς ο Κύριος κάνει τα πάντα για τον άνθρωπο. Προς εσένα, Κύριε: Εκ μέρους του Αδάμ, ο Χριστός βοά προς τον Πατέρα· για αυτόν τον λόγο ήλθε, για να σώσει το πλανημένο και χαμένο πρόβατο. Ο Θεός μου: Ο άνθρωπος λέει προς τον Θεό· μην με αφήσεις να ντροπιάζομαι μέσα στην πλάνη των ειδώλων (δαιμόνων). Διότι ο προφήτης προέβλεπε την ενανθρώπηση του Κυρίου. Ούτε ας με περιγελάσουν: Διότι πολλοί είναι οι δαίμονες και παντού περιτριγυρίζουν τον άνθρωπο. Διότι όλοι: Διότι όλοι όσοι με την υπομονή κερδίζουν τις ψυχές τους δεν καταισχύνονται. Ας ντροπιαστούν: Οι δαίμονες, διότι άσκοπα και μάταια έβαλαν τρικλοποδιά στον άνθρωπο· διότι αυτός σώθηκε. Ομοίως και οι Ιουδαίοι, οι οποίοι μάταια συνωμότησαν κατά του Χριστού (του Κυρίου). Τις οδούς σου: Ο άνθρωπος λέει προς τον Θεό· δώσε μου αυτόν που θα με διδάξει και θα με οδηγήσει στην οδό που φέρνει προς εσένα, προφανώς στο βάπτισμα. Και τα μονοπάτια: Για να μάθω, λέει ο άνθρωπος, και την άνοδο προς τους ουρανούς μέσω των εντολών σου. Οδήγησέ με: Ώστε να μην κυριεύεται πλέον η γλώσσα μου από το ψέμα, έχοντας διδαχθεί από τους δαίμονες. Και δίδαξέ με: Δηλαδή, να μάθω γρήγορα την παρουσία σου, ότι είσαι σωτήρας και Θεός του πλάσματός σου.

Εκείνος δε, βλέποντας τον εαυτό του να φλέγεται σφοδρά και να οδηγείται αιχμάλωτος προς την αμαρτία, και τους λογισμούς του να περιβάλλουν την προκείμενη πράξη με τη σωτηρία της κόρης και την επιστροφή της στον Θεό σαν δόλωμα σε αγκίστρι, και να τον ενοχλούν με την υποβολή του εχθρού ότι δήθεν δεν είναι αμαρτία να συνευρεθεί μία φορά με γυναίκα για τη σωτηρία μιας ψυχής, αναστέναξε βαθιά και σπαρακτικά μέσα στο αδιέξοδο της ψυχής του, στράφηκε αμέσως στην προσευχή, και χύνοντας άφθονα ποτάμια δακρύων από τα μάτια του, κραύγαζε προς Εκείνον που δύναται να σώζει όσους ελπίζουν σε Αυτόν: «Σε Σένα, Κύριε, ήλπισα· ας μην καταισχυνθώ στον αιώνα, μήτε να με περιγελάσουν οι εχθροί μου, εμένα που κρατιέμαι από τη δεξιά Σου· αλλά παραστάσου μου τούτη την ώρα, και σύμφωνα με το θέλημά Σου κατεύθυνε τις οδούς μου, για να δοξαστεί το ένδοξο και φοβερό όνομά Σου σε μένα τον δούλο Σου, διότι είσαι ευλογητός στους αιώνες. Αμήν».

ΚΑΘΙΣΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ. Ψαλμός κδ'. Ψαλμός του Δαβίδ. Περιεκτικός για καθέναν που καταφεύγει στον Θεό και μπορεί να λέει: «Προς εσένα, Κύριε, ύψωσα την ψυχή μου» μακριά από τα γήινα· «ο Θεός μου. Σε εσένα έχω ελπίσει· ας μη ντροπιαστώ» ούτε στον παρόντα αιώνα ούτε στον μέλλοντα, «ούτε ας με περιγελάσουν οι εχθροί μου» ενώ είμαι υποδουλωμένος στην αμαρτία. «Διότι όλοι όσοι σε υπομένουν», δηλαδή σε προσδοκούν, «δεν πρόκειται να ντροπιαστούν», ούτε και εγώ ο ίδιος. «Ας ντροπιαστούν όσοι παρανομούν μάταια», δηλαδή άσκοπα και χωρίς καμία αιτία. Για να μην ντροπιαστώ λοιπόν κι εγώ, «τις οδούς σου, Κύριε, γνώρισέ μου και τα μονοπάτια σου δίδαξέ με», στα οποία δεν υπάρχει αγκάθι αμαρτίας ούτε λίθος προσκόμματος. «Οδήγησέ με στην αλήθεια σου και δίδαξέ με» τα θελήματά σου, «διότι εσύ είσαι ο Θεός ο σωτήρας μου, και εσένα υπέμεινα», δηλαδή σε προσκαρτέρησα «όλη την ημέρα» της ζωής μου. Και «θυμήσου μεν τους οικτιρμούς σου, Κύριε, και τα ελέη σου» τα αιώνια, «τις αμαρτίες όμως της νεότητάς μου και της άγνοιάς μου μην τις θυμηθείς· σύμφωνα με το έλεός σου να με θυμηθείς» μάλλον «εσύ, ένεκα της αγαθότητάς σου, Κύριε. Αγαθός και ευθύς είναι ο Κύριος, δίνοντας τον νόμο σε όσους αμαρτάνουν στην» οδό «του βίου.