Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 24:21

Άκακοι και ευθείς προσκολλώνταν σε εμένα. Και αυτό αποτελεί γνώρισμα της αρετής, το να αποστρέφεται κανείς τις συναναστροφές των φαύλων, ενώ εκείνους που τιμούν την ισότητα και συμπεριφέρονται με ευθύτητα να τους έχει ως οικείους και φίλους. Διότι αυτό ακριβώς ανέφερε και ο προφήτης ότι έπραξε, επειδή θεωρούσε ότι με τον τρόπο αυτόν ευαρεστεί τον Δεσπότη.

Αλλά για ποιους θα μπορούσαν να γίνουν οι οδοί του Κυρίου έλεος και αλήθεια; Το διασαφηνίζουν λέγοντας, ότι γίνονται για εκείνους που εκζητούν τη διαθήκη του και τα μαρτύριά του, δηλαδή για εκείνους που είναι προσηλωμένοι σε αυτόν και έχουν επιλέξει να τον αγαπούν, τηρώντας τις εντολές του, και ασφαλώς όχι για εκείνους που απειθούν και απορρίπτουν τις εντολές που δόθηκαν από τον Χριστό· ούτε βέβαια για εκείνους που έπαθαν κάτι παρόμοιο με αυτό που έπαθαν οι Γαλάτες, οι οποίοι στράφηκαν προς τις σκιές του νόμου, πηγαίνοντας προς τα πίσω μετά την πίστη. Προς αυτούς γράφει ο Παύλος: «Εάν περιτέμνεσθε, ο Χριστός δεν θα σας ωφελήσει σε τίποτα». Και πάλι: «Αποξενωθήκατε από τον Χριστό όσοι δικαιώνεστε μέσω του νόμου, ξεπέσατε από τη χάρη». Για τέτοιου είδους ανθρώπους οι οδοί του Κυρίου δεν θα μπορούσαν να είναι έλεος και αλήθεια, ούτε θα προέκυπτε από εκεί κάποια ωφέλεια. <Επειδή σε υπέμεινα, Κύριε.> (Cod. M f. 38 b) Αντί του, Προσδόκησα, δηλαδή ότι θα γίνεις βοηθός μου. Διότι με αυτήν την έννοια προσλαμβάνει τη λέξη η θεία Γραφή.

«Από τις θλίψεις», τις οποίες, λέει ο Χριστός, μου προξενούν οι Ιουδαίοι. «Δες την ταπείνωσή μου»: Τώρα ακούγεται η φωνή του ανθρώπου, δηλαδή του Αδάμ· δες πώς, έχοντας ταπεινωθεί από την πλάνη, κοπιάζω μέσα στις θλίψεις. «Και συγχώρεσε»: Δεν λέει να συγχωρήσεις κάτι και κάτι άλλο να μην το συγχωρήσεις, αλλά ανακαίνισέ με ολόκληρο [και ελέησέ με], ως Θεός συμπαθής. «Δες τους εχθρούς»: Δες, Δέσποτα, ότι πολλοί και από παντού στρατεύονται εναντίον μου οι δαίμονες, λέει ο άνθρωπος· όμως αναφέρεται εξ ολοκλήρου στον Χριστό και στους Ιουδαίους. «Και με μίσος»: Διότι ο Χριστός δεν σταμάτησε να ευεργετεί τους Ιουδαίους· αυτοί όμως τον μισούσαν, σαν να αδικούνταν τα μέγιστα από αυτόν. «Φύλαξε»: Ο Χριστός προσεύχεται ως άνθρωπος, αλλά τα λέει όλα αυτά υπέρ του ανθρώπου. «Ας μην καταισχυνθώ»: Διότι η ελπίδα δεν ντροπιάζει ποτέ αυτούς που την έχουν διαρκώς. «Άκακοι και ευθείς»: Οι Πατριάρχες και οι προφήτες και οι απόστολοι και οι μάρτυρες, γνωρίζοντας το πάθος του Χριστού, υπέμειναν και αυτοί, παίρνοντας δύναμη [με την πίστη]. «Λύτρωσε, ω Θεέ»: Τον λαό των πιστών· διότι το όνομα Ισραήλ ερμηνεύεται ως «εκείνος που βλέπει τον Θεό»· και ο λαός που προέρχεται από τα έθνη βλέπει τον Θεό.

Από εδώ και στο εξής, λοιπόν, αρχίζει πάλι να ονομάζεται μεσίτης Θεού και ανθρώπων αυτός που πτώχευσε μέχρι την πρόσληψη της σάρκας, αυτός που σήκωσε επάνω του και οικειοποιήθηκε την αμαρτία του κόσμου και αναρίθμητες φορές στους Ψαλμούς ονομάζει τον εαυτό του αμαρτωλό, λέγοντας προς τον Πατέρα: «Επίβλεψε σε εμένα και ελέησέ με, διότι εγώ είμαι μονογενής και φτωχός» λαμβάνοντας τη μορφή του δούλου. «Οι θλίψεις της καρδιάς μου πληθύνθηκαν» από παράνομους άνδρες· «βγάλε με από τις ανάγκες μου» και από την εχθρότητα των εχθρών. «Δες την ταπείνωσή μου και τον κόπο μου» που έφτασε μέχρι αίματος· «και συγχώρεσε όλες τις αμαρτίες μου», τις οποίες ανέλαβα εγώ, ο αναμάρτητος, για να σώσω τον άνθρωπο. «Δες τους εχθρούς μου, ότι πληθύνθηκαν και με μίσησαν με μίσος άδικο. Φύλαξε την ψυχή μου και γλίτωσέ με» από την τυραννία του άδη, «ας μην καταντροπιαστώ, επειδή ήλπισα σε σένα. Άκακοι και ευθείς προσκολλώνταν σε εμένα», οι μαθητές, «διότι» μέχρι τον σταυρό και τον θάνατο «σε υπέμεινα, Κύριε». «Λύτρωσε, ω Θεέ,» τον Ισραήλ που σε βλέπει τώρα ομοούσιο, «από όλες τις θλίψεις του» μετά την τρίτη ημέρα.

Εσείς όμως, τέκνα Θεού και τέκνα της δικής μας ταπεινώσεως, δεχόμενοι τους σπόρους να καρποφορείτε ως αγαθή γη τριάντα και εξήντα και εκατό, με τις αγαθοεργίες που αναλογούν στα χαρίσματά σας. Και προφυλάξτε τους εαυτούς σας από κάθε κακό και πονηρό επιτήδευμα, αποφεύγοντας την αναίδεια, επιδιώκοντας τη φιλαδελφία, αποστρεφόμενοι την πονηρία, αγαπώντας τον φιλήσυχο βίο· —διότι άκακοι και ευθείς προσκολλώνταν σε εμένα—.

Εσύ λοιπόν, τέκνο Ακάκιε, να πορεύεσαι άκακα —«διότι άκακοι», λέει, «και ευθείς προσκολλούνταν σε εμένα»—, έχοντας όμως και την πανουργία του φιδιού· διότι, επειδή είσαι πλέον άρχοντας και κεφαλή, κατέχοντας τη δική μου θέση, να βλέπεις με τα μάτια σου, τόσο τα εσωτερικά όσο και τα εξωτερικά, τα ζητήματα των αδελφών σου, και να ακούς με τέσσερις ακοές, μήπως κάποιος από τους αδελφούς πέσει από απροσεξία σε γκρεμό και σε βάραθρο της αμαρτίας, επειδή δεν τον προειδοποίησες, επειδή δεν μερίμνησες και δεν αναζήτησες τον έναν και τον άλλον. Και πώς; θα πει κάποιος. «Εσύ αδελφέ, γιατί έπραξες έτσι και γιατί δεν πορεύτηκες με εκείνον τον τρόπο;» Ή και αποδεχόμενος και προσευχόμενος για τους άξιους, να κατανοείς αυτά που σου λέω· διότι είθε ο Κύριος να σου δώσει σύνεση. Και προς εσάς λέω: Είθε να δω λοιπόν, πώς πρόκειται να υποτάσσεστε σε αυτόν όλοι οι αδελφοί, και μάλιστα οι πρώτοι, τους οποίους θα ακολουθήσουν και οι υπόλοιποι· διότι ό,τι βλέπει ο έσχατος να κάνει ο προηγούμενός του, αυτό θα κάνει και ο ίδιος. Και εσύ πάλι, αββά Διονύσιε, να είσαι επιμελής στα έργα των χεριών σου, καθοδηγώντας θεοφιλώς τους αδελφούς που κοπιάζουν μαζί σου, στηριζόμενος στη βουλή του Ακακίου· και να μιλάς ειρηνικά με πραότητα, κάποιες φορές ίσως και με αυστηρότητα· αλλά τα τέκνα μου δεν είναι νωθρά και παραλυμένα, αλλά μάλλον αυτενεργά και επιδέξια. Πάλι δε εσύ, τέκνο Ευόδιε, να φροντίζεις καλά τον αδελφό σου και σύμφωνα με τη βουλή του Ακακίου να έχεις ομοψυχία με όλους, όντας ανάμεσα στους αδελφούς σαν να είσαι ο έσχατος κατά την προαίρεση.