Πατερικές αναφορές στο ΨΑΛΜΟΙ 24:8

Ένεκα της χρηστότητάς σου, Κύριε. Διότι ικετεύω να αξιωθώ τούτου, όχι λόγω της δικής μου αξίας, αλλά λόγω της δικής σου φιλανθρωπίας. Γι' αυτό θα δώσει τον νόμο σε όσους αμαρτάνουν στην οδό. Θα φωτίσει τους αμαρτωλούς· θα υποδείξει την οδό σε όσους αμαρτάνουν.

Αγαθός και ευθύς είναι ο Κύριος, γι' αυτό θα νομοθετήσει για όσους αμαρτάνουν στην οδό. Θα οδηγήσει τους πράους στην κρίση, θα διδάξει στους πράους τις οδούς του. Αγαθός και ευθύς είναι, λέει, ο Κύριος, διευθετώντας καλώς τα πάντα, αγαπώντας την ευθεία οδό και οδηγώντας τα σκολιά στην ευθεία. Γι' αυτό δεν τους αποστρέφεται, ούτε τους παραβλέπει εγκαταλείποντάς τους να φθείρονται από τις ίδιες τους τις αμαρτίες· αλλά ως φιλάνθρωπος και αγαθός Σωτήρας φροντίζει περισσότερο αυτούς που ασθενούν παρά αυτούς που υγιαίνουν. Και για αυτούς νομοθετεί, υποδεικνύοντάς τους οδούς μετανοίας, και παραθέτοντάς τους τους νόμους που είναι κατάλληλοι για τη σωτηρία τους. Διότι υπάρχει πράγματι κάποια οδός σωτηρίας που έχει υποδειχθεί σε όσους αμαρτάνουν, αυτή της επιστροφής, της μετανοίας και της εξομολογήσεως, η οποία είναι διαφορετική από εκείνη που έχει δοθεί στους τέλειους.

Διότι ο Θεός, νομοθετώντας, άλλη μεν οδό δείχνει σε αυτούς που αμαρτάνουν, άλλη σε αυτούς που επιστρέφουν από την αμαρτία, άλλη πάλι σε αυτούς που προκόπτουν στην αρετή, και άλλη στους τελειότερους. Γι' αυτό, στους μεν αμαρτάνοντες υποδεικνύει οδό· τους δε πράους θα τους οδηγήσει με ορθή κρίση, προνοώντας γι' αυτούς ως καλύτερους· γι' αυτό και τους αξιώνει μακαρισμών, σύμφωνα με το: «Μακάριοι οι πράοι, διότι αυτοί θα κληρονομήσουν τη γη». Σε αυτούς, μάλιστα, διδάσκει τις οδούς Του. Αντί δε για το «τις οδούς Του», ο Ακύλας και ο Σύμμαχος απέδωσαν «τη δική Του οδό». Διότι αυτήν ακριβώς την οδό βάδισε ο ίδιος ο Σωτήρας, σύμφωνα με το λεχθέν: «Μάθετε από εμένα ότι είμαι πράος και ταπεινός στην καρδιά».

«Και σε υπέμεινα»: Πάνω στον σταυρό ο Χριστός είναι εκτεταμένος για τον άνθρωπο· διότι τα πάντα τα υπέμεινε εκ μέρους του ανθρώπου. «Μνήσθητι»: Διότι, αφού έπλασες τον άνθρωπο, από τότε του υποσχέθηκες ζωή και ετοίμασες για αυτόν τη σωτηρία, την οποία ως αγαθός σπεύσε να επισπεύσεις. «Αμαρτίας νεότητος»: Διότι γνωρίζεις ως Θεός, λέει ο Αδάμ, τι έχω υποστεί. Παραπλανήθηκα άκων, άλλοι είναι εκείνοι που με παγίδευσαν. Γι' αυτό μην μου μνησικακήσεις. «Κατά το έλεός σου»: Διότι ως Θεός διαθέτεις μεγάλα ελέη και σύμφωνα με αυτά (κατ' αυτό) έτσι να με θυμηθείς. «Ένεκα της χρηστότητος»: Για τη χρηστότητα και την ευσπλαχνία σου οικτίρησέ με, επειδή το δικό μου τραύμα (πταίσμα) είναι ασυγχώρητο. «Χρηστός»: Ως Θεός, ως αγαθός, ως συμπαθής. «Διά τούτο»: Επειδή είναι ο μόνος αναμάρτητος έχει τη δύναμη να συγχωρεί τους αμαρτωλούς (τις αμαρτίες) και να τους επιστρέφει στην οδό της μετανοίας. «Οδηγήσει»: Προανήγγειλε τους αποστόλους, στους οποίους ο Κύριος έλεγε: γίνεστε [φρόνιμοι σαν τα φίδια και] ακέραιοι σαν τα περιστέρια. Διότι σε αυτούς υπέδειξε κάθε οδό αλήθειας και δίδαξε τα μυστήρια της θεότητάς του, καθώς επρόκειτο μέσω αυτών να επιστρέψει τα έθνη. «Πάσαι αι οδοί»: Διότι δεν υπάρχει σε αυτές (σε αυτήν) τίποτα το διεστραμμένο, αλλά είναι από παντού ομαλές (λείες) καθώς είναι γεμάτες έλεος. «Τοις εκζητούσιν»: Σε εκείνους που μελετούν τον νόμο του και εκζητούν τις εντολές του.

Εγνώρισε τις οδούς του στον Μωυσή, στους υιούς του Ισραήλ τα θελήματά του. Και πάλι: Αγαθός και ευθύς είναι ο Κύριος· γι' αυτό θα νομοθετήσει για εκείνους που αμαρτάνουν στην οδό τους. Άρα, λοιπόν, το να λάβουν τον νόμο αποτελεί έργο ελεημοσύνης, οικτιρμών και χάριτος. Γι' αυτό, αφού είπε, «Χάρη αντί χάριτος», τονίζοντας ακόμη πιο θερμά το μέγεθος των δωρεών, προσθέτει λέγοντας: «Ο νόμος δόθηκε μέσω του Μωυσή, η χάρη και η αλήθεια ήλθαν μέσω του Ιησού Χριστού». Είδατε πώς, ήρεμα και σταδιακά, με έναν λόγο, τόσο ο Βαπτιστής Ιωάννης όσο και ο μαθητής οδηγούν τους ακροατές στην ύψιστη γνώση, αφού προηγουμένως τους εξάσκησαν στα πιο ταπεινά;

Ο πονηρός είναι συνώνυμος και σύντροφος του διαβόλου. Γι' αυτό και ο Κύριος μας δίδαξε να τον ονομάζουμε έτσι, λέγοντας: Ελευθέρωσέ μας από τον πονηρό. Ας απομακρυνθούμε από τον γκρεμό της υποκρισίας και από τον λάκκο της υπουλότητας, ακούγοντας αυτόν που λέει ότι όσοι πράττουν πονηρά θα εξολοθρευτούν και σαν το χλωρό χορτάρι γρήγορα θα μαραθούν. Διότι οι τέτοιοι άνθρωποι είναι βοσκή των δαιμόνων. Όπως ο Θεός ονομάζεται αγάπη, έτσι ονομάζεται και ευθύτητα. Γι' αυτό ο σοφός λέει στα Άσματα προς την καθαρή καρδιά: Η ευθύτητα σε αγάπησε. Και πάλι ο πατέρας του λέει: Χρηστός και ευθύς είναι ο Κύριος.

ΚΑΘΙΣΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ. Ψαλμός κδ'. Ψαλμός του Δαβίδ. Περιεκτικός για καθέναν που καταφεύγει στον Θεό και μπορεί να λέει: «Προς εσένα, Κύριε, ύψωσα την ψυχή μου» μακριά από τα γήινα· «ο Θεός μου. Σε εσένα έχω ελπίσει· ας μη ντροπιαστώ» ούτε στον παρόντα αιώνα ούτε στον μέλλοντα, «ούτε ας με περιγελάσουν οι εχθροί μου» ενώ είμαι υποδουλωμένος στην αμαρτία. «Διότι όλοι όσοι σε υπομένουν», δηλαδή σε προσδοκούν, «δεν πρόκειται να ντροπιαστούν», ούτε και εγώ ο ίδιος. «Ας ντροπιαστούν όσοι παρανομούν μάταια», δηλαδή άσκοπα και χωρίς καμία αιτία. Για να μην ντροπιαστώ λοιπόν κι εγώ, «τις οδούς σου, Κύριε, γνώρισέ μου και τα μονοπάτια σου δίδαξέ με», στα οποία δεν υπάρχει αγκάθι αμαρτίας ούτε λίθος προσκόμματος. «Οδήγησέ με στην αλήθεια σου και δίδαξέ με» τα θελήματά σου, «διότι εσύ είσαι ο Θεός ο σωτήρας μου, και εσένα υπέμεινα», δηλαδή σε προσκαρτέρησα «όλη την ημέρα» της ζωής μου. Και «θυμήσου μεν τους οικτιρμούς σου, Κύριε, και τα ελέη σου» τα αιώνια, «τις αμαρτίες όμως της νεότητάς μου και της άγνοιάς μου μην τις θυμηθείς· σύμφωνα με το έλεός σου να με θυμηθείς» μάλλον «εσύ, ένεκα της αγαθότητάς σου, Κύριε. Αγαθός και ευθύς είναι ο Κύριος, δίνοντας τον νόμο σε όσους αμαρτάνουν στην» οδό «του βίου.

ια'. Είμαστε καθ' ομοίωσιν του Θεού, ο οποίος μας έπλασε κατ' εικόνα και καθ' ομοίωσή Του, μέσω της αρετής και της συνέσεως· διότι η αρετή Του κάλυψε τους ουρανούς, και η γη είναι πλήρης από τη σύνεσή Του. Και αρετή του Θεού είναι η δικαιοσύνη, η οσιότητα και η αλήθεια, όπως λέει ο Δαβίδ: «Δίκαιος είσαι, Κύριε, και η αλήθειά σου σε περιβάλλει». Και πάλι: «Δίκαιος και όσιος είναι ο Κύριος, λόγω της ευθύτητας και της χρηστότητάς Του»· διότι αγαθός και ευθύς είναι ο Κύριος, λόγω του λόγου της σοφίας και του λόγου της γνώσεως· διότι σε Αυτόν υπάρχουν αυτά, και ονομάζεται σοφία και λόγος, λόγω της αγιωσύνης και της τελειότητάς Του, όπως ο Ίδιος λέει: «Να γίνεστε τέλειοι, διότι ο Πατέρας σας ο ουράνιος είναι τέλειος· να γίνεστε άγιοι, διότι εγώ είμαι άγιος»· λόγω της ταπεινώσεως και της πραότητας· «Μάθετε από εμένα», λέει, «ότι είμαι πράος και ταπεινός στην καρδιά, και θα βρείτε ανάπαυση στις ψυχές σας». ιβ'. Ο δικός μας νους, όντας εικόνα του Θεού, διατηρεί μέσα του το οικείο, όταν παραμένει στον εαυτό του και δεν κινείται μακριά από τη δική του αξία και φύση.